Báo in tuyên truyền về công tác xây dựng đảng trong tình hình hiện nay

\ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN VÕ MINH PHƯƠNG BÁO IN TUYÊN TRUYỀN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG TÌNH HÌNH HIỆN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN

HỌ VÀ TÊN

(Tác giả luận văn)

TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành:

Mã số:

\

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

VÕ MINH PHƯƠNG

BÁO IN TUYÊN TRUYỀN VỀ CÔNG TÁC

XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY (Khảo sát báo Nhân Dân, Hànộimới, Sài Gòn Giải Phóng, Tạp chí Cộng sản năm 2014)

Chuyên ngành: Báo chí

Mã số: 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Thị Nhã

HÀ NỘI - 2015

Luận văn đã được chỉnh sửa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm Luận văn Thạc sĩ

Hà Nội, ngày 31 tháng 8 năm 2015 CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS Trương Ngọc Nam

Xin được cám ơn chân thành đến các đ.c Lãnh đạo Thành ủy, Ban Tuyên giáo Thành ủy, cùng các đồng nghiệp của tôi đã giúp cho tôi bổ sung được nhiều kiến thức, số liệu thực tiễn, góp phần quan trọng vào việc thực hiện luận văn này

Cũng xin gửi lời cám ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Khoa Báo chí, Phòng Đào tạo sau đại học – Học viện báo chí Tuyên truyền, Ban cán sự lớp, cùng anh chị em học viên trong lớp Cao học báo chí K19 đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Cuối cùng tôi xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè, những người đã luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày 19 tháng 5 năm 2015

Võ Minh Phương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, kiến thức kinh điển, nghiên cứu khảo sát tình hình thực tiễn và dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Lê Thị Nhã Các số liệu, mô hình và những kết quả trong luận văn là trung thực, các đề xuất đưa ra xuất phát từ thực tiễn và kinh nghiệm, chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước khi trình, bảo vệ và công nhận bởi Hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Báo chí học

Tác giả luận văn

Võ Minh Phương

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ TRONG LUẬN VĂN

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Tỷ lệ nội dung Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng 49 Bảng 2.2 Tỷ lệ nội dung Xây dựng Đảng về tổ chức 55 Bảng 2.3 Tỷ lệ nội dung phản ánh về công tác kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng 59 Bảng 2.4 Tỷ lệ nội dung chống tiêu cực và tình trạng suy thoái về đạo đức,

MỤC LỤC

Trang MỞ ĐẦU

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ TUYÊN TRUYỀN CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY 1.1 Khái niệm, đặc điểm của báo in………16

1.2.Vai trò của báo in trong tuyên truyền công tác xây dựng Đảng ….21

Chương 2: THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO NHÂN DÂN, HÀ NỘI MỚI,SÀI GÒN GIẢI PHÓNG, TẠP CHÍ CỘNG SẢN 2.1 Giới thiệu khái quát về báo ND, HNM, SGGP, TCCS……… 42

2.2 Nội dung và hình thức tuyên truyền……… ….46

2.3 Đánh giá hiệu quả tuyên truyền công tác xây dựng Đảng trên báo in trong tình hình hiện nay 78

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY 3.1 Một số giải pháp chung……… 93

3.2 Một số giải pháp cụ thể………102

Kết luận……….… …117

Tài liệu tham khảo……… … 122

Phụ lục

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Báo chí Cách mạng Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, rèn luyện Trong quá trình cách mạng lâu dài với nhiều khó khăn, thách thức, Đảng Cộng sản Việt Nam đặc biệt quan tâm đến báo chí Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng nhiều lãnh tụ của Đảng vừa là người viết báo, vừa là người lãnh đạo báo chí Với sự quan tâm đặc biệt của Đảng, trong những năm qua, báo chí Cách mạng Việt Nam ngày càng phát triển, nhưng phát triển mạnh mẽ nhất là vào thời kỳ đổi mới

Ðảng ta xác định báo chí cách mạng là vũ khí sắc bén, công cụ đắc lực trong công tác tuyên truyền, vận động, cổ vũ và tổ chức phong trào cách mạng Trong đó báo của Ðảng ở Trung ương và các địa phương đóng vai trò nòng cốt Chỉ thị 11 của Bộ Chính trị (khóa VIII) không những khẳng định tính tư tưởng, định hướng chính trị của các báo, tạp chí của Ðảng, mà còn thể hiện sự tin cậy

và đề cao trách nhiệm của báo chí nói chung và báo in nói riêng trong hệ thống báo chí nước ta Chỉ thị ra đời đã làm cho công tác phát hành, sử dụng báo, tạp chí của Ðảng được triển khai rộng, đồng bộ và hiệu quả

Trước những biến động phức tạp của tình hình thế giới, sự bùng nổ thông tin; các thế lực phản động, thù địch tăng cường sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng, nhất là Internet để chống phá Đảng, Nhà nước thì việc chủ động thông tin, định hướng dư luận, tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng thông qua báo chí nói chung và báo in nói riêng, nhất là Báo ND, HNM, SGGP, TCCS… là rất quan trọng

Chúng ta thấy việc mua, đọc và sử dụng báo in, những tờ báo in của Đảng như Báo ND, HNM, SGGP đã từng bước đi vào nền nếp, phát huy tác dụng tích cực và hiệu quả trong đời sống xã hội Số lượng phát hành các ấn

phẩm báo tăng dần và giữ được sự ổn định Báo của Ðảng đã đến được với đông đảo bạn đọc là cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sĩ, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, đáp ứng nhu cầu thông tin, nâng cao trình độ chính trị - văn hóa, góp phần tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các thông tin về thời sự quốc tế, trong nước Và hơn cả là qua các bài viết, tác phẩm, đều chứa đựng những thông tin tuyên truyền về Vai trò lãnh đạo của Đảng, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, thông qua việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

Như vậy, trước những thách thức của tình hình mới, việc nâng cao chất lượng các bài viết tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trên báo in hiện nay là yêu cầu tất yếu khách quan, phù hợp với hoạt động lý luận và thực tiễn trong bối cảnh hiện nay của báo chí nói chung, giúp cho việc nâng cao chất lượng và tạo dựng niềm tin vào Đảng của Cán bộ, Đảng viên và quần chúng nhân dân, đáp ứng những thách thức của thời đại mới Với những lý do trên,

tác giả luận văn chọn nội dung: “Báo in tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của mình Đề tài khảo

sát trên các báo: Báo ND, HNM, SGGP, TCCS từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014

2 Tình hình nghiên cứu

Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về tuyên truyền các vấn đề trên báo chí nói chung và báo in nói riêng Nhưng về tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng là vấn đề tương đối mới cần được nghiên cứu sâu rộng hơn, luận văn thông qua việc nghiên cứu, phân tích các tin, bài viết trên một số báo in đồng thời lồng ghép các Chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng đối với báo chí nhằm nâng cao chất lượng các tin, bài viết về Xây dựng Đảng trên báo in hiện nay Tạo sự hấp dẫn, thu hút cho Đảng viên và quần chúng Nhân dân

Qua đó nhằm tăng cường sự liên kết trong Đảng, giữa Đảng với Nhân dân Đề tài cũng áp dụng những lý thuyết, kỹ năng cơ bản trong một số sách, đề tài, tác phẩm, luận văn đi trước:

- Trần Văn Bộ; (1999) - Luận án tiến sĩ Xây dựng Đảng: "Nâng cao

chất lượng tự phê bình, phê bình ở tổ chức cơ sở đảng trong quân đội ND Việt Nam hiện nay"

- Đức Lượng; (Báo ND, ngày 20-1-1999) "Thực hiện tự phê bình và

phê bình trong Đảng"

- Tiến Hải; số 13 (7-1999);"Tự phê bình và phê bình trong công cuộc

xây dựng, chỉnh đốn Đảng" TCCS

- Nguyễn Văn Biều; (Báo ND, ngày 21-6-1996); "Chất lượng tự phê

bình và phê bình của cán bộ lãnh đạo"

- Bùi Đức Lại; số 8, năm 2005 "Vì sao tự phê bình và phê bình chưa

được thực hiện có hiệu quả", Tạp chí Xây dựng Đảng

- Long Thanh Hùng; số 10, năm 2005 "Để tự phê bình và phê bình có

hiệu quả", Tạp chí Xây dựng Đảng,

Các công trình nghiên cứu nêu trên đã góp phần từng bước làm sáng tỏ phần nào chất lượng xây dựng Đảng nói chung của đội ngũ đảng viên dưới nhiều góc độ khác nhau.Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu việc tuyên truyền công tác này trên báo chí Trước tình hình thế giới có nhiều biến động, phức tạp về chính trị hiện nay, tác giả nhận thấy tầm quan trọng của báo chí nói chung và báo in nói riêng trong công tác tuyên truyền, đặc biệt là công tác tuyên truyền Xây dựng Đảng Vì vậy đây là đề tài cần nghiên cứu sâu rộng, có tính thực tế cao

+ GS Hà Minh Đức, (Chủ biên) (2011), C Mác - Ph Ăngghen - V.I

Lênin với báo chí, NXB Chính trị Quốc gia – Sự thật

Cuốn sách là chuyên luận tìm hiểu những quan điểm về báo chí và những hoạt động báo chí của các nhà kinh điển Đây là tài liệu tham khảo có giá trị cung cấp cho độc giả, đặc biệt là những người làm công tác báo chí những kiến thức hiểu biết cơ bản về báo chí và hoạt động báo chí của các nhà kinh điển cũng như của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Qua cuốn sách, tác giả đã phân tích một cách tỉ mỉ, sâu sắc về các vấn đề: chức năng, đặc điểm, khuynh hướng chính trị, xã hội của các tác phẩm báo chí dưới quan điểm của C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin; vấn đề trên báo chí dưới chế độ tư sản; báo chí của giai cấp vô sản; sáng tác văn nghệ và báo chí của các nhà kinh điển bàn về văn nghệ Bên cạnh đó, cuốn sách còn cung cấp cho độc giả nhiều nội dung có giá trị liên quan đến việc tiếp nhận và vận dụng sáng tạo quan điểm báo chí của ba nhà kinh điển C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh Đây là nguồn tài liệu quý giá để giúp những người làm báo nói chung và làm báo Đảng nói riêng hiểu được những điều căn bản của báo chí Cách mạng, qua đó tự rút ra bài học kinh nghiệm, nhằm nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ làm báo

+ Nguyễn Đức Dũng (2006), Viết báo như thế nào? (Tái bản lần thứ

tư), NXB Văn hoá - Thông tin, Hà Nội

+ PGS.TS Đinh Văn Hường (2003) Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí

Minh về đào tạo và bồi dưỡng cán bộ báo chí Tạp chí Người làm báo

Ở những tác phẩm trên, các tác giả có đề cập tới các kỹ năng làm báo, trong đó có kỹ năng tuyên truyền, một yếu tố then chốt trong việc thu hút độc giả, nhất là tuyên truyền những vẫn đề nhạy cảm, thời sự Những tác phẩm này cũng giúp cho tác giả luận văn phân tích sâu được những mặt hạn chế của

những người viết bài về công tác xây dựng Đảng, hiểu được những thuận lợi khó khăn, thách thức trước những yêu cầu trong tình hình hiện nay

Ở Việt Nam những năm qua đã có một số đề tài nghiên cứu về công tác Xây dựng Đảng, trong đó, đáng chú ý có một số tác phẩm sau đây:

+ Cao Văn Thống (2009), Nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác

xây dựng Đảng hiện nay, NXB Chính trị Quốc gia-Sự thật

Cuốn sách tập hợp một số bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà quản lý, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, cán bộ, đảng viên làm công tác tham mưu, công tác thực tế về xây dựng Đảng Các bài viết đề cập đến nhiều khía cạnh của nguyên tắc tập trung dân chủ: vị trí, vai trò của nguyên tắc tập trung dân chủ đối với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, cũng như điều kiện, giải pháp để bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc này trong công tác xây dựng Đảng hiện nay Cuốn sách là tài liệu tham khảo bổ ích, góp phần nâng cao nhận thức về nguyên tắc tập trung dân chủ và vận dụng thực hiện trong thực tế của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, là tài liệu tham khảo cho các nhà báo viết về công tác xây dựng Đảng nói chung

+PGS.TS Hoàng Đình Cúc – Nguyễn Đức Dũng (2007), Những vấn đề

của báo chí hiện đại, NXB Lý luận Chính trị, Hà Nội

Những tác phẩm trên đã chỉ ra rõ những luận điểm, chỉ rõ những kỹ năng, tầm quan trọng của người làm báo nói chung, và những yêu cầu đặt ra của một tác phẩm báo chí Qua đó chỉ ra rằng người làm báo Đảng và Báo chí Cách mạng Việt Nam là công cụ phục vụ đắc lực nhiệm vụ chính trị của Đảng, chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân Đây là nguyên tắc bất di bất dịch trong hoạt động báo chí ở Việt Nam Xã hội càng phát triển, thông tin tuyên truyền báo chí càng có vai trò to lớn và cần được nâng cao chất lượng

Trong điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, thông tin báo chí lại càng phải thể hiện vai trò đó Nghĩa là, báo chí càng phải thông tin chính xác, đúng định hướng, mang tính xây dựng, nhân văn Chính trong điều kiện mới của quá trình toàn cầu hóa, hội nhập, mở cửa, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc nâng cao chất lượng các tin bài, tác phẩm

về công tác Xây dựng Đảng trên báo in đóng vai trò đặc biệt quan trọng

+ Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang (1995), Cơ sở lý

luận báo chí truyền thông, NXB Văn hóa thông tin, Hà Nội

Đây là một công trình nghiên cứu có chiều sâu Công trình nghiên cứu góp phần cung cấp thêm cơ sở lý luận – thực tiễn báo chí – truyền thông hiện đại, nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức tự giác về hoạt động nghề nghiệp báo chí cho người học và nghiên cứu Nội dung giáo trình cung cấp những kiến thức cơ bản và hệ thống khái niệm cơ bản của lý luận báo chí, về khái niệm và đặc điểm báo chí, bản chất hoạt động báo chí, đối tượng, công chúng và cơ chế tác động của báo chí, về các chức năng và nguyên tắc cơ bản của hoạt động báo chí, về chủ thể hoạt động báo chí, vấn

đề tự do báo chí

Thực hiện tốt những nhiệm vụ được giao, báo chí cách mạng Việt Nam thực sự là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, giữ vai trò phản ánh và hướng dẫn dư luận, ủng hộ và thúc đẩy công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng

Tuy nhiên, dưới góc độ của chuyên ngành Báo chí, vấn đề báo in tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay chưa được đề cập một cách riêng biệt Luận văn này dựa trên cơ sở lý luận chung về báo chí, lý luận về Xây dựng Đảng để đi sâu nghiên cứu thực trạng chất lượng các bài viết về công tác Xây dựng Đảng, qua đó nhằm nâng cao chất lượng các bài

viết này trên báo in hiện nay, là kênh thông tin hữu hiệu để kết nối Đảng gần với cán bộ Đảng viên, quần chúng nhân dân

Đây là các công trình mang tính chất tham khảo cho sinh viên chuyên ngành báo chí và cũng rất giá trị đối với những người nghiên cứu vấn đề này dưới góc độ khoa học, lý luận

Như vậy, tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng trên báo in cho đến

nay chưa có một nghiên cứu đầy đủ và toàn diện Đề tài “Báo in tuyên truyền

về công tác xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay” (Khảo sát Báo ND, HNM, SGGP, TCCS năm 2014) sẽ làm rõ những vấn đề còn bỏ ngỏ đó Do

vậy, luận văn này không trùng với bất cứ công trình khoa học nào đi trước

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu

Luận văn điều tra thực trạng chất lượng các bài viết tuyên truyền về công tác

Xây dựng Đảng trên một số tờ báo in, tìm ra những ưu điểm, hạn chế, từ đó đề

xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tuyên truyền về công tác Xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay

- Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, nhiệm vụ của nghiên cứu cần đạt được:

- Hình thành khung lý thuyết về báo chí và vai trò, chức năng báo chí trong việc tuyên truyền về công tác Xây dựng Đảng, làm cơ sở cho các chương sau

- Khảo sát, phân tích chất lượng các bài viết về công tác Xây dựng đảng trên báo in hiện nay

- Giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng tuyên truyền công tác Xây dựng đảng trên báo in hiện nay, dựa trên thực trạng những tin, bài viết trên lĩnh vực này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: báo in tuyên truyền về công tác Xây dựng

Đảng trong tình hình hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi thời gian để khảo sát trong năm 14 ( từ

tháng 1.14 đến tháng 12.14) trên báo ND, HNM, SGGP, TCCS

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận chung

Luận văn được thực hiện dựa trên nền tảng khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; từ việc xác định đề tài, thu thập tài liệu, lấy phiếu khảo sát, đến khi bắt tay vào viết, các phương pháp đã được sử dụng là: Phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, phương pháp so sánh đối chiếu và phương pháp định tính định lượng

Luận văn cũng được nghiên cứu trên cơ sở tham khảo và kế thừa kết quả nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực báo chí, truyền thông của các tác giả đi trước

- Phương pháp cụ thể

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thông qua việc tìm kiếm tập hợp tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau: Một số văn kiện, tài liệu Nghị Quyết của Đảng về công tác Xây dựng Đảng, cách thức tuyên truyền vấn đề này trên báo chí…để xác lập

cơ sở lý thuyết phục vụ cho mục đích nghiên cứu của đề tài Phương pháp này được sử dụng chủ yếu trong Chương 1 – Chương tạo lập cơ sở thực tiễn và lý luận, làm điểm tựa để khảo sát chương 2 và 3

Luận văn cũng kế thừa những tài liệu trong và ngoài nước có liên quan đến

đề tài những góc nhìn mới, đa diện để phát triển lý luận cho lĩnh vực này

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của luận văn

- Về mặt lý luận

Trên phương diện lý luận, luận văn góp phần bổ sung nền tảng lý luận về công tác Xây dựng đảng trong tình hình hiện nay nói riêng trên báo in tại Việt Nam, đó là nâng cao chất lượng thông tin, cách thức thông tin, chuyên môn nghiệp vụ của những người làm báo Góp phần đưa ra cao chất lượng thông tin, tuyên truyền trên báo in, nhằm thu hút độc giả Đối với những nhà quản lý nhằm nâng cao tầm nhìn trong công tác đổi mới, cải thiện chất lượng tin bài nói chung

- Về mặt thực tiễn

Luận văn bổ sung kiến thức về kỹ năng báo chí nói chung và Báo chí tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay nói riêng trên báo in hiện nay

Luận văn là tài liệu thực tiễn sinh động cho đội ngũ làm báo in, nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc tuyên truyền trên báo chí, đặc biệt là những bài viết về công tác Xây dựng Đảng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 3 chương, 7 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề tuyên truyền công tác Xây dựng Đảng trên báo in trong tình hình hiện nay

Chương 2: Thực trạng tuyên truyền về công tác Xây dựng Đảng trên báo ND, HNM, SGGP, TCCS

Chương 3: Một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền về công tác Xây dựng Đảng trên báo in trong tình hình hiện nay

Báo in là loại hình báo chí xuất bản định kỳ, đề cập đến các sự kiện vấn

đề mang tính thời sự, sử dụng ngôn ngữ chữ viết và kỹ thuật in ấn đẻ chuyển tải thông tin và được phát hành phổ biến trong đời sống xã hội.(1)

Sự hình thành và phát triển của một loại hình báo chí thường gắn liền với những phát minh công nghệ Báo in ra đời đầu thế kỷ XVII sau khi Johannes Gutenberg (1400-1468) phát minh ra máy in bằng khuôn đúc; Phát thanh ra đời năm 1920 sau khi nhân loại phát minh ra đèn phát sóng và phát minh của nhà khoa học người Canada Reginald Fessenden vào năm 1906 về

cơ chế phát sóng giọng nói và âm nhạc; “Báo hình” đầu tiên từ thập niên 1940 cũng nhờ những phát minh công nghệ truyền dẫn trước đó và hiện nay, nhờ sự

ra đời của mạng Internet mà loại hình báo chí trực tuyến đã xuất hiện

Trong hệ thống các loại hình báo chí, truyền thông đại chúng, báo in là những ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội

Tính thời sự trong nội dung thông tin của báo được hiểu là sự phản ảnh nhanh những sự kiện, vấn đề mới nảy sinh hoặc vừa mới được phát hiện trong

xã hội và thiên nhiên Đây cũng là những vấn đề, sự kiện có ý nghĩa xã hội, được cả xã hội quan tâm

1

TS Hà Huy Phượng, Giáo trình nhập môn báo in, tr4

Sản phẩm báo được phát hành rộng rãi trong xã hội, song đối với từng loại báo, từng tờ báo, tạp chí vẫn có đối tượng xác định riêng Ví dụ, báo ND dành cho cán bộ, đảng viên và tất cả ai quan tâm đến những vấn đề chính trị,

xã hội trong và ngoài nước Báo Nhi đồng, báo Phụ nữ Việt Nam, báo Tiền phong, TCCS, tạp chí Quốc phòng toàn dân,v.v… lại có đối tượng bạn đọc xác định hơn, hẹp hơn và nội dung thông tin trong các ấn phẩm đó quan tâm nhiều đến đối tượng của mình

Các loại báo in

Khác với tạp chí là những ấn phẩm định kỳ có nội dung nghiên cứu

chuyên sâu vào một hay một số vấn đề, lĩnh vực đời sống với định kỳ xuất bản thông thường là mỗi tháng một kỳ trở lên, căn cứ vào các định kỳ và tính chất nội dung thông tin, người ta chia báo in thành các loại sau đây:

+Nhật báo (báo hàng ngày) là những tờ báo phát hành mỗi ngày một

lần vào buổi sáng hay buổi chiều Nội dung những tờ báo này là những vấn

đề, sự kiện mang tính thời sự nóng hổi Nhật báo thường có số lượng phát hành vào loại lớn nhất do nó đáp ứng được nhu cầu tin tức của các tầng lớp xã hội rộng rãi và được phát hành trong phạm vi quốc gia hay ở những Thành phố - Trung tâm kinh tế, chính trị - Văn hóa lớn, cư dân đông Ở nước ta, ngoài báo ND là tờ báo chính trị - xã hội quan trong nhất ra buổi sáng, còn có những tờ nhật báo ra buổi sáng khác như: Quân đội Nhân dân, Sài Gòn giải phòng, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Hải Phòng,… và tờ Tin tức của Thông tấn xã Việt Nam ra buổi chiều, tờ Vietnam News bằng tiếng Anh của Thông tấn xã Việt Nam, v.v…

+Báo thưa kỳ bao gồm báo ra cách ngày một kỳ, tuần báo, báo nửa

tháng hoặc hàng tháng Báo ra cách ngày một kỳ thường là báo của đảng bộ tỉnh, thành phố hay của tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội trong nước

+ Tuần báo là các tờ báo xuất bản định kỳ một tuần một lần Đó là các

tờ báo của các bộ, các ngành, các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp, các doanh nghiệp kinh tế lớn,v.v…

+ Báo nửa tháng hay hàng tháng phần lớn là các đặc san, chuyên san

của các tờ nhật báo, thưa kỳ hay tuần báo

1.1.2 Đặc điểm của báo in

Báo in chuyển tải nội dung thông tin thông qua văn bản in gồm: chữ in, hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ… Toàn bộ các yếu tố thể hiện nội dung thông tin của tác phẩm báo in xuất hiện đồng thời trước mắt người đọc hầu như ngay trên cùng một trang báo Sự đồng hiện của báo in được thể hiện bằng những thông tin cùng xuất hiện đồng thời trên báo in, thông qua việc trình bày tổ chức trang báo bao gồm các phần: tên các bài viết về công tác xây dựng Đảng, tiêu đề, tít, sapô hoặc những dòng chữ gây chú ý, tít phụ cùng sự

hỗ trợ của hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ…

Công chúng đọc một bài báo in có thể do tít và sapô hấp dẫn hay cũng

có thể do tranh ảnh, biểu đồ minh họa thêm gây chú ý cho họ Cũng chính vì vậy mà có thể nói sự đồng hiện thông tin của bài viết trên cùng một trang báo

in là một trong những lợi thế nhất định của báo in Công chúng có thể cùng lúc lướt mắt trên toàn bộ bài báo và sau đó có thể tìm những thông tin thú vị hoặc cần thiết cho mình Cũng chính sự đồng hiện các yếu tố thể hiện của một bài báo trên một trang báo cũng làm ảnh hưởng lớn đến công tác biên tập nội dung, tít, sapô, và phần chính văn của một bài báo in Do phương thức thông tin đặc thù trên, báo in có những đặc điểm ưu việt sau:

- Công chúng tiếp nhận thông tin trên báo in thông qua thị giác – giác

quan quan trọng nhất của con người trong mối quan hệ với thế giới xung quanh nên người đọc hoàn toàn chủ động trong việc tiếp nhận thông tin từ báo

in Sự chủ động bao gồm việc bố trí thời điểm đọc, lựa chọn trình tự đọc đến việc chủ động về tốc độ đọc, cách thức đọc khi trong tay có một tờ báo in cụ thể Buổi sáng người ta có thể mua một tờ báo in của một cơ quan báo chí nào

đó, đọc lướt qua các tin tức bình luận quan trọng rồi chiều tối về nhà mới đọc tiếp những tờ báo dài và đáng quan tâm như phóng sự, phản ánh, tiểu luân, các loại bài ký…

Khi đọc các tờ báo in, người ta hoàn toàn có thể đọc lướt nhanh những nội dung quen thuộc, đọc kỹ hay đọc lại những nội dung phức tạp mà đọc lần đầu chưa rõ Đặc điểm này tạo cho báo in khả năng thông tin những nội dung sâu sắc, phức tạp Nhà báo có thẻ trình bày, lý giải các nội dung thông tin với những mối quan hệ đan chéo, những biểu hiện trên nhiều bình diện, nhiều tầng nhiều lớp khác nhau Những thông tin có thể được tổ chức theo nhiều cách khác nhau mà người đọc vẫn có thể hiểu, miễn là những thông tin, nội dung bài viết là bổ ích, đáp ứng được nhu cầu của người đọc

- Vì sự tiếp nhận thông tin từ báo in của công chúng là quá trình chủ

động, đòi hỏi người đọc phải tập trung cao độ, phải huy động sự làm việc tích cực của trí não Vì thế, làm tăng khả năng ghi nhớ thông tin, giúp người đọc

có thể nhận thức sâu sắc những mối quan hệ bên trong phức tạp và tế nhị của các vấn đề, sự kiện

Không phải ngẫu nhiên mà người ta nói, báo phát thanh đưa tin, truyền hình diễn tả và báo in bình luận Qua đó, có thẻ thấy rằng các loại hình báo chí có phương thức tác động tới công chúng khác nhau sẽ tạo ra những hiệu ứng khác nhau Trong đó, báo in với sự tác động riêng biệt tới công chúng tiếp nhận, đó là sự đồng hiện thông tin, sự tiếp nhận bằng thị giác, đưa thông tin trong sự bình luận đánh giá có chiều sâu, đã tạo nên sự sâu sắc trong truyền đạt thông tin và đã tác động mạnh mẽ vào tư duy của công chúng tiếp

nhận Như vậy, nếu muốn chứng kiến tận mắt sự kiện, hiện tượng nào đó, người ta xem truyền hình Và muốn đi tìm hiểu sâu sắc, cặn kẽ về nguyên nhân, kết quả, đánh giá sự kiện, hiện tượng nào đó, thì người ta sẽ tìm đến với báo in Như vậy có thể nói, việc đi sâu bình luận, đánh giá về một sự kiện, hiện tượng nào đó của báo in là một trong những ưu thế của báo in so với các loại hình truyền thông khác

- Việc lưu trữ báo in rất đơn giản và thuận lợi, phù hợp với thói quen

của nhiều người đọc Do đó, báo in trở thành nguồn tư liệu quý giá đối với người đọc Nguồn tư liệu đó có thể được lưu trữ lâu dài (nguyên bản hoặc lưu trữ riêng những tin tức bài vở được quan tâm, dẫn liệu minh chứng trong các công trình nghiên cứu xã hội, lịch sử)

Báo in chỉ xuất hiện trong một thời điểm cụ thể và nhất định với nội dung thông tin đề cập đến các vấn đề, sự kiện trong cả một chu kỳ xuất bản Thông tin về các vấn đề, sự kiện thời sự diễn ra trong chu kỳ sau đó chỉ có thể được đề cập trong sản phẩm được xuất bản vào thời điểm định kỳ sau Vì thế trong báo in bao giờ cũng tồn tại một khoảng thời gian trống thông tin, hay nói cách khác, độ nhanh, tính thời sự của báo in bị hạn chế hơn so với các loại hình phát thanh truyền hình và đặc biệt là báo mạng Để khắc phục hạn chế này khi mà phát thanh và truyền hình chưa phát triển, người ta đưa ra các tờ báo buổi chiều

Phạm vi tác động của báo in đôi khi có hạn chế vì chỉ có người biết chữ mới có thể độc báo Riêng về mặt này, phát thanh và truyền hình có ưu thế hơn so với báo in khi mà hầu như tất cả các thành viên của xã hội bất kể trình

độ văn hóa như thế nào đều có thể tiếp nhận thông tin do những loại hình này mang lại

Việc phát hành báo in được thực hiện theo phương thức trao tay, vì thế việc báo in đến với người đọc sớm hay muộn phụ thuộc vào trình độ phát triển giao thông và các phương tiện chuyên chở, phân phối báo Đối với các nước chậm phát triển, báo in chủ yếu chỉ được phát hành ở các thành phố, thị trấn đông dân cư, thuân lợi về giao thông đi lại Ở các địa phương xa trung tâm, báo in thường đến muộn, tin tức trở thành lạc hậu Vì thế ở khu vực này, ảnh hưởng của thông tin từ báo in rất hạn chế Đối với những người đi công tác xa theo những lộ trình đặc biệt, như các đoàn khảo sát địa chất, các đoàn thám hiểm địa lý, phục vụ trên các con tàu đại dương… việc phát hành báo in hầu như không thể thực hiện được

1.2.Vai trò của báo chí trong tuyên truyền công tác xây dựng Đảng

1.2.1 Tuyên truyền công tác xây dựng Đảng

Tuyên truyền là một hoạt động nhằm truyền bá trong quần chúng Nhân

dân những tư tưởng nền tảng, những quan điểm chính yếu của hệ tư tưởng của chế độ nhằm hình thành một bức tranh đặc trưng về thế giới và lịch sử vận động của xã hội [38.tr99] Thuật ngữ tuyên truyền xuất hiện khoảng 400 năm trước, dùng để chỉ hoạt động của các nhà truyền giáo nhằm thuyết phục, lôi kéo những người khác theo đạo Ki-tô Sau này, thuật ngữ tuyên truyền được

sử dụng để biểu đạt các hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của người khác và định hướng hành động của họ theo một khuynh hướng nhất định

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tuyên truyền lớn của Đảng ta, là tấm gương mẫu mực về công tác tuyên truyền Người định nghĩa và xác định

rõ:“Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân

làm Nếu không đạt được mục đích đó, là tuyên truyền thất bại”[39.tr

18] Trong công tác tuyên truyền phải mang tính đại chúng, tính nghệ thuật,

diễn đạt ngắn gọn nhưng sâu sắc, giản dị, dễ hiểu, sử dụng linh hoạt sáng tạo các thành ngữ, dân ca…trong hoạt động thực tiễn Trong hoạt động tuyên truyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện phương châm kết hợp giữa lời nói và hành động, lý luận gắn liền với thực tiễn Người chủ trương nói ít, làm nhiều; chỉ nói khi thật cần thiết, nói đúng để làm đúng.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thể hiện nhuần nhuyễn sự kết hợp giữa lời nói và hành động, làm chủ lý luận, thực tiễn hóa lý luận và lý luận hoá thực tiễn

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã cho thấy: Công tác tuyên truyền chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng Công tác tuyên truyền luôn đi trước, đi cùng và đi sau các phong trào cách mạng Đi trước để truyền

bá tư tưởng, định hướng nhận thức, thống nhất hành động, lý tưởng, mục tiêu của Đảng thành lý tưởng, mục tiêu chung của toàn xã hội Đi cùng là để cổ vũ, động viên, để phát hiện, biểu dương những nhân tố mới, con người mới, từ đó thúc đẩy tiến trình cách mạng Đi sau là để tổng kết thực tiễn, rút ra các bài học kinh nghiệm, những quy luật vận động của cách mạng, từ đó nâng cao trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cải biến xã hội

Công tác tuyên truyền bao gồm nhiều lĩnh vực, nhưng tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng luôn là nội dung xuyên suốt, quan trọng hàng đầu trong toàn bộ hoạt động tuyên truyền của Đảng Tuyên truyền xây dựng Đảng bao gồm các nội dung:

Tuyên truyền các vấn đề cương lĩnh mục tiêu lý tưởng của Đảng Đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc cương lĩnh, mục tiêu, lý tưởng của Đảng

Tuyên truyền các vấn đề về xây dựng nội bộ Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng

Tuyên truyền những nguyên lý về tư tưởng, tổ chức và kiểm tra, những nguyên tắc tiêu chuẩn trong sinh hoạt Đảng và cơ chế để thực hiện các nguyên tắc tiêu chuẩn đó

Tuyên truyền các quan điểm, nghị quyết của Đảng về công tác xây dựng Đảng Tuyên truyền về thực tiễn công tác xây dựng Đảng, về những kinh nghiệm xây dựng Đảng của các tổ chức cơ sở Đảng; về những vấn đề nảy sinh từ trong đời sống và sinh hoạt của Đảng; về thái độ của quần chúng trong việc đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng vào cuộc sống; về việc phát huy vai trò tiên phong gương mẫu của người đảng viên…

Trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền, thực hiện phát triển kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tuyên truyền xây dựng Đảng còn bao gồm tuyên truyền về những nguyên tắc, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội như: kinh tế, xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng, đối ngoại…

Công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt ở tất cả các cấp, các

ngành Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, sự suy yếu, thoái hoá, biến chất của

tổ chức Đảng, làm vai trò cầm quyền của Đảng bị suy giảm, có thể dẫn đến mất ổn định chính trị- xã hội là một nguy cơ lớn Chăm lo xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là điều kiện tối cần thiết và là điều kiện tiên quyết để giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế, văn hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên Nhất là trong điều kiện

cơ chế kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay, xây dựng đội ngũ cán

bộ, đảng viên có đủ đức và tài, đầy tinh thần trách nhiệm trước Đảng, trước

dân tộc, năng động, dám nghĩ, dám làm không chỉ là sự quan tâm, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, vấn đề có ý nghĩa quyết định đến thành bại của cả

sự nghiệp cách mạng

Kiên quyết đấu tranh, khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các tiêu cực khác ở trong Đảng và ngoài xã hội Những tiêu cực trong xã hội đã xâm nhập vào cơ thể Đảng, vào bộ máy Nhà nước, thách thức nghiêm trọng uy tín của Đảng, Nhà nước trong Nhân dân, ảnh hưởng đến việc cầm quyền của Đảng, sự tồn vong của chế độ và con đường phát triển của đất nước toàn Đảng và mỗi tổ chức Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên cần có nhận thức đúng đắn tư tưởng, tấm gương Hồ Chí Minh về nhiệm vụ xây dựng Đảng, để tham gia đấu tranh khắc phục tình trạn trên, xây dựng Đảng ta thực sự "là đạo đức, là văn minh"

Tóm lại, tuyên truyền xây dựng Đảng là tuyên truyền để mọi người, mọi cán bộ đảng viên nhận thức đúng đắn và sâu sắc về những quy luật, những cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, về toàn bộ các công việc làm cho Đảng ta ngày một vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có năng lực trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò là đội tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân

và Nhân dân lao động

1.2.2 Vai trò của báo in với việc tuyên truyền xây dựng Đảng

Từ trước đến nay Đảng ta luôn luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng, thường xuyên chăm lo củng cố và phát triển Đảng Nhờ đó mà trong quá trình lãnh đạo cách mạng đầy khó khăn gian khổ, hy sinh, Đảng ta từng bước được tôi luyện, xây dựng nên những truyền thống quý báu Sự lãnh đạo và hoạt động của Đảng là nhân tố quyết định tạo ra những thành tựu đổi mới Công tác xây dựng Đảng có tầm quan trọng đặc biệt và cấp bách trong giai đoạn

hiện nay, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của nước ta và có ý nghĩa sống còn đối với vận mệnh của chế độ ta và Đảng ta

Do đó, Đại hội VIII của Đảng đã xác định: “ trong giai đoạn hiện nay, lãnh đạo kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt” (VKĐHĐTQ, lần thứ VIII, NXB CTQT, HN, 1996, tr.75)

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ thường xuyên của các

tổ chức Đảng và mỗi đảng viên có sự tham gia tích cực của Nhân dân, sự đóng góp của công tác lý luận, các phương tiện thông tin tuyên truyền, trong

đó báo chí có vai trò rất quan trọng Báo chí xuất bản, trong đó báo chí là công cụ tư tưởng sắc bén của Đảng Là tiếng nói của Đảng, cơ quan Nhà nước diễn đàn của Nhân dân; với những thông tin đa dạng, phong phú, cập nhật; Báo chí không chỉ là phương tiện tuyên truyền các chủ trương, nghị quyết về xây dựng Đảng, phản ánh khá kịp thời tình hình và kết quả triển khai tổ chức thực hiện mà còn tổng kết thực tiễn xây dựng Đảng, từ đó đúc kết kinh nghiệm góp phần phát triển lý luận; giới thiệu những điển hình của các tổ chức Đảng, gương tiêu biểu đảng viên đồng thời phê phán những hiện tượng tiêu cực suy thoái đạo đức, giảm sút niềm tin trong đảng Báo chí là một trong những kênh giám sát cán bộ, đảng viên Việc xác định được phương hướng, đường lối xây dựng đảng một cách đúng đắn qua từng thời kỳ cách mạng có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công của công tác xây dựng Đảng

Tuy nhiên phương hướng, đường lối dù có đúng đắn đến đâu đi nữa, pháp luật dù có chi tiết đến mấy cũng không đề cập được cụ thể tính đa dạng, phong phú, luôn luôn biến động của thực tiễn Cả nước ta có hàng vạn tổ chức

cơ sở Đảng được phân bố trên tất cả các vùng, miền của đất nước, các lĩnh vực của đời sống xã hội

Công tác xây dựng Đảng phải dựa trên nguyên tắc phương hướng chung nhưng phương thức và cách tổ chức thực hiện không phải nơi nào cũng nhất định như nhau Xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, trình độ đảng viên, đặc thù về địa bàn và tổ chức Đảng để có cách tiến hành phù hợp có hiệu quả Hiện nay cả nước có trên 800 cơ quan báo chí phân bố đều khắp từ trung ương đến địa phương Hầu như tất cả các ngành, lĩnh vực quan trọng của đất nước đều có báo, tạp chí Có thể nói thời gian qua cùng với báo ND, các báo Đảng bộ tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, TCCS và tạp chí các ban Đảng, nhiều báo và tạp chí của các đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội thông qua các loại hình báo viết, báo nói, báo hình, báo điện tử với nhữnh hình thức thể hiện phong phú: Xã luận, bình luận, phóng sự, phản ánh, phim tài liệu

đã phản ánh khá kịp thời tình hình triển khai, tổ chức thực hiện công tác xây dựng Đảng ở nhiều địa phương, lĩnh vực, ngành Giới thiệu những kết quả đã đạt được, kinh nghiệm hay cũng như những tồn tại nảy sinh phải tiếp tục điều chỉnh, khắc phục

Báo chí đã góp phần nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cổ vũ điển hình tốt, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh tư tưởng, đấu tranh lý luận, chống âm mưu và thủ đoạn "Diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch

Đồng thời với tư cách "Tiếng nói của Đảng" báo chí đã củng cố lòng tin của

Nhân dân vào Đảng, tin vào thắng lợi của đường lối đổi mới

Báo chí là Trường học thường xuyên gúp cán bộ, đảng viên nâng cao hiểu biết, nắm vững thêm lập trường, ý chí quyết tâm Cùng với sinh hoạt trong các tổ chức Đảng, qua báo chí, từng đảng viên gắn bó với đảng, với đội ngũ những người tiên tiến rong cuộc đấu tranh vì mục tiêu cao cả vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Là công cụ thực hiện dân chủ, báo chí là nơi để cán bộ, đảng viên và đông đảo Nhân dân góp ý kiến với Đảng, phê phán các

tổ chức Đảng có sai phạm, lên án những đảng viên thoái hoá biến chất Trước

khi diễn ra Đại hội lần thứ IX của Đảng đã có hàng vạn ý kiến góp ý của cán

bộ, đảng viên, Nhân dân về Dự thảo báo cáo chính trị Một số ý kiến góp ý được bổ sung vào báo cáo chính trị

Báo chí có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, đưa ra công luận những cán bộ, đảng viên thoái hoá, biến chất, tham nhũng, làm sai chính sách, nghị quyết của Đảng Những thông tin trên báo chí giúp cho các cơ quan chức năng của Đảng có thêm căn cứ để xem xét xử lý Những hiện tượng tiêu cực, tha hoá về đạo đức lối sống của những cán bộ, đảng viên đưa lên báo chí là lời cảnh báo, răn đe Báo chí còn là phương tiện giáo dục có hiệu quả Tuy nhiên, ở một số báo, tạp chí tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra và đòi hỏi của ngành Nhiều vấn đề khá bức xúc trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng của ngành, lĩnh vực thuộc phạm

vi của báo, tạp chí chưa được đề cập kịp thời, và sâu sắc Có báo, tạp chí tuyên truyền đề tài này rất mờ nhạt, thậm chí các báo, tạp chí ở các chuyên ngành sâu vắn bóng hẳn đề tài này

Đảng ta vừa là một thành tố trong hệ thống chính trị vừa là vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị Trong tất cả các tổ chức, ngành, lĩnh vực đều có tổ chức cơ sở đảng, đều có sự lãnh đạo của Đảng Báo chí mới đề cập đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng các địa phương, lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, văn hóa, giáo dục; báo chí còn rất hạn chế phản ánh công tác xây dựng Đảng trong trong lĩnh vực khoa học và nhiều chuyên ngành khác Tính đặc thù trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở những lĩnh vực khoa học, chuyên ngành đang đặt ra hàng loạt vấn đề cần phải được tổng kết kịp thời và tuyên truyền sâu rộng

Nguyên nhân của tình hình này là ở chỗ xây dựng, chỉnh đốn Đảng là

đề tài khó, đòi hỏi cán bộ, phóng viên phải có kiến thức hiểu biết khá sâu sắc

về Đảng, nhưng nhiều cơ quan báo chí hiện nay dạng phóng viên này rất hạn chế Phóng viên viết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng phần lớn đã tốt nghiệp đại học chuyên ngành, nhưng lại chưa được bổ sung thêm ở mức cần thiết những kiến thức về Đảng và công tác xây dựng Đảng Ở các cơ sở đào tạo báo chí hiện nay không có chuyên ngành xây dựng Đảng cũng như chưa có các hình thức đào tạo bồi dưỡng cho cán bộ, phóng viên lĩnh vực này Đó là chưa nói đến việc lãnh đạo báo chí ở những nơi này chưa quan tâm đúng mức và mặt khác, để có bài báo hay, thuyết phục và hiệu quả cao; bên cạnh kiến thức, trình độ chuyên môn còn phải có nhiệt tình và tâm huyết với Đảng Để báo chí ngày càng phát huy vai trò tích cực trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, chúng ta cần phải quan tâm đến một số vấn đề sau:

- Lãnh đạo mỗi báo, tạp chí, đài nhận thức rõ xây dựng Đảng là then

chốt, đặt nhiệm vụ tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ chính trị thường xuyên Từ đó có kế hoạch hàng tháng, hàng quý, hàng năm

về đề tài cụ thể cũng như tổ chức cho phóng viên viết bài Gắn tuyên truyền quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng với việc triển khai tổ chức thực hiện của ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi mình

- Phân công những phóng viên có tâm huyết và kiến thức về Đảng đảm nhiệm viết bài về xây dựng Đảng Đây là mảng đề tài vừa khó viết vừa khó tiếp cận thông tin Do đó, một mặt các cơ quan báo chí tạo điều kiện cho phóng viên mảng này không ngừng nâng cao kiến thức về Đảng và công tác xây dựng Đảng thông qua các lớp bổ túc tại chức, dự các buổi sinh hoạt cần thiết của các tổ chức Đảng Mặt khác các tổ chức Đảng tạo điều kiện cho phóng viên đi xuống cơ sở tiếp cận thông tin Các cơ quan báo chí nên có chính sách khuyến khích phóng viên viết về xây dựng Đảng

- Các cơ quan chức năng về xây dựng Đảng tăng cường quan hệ chặt

chẽ với các cơ quan báo chí Thường xuyên trao đổi, cung cấp thông tin góp phần định hướng cho các cơ quan báo chí tuyên truyền về xây dựng, chỉnh đốn Đảng Có hình thức khuyến khích, động viên các cơ quan báo chí, phóng viên viết về đề tài này như định kỳ hàng năm xét tuyển, lựa chọn những báo tuyên truyền tốt, những phóng viên có bài hay để trao giải thưởng

1.2.3.Một số quan điểm của Đảng về công tác xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay

Từ trước Đại hội XI của Đảng đến nay, đi đôi với những thời cơ và thuận lợi mới, tình hình quốc tế và trong nước cũng xuất hiện những diễn biến phức tạp, tác động đến công tác đấu tranh phòng, chống âm mưu, thủ đoạn

“diễn biến hòa bình” Trong chiến lược “Diễn biến hòa bình”, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động quốc tế luôn coi chống phá về chính trị, tư tưởng và tổ chức đối với các nước xã hội chủ nghĩa là lĩnh vực quan trọng hàng đầu, có ý nghĩa quyết định Do vậy, việc không ngừng xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức là nhiệm vụ rất quan trọng

Chiến lược “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch thực hiện là nhân tố khách quan, điều kiện bên ngoài, tác động chủ yếu từ bên ngoài Nhưng nhân tố chủ quan, nguy cơ chủ yếu làm cho các nước XHCN bị “diễn biến hòa bình” lại nằm trong nội tại các nước đó, mà quan trọng nhất là trong nội bộ đảng cầm quyền ở các nước XHCN Trong mối quan hệ giữa nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng thì nguyên nhân chủ quan, bên trong giữ vai trò quyết định sự phát triển của mọi sự vật Do đó, việc tăng cường công tác xây dựng đảng trong sạch, vững mạnh, đặc biệt là về chính trị, tư tưởng, tổ chức là tất

yếu khách quan trong nhiệm vụ đấu tranh chống chiến lược “Diễn biến hòa bình”

Nguyên nhân trực tiếp, căn bản dẫn đến chính biến tại Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu là do đảng cầm quyền tại các nước này đã không làm tốt công tác xây dựng đảng, đã xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ; buông lỏng sự lãnh đạo chính trị, tư tưởng của đảng; nội bộ đảng có sự thoái hóa, biến chất nghiêm trọng; việc lựa chọn những người kế tục sự nghiệp cách mạng không chính xác…

Các thế lực thù địch xác định chống phá về chính trị, tư tưởng, tổ chức

là nội dung trọng tâm, là khâu quan trọng hàng đầu trong chiến lược “diễn biến hòa bình” đối với Việt Nam, nhằm loại bỏ Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, qua đó làm suy yếu hệ thống chính trị, làm sụp đổ chế độ XHCN ở Việt Nam

Trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, chúng ta còn bộc lộ nhiều hạn chế: Một bộ phận cán bộ, đảng viên, ND có những biểu hiện mơ hồ, chưa nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của chiến lược “diễn biến hòa bình”, cũng như tính chất gay go, ác liệt của cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc trong điều kiện mới; “những biểu hiện xa rời mục tiêu của CNXH, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có những diễn biến phức tạp”(2)

nhưng chúng ta còn “thiếu sắc bén trong đấu tranh chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”(3) Đảng ta đã chỉ rõ: “Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị nước

2ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXBCTQG, H.2011, tr.185.

3Sđd, tr.173

ta”(4), “Hết sức chú trọng công tác bảo vệ Đảng cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức”(5) Do vậy, cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp:

Thứ nhất, coi trọng hơn nữa công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đấu tranh bảo vệ, vận dụng sáng tạo và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh

Tăng cường giáo dục lý luận chính trị cho đảng viên, cán bộ chủ chốt các cấp, các ngành, bồi dưỡng nhận thức, lập trường, quan điểm và năng lực vận dụng Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, tạo sự thống nhất cao trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội đối với Cương lĩnh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng nội bộ vững mạnh, củng

cố vững chắc bên trong là chính, lấy “thế trận lòng dân” làm nền tảng

Các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị, cơ quan, đoàn thể cần chủ động triển khai có hiệu quả đấu tranh trực tiếp trên mặt trận tư tưởng, lý luận

Sử dụng và phát huy hiệu quả các phương tiện của công tác tư tưởng đấu tranh phê phán những quan điểm tư tưởng, lý luận phản động, sai trái của các thế lực thù địch, không để lây lan và tác động xấu trong xã hội

Kiên quyết đấu tranh ngăn chặn hoạt động tập hợp lực lượng, móc nối trong ngoài, không để công khai hóa, quốc tế hóa các tổ chức chính trị đối lập trong nước chống Đảng, Nhà nước Tập trung giải quyết một bước căn bản,

có hiệu quả các vấn đề ở những vùng trọng điểm và các vùng tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số, không để các thế lực thù địch lợi dụng gắn vấn đề dân tộc với vấn đề tôn giáo để kích động quần chúng biểu tình, bạo loạn, gây mất ổn định chính trị

4ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXBCTQG, H.2011, tr.185.

5ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXBCTQG, H.2006, tr.296-297.

Thứ hai, tiếp tục triển khai có hiệu quả Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với thực hiện tốt cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, nâng cao chất lượng sinh hoạt, học tập của các tổ chức đảng ở cơ sở, tăng cường tính chiến đấu của tổ chức đảng

và đảng viên Giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong xã hội, nhất là

kỷ luật phát ngôn Có biện pháp kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, về đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong xã hội Đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, loại bỏ tư tưởng cơ hội, thực dụng, tình trạng thoái hóa biến chất trong Đảng, lối sống thực dụng trong một bộ phận cán bộ có chức, có quyền, có tiền, những hình ảnh xấu về người cán bộ cách mạng trong Nhân dân, tác động tiêu cực đến sự đồng thuận về tư tưởng trong xã hội, những “đồng minh tự nhiên” của chiến lược “diễn biến hòa bình”

Thứ ba, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đấu tranh có hiệu quả chống tham nhũng, quan liêu và các tiêu cực, tệ nạn xã hội

Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong việc hoạch định các chủ trương, đường lối; xây dựng và quản lý Nhà nước; thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí trong hệ thống chính trị và xã hội Đẩy mạnh thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, xây dựng các thiết chế tuyên truyền vận động, tạo điều kiện cho Nhân dân thực hiện quyền và nghĩa vụ trong phát triển sản xuất, tổ chức đời sống, tham gia xây dựng Đảng, kiểm tra, giám sát cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, phát hiện và đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng

Mở rộng dân chủ phải đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương Chủ động, kịp thời cung cấp, định hướng thông tin cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân Sớm phát hiện và giải quyết khẩn trương các vấn đề bức xúc, các điểm

“nóng” về khiếu kiện, đình công , giữ vững ổn định chính trị-xã hội Khắc phục tình trạng vô kỷ luật, dân chủ cực đoan, lợi dụng dân chủ để gây rối Chủ động có các phương án ngăn chặn và làm thất bại âm mưu lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tôn giáo”, “dân tộc” để gây rối chính trị của các thế lực thù địch

Củng cố, mở rộng tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng với các tổ chức thành viên, thực sự phát huy vai trò là cơ sở chính trị của chính quyền ND, là nơi phối hợp hành động của các tầng lớp Nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; tham gia với Đảng và Nhà nước thực hiện quyền dân chủ, chăm lo, bảo vệ lợi ích chính đáng của các tầng lớp Nhân dân; tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền, thực hiện giám sát của Nhân dân đối với hoạt động, lối sống của cán bộ, đảng viên

và các cơ quan nhà nước; giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân

Tiếp tục củng cố, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quan hệ của các tổ chức đảng với tổ chức nhà nước, mặt trận và các đoàn thể Nhân dân để phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản

lý điều hành của Nhà nước, thực hiện thành công hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Thứ tư, đề cao tinh thần cảnh giác, chủ động phòng, chống nguy cơ “tự diễn biến” trong cán bộ, đảng viên

Ở đây hiểu “tự diễn biến” là khái niệm chỉ sự vận động bên trong của mọi sự vật, hiện tượng “Tự diễn biến” có thể xảy ra trên các mặt tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống Quan trọng nhất là phải phóng, chống nguy cơ “tự

diễn biến” về tư tưởng chính trị Song không coi nhẹ mặt đạo đức, lối sống

Sự suy thoái nghiêm trọng về đạo đức, lối sống sẽ dẫn đến tha hoá về tư tưởng chính trị “Tự diễn biến” có thể có trong Đảng, trong hệ thống chính trị, trong xã hội; có thể có trong đảng viên, công chức, Nhân dân, nhưng nguy hiểm hơn cả là trong cán bộ, nhất là cán bộ có chức, quyền, cán bộ trung cao cấp, cán bộ lãnh đạo, quản lý chiến lược, vĩ mô “Tự diễn biến” là quá trình từ

bỏ dần tư tưởng của CNXH, hướng dần theo những tư tưởng khác Hiện tượng “tự diễn biến” về tư tưởng chính trị rất không đơn giản, cần được phân tích, nhận diện chính xác Do đó, việc xác định đâu là biểu hiện “tự diễn biến” đòi hỏi phải lấy lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của người lao động làm tiêu chí xem xét, đánh giá với phương pháp khoa học, tránh “chụp mũ”, quy kết vội vàng; đồng thời, không thể mất cảnh giác cho rằng “không có vấn đề gì”

“Tự diễn biến” là một hiện tượng mà sự nảy sinh và phát triển của nó có nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan

Trạng thái “tự diễn biến” xuất phát từ 3 nguyên nhân: thứ nhất, do hạn chế về trình độ hiểu biết, năng lực trí tuệ, năng lực thực tiễn; thứ hai, do sự

thoái hóa về phẩm chất đạo đức, lối sống của từng cán bộ, đảng viên, nhất là

những đảng viên có chức, có quyền trong hệ thống chính trị; thứ ba, vì chủ

nghĩa cá nhân gây nên mất đoàn kết nội bộ, làm xuất hiện những cá nhân, nhóm người mâu thuẫn nhau về địa vị, lợi ích Những nguyên nhân chủ quan nêu trên sẽ làm cho nội bộ suy yếu, mất sức đề kháng, tạo điều kiện thuận lợi cho các thế lực thù địch lợi dụng, can thiệp, thúc đẩy “tự diễn biến”

“Tự diễn biến” vô cùng nguy hiểm, nó phụ thuộc chủ yếu vào chính chúng ta, vào sức mạnh và khả năng đề kháng của cơ thể xã hội XHCN như V.I.Lênin đã từng cảnh báo: “Không ai có thể tiêu diệt được chúng ta, ngoài

những sai lầm của bản thân chúng ta Toàn bộ vấn đề là ở chữ “nếu” này Nếu chúng ta do sai lầm mà gây ra sự chia rẽ thì tất cả sẽ sụp đổ”(6)

Cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hoà bình” chỉ đạt được kết quả khi nó được gắn liền với cuộc đấu tranh đẩy lùi, khắc phục các nguy cơ nội sinh, như nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực, nguy cơ chệch hướng XHCN và nguy cơ tham nhũng, tệ quan liêu, sự suy thoái về phẩm chất, đạo đức của cán bộ, đảng viên Các nguy cơ này có mối liên hệ, tác động lẫn nhau Sự yếu kém, những sai lầm, khuyết điểm của chúng ta là mảnh đất “màu mỡ” cho chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của kẻ thù Sự tác động của “diễn biến hoà bình” thúc đẩy tạo ra những nhân tố “nội xâm”, “tự diễn biến” hết sức nguy hiểm, cho nên phải chủ động phòng ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu những nhân tố bên trong có thể dẫn đến đột biến bất lợi

Đấu tranh chống “diễn biến hoà bình” trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng,

tổ chức là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, mà trước hết, trực tiếp là trách nhiệm của các cấp ủy đảng chứ không phải chỉ là nhiệm vụ của

cơ quan Tổ chức, Tuyên giáo hay Hội đồng Lý luận Trung ương Vì vậy, từng cấp uỷ, từng ngành, từng địa phương, các cấp cần chủ động xây dựng kế hoạch và chương trình hành động đấu tranh chống “diễn biến hoà bình” nói chung, trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, tổ chức nói riêng phù hợp với điều kiện và tình hình ở đơn vị mình, địa phương mình; phải đặt dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị; gắn với việc xây dựng, giữ vững và phát huy nhân tố nội lực mang tính quyết định

6V.I.Lênin, toàn tập, NXBCTQG, H.2006, tập 42, tr.311.

Trong tình hình hiện nay, xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức là một nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo đảm “nâng cao ý thức

tự bảo vệ, tự đề kháng của cơ quan, đơn vị, cá nhân cán bộ, đảng viên trước các thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, mua chuộc của kẻ thù; trên cơ sở tiếp tục xây dựng hoàn thiện các quy chế, chính sách quản lý cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, chống nguy cơ “tự diễn biến”(7) Do vậy, phải “chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”(8); quán triệt tư tưởng chỉ đạo chú trọng cả hai nhiệm vụ

“xây” và “chống” trong đó lấy xây dựng là chính; đồng thời, phải chủ động và

có giải pháp đúng tạo ra khả năng “miễn dịch” cho đội ngũ cán bộ, đảng viên

và Nhân dân, nhất là đối với thế hệ trẻ, là vấn đề có ý nghĩa sống còn của Đảng, của chế độ

Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về báo Đảng

Một trong những hoạt động yêu nước đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sử dụng phương tiện báo chí đại chúng, Người trở thành một nhà báo kiệt xuất và sáng lập ra tờ Thanh Niên, tờ báo cách mạng đầu tiên của Việt Nam, đồng thời Người cũng là một cây bút chiến sĩ đóng góp tích cực cho sự nghiệp cách mạng thế giới với hàng trăm bài viết cho các chuyên san, tạp chí, báo bằng các thứ tiếng Pháp, Trung, Nga, Anh Nếu tính từ bài báo đầu tiên của Người là Vấn đề người bản xứ đăng trên báo Nhân đạo của Pháp ngày 2.8.1919 đến bài báo cuối cùng là Nâng cao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng đăng báo ND ngày 1.6.1969 thì sau 50 năm cầm bút, Người đã cống hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng nước ta và thế giới khoảng 2000 bài báo dưới 53 bút danh khác nhau Đối với Chủ tịch Hồ Chí

7ĐCSVN, Văn kiện Hội nghị lần thứ chín BCHTW khoá X, NXBCTQG, H.2009, tr.119

8ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXBCTQG, H.2011, tr.257

Minh, đọc sách báo, tạp chí, bản tin đã trở thành thông lệ và nhu cầu tinh thần không thể thiếu Hàng ngày, cho dù bận trăm công ngàn việc nhưng Người vẫn sắp xếp thời gian thích hợp để nắm bắt thông tin tổng hợp qua sách báo

Bác Hồ đọc báo nhanh và rất chính xác, chỗ nào có vấn đề cần chú ý hoặc liên quan đến các cấp, ngành Bác đều ghi chép, đánh dấu những thông tin cần xử lý Với gương người tốt việc tốt, Bác dùng bút bi hoặc bút chì màu

đỏ ghi bên cạnh dấu q, nghĩa là thưởng huy hiệu; chỗ nào cần lưu ý Bác đánh dấu chéo (/); vấn đề nào chưa rõ, Người đánh dấu (?) và yêu cầu văn phòng xác minh lại; khi đã xem xong, Bác vạch hai vạch Thỉnh thoảng Bác cũng

sử dụng các loại chữ Hán, Nga, Pháp, Anh làm ký hiệu bên lề trang báo Người còn ghi tóm tắt thông tin vào cuốn sổ nhỏ, hoặc cho cắt dán để làm tư liệu Gặp những chữ báo in sai, Bác đánh dấu và nói để báo sửa, ví dụ như tên của vương phi Y- Lan phải viết đúng là Ỷ- Lan; anh Lý Tử Trọng phải viết là anh Lý Tự Trọng Có những bài viết đăng trong Tạp chí Hậu cần để lộ bí mật, Bác ghi chữ “Mật” và nhắc Văn phòng gửi cho tạp chí để rút kinh nghiệm,

hay như bài “Rừng cây xanh trên trận địa” đăng báo Quân đội ND ngày 18

2 1969, viết sơ suất để lộ địa điểm đóng quân của một đơn vị bộ đội, Bác ghi dòng chữ Hán là: “Lộ bí mật quân sự” để báo chú ý cách đưa tin Bài nào cần nghiên cứu, Bác nhắc các đồng chí giúp việc cắt dán lưu lại theo chuyên đề: về Đảng, về các ngành, về miền Nam và tin thế giới…Trên bàn làm việc

ở tầng 2 nhà sàn còn bài báo cắt dán “ Chị đội trưởng hết lòng vì tập thể”, Bác

Hồ đã đọc và ghi chú thêm: “Huyện Gia lộc” Khi đọc tin một vài nước anh

em gặp khó khăn, bị thiên tai, lũ lụt, động đất gây thiệt hại chết người, Bác nói ngay Văn phòng gửi điện thăm hỏi, chia buồn Có lần Bác thấy báo đưa tin mấy nước trong khối XHCN cùng đến thăm nước ta một ngày, nhưng đoàn này thì được in chữ to đưa lên trên, đoàn khác in chữ nhỏ để ở dưới, Bác góp

ý chỉnh lại cho bằng nhau, nếu để như thế là bên trọng, bên khinh Khi Bác

nghe đọc bài báo có nhan đề “ Kỷ niệm ngày sinh nhật Phan Bội Châu", Người

đã phê bình tác giả viết xách mé, vì phải gọi là Cụ Phan Bội Châu mới đúng

Một lần đến thăm Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, Bác nói với những

cán bộ viết báo được cử đi học: "Các chú phải nhớ là viết cho ai, viết cái gì,

nhằm mục đích gì Phải viết cho dân hiểu để dân làm, phải nghe lời phê bình hàng ngày của dân Đừng cậy mình nhiều chữ rồi dài dòng văn tự, chẳng ai hiểu các chú nói và viết cái gì, rồi lại cho là đàn gảy tai trâu Ai nói và viết

mà dân không hiểu thì người đó là trâu"(9) Cũng vì thế, mỗi khi xem báo Đảng thấy có sai sót, Bác nhắc ngay để rút kinh nghiệm Đôi khi Bác còn làm vài con tính để kiểm tra báo đăng đã đúng chưa, số liệu kết quả có khớp không? Bác đặc biệt quan tâm đến báo ND vì đây là cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng ta Sáng nào cũng vậy, cho dù nắng mưa gió bão, cứ khoảng 6h30 sáng là tờ ND đã có mặt trên bàn làm việc của Người Bác thường xuyên xem báo, viết bài, phê bình và góp ý cho báo ND Người thường căn dặn bài viết cho báo ND phải ngắn gọn để đăng được nhiều bài, người đọc đỡ tốn thời gian; Khi nào báo đăng văn kiện của Đảng và Nhà nước thì ra thêm phụ trương khổ nhỏ cho cán bộ, đảng viên dễ lưu giữ và tiện tra cứu; Bác còn yêu cầu báo ND mỗi tháng hai lần tổng hợp tình hình trong nước và quốc tế cho Người Đối với các đồng chí lãnh đạo tờ báo, Bác rất kiệm lời khen nhưng Người lại rất ân cần, chu đáo với cán bộ, phóng viên, nhân viên báo

Ngày 18.1.1957 đến thăm báo ND, Người nói: "Các cô, các chú biết đấy, Bác

cũng là đồng nghiệp của các cô, các chú Báo có thiếu sót khuyết điểm gì thì Bác nhắc nhở hàng ngày rồi Hôm nay, Bác đến để động viên khen ngợi các

cô, các chú" Người cũng căn dặn anh chị em phóng viên phải viết đúng, viết

hay Nếu viết sai hay in sai phải đính chính Nhà báo cần biết ngoại ngữ và

9

Báo Lao Động số 25 ra ngày 21.6.1990

phải thương yêu, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau(10) Năm 1969, Bộ Chính trị ra nghị quyết tổ chức bốn ngày kỷ niệm lớn trong năm sau, trong đó có lễ mừng thọ Bác Các đồng chí ngại báo lại với Bác vì sợ Người không bằng lòng Nhưng đến ngày 8.7, Bác xem báo ND thấy đăng trang nhất tin này, Người mời các đồng chí đến phê bình, đề nghị Bộ Chính trị bàn lại và không tán thành tổ chức kỷ niệm ngày sinh của Bác to như vậy

Bác cũng thường xuyên xem báo địa phương, báo các ngành Người không quên khen thưởng những thành tích và nhắc nhở những sai lầm Bác nghiêm khắc phê bình những hiện tượng sai trái, tham ô, cửa quyền… các tệ nạn xã hội cũ còn rơi rớt lại: mê tín dị đoan, nấu rượu, đánh vợ… Bài báo về những sai lầm trong ba khoán, đăng báo HNM trên bàn làm việc của Bác vẫn còn bút tích ghi là: K.g.đ.c Trường Chinh những sai lầm về „Ba khoán‟ Xem xong xin trả lại cho B‟ Bác còn chú ý theo dõi mục: Ý kiến bạn đọc Có lần xem báo Lao Động có bài thơ vui ở mục “ Nói thật không mất lòng”, phê bình một công trường để nhà tắm nữ trống trải, chị em làm việc xong không có nơi

để tắm Bác đã gửi bài báo và ý kiến xuống công trường để các đồng chí lãnh đạo sửa chữa Văn phòng Phủ Chủ tịch đã tập hợp, lưu lại hơn 2000 bài báo viết về gương người tốt, việc tốt cắt ra từ hơn 40 loại báo và bản tin như: ND, Quân đội ND, Lao Động, Phụ nữ Việt Nam, Thủ Đô Hà Nội, Thái Bình tiến lên, Tân Việt Hoa, Thông tấn xã Việt Nam Trong 10 năm, từ 1959 đến

1969, qua thông tin trên báo được xác minh, Bác đã thưởng 3.972 huy hiệu cho những người tốt, làm việc tốt Những ngày tháng cuối cùng, tuy yếu mệt nhưng Bác vẫn theo dõi sát tình hình đất nước qua báo chí Trên bàn làm việc tại nơi Bác điều trị bệnh và đi xa, bên cạnh những chồng báo hàng ngày Người đang đọc dở là nét chì đỏ của Bác khoanh tròn trong bản tin Nichxơn hoãn rút thêm quân; dấu bút đỏ trên bài Nam Bắc một nhà là anh em ruột thịt

10 Báo Nhân Dân số ra ngày 11.3.2001