Tiêu chuẩn chẩn đoánTheo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10, cần phải có ít nhất là 3 trong 6 triệu chứng sau: + Thèm muốn mãnh liệt dùng rượu và không thể ngăn cản được việc sử dụn
Trang 1N G H I Ệ N R Ư Ợ U V À C Á C R Ố I L O Ạ N T Â M T H Ầ N D O
R Ư Ợ U
Trang 2I Định nghĩa nghiện rượu
Theo tổ chức Y tế thế giới:
- Nghiện rượu là nhu cầu thèm muốn đòi hỏi thường xuyên đồ uống có cồn,
- Từ đó hình thành thói quen sử dụng
- Đưa đến rối loạn nhân cách, giảm khả năng lao động và ảnh hưởng đến sức khỏe
Trang 3II Tiêu chuẩn chẩn đoán
Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10, cần phải có ít nhất là 3 trong 6 triệu
chứng sau:
+ Thèm muốn mãnh liệt dùng rượu và không thể ngăn cản được việc sử dụng rượu (lệ thuộc về mặt tâm thần)
+ Mất khả năng kiểm soát việc dùng rượu (giảm, ngừng uống là việc rất khó khăn)
+ Ngừng sử dụng rượu sẽ xuất hiện hội chứng cai (lệ thuộc về thể chất)
+ Liều sử dụng rượu ngày càng tăng (trạng thái dung nạp này càng tăng)
+ Luôn tìm cách tìm cho bằng được rượu để uống, xao nhãng nhiệm vụ và các thích thú khác
+ Biết tác hại nặng nề nhưng vẫn tiếp tục sử dụng rượu.
Trang 4III Các rối loạn tâm thần do rượu
1 Say rượu thông thường
Đây là một trạng thái ngộ độc ethylic cấp, nó biểu hiện qua 3 giai đoạn:
+ Giai đoạn kích thích: Nồng độ rượu trong máu chừng 1,5g – 2,5g/l, người uống cảm thấy khoan khoái, vui vẻ, nói nhiều, tăng hoạt động nhưng có suy giảm về khả năng phê phán, về trí nhớ, về sự chú ý
+ Giai đoạn say lảo đảo: Nồng độ rượu trong máu chừng 2,5g – 3,5g/l, cảm giác và các hoạt động bị rối loạn nặng Dáng đi lảo đảo, xiêu vẹo, giọng nói lè nhè, cảm xúc hay thay đổi từ vui vẻ sang giận
dữ, có hiện tượng nhìn đôi, toàn thân đầm đìa mồ hôi
+ Giai đoạn hôn mê: Nồng độ rượu trong máu chừng 4g/l, có biểu hiện hôn mê sâu, hạ thân nhiệt, giảm trương lực cơ, phản xạ gân xương giảm, thở khò khè, có thể trụy tim mạch và tử vong
Trang 52 Say rượu bệnh lý
- Là một bệnh loạn thần cấp trong một thời gian ngắn, đặc điểm là không có sự tương xứng giữa số lượng rượu uống với triệu chứng tâm thần trầm trọng và sự xuất hiện đột ngột của các triệu chứng này
- Ý thức trở nên mù mờ, năng lực định hướng bị rối loạn, có thể có ảo thị, ảo thanh, hoang tưởng bị theo dõi, bị đe dọa, các triệu chứng này lẻ tẻ và tản mạn, cảm xúc thường hằn học, giận dữ và độc
ác, hành vi do tư duy, ảo giác chi phối nên thường tấn công người, đốt, phá nhà và đồ đạc, phạm pháp
- Cơn say kéo dài hơn say rượu thông thường, sau cơn không nhớ gì xảy ra, cơn này xảy ra có đặc tính hay tái phát và có biểu hiện giống nhau
Trang 63 Nghiện rượu mạn tính
- Đây là một chứng nghiện chất độc và có tất cả các triệu chứng sau: Hội chứng cai rượu, sự thay đổi sự dung nạp rượu, sự biến đổi nhân cách và sa sút tâm thần.
+ Hội chứng cai rượu: Khi người nghiện không dùng rượu sẽ xuất hiện bồn chồn khó chịu, bất
an, khí sắc trầm, lo âu, sợ hãi một cách mơ hồ Giấc ngủ nông, có ác mộng, hay mơ Đặc biệt
có nhịp tim nhanh, vã mồ hôi, HA tăng, run tay.
- Nặng hơn thì có thể có co giật kiểu động kinh, cũng như các ảo giác thị giác, thính giác, đặc biệt về chiều và đêm Đặc điểm của hội chứng này là dịu đi hoặc mất đi khi uống một lượng rượu nhỏ Hội chứng cai ngày càng tăng dần với các rối loạn TK thực vật, rối loạn giấc ngủ, run càng tiến triển, ở mức độ nặng hơn gọi là trạng thái cai rượu có mê sảng Hội chứng cai
có thể kéo dài trong vài giờ, vài ngày có thể hàng tuần tùy theo mức độ nghiện rượu.
Trang 74 Trạng thái cai rượu (Cơn sảng rượu)
-Xuất hiện khi ngừng rượu 1- 3 ngày, biểu hiện mê sảng nặng, rối loạn định hướng về không gian, thời gian, bản thân,
- Có nhiều loại ảo giác xuất hiện như ảo giác lúc thức lúc ngủ, ảo thanh, ảo thị , ảo giác xúc giác Các
ảo giác hay xuất hiện vào hoàng hôn, buổi tối vì thế làm cho người nghiện rất sợ, hốt hoảng Cảm giác như có các côn trùng đang bò trên cơ thể, cảm giác đau do các con vật cắn
-Tất cả những vấn đề trên thì người bệnh cho đó là thật Chính vì thế mà các hành vi của họ bị ảo giác chi phối Tình trạng này nặng hơn về đêm, người nghiện khó ngủ, có thể có kích động, tấn công một cách dữ dội Mất ngủ kéo dài
Trang 85 Bệnh loạn thần Korsakov
- Đây là một bệnh não thực tổn do rượu Biểu hiện chủ yếu là mất trí nhớ, viêm đa dây thần kinh, xuất hiện vào giai đoạn cuối cùng của nghiện rượu Họ mất trí nhớ nặng nề, đặc biệt là trí nhớ gần, lập tức, còn trí nhớ xa còn được, không tiếp nhận được các thông tin mới, bịa chuyện, lờ đờ vô cảm dần dần dẫn đến sa sút trí tuệ
6 Trạng thái ảo giác do rượu
- Ít gặp hơn sảng rượu, người nghiện ít có rối loạn về năng lực định hướng, các rối loạn tâm thần khác như trong sảng rượu Ảo thanh chiếm ưu thế, nội dung thường đe dọa, sỉ nhục, chửi rủa, buộc tội Thời gian có thể kéo dài 1-8 tuần nhưng cũng có thể trở thành mạn tính
Trang 97 Hoang tưởng do rượu
- Phát triển trên cơ sở nghiện rượu mạn tính Hoang tưởng ghen tuông, và hoang tưởng bị truy hại là những triệu chứng chủ yếu, nội dung hoang tưởng liên quan tới những sự kiện có thật xung quanh người nghiện như là vợ, con, hàng xóm, đồng nghiệp
-Hoang tưởng ghen tuông thường kèm theo ý tưởng bị theo dõi, bị đầu độc
8 Các rối loạn tâm thần khác do rượu
+ Giả liệt: Giống như liệt tuần tiến, có biểu hiện giảm chú ý, giảm trí nhớ, , tổn thương khu trú thần kinh ( yếu chi, nói khó, rối loạn phản xạ)
+ Bệnh não thực tổn Gayet- Wernicke: Biểu hiện hưng phấn, vận động, lú lẫn ngôn ngữ, có thể có cơn co giật kiểu động kinh, rối loạn trí nhớ, thất điều, rối loạn vận nhãn, ngoại tháp