Bài giảng Chẩn đoán và điều trị Ung thư đại tràng môn Ung bướu

ĐẠI CƯƠNG- Giải phẫu: gồm manh tràng, đại tràng lên, đại tràng ngang, đại tràng Xuống, đại tràng sigmoid..  Tiền sử bản thân và gia đình có người bị ung thư đại tràng hoặc bị polype đại

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ ĐẠI TRÀNG

ĐẠI CƯƠNG

- Giải phẫu: gồm manh tràng, đại tràng lên, đại tràng ngang, đại tràng

Xuống, đại tràng sigmoid

Theo Globocan 2018:

+ Thế giới: tần suất đứng thứ 4, tử vong đứng thứ 2.

tử vong khoảng 50310 người/ năm trên thế giới(theo NCCN)

+ Việt Nam: đứng hàng thứ 4 trong 10 bệnh ung thư phổ biến.

KHUNG ĐẠI TRÀNG

KHUNG ĐẠI TRÀNG

- Trên 50 tuổi

- Ít vận động

- Ăn ít trái cây, rau xanh

- Ăn ít chất xơ, nhiều chất béo

- Ăn nhiều các loại thịt đỏ.

- Béo phì thừa cân

- Uống rượu

- Hút thuốc

Yếu tố nguy cơ

Yếu tố nguy cơ

YẾU TỐ NGUY CƠ

 Tiền sử bản thân và gia đình có người bị ung thư đại tràng hoặc bị polype đại tràng.

 Các hội chứng di truyền, đa polype có tính gia đình (FAP), ung thư đại tràng di truyền không đa polype.

 Bệnh Crohn, bệnh viêm loét đại tràng mạn tính

HỘI CHỨNG FAP

11 - Do sự đột biến của gen APC, gen ức chế sự hình thành của khối u tân sinh đại tràng.

- Độ tuổi bắt đầu xuất hiện là 16.

- 100% xuất hiện ung thư khi ở tuổi ngoài 40.

HỘI CHỨNG LYNCH

HỘI CHỨNG LYNCH

 - Ung thư đại tràng do di truyền không phải đa polype.

 - Chiếm 5% ung thư đại tràng.

 - Đột biến của 1 trong 5 gen: MLH1, MSH2, MSH6, PMS1, PMS2

thể • Ung thư biểu mô tuyến chiếm đa số 90-95%, biệt hóa tốt vừa kém.

U THỂ LOÉT

U THỂ SÙI

PHÂN GIAI ĐOẠN

Theo DUKES

- Giai đoạn A: ung thư khu trú tại thành trực tràng lớp niêm mạc và dưới niêm

mạc.

- Giai đoạn B: ung thư lớp cơ, thanh mạc chưa di căn hạch.

PHÂN GIAI ĐOẠN THEO TNM

LÂM SÀNG

- Giai đoạn sớm hầu như không có triệu chứng.

- Các triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột và tiến triển dần.

TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG

- Táo bón, tiêu chảy, táo bón xen lẫn các đợt tiêu chảy.

TÁO BÓN

TIÊU CHẢY

CẬN LÂM SÀNG

- Nội soi đại trực tràng kèm sinh thiết.

- X-quang, CT scan Ngực- bụng, Mri Bụng-chậu, PET CT

- Siêu âm bụng.

- Xét nghiệm máu, chức năng gan thận, CEA…

Nội so đại trực tràng sinh thiết

 - Tiêu chuẩn vàng tầm soát các bệnh ung thư đại trực tràng.

Ưu điểm:

 Xác định số lượng, vị trí, kích thước, hình thể khối u…

 Bản chất khối u qua sinh thiết.

 Độ nhạy 95%, độ đặc hiệu 100%.

Nhược điểm:

- chống chỉ định bệnh nhân suy hô hấp, shock, viêm phúc mạc…

NỘI SOI ĐẠI TRÀNG

CT SCAN VÀ MRI

- Đánh giá giai đoạn ung thư.

- Phát hiện tái phát và di căn.

- Dùng để chẩn đoán xác định khi :

+ Bệnh nhân chống chỉ định nội soi đại tràng.

+ Tắc ruột, thủng do u đại tràng…

CT Scan và MRI

 Dùng để theo dõi sau phẫu thuật và điều trị.

 Phát hiện ung thư tái phát.

 Nguyên tắc điều trị.

 Các phương pháp phẫu thuật, chỉ định của các phương pháp.

 Tai biến, biến chứng.

 Hóa trị xạ trị bổ trợ.

ĐIỀU TRỊ

 Cắt rộng rãi đoạn ruột có u, kèm theo mạc treo trực tràng, hạch di căn, các tạng xâm lấn…

 Tôn trọng nguyên tắc không chạm u.

 Chuẩn bị đại tràng để tái lập lưu thông tiêu hóa.

Nguyên tắc điều trị ngoại khoa

 Phẫu thuật triệt để.

 Chỉ định:

 Bệnh nhân thể trạng tốt.

 Chưa di căn xa.

 Chưa xâm lấn các tạng xung quanh.

 Có xâm lấn các tạng xung quanh nhưng cắt bỏ được.

Phẫu thuật triệt để

 Cắt đại tràng phải: ung thư manh tràng, ĐT phải, ĐT góc gan, ĐT ngang cách góc gan dưới 5cm.

 Cắt đại tràng trái: Ung thư ĐT ngang cách góc lách dưới 5cm, ĐT góc lách, đại tràng trái.

 Cắt đoạn đại tràng ngang: U nằm giữa đại tràng ngang.

 Cắt đại tràng sigmoid khi u nằm ở đại tràng sigmoid.

Phẫu thuật triệt để

Tai biến, biến chứng:

+ Tổn thương niệu quản phải trái.

+ Chảy máu, dò miệng nối.

+ Tắc ruột.

+ Viêm phúc mạc…

 Phẫu thuật mở rộng: bệnh nhân thể trạng tốt, xâm lấn các cơ quan có thể cắt được trọn khối.

- Phẫu thuật tạm bợ: các khối u di căn xa, không thể triệt để, có biến chứng

- Nối tắc trên dưới khối u, làm hậu môn nhân tạo

Các loại phẫu thuật khác

1) Lâm sàng:

-) Mỗi 3-6 tháng trong 2 năm đầu tiên.

-) Mỗi 6 tháng trong năm 3,4,5.

2) CEA: mỗi 3-6 tháng trong 2 năm đầu.

3) NS ĐT: 3-6 tháng trong 3 năm đầu, 6 tháng 2 năm tiếp.

4) CT Scan: mỗi năm trong 5 năm đầu.

Kế hoạch Theo dõi

XIN CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE

Thực hiện: Khoa Ngoại 1, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng.