Xảy ra ở vách các mao mạch màng lọc của cầu thận với các lỗ rất nhỏ: 3040 Å, các tế bào máu và prôtêin có kích thước lớn hơn lỗ lọc nên ở lại trong máu; còn nước, muối khoáng nhiều nhất [r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT HUYỆN xxxxx
TRƯỜNG XXX
Môn học: Sinh học– Lớp 8 Giáo viên: giaoan.link
Trang 3EM HÃY NÊU TÊN VÀ CHỈ RÕ
CÁC CƠ QUAN CỦA HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU ?
Trang 4ỐNG DẪN NƯỚC TIỂU
BÓNG ĐÁI ỐNG ĐÁI
Trang 5MỖI ĐƠN VỊ CHỨC NĂNG CỦA THẬN GỒM
Trang 6Mỗi quả thận chứa khoảng 1 triệu đơn vị
chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu
Vậy quá trình lọc máu để hình thành nước tiểu ở
các đơn vị chức năng của thận đã diễn
ra như thế nào?
CẦU THẬN
NANG CẦU
THẬN
ỐNG
THẬN
Trang 7TI T ẾT 41
I TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU
Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở đâu ? Gồm những quá trình nào ?
Trang 8Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của thận
+ Lọc máu ở nang cầu thận
+ Hấp thụ lại
+ Bài tiết tiếp Ở ống thận
Trang 9ĐIỀN NHỮNG THÔNG TIN CẦN THIẾT
( Nước tiểu đầu, trừ tế bào máu và prôtêin, các
chất không cần thiết và chất có hại)
vào sơ đồ tóm tắt sự hình thành nước tiểu dưới
đây cho chính xác
Máu
Lọc máu qua màng lọc
( ……… )
Áp lực máu (cơ chế khuyếch tán)
………
Hấp thụ lại
(chất dinh dưỡng, nước, muối khoáng…)
Bài tiết tiếp
( ……… )
Nước tiểu chính thức
Trang 10ĐÁP ÁN
Máu
Lọc máu qua màng lọc
Áp lực máu (cơ chế khuyếch tán)
Nước tiểu đầu
(trừ tế bào máu và prôtein)
THÀNH PHẦN NƯỚC TIỂU ĐẦU KHÁC VỚI MÁU Ở
CHỖ NÀO?
( các chất không cần thiết
và chất có hại)
Xảy ra ở vách các mao mạch (màng lọc) của cầu thận với các lỗ rất nhỏ:
30-40 Å, các tế bào máu và prôtêin có kích thước lớn hơn lỗ lọc nên ở lại trong máu; còn nước, muối khoáng (nhiều nhất là NaCl), đường glucôzơ (0,12%), một ít chất béo, các chất thải, chất tiết do các tế bào sinh ra như urê, axit uric
… qua các lỗ nhỏ ở nang cầu thận tạo ra nước tiểu đầu Quá trình này xảy ra được do sự chênh lệch áp suất tạo ra lực đẩy các chất qua lỗ lọc (giai đoạn này tuân theo định luật khuếch tán)
Trang 11THÀNH PHẦN NƯỚC TIỂU ĐẦU KHÁC VỚI MÁU Ở CHỖ
Không có các tế bào
máu và prôtêin
Có các tế bào máu
và prôtêin
Trang 12Lọc máu qua màng lọc
Áp lực máu (cơ chế khuyếch tán)
(trừ tế bào máu và prôtein)
Nước tiểu đầu
(các chất không cần thiết
và chất có hại)
Đại bộ phận nước, các chất dinh dưỡng (toàn bộ đường glucôzơ), các ion cần thiết như Na +, Cl - … từ trong ống thận được thấm qua ống thận vào thành mạch máu để vào máu (quá trình này phải sử dụng năng lượng ATP)
Các chất được bài tiết tiếp là: urê, axit amin, crêatin
…, các chất thuốc, các ion thừa H + , K + … (quá trình này cũng cần năng lượng ATP)
Kết quả: Nước tiểu chính thức được hình thành
ở ống góp , theo các ống góp đổ vào bể thận và theo
ống dẫn nước tiểu đổ vào bóng đái
NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC KHÁC VỚI
NƯỚC TIỂU ĐẦU Ở CHỖ NÀO ?
Trang 13NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC KHÁC NƯỚC TIỂU ĐẦU Ở CHỖ
NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC NƯỚC TIỂU ĐẦU
-nồng độ các chất hòa tan loãng hơn
-chứa ít các chất cặn bã, chất độc hơn
Trang 14EM CÓ BIẾT
? Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu màng lọc bị tổn thương?
Vi khuẩn thường làm các quản cầu bị thương tổn và trở nên
dễ thấm hơn làm cho prôtêin và các tế bào máu nguyên vẹn cũng vào nước tiểu gây ra hiện tượng đái đường, đái ra máu
Trang 16Vậy em có nhận xét gì về vai trò
của bài tiết nước tiểu ?
• Lọc máu giữ lại các chất cần thiết
• Bài tiết các chất độc hại
• Cân bằng, ổn định thành máu đi nuôi cơ thể
Trang 17Ở người bình thường có khoảng 1440 lít máu qua thận để lọc mỗi ngày, tạo
chính thức
Vậy nước tiểu chính thức được bài tiết
ra ngoài cơ thể như thế nào ?
Trang 18Bài tập:
Sắp xếp lại tên các cơ quan của hệ bài tiết và đánh mũi tên cho chính xác đường bài xuất của nước tiểu chính thức:
ống thận ống dẫn nước tiểu bể thận ống góp ống đái bóng đái
II BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
Trang 19 ống dẫn nước tiểu bóng đái
Em hãy chọn câu trả lời đúng trong các
đáp án cho dưới đây
Trang 20ra khỏi cơ thể chỉ xảy ra vào những lúc nhất định
Có sự khác nhau đó là do
đâu ?
Trang 21CÓ SỰ KHÁC NHAU ĐÓ LÀ DO
+ Máu tuần hoàn liên tục qua thận để lọc tạo thành
nước tiểu (không theo ý muốn)
+ Nước tiểu chính thức được tích trữ trong bóng đái khi lên tới 200ml, đủ áp lực để gây cảm giác muốn đi tiểu Nếu cơ vòng mở ra (có sự phối hợp co của cơ bóng đái và cơ bụng) nước tiểu mới thoát ra ngoài
Trang 22KHÓ ĐIỀU KHIỂN PHẢN
XẠ ĐI TIỂU
CƠ VÂN
CO KHÔNG TỐT
Trang 23- Nước tiểu được tạo thành ở
………
- Bao gồm quá trình: Lọc máu ở cầu thận
… , quá trình hấp thụ lại
các chất cần thiết, quá trình bài tiết tiếp các chất
độc và chất không cần thiết ở ống thận để tạo nên ………
- Nước tiểu chính thức đổ vào ……….
để tạo thành nước tiểu đầu
nước tiểu chính thức
ống đái
CỦNG CỐ ĐIỀN THÔNG TIN THÍCH HỢP VÀO CHỖ TRỐNG
Trang 24CHÚC CÁC EM HỌC TỐT