Bài giảng các rối loạn phân ly môn tâm thần

Đặc điểm chung• Là nhóm hội chứng tâm thần xảy ra đột ngột, tạm thời trí nhớ, cảm xúc, giác quan, hành vi, vận động,….. • Xảy ra đột ngột, bệnh nhân biết mình bị mất trí nhớ.. • Quên khu

CÁC RỐI LOẠN PHÂN LY (F44.)

Dịch tễ học

• 11 – 300/100.000 dân

• Nữ chiếm đa số

• Hiếm khi phát bệnh trước 10 tuổi và sau 35 tuổi

• Tiền sử gia đình có người bị RLPL, dễ mắc bệnh

Đặc điểm chung

• Là nhóm hội chứng tâm thần xảy ra đột ngột, tạm thời (trí nhớ, cảm xúc, giác quan, hành vi, vận động,…)

• Trước đây gọi là “hysteria chuyển di”

• Căn nguyên tâm lý

• Khởi đầu và kết thúc đột ngột

• Phân ly mạn tính (liệt, mất cảm giác) có thể

kết thúc chậm hơn

Nguyên tắc chỉ đạo chẩn đoán

• Các biểu hiện lâm sàng biệt định cho rối loạn

cá nhân trong F44

• Không có bằng chứng một bệnh cơ thể nào có thể giải thích các triệu chứng

• Có bằng chứng căn nguyên tâm lý, có liên hệ

rõ rệt về thời gian với rối loạn

Quên phân ly (F44.0)

• Quên những sự việc quan trọng của bản thân xảy ra gần đây

• Xảy ra đột ngột, bệnh nhân biết mình bị mất trí nhớ

• Là thể hay gặp nhất của RLPL Hay gặp trong chiến tranh, thiên tai Thanh thiếu niên và nữ

bị nhiều

• Quên khu trú: mất trí nhớ về những sự việc xảy ra trong một thời gian ngắn từ vài giờ đến vài ngày.

• Quên toàn thể: mất trí nhớ trong toàn bộ thời

gian.

• Quên chọn lọc: không nhớ một số sự việc trong thời gian ngắn.

• Quên liên tục: quên từng sự việc liên tiếp khi nó xảy ra mặc dù bệnh nhân nhận biết đầy đủ những

gì đang xảy ra xung quanh vào lúc đó.

Bỏ đi phân ly (F44.1)

• Là cơn bỏ đi đột ngột Trong cơn người bệnh không nhớ gì về bản thân lẫn cuộc sống trước kia của mình

• Cơn có thể kéo dài nhiều giờ đến nhiều ngày, hiếm khi kéo dài hàng tháng

• Khi tỉnh lại bệnh nhân có thể nhớ quá khứ

trước khi cơn xảy ra nhưng không nhớ sự việc xảy ra trong cơn

Sững sờ phân ly (F44.2)

• Có các biểu hiện của sững sờ (mất các vận

động tự ý, mất các đáp ứng với kích thích bên ngoài, nằm hoặc ngồi bất động trong khoảng thời gian dài, không nói và không có cử động)

• Tiền sử sang chấn tâm lý

Các rối loạn lên đồng và bị xâm nhập (F44.3)

• Mất ý thức tạm thời ý thức bản thân lẫn sự

nhận thức đầy đủ về môi trường xung quanh

• Bệnh nhân dường như đang bị điều khiển bởi

1 nhân cách khác, một thần linh hoặc một sức mạnh nào đó

• Loại trừ: lên đồng trong tiến triển cấp của

TTPL, LTC có HT và AG, RL đa nhân cách, ĐK

thùy thái dương

Các rối loạn vận động và cảm giác phân ly

(F44.4-F44.7)

• F44.4-Rối loạn vận động phân ly

• F44.5-Co giật phân ly

• F44.6-Tê và mất giác quan phân ly

• F44.7-Rối loạn phân ly hỗn hợp (F44.0-F44.6)

• F44.8-Các rối loạn phân ly khác

– F44.80-Hội chứng ganser

– F44.81-Rối loạn đa nhân cách

Điều trị

• Tâm lý liệu pháp, không đối chất với bệnh nhân tính xác thực của các triệu chứng

• Ám thị

• Liệu pháp hóa dược

• Khám nội khoa và thần kinh toàn diện