Bài giảng các dạng dị tật môn phục hồi chức năng

PHÂN LOẠI• Dị tật bẩm sinh • Tàn tật mắc phải... Những di tật bẩm sinh Bàn chân khoèo... Phẫu thuật là cần thiết bàn chân khoèo trưởng thành hay biến dạng quá lớn khi bó bột không có tá

CÁC DẠNG DỊ TẬT

KHÁI NIỆM

ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của

cơ thể do bất kỳ một nguyên nhân nào.

PHÂN LOẠI

• Dị tật bẩm sinh

•

Tàn tật mắc phải

Những di tật bẩm sinh Bàn chân khoèo

• Độ tuổi lý tưởng để chữa trị

dị tật chân là ngay sau khi sinh

• Thích hợp ở trẻ đến 9 tháng tuổi

• Phương pháp điều trị là Bó bột theo PP Ponsity và cắt ngầm gân Asin

Phẫu thuật là cần thiết bàn chân khoèo trưởng thành hay biến dạng quá lớn khi bó bột không có tác dụng.

Surgery is needed in neglected adult clubfoot or severe deformity that does not respond to casting

bàn sau

Cavus deformity is due to pronation of forefoot

in relation to rearfoot

 biến dạng ở trẻ sơ

sinh luôn luôn mềm

Is always a supple deformity in newborn infants

 Đảo ngược phần mũi bàn đến khi vòm bàn chân phẳng ra

Invert the forefoot to flatten out the arch

 Ổ định lại phía ngoài X Sên

Stabilize the talus laterally

 Chỉ ra ở mũi tên màu vàng

As shown by yellow arrow

 Giạng bàn chân cùng với lật ngửa tới mức có thể

Abduct the foot while in supination as far as possible

 Giữ với một lực vừa phải khoảng

60 giây

Hold with gentle pressure for 60 seconds

 Làm lại thao tác tay trước mỗi lần thay bột

Repeat manipulation at each cast change

2 Thao tác tay-vị trí bàn chân

Manipulate - Position the foot

phần (Apply cast in 2 sections)

 Dưới gối (Below knee)

 Trên gối (Above knee)

 Khớp gối gấp 90độ

Knee flexed 90°

Chỉnh nắn Khép và vẹo trong

(Adductus and varus correction)

Chỉnh bàn thuổng chỉ khi đã chỉnh

after heel varus corrected)

Bột bó

Casts

Phẫu thuật cắt gân gót với gây tê

Achilles tenotomy with local anaesthetic

B Chuẩn bị trong, ngoài và sau bàn chân (Prep the foot medial, posterior and lateral)

C Sử dụng lượng nhỏ thuốc gây tê (Use small amount of local anaesthetic)

D Dùng dao số 11 hay 15 rạch vết nhỏ 1.5 cm ở trên X.gót

Using no 67 or no 15 blade small incision 1.5 cm above calcaneus)

E Cảm thấy “pop” cùng với gân giải phóng Tăng thêm 10 độ gấp mu Feel a “pop” as tendon releases Gain 10° dorsiflexion )

Bó bột lần cuối (Final Cast)

 Bó bột lần cuối sau khi phẫu thuật cắt gân gót

Final cast applied after Achilles Tenotomy

 Bột bó trong thời gian 3 tuần (Cast left on for 3 weeks)

 Bó bột với tư thế bàn chân giạng 60-70 độ

Apply cast with foot abducted 60 - 70°)

 (F).Chú ý giạng hết mức và nắn chỉnh tư thế quá mức

Note extreme abduction and overcorrected position)

 Khi tháo bột khả năng đạt 30 độ gấp mu (G)

After cast removal 30 ° of dorsiflexion possible (G)

 Bàn chân bây giờ để đeo Nẹp (Foot now ready for splinting)

Nẹp (Splinting)

30/44 feet used splint properly)

dẫn (14/44 feet non-compliant)

Sau 12 tháng (After 12 months:)

30/44 splint users corrected)

dẫn đi nẹp (Of 14 non-compliant with splint:)

 6 bàn nắn chỉnh đạt (6 remained corrected)

 8 bàn bó lại bột, cắt lại gân, đi nẹp lại

(8 were re-cast, re- tenotomy, re-splinting)

Thacker MM et al J Ped Orthop 2005

Trật khớp háng bẩm sinh

• Cần phát hiện sớm sau sinh(bv)

• Phát hiện ở cộng đồng;BN đi chân thấp chân cao.

• Điều trị: Năn nếu sau sinh, phẫu thuật.

Lâm sàng

Các biện pháp phát hiện trật

khớp háng bẩm sinh

trở lại vị trí bắt đầu và sau đó được đưa ra một chút (tức là đầu gối được kéo ra phía bên đối diện cơ thể) và đùi bị đẩy về phía sau Âm thanh lạo xạo chỉ ra rằng đầu xương đùi đang di chuyển ra khỏi ổ cối.

Những biến chứng

Đối với trẻ gái,

Nẹp chỉnh hình

Bó bột

Phẫu thuật

TẬP ĐI

Liệt đám rối thần kinh cánh tay

• Cần phát hiện sớm sau sinh;

Liệt đám rối thần kinh cánh tay.

4 months

10 months

14 months 18 months

Triệu chứng

Điều trị PHCN, phẫu thuật

Vẹo cột sống

phát hiện sớm.

- Phát hiện chậm Thường ở tuổi dậy thì 12-16 tuổi.

- Gặp đa số nữ

- Điều trị Vật lý trị liệu, áo nhựa chỉnh hình,

phẫu thuật.

Phân loại

-Vẹo không cấu trúc

Vẹo không cấu trúc

Vẹo cột sống khi đứng thẳng, lúc xách nhưng khi bảo

bệnh nhân nghiêng về phía vẹo thì hết vẹo

Gặp trong những bệnh nhân bị chân dài chân ngắn Nếu chêm chân ngắn ngang chân dài thì hết vẹo

Thường gặp người lớn do đĩa đệm thoát vị chèn vào rể

thần hông gây đau để làm giảm đau bệnh nhân nghiêng

về phía đau Khi hết đau thì bệnh nhân hết vẹo

Vẹo cấu trúc

-Vẹo tự phát

-Vẹo do liệt

-Vẹo bẩm sinh

-Vẹo trong một số bệnh: Bệnh u xơ

thần kinh, bệnh rổng tuỷ sống, Thoát

vị tuỷ màng tuỷ, bệnh lao xương.

Khám vẹo cột sống

Sự tiến triển

sau 6 năm

1963 1970

Điều trị

hiện bệnh

tập vận động nhằm tránh con vẹo tiếp hoặc hướng dẫn cách phòng tránh nặng hơn.

sống

định phẫu thuật chỉnh hình

Góc COBB

Nẹp chỉnh hình

Điều trị bằng mang áo chỉnh hình

Phẫu thuật

Phòng vẹo cột sống

Xơ cứng cơ Delta

• Thường phát hiện chậm Để di chứng xơ cứng nên khép cánh tay khó khăn.

• Điều trị:

-Phẫu thuật

-Tập vật lý trị liệu

Dị t ậ t m ắ c ph ả i

xơ cứng cơ Delta

Xơ cứng cơ tứ đầu đùi

• Thường phát hiện chậm,

• Dấu hiệu: Cứng gối không gập được, dáng

đi kéo lê chân.

• Điều tri:

• - Phẫu thuật

• -Vật lý trị liệu: Kéo dãn cơ tứ đầu đùi

Xơ cứng cơ thẳng đùi

Những dị tật bẩm sinh Cong xương chày

Những dị tật bẩm sinh Ngón chân phì đại

Dị tật bàn chân

Trứơc mổ

Sau mổ

D ị t ậ t b ẩ m sinh

Tr ậ t x ươ ng bá nh ch è

Dị tật bẩm sinh Ngón thừa chân

Dính ngón tay

Tật dính nhiều ngón

Dính ngón chân

Dị tật bẩm sinh

Trẻ yếu hai chân

Chân chử o

Chân chử o (dấu giả)

Dị tật bẩm sinh các ngón tay và chân có các vòng thắt

Dị tật bẩm sinh

Sứt môi hở hàm ếch

Dị tật vành tai

Dị tật mũi

Trước mổ

Sau mổ

Một số dị tật khác

DỊ TẬT BẨM SINH KHÔNG RÕ

NGUYÊN NHÂN

• Bệnh nhân bị tàn tật nên không lao động được.

Khối u vùng cổ

Dị t ậ t m ắ c ph ả i

Do b ỏ ng

Bỏng vùng bẹn

Dị t ậ t m ắ c ph ả i

do vi ê m

Dị tật mắc phải

Biến dạng bàn chân do bại liệt

xương sên chống ngược

Cứng khớp gối bẩm sinh

Dị tật mắc phải

Tay chống gối do Polio

Liệt hai chân do Polio

Di chứng tai nạn giao thông

V ẹo khuỷu do g ãy ngang lồi cầu trẻ em

Cắt cụt chi

do nhiểm trùng chiến tranh tai nạn

Bị não

Liệt hai chi dưới

do chấn thương, nhiểm trùng

Bến dạng bàn chân

Bệnh nhân bị tai nạn giao thông

Cám ơn