Kĩ năng − Viết được công thức cấu tạo của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng và gọi tên.. Tư duy: so sánh, logic, suy luận.[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
KHOA SP HÓA – SINH – KTNN
KẾ HOẠCH DẠY HỌC Tiết:
Bài 35: BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNG.
MỘT SỐ HIĐROCACBON THƠM KHÁC
( Tiết 1)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
− Định nghĩa, công thức chung, đặc điểm cấu tạo, đồng phân, danh pháp
Gọi tên và viết các đồng phân benzene
− Tính chất vật lí : Quy luật biến đổi nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất trong dãy
2 Kĩ năng
− Viết được công thức cấu tạo của benzen và một số chất trong dãy đồng đẳng và gọi tên
3 Tư duy, thái độ
Tư duy: so sánh, logic, suy luận
Thái độ:
Tích cực, hứng thú học tập bộ môn Hóa học
Phát hiện và giải quyết vấn đề một cách khách quan, trung thực trên cơ
sở phân tích khoa học
Tinh thần làm việc nghiêm túc, có ý thức tự học, tự tìm tòi, trau dồi kiến thức
4 Các năng lực cần hướng tới cho học sinh:
Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
VÕ THỊ MỸ NGỌC LỚP: ĐHSHOA15 MSSV: 0015411055
Trang 2 Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
Năng lực tự học
Năng lực vận dụng hóa học vào đời sống
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
- Giáo án
- Sách giáo khoa
2 Học sinh
SGK, tập ghi bài, dụng cụ học tập
Xem lại bài cũ
Đọc trước bài mới: benzen
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Thuyết trình vấn đáp
Đàm thoại tìm tòi
Nêu và giải quyết vấn đề
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 ổn định tình hình lớp( 1 phút)
2 Giới thiệu bài mới ( 3 phút)
Ở những tiết trước các em đã được học về hiđrocacbon no, hiđrocacbon không
no Hôm nay chúng ta học chương mới, đó là hiđrocacbon thơm Vậy hiđrocacbon thơm là gì? Chia làm mấy loại? Nó có những ứng dụng nào trong cuộc sống?
Để trả lời những câu hỏi trên chúng ta sẽ tìm hiểu một chương mới:
Thì: Hiđrocacbon thơm là những hiđrocacbon trong phân tử có chứa một hay nhiều vòng benzen Các hiđrocacbon thơm được chia thành:
- Hiđrocacbon thơm có một vòng benzen trong phân tử
- Hiđrocacbon thơm có nhiều vòng benzen trong phân tử
Hiđrocacbon thơm là nguồn nguyên liệu quan trọng của công nghiệp tổng hợp polime, dược phẩm, phẩm nhuộm
Trang 3Bài đầu tiên chúng ta tìm hiểu trong chương này là bài:
Bài 35 Benzen và đồng đẳng Một số hiđrocacbon thơm khác
3 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Nội dung
I Tìm hiểu về đồng đẳng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo
( 25 Phút )
Hoạt động 1:
Tìm hiểu về đồng đẳng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo
I.CẤU TẠO:
Ở lớp 9 chúng ta đã biết benzen có công thức C6H6
-GV vẽ công thức cấu tạo benzen
Gv: ta thấy trong vòng benzen có 3 kiên kết đôi xen kẻ nhau
Gv: lưu ý trong phân tử thì
Hs lắng nghe
Bài 35 BENZEN VÀ ĐỒNG ĐẲNGMỘT SỐ
THƠM KHÁC
A Benzen và đồng đẳng
I Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo
1 Cấu tạo
- Có 3 liên kết đôi, có cấu
Trang 46 nguyên tử C lai hóa sp2 ( sp2 hình dạng của nó là tam giác phẳng) thế nên 6 nguyên tử C sẻ nằm trên mặt phẳng
Gv: giới thiệu 2 cách biểu diễn công thức của bezen:
II.ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP
GV yêu cầu HS nhắc lại khái niệm về đồng đẳng (ở bài 22 trang 99)
GV yêu cầu HS dựa vào SGK nêu khái niệm
về dãy đồng đẳng của benzen (tr150)
GV nhận xét
GV yêu cầu HS quan sát CTCT của các hiđrocacbon thơm trong bảng 7.1 (trang 151) và rút ra nhận xét về loại đồng phân của các hidrocacbon thơm
- HS: những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau một hay nhiều nhóm CH2 nhưng các tính chất hóa học tương tự nhau hợp thành dãy đồng đẳng
HS : Benzen (C6H6) và các hiđrocacbon thơm khác có CTPT là
C7H8, C8H10,
lập thành dãy đồng đẳng của benzen có CTPT
là CnH2n-6 (n ≥ 6, nguyên)
- Hs nghe yêu cầu
và thực hiện
- HS: C6H6 và
C7H8 không có đồng phân hidrocacbon thơm
- Từ C8H10 có đồng phân vị trí
trúc lục giác đều
- Cả 6 nguyên tử C và 6 nguyên tử H cùng nằm trên một mặt phẳng
- Có hai cách biểu diễn công thức của benzen:
2 Dãy đồng đẳng của benzen
C6H6 (benzen), C7H8
(toluen), C8H10, , CnH2n-6
(n ≥ 6, nguyên)
3 Đồng phân, danh pháp
- C6H6 và C7H8 không có đồng phân hidrocacbon thơm
benzen
CH3 toluen
- Từ C8H10 trở đi có + đồng phân vị trí tương đối của các nhóm ankyl
CH3
CH3 o-xilen
Trang 5 GV nhận xét câu trả lời của hs
GV: qua bảng 7.1 ta thấy C6H6 và C7H8 có 1 CTCT, còn C8H10 có 4 CTCT
- GV: vậy để vẽ đồng phân của C8H10 thì đầu tiên các em vẽ vòng benzen thì vòng benzen
có 6C vậy 2C còn lại nằm ở nhóm thế
CH 2 CH 3
Các em thấy ở đây nhóm thế có 2 C, các em
bẻ gãy nhóm thế này thành 2 nhóm metyl, các
em giữ nguyên vị trí 1 nhóm và di chuyển nhóm metyl còn lại vào các vị trí o, m, p ta được đồng phân thơm của
C8H10
CH3
CH3
CH3
CH3
CH3
CH3
- GV: vị trí nào là vị trí o-, m-,p- thì chút nữa chúng ta sẽ tìm hiểu ở phần danh pháp
- GV: đối với nhóm thế
có từ 3C trở lên thì các
em có thêm đồng phân cấu tạo mạch C của nhánh Phần này các em tham khảo SGK trang 151
GV hướng dẫn HS cách
tương đối của các nhóm ankyl xung quanh vòng benzen và cấu tạo mạch cacbon của nhánh
Hs lắng nghe hướng dẫn của Gv
CH3
CH3 m-xilen
CH3
CH3 p-xilen
+ đồng phân cấu tạo mạch cacbon của nhánh (sgk)
b) Danh pháp
Tên hệ thống: nhóm ankyl
Chú ý: Nếu vòng benzen
liên kết với nhiều nhóm
số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + benzen
Trang 6gọi tên benzen : + Khi coi vòng benzen
là mạch chính thì các nhóm ankyl đính với nó
là mạch nhánh
+ Đối với những ankyl benzen có đồng phân thì
để gọi tên chúng ta chỉ
rõ vị trí các nguyên tử C của vòng bằng các chỉ
số hoặc các chữ cái o-, m- ,
p-GV hướng dẫn cho học sinh vị trí o-, m-, p-+ Còn về cách đánh số các nguyên tử cacbon trong vòng benzen thì đánh số sao cho tổng chỉ
số trong tên gọi là nhỏ nhất
Gv yêu cầu hs xác định cách đánh số trong công thức sau cách đánh số nào là đúng bằng cách cho 2 hs lên viết tên của chúng:
CH 3
CH 3
1 2 3 4 5 6
CH 3
CH 3 1
4
6 5 3 2
GV: vậy qua 2 cách đánh số trên cách nào là đúng
TÊN THAY THẾ:
Số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + benzen
Gv gọi thêm tên thông thường của các chất
HS: chú ý lắng nghe
Hs: chú ý quan sát
Hs đọc tên theo 2 cách đánh số
CH3
CH3
1 2 3 4 5 6
1,3-đimetylbenzen
CH3
CH3
1
4
6 5 3
2
1,5-đimetylbenzen
CH 3
CH 3
(o) (m)
(p) (m)
(o)
m-đimetylbenzen
Cách đánh số các nguyên
tử C trong vòng benzen sao cho tổng chỉ số trong tên gọi là nhỏ nhất
CH3
CH3
1 2 3 4 5 6
1,3-dimetylbenzen
CH3
CH3
1
4
6 5 3
2
1,5-đimetylbenzen
Trang 7
toluen
CH3
CH3 o-xilen
CH3
CH3 m-xilen
CH3
CH3 p-xilen
Hoạt động 2: ( 10 phút)
II Tìm hiểu về tính chất vật
Hoạt động 2:
Tìm hiểu về tính chất vật lí của benzen
Gv yêu cầu học sinh đọc SGK để biết về tính chất vật lí của hiđrocacbon thơm
Hs đọc SGK và trả
- Các hiđrocacbon thơm đều là chất lỏng hoặc rắn
ở điều kiện thường ; ts, tnc tăng theo chiều tăng của phân tử khối
- Hiđrocacbon thơm ở thể lỏng có mùi đặc trưng, không tan trong nước, nhẹ hơn nước, hòa tan được nhiều chất hữu cơ
4 Tổng kết dánh giá:
5 Hướng dẫn tự học ở nhà:
- Xem lại bài
Trang 8- Đọc trước phần tiếp theo của bài 35: BENZEN
- Làm bài tập số 1
V NHẬN XÉT CỦA GVHD