Khảo sát bản tin Vietnam News Agency, Báo Vietnam News, Báo ảnh Vietnam Pitorial của Thông tấn xã Việt Nam từ 2002 đến tháng 6/2004” của Đinh Thị Thanh Bình – 2004; Luận văn thạc sĩ “Sự
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ THÙY ANH
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BẢN TIN
THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN
(Khảo sát 6 tháng đầu năm 2014)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ THÙY ANH
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢN TIN
THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN
(Khảo sát 6 tháng đầu năm 2014)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học : TS Trần Bảo Khánh
HÀ NỘI – 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng nghiên cứu này là của riêng tôi, được thực hiện dưới
sự hướng dẫn khoa học của TS Trần Bảo Khánh
Những kết quả khảo sát, nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bố bởi các nghiên cứu khác
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình
Hà Nội, ngày 25 tháng 5 năm 2015
Tác giả luận văn
Lê Thị Thùy Anh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trước hết, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành của mình tới TS Trần Bảo Khánh, người trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ tôi về phương pháp nghiên cứu và hoàn thiện luận văn
Xin trân trọng cảm ơn các giảng viên khoa Báo chí, khoa Phát thanh - Truyền hình nói riêng và các giảng viên đã tham gia giảng dạy lớp Cao học Báo chí K18 nói chung, thầy cô đã trực tiếp giảng dạy và cung cấp cho tôi nhiều kiến thức lý luận cũng như thực tiễn quý báu Những kiến thức này đã
và sẽ giúp ích cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và công tác hiện tại cũng như trong tương lai
Trân trọng cảm ơn thầy cô phòng Quản lý Đào tạo Sau Đại học đã tận tâm giúp đỡ và chỉ bảo cho chúng tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các anh chị phóng viên tại Truyền hình Thông tấnđã ủng hộ và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày 25 tháng 5 năm 2015
Tác giả luận văn
Lê Thị Thùy Anh
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ 1
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄNVỀ BẢN TIN THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN 8
1.1 Một số khái niệm 8
1.2 Yêu cầu cơ bản đối với bản tin thời sự tổng hợp 12
1.3 Quá trình hình thành và phát triển của truyền hình Thông tấn 16
Chương 2: THỰC TRẠNG BẢN TIN THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN 24
2.1 Hình thức thể hiện và nội dung thông tin của bản tin thời sự tổng hợp trên Truyền hình Thông tấn 24
2.2 Giới thiệu chung về chất lượng bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn 35
Chương 3:THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢN TIN THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN 52
3.1 Thành công và hạn chế của Bản tin Thời sự tổng hợp của Truyền hình Thông tấn 52
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng Bản tin Thời sự tổng hợp của Truyền hình Thông tấn 68
KẾT LUẬN 93
Trang 6DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1: Thời lượng và tần suất phát sóng các bản tin thời sự tổng hợp 24
của THTT 24
Bảng 2.2: Mẫu vỏ bản tin thời sự tổng hợp của THTT 27
Hà Nội ra quân kiểm tra kinh doanh thuốc lá nhập lậu 27
Bảng 2.3: Lượng tin trung bình trong các bản tin thời sự tổng hợp 29
Bảng 2.4: Mức độ quan tâm của khán giả với những loại thông tin 37
của truyền hình thông tấn 37
Bảng 2.5: Đánh giá của khán giả về thời lượng bản tin thời sự tổng hợp 49
Bảng 3.1: thể hiện ưu điểm bản tin thời sự tổng hợp 52
của truyền hình thông tấn 52
Bảng 3.2 : Thời điểm và thời lượng trung bình phát sóng các chương trình tin tức thời sự của VTV1, THTT 64
Biểu đồ 2.1: Lượng tin trong nước trung bình của các bản tin 11:00, 18:00 và 22:00 30
Biểu đồ 2.2: Lượng tin quốc tế trung bình của các bản tin 11:00, 18:00 và 22:00 31
Biểu đồ 2.3: đánh giá chất lượng nhóm thông tin nội chính – ngoại giao 39
Biểu đồ 2.4: đánh giá chất lượng nhóm thông tin kinh tế 40
Biểu đồ 2.5: đánh giá chất lượng nhóm thông tin văn hóa – xã hội 40
Biểu đồ 2.6: đánh giá chất lượng nhóm tin giải trí – đời sống 42
Biểu đồ 2.7: đánh giá chất lượng nhóm tin quốc tế 43
Biểu đồ 2.8: đánh giá chất lượng hình ảnh của bản tin thời sự tổng hợp 45
Biểu đồ 2.9: đánh giá chất lượng âm thanh của bản tin thời sự tổng hợp 46
Biểu đồ 2.10: đánh giá khả năng làm chủ tình huống và giao tiếp với khán giả của người dẫn chương trình thời sự tổng hợp 48
Biểu đồ 2.11: Thời lượng bản tin mong muốn của khán giả THTT 50
Biểu đồ 3.1: thể hiện nhược điểm bản tin thời sự tổng hợpcủa truyền hình thông tấn 57
Sơ đồ 3.1: Quy trình sản xuất bản tin thời sự tổng hợpcủa Truyền hình Thông tấn 73
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Ra đời vào đầu thế k 20, vô tuyến truyền hình đã nhanh chóng trở thành một phần quan trọng trong hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng và trong cuộc sống của m i người dân Có thể dễ dàng nhận thấy rằng, sự tác động của truyền hình đến tất cả các m t của đời sống xã hội bao gồm các kh a cạnh: Ch nh trị, kinh tế, xã hội, văn hoá và khoa học k thuật
Sự phát triển mạnh mẽ của truyền hình hiện nay kh ng định vị thế ngày càng quan trọng đối với quần chúng nhân dân Truyền hình đóng vai tr là lăng k nh thu nhỏ của cuộc sống thường ngày Thông qua đó, cuộc sống thường nhật được phản ánh
Truyền hình Thông tấn xã Việt Nam là kênh chuyên biệt về tin tức thời
sự ch nh luận, không tham gia vào lĩnh vực giải tr , không hướng đến các chương trình như phim truyện, ca nhạc, tr chơi trên truyền hình Với tiêu ch
“Chuẩn xác - kịp thời - mọi lúc - mọi nơi”, m i ngày truyền hình Thông tấn
có 24 bản tin thời sự được phát sóng vào m i đầu giờ Đây là một hình thức cập nhật thông tin hoàn toàn mới trong lĩnh vực truyền hình ở nước ta, mới cả
về phương thức cập nhật tin tức, mới cả về hình thức thể hiện và bố cục bản tin Đây là bước đệm để tiến tới mô hình thông tin breaking news như các kênh truyền hình nổi tiếng trên thế giới đang thực hiện Tuy nhiên, để bản tin “Thời sự tổng hợp” thực sự là điểm nhấn của Truyền hình Thông tấn, thực hiện đúng phương châm “Chuẩn xác - kịp thời - mọi lúc - mọi nơi” là một việc làm khó khăn
Truyền hình Thông tấn, cơ quan ngôn luận ch nh thức của Nhà nước Việt Nam, là một trong những cơ quan truyền hình ch nh thống có độ tin cậy cao và ảnh hưởng tới công chúng Việt Ngân hàng tin tức của Thông tấn xã Việt Nam rất rộng lớn, có nhiệm vụ định hướng thông tin Thời lượng của 24
Trang 8bản tin thời sự chiếm 1/3 thời lượng phát sóng trong 1 ngày của kênh (tương đương với 8h/ngày) Bởi vậy mọi thông tin trên kênh này phải đảm bảo được
t nh ch nh xác cao, phải đem lại hiệu quả thiết thực
Ngoài ra, với tư cách là đơn vị thông tin của TTXVN, Truyền hình Thông tấn thực hiện các chuyên mục đ c thù phản ánh ý kiến ch nh thức về các vấn đề dư luận quan tâm, phát ngôn ch nh thống của các bộ, ngành, các
ch nh khách và giới chuyên gia trong lĩnh vực chuyên môn Đây là diễn đàn
để lãnh đạo các cấp, các nhà hoạch định chiến lược, các chuyên gia lập pháp, hành pháp và tư pháp, những người có uy t n ch nh trị và chuyên môn đưa ra những thông tin có t nh phát ngôn, ch nh thống trước công luận T nh chất phát ngôn là một trong những nhiệm vụ ch nh trị đ c thù của TTXVN nói chung và Truyền hình Thông tấn nói riêng
Truyền hình Thông tấn được xây dựng trên nền tảng hệ thống cơ cấu tổ chức sẵn có của TTXVN, xử lý, hình hóa phần lớn trong số thông tin do lực lượng phóng viên, biên tập viên hiện làm việc tại các đơn vị thông tin trong toàn ngành, hệ thống 90 phân xã trong và ngoài nước của TTXVN trong việc cung cấp thông tin Từ đó, Truyền hình Thông tấn đảm bảo là một kênh thông tin vừa đa dạng, đa lĩnh vực về nội dung thời sự, vừa tiết kiệm về nhân lực
Sự ra đời của Truyền hình Thông tấn kh ng định vai tr của TTXVN trong tình hình mới theo đúng các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Chỉ thị 1441/CT-TTg ngày 14/9/2009 của Thủ tướng Ch nh phủ, phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước và đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân
Bản tin Thời sự tổng hợp giữ vai tr như điểm trọng yếu của kênh truyền hình Thông tấn Ch nh vì đánh giá được tầm quan trọng của Bản tin thời sự tổng hợp đồng thời việc nghiên cứu về bản tin là rất cần thiết Nhận thấy bản tin trên truyền hình nói chung, trên truyền hình Thông tấn nói riêng vẫn c n
Trang 9nhiều điểm chưa đáp ứng được nhu cầu của bạn xem truyền hình Chính vì
vậy, tôi lựa chọn đề tài Giải ph p n ng c o chất ư ng ản tin thời sự tổng h p củ Tru ền h nh Th ng tấn , làm cơ sở nghiên cứu và rút kinh
nghiệm cho truyền hình Thông tấn cũng như các đài truyền hình khác
2 T nh h nh nghiên cứu có iên qu n đến đề tài
Cho tới nay, tại Việt Nam, có một số sách, giáo trình, công trình nghiên cứu về chương trình truyền hình, chương trình thời sự truyền hình ho c có nội dung liên quan đến chương trình thời sự truyền hình Tiêu biểu như:
- Sản xuất chương trình truyền hình của tác giả TS Trần Bảo Khánh,
nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin – 2003 Sách đi sâu vào nghiên cứu về quy
trình sản xuất một chương trình truyền hình
- Giáo trình báo chí truyền hình của PGS.TS Dương Xuân Sơn, nhà
xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nôi – 2009 Giáo trình tập trung trình bày các vấn đề của báo ch truyền hình như: vị tr , vai tr , lịch sử ra đời phát triển của truyền hình; khái niệm, đ c trưng, nguyên lý của truyền hình; kịch bản và kịch bản truyền hình; quy trình sản xuất chương trình truyền hình, các thể loại
báo ch truyền hình
- Truyền thông đại chúng của tác giả Tạ Ngọc Tấn, nhà xuất bản Ch nh
trị Quốc gia – 2001 Sách cung cấp những kiến thức cơ bản, hệ thống về các phương tiện truyền thông đại chúng hiện đại, các nguyên tắc, phương pháp
ch nh nhằm quản lý, điều hành, phát huy tốt vai tr , sức mạnh của các loại
hình, phương tiện truyền thông đại chúng trong công cuộc xây dựng đất nước
- Nâng cao chất lượng chương trình thời sự của Đài truyền hình Việt
Nam, luận văn thạc sĩ báo ch của Nguyễn Thị Thu Hiền – 2011 Luận văn
đã đi sâu vào nghiên cứu về thực trạng chất lượng chương trình thời sự 19h của Đài truyền hình Việt Nam, xác định nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng chương trình, đề xuất những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng chương trình
Trang 10- Nâng cao chất lượng chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát
thanh – Truyền hình Nghệ An, khóa luận tốt nghiệp đại học của Nguyễn Thị
Quyên – 2012 Khóa luận tập trung nghiên cứu và đánh giá về thực trạng chất lượng chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh – Truyền hình Nghệ An Từ đó xác định và đề xuất những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng của chương trình
- Nâng cao chất lượng chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát
thanh – Truyền hình Hà Tĩnh, luận văn thạc sĩ của tác giả Hồ Nam Trung –
2012 Luận văn nghiên cứu và đánh giá một cách toàn diện, thấu đáo về thực trạng chất lượng chương trình thời sự của Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Tĩnh, từ đó rút ra những giải pháp đổi mới nâng cao chất lượng chương trình thời sự
- Những đổi mới trong bản tin thời sự truyền hình của Đài phát thanh -
Truyền hình Nam Định, khóa luận tốt nghiệp đại học của Vũ Thùy Dung
-2008 Tác giả tập trung nghiên cứu sự đổi mới các thành phần là nên bản tin thời sự truyền hình của Đài Phát thanh - Truyền hình Nam Định ở cả nội dung lẫn hình thức thể hiện
- Nâng cao chất lượng phóng sự truyền hình của Đài phát thanh - Truyền
hình Nam Định, khóa luận tốt nghiệp của Lê Thị Hồng Vân – 2007 Khóa luận
tập trung đánh giá chất lượng của phóng sự truyền hình, đưa ra những giải pháp
để nâng cao chất lượng phóng sự truyền hình của Đài phát thanh - Truyền hình Tuy nhiên, tác giả mới chỉ đề cập tới việc nâng cao chất lượng phóng sự - một thể loại trong chương trình thời sự truyền hình
Các công trình nghiên cứu về TTXVN chưa nhiều, có thể kể đến: Khóa
luận tốt nghiệp “Quá trình làm tin đối nội và sự thể hiện nó trên bản tin của
TTXVN” của Phan Thị Hồng Yến – 2010; Luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng thông tin đối ngoại của Thông tấn xã Việt Nam trong thời kỳ hiện nay
Trang 11(Khảo sát bản tin Vietnam News Agency, Báo Vietnam News, Báo ảnh Vietnam Pitorial của Thông tấn xã Việt Nam từ 2002 đến tháng 6/2004)” của
Đinh Thị Thanh Bình – 2004; Luận văn thạc sĩ “Sự tác động của toàn cầu
hóa truyền thông đại chúng đối với thông tin quốc tế đối nội của Thông tấn xã Việt Nam hiện nay” của tác giả Đ ng Tiến Trung – 2010; Luận văn Một số vấn đề đặt ra về khung chương trình truyền hình tại Việt Nam hiện nay (khảo sát kênh VTV1, VTC1, truyền hình Thông tấn) của Lê Minh Đức, 2014
Công trình có liên quan gần gũi nhất, có nhiều điểm tương đồng với đề
tài là luận văn “Bản tin đầu giờ - kênh truyền hình Thông tấn: hiện trạng và
giải pháp phát triển” của Nguyễn Thị Thùy Ngân, 2013 Tác giả đã khảo sát
cụ thể về số lượng, kết cấu, nội dung thông tin, hình thức thông tin, các thể loại trong bản tin đầu giờ Tuy nhiên luận văn chưa có phần nghiên cứu đánh giá của khán giả mà mới chỉ dừng lại ở việc tổng hợp số liệu và phân t ch của tác giả.Luận văn cũng chưa tiến hành phỏng vấn sâu các lãnh đạo và công nhân viên của THTT để có cái nhìn sâu sắc hơn.Các giải pháp mà luận văn đưa ra chưa được nhiều và cụ thể.Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu sâu về toàn bộ bản tin thời sự tổng hợp của kênh Truyền hình Thông tấn
Với mong muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng chương trình thời sự của Truyền hình Thông tấn, tôi đã lựa chọn đề tài này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu củ uận văn
3.1 Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc khảo sát công chúng, phân t ch thực trạng chất lượng của chương trình thời sự trên truyền hình Thông tấn hiện nay, tác giả đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chương trình thời sự nhằm cải tiến, nâng cao chất lượng bản tin thời sự của Truyền hình Thông tấn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công chúng
Trang 123.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa các vấn đề liên quan về bản tin thời sự tổng hợp, về kênh truyền hình Thông tấn
- Khảo sát, phân t ch, đánh giá thực trạng chất lượng bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn cũng như mức độ hài l ng và nhu cầu thông tin của công chúng hiện nay
- Xây dựng hệ thống giải pháp, kiến nghị nâng cao chất lượng của bản tin thời sự tổng hợp kênh Truyền hình Thông tấn
4 Đối tư ng và phạm vi nghiên cứu củ uận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Bản tin thời sự tổng hợp trên kênh Truyền hình Thông tấn
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi thời gian: Luận văn khảo sát bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn trong thời gian 6 tháng đầu năm 2014 Khảo sát công chúng được thực hiện trong 3 tháng đầu năm 2015
- Phạm vi không gian: khảo sát công chúng trên mạng internet
5 Cơ sở ý uận và phương ph p nghiên cứu củ uận văn
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Ch Minh, các quan điểm của Đảng nhà nước về báo ch , định hướng phát triển chiến lược của truyền hình Thông tấn; dựa trên lý luận báo ch bao gồm: Lý luận báo ch , lý luận báo ch truyền hình; tâm lý học báo ch ; xã hội học báo ch
5.2 Phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp nghiên cứu chung
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu chung của khoa
học xã hội nhân văn như phân t ch – tổng hợp; quy nạp – diễn dịch, so sánh
* Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- Nghiên cứu tài liệu
Trang 13Các công trình khoa học, sách, bài viết, bài báo, các trang thông tin điện
tử về các nội dung có liên quan đến đề tài Phương pháp này nhằm xây dựng
cơ sở lý thuyết cũng như kế thừa những kết quả nghiên cứu trước, phục vụ cho việc so sánh và làm sáng tỏ vấn đề
- Phỏng vấn Anket: Thực hiện điều tra Xã hội học bằng phỏng vấn qua
bảng hỏi với 200 người
- Phỏng vấn sâu (PVS): Thực hiện 5 cuộc phỏng vấn với lãnh đạo,
phóng viên, biên tập viên truyền hình Thông tấn
6 Ý nghĩ ý uận và thực tiễn củ uận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Đây là công trình nghiên cứu về Giải pháp nâng cao chất lượng bản tin thời sự trên truyền hình Thông tấn Nếu được nghiên cứu thành công sẽ bổ sung, làm phong phú thêm lý luận về truyền hình, Bản Tin Thời sự trong truyền hình, cung cấp thêm tài liệu phục vụ đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực truyền hình
Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bản tin thời sự tổng
hợp của truyền hình Thông tấn
Chương 2: Đánh giá hiện trạng bản tin thời sự tổng hợp – Kênh Truyền
hình Thông tấn
Chương 3: Thành công, hạn chế và giải pháp nâng cao chất lượng bản
tin thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn
Trang 14Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄNVỀ BẢN TIN THỜI SỰ
TỔNG HỢP CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN 1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Chương trình truyền hình
Trong Truyền thông đại chúng, Tạ Ngọc Tấn cho rằng, “thuật ngữ
chương trình truyền hình thường được sử dụng trong hai trường hợp Trường hợp thứ nhất, người ta dùng chương trình truyền hình để chỉ toàn bộ nội dung thông tin phát đi trong ngày, trong tuần hay trong tháng của mỗi kênh truyền hình hay của cả đài truyền hình Trường hợp thứ hai, chương trình truyền hình dùng để chỉ một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với một số thông tin tài liệu khác được tổ chức theo một chủ đề cụ thể với hình thức tương đối nhất quán, thời lượng ổn định và được phát đi theo định kỳ” [29, tr 142]
Tương đồng với ý kiến trên nhưng nhìn từ khía cạnh “chu trình khép
kín những mắt xích trong chuỗi giao tiếp”, Trần Bảo Khánh quan niệm
“chương trình – đó là hình thức thực tế hóa Hình thức vật chất hóa sự tồn tại
của truyền hình trong đời sống xã hội để truyền tải thông tin đối với công chúng Nếu không có chương trình thì không có truyền hình… Chương trình truyền hình là sản phẩm truyền hình, là kết quả hoạt động của truyền hình, trong đó bao hàm cả quá trình sáng tạo ra nó từ nhiều công đoạn khác nhau, tồn tại ở nhiều mức độ khác nhau, quá trình tạo dựng kế hoạch và sắp đặt tác phẩm, chuyên mục, mục được gọi là chương trình truyền hình” [17, tr 30-32]
Trong Báo chí truyền hình, Dương Xuân Sơn đưa ra khái niệm cụ thể hơn về chương trình truyền hình như sau:“Chương trình truyền hình là sự
liên kết, sắp xếp, bố trí hợp lý các tin bài, bảng biểu, tư liệu bằng hình ảnh và
âm thanh được mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả” [26, tr 113]
Trang 15Như vậy có thể hiểu chương trình truyền hình là sự liên kết, sắp xếp bố trí hợp lý các tin bài, bảng tư liệu, hình ảnh, âm thanh trong một thời gian nhất định được mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo ch truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả Chất lượng của một chương trình truyền hình được đánh giá bằng mức độ như thu hút sự quan tâm của khán giả đối với chương trình đó và mức độ đạt được mục đ ch của những người làm chương trình
1.1.2 Chương trình thời sự truyền hình
Theo các tác giả G.V.Cudơnhetxốp, X.L Xvich, A.La Iuropxki trong
cuốn Báo chí truyền hình: “Chương trình thời sự” đơn giản giống như một
bản tin trên báo, thông báo các sự việc, hơn nữa, đó là những sự việc được phân t ch, khái quát Trên thực tế, chủ đề của bản tin là không giới hạn: nông nghiệp, nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế, các sự kiện trong đời sống quốc tế ” [37, tr.83 – 84]
Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, Nhà xuất bản Văn hóa
thông tin, 1999:
- Chương trình là “các mục, các vấn đề, nhiệm vụ đề ra được sắp xếp theo 1 trình tự để thực hiện trong một thời gian nhất định
- Thời sự: là tổng thể nói chung những sự việc ít nhiều quan trọng vừa mới xảy ra, được nhiều người quan tâm, lưu ý”
Như vậy, có thể hiểu: “chương trình thời sự là tổng hợp các sự kiện, sự việc, vấn đề vừa mới xảy ra, thu hút sự quan tâm chú ý của đông đảo công chúng, được sắp xếp thành các phần, các mục xác định trong thời lượng phát sóng nhất định [34, tr.178]
Như vậy có thể hiểu, “chương trình thời sự” là chương trình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin về các sự kiện, vấn đề đang được nhiều người quan tâm
Trang 16Chương trình thời sự truyền hình là một chương trình truyền hình được phát sóng định kỳ; có thời lượng ổn định; được kết cấu bởi các thể loại: tin, phóng sự, phỏng vấn, ghi nhanh ; thông tin, phản ánh, phân tích, nhận định kịp thời về những sự việc, vấn đề được nhiều người quan tâm, mới xảy ra, đang xảy ra và sẽ xảy ra trong nước và nước ngoài
Chương trình thời sự truyền hình cũng là chương trình truyền hình Nó mang tất cả những đ c điểm của một chương trình truyền hình Nhưng nó có một đ c trưng dễ nhận thấy để phân biệt với các chương trình truyền hình khác đó là nội dung thông tin, những sự kiện nóng hổi trong cuộc sống được chuyển tải một cách nhanh nhất đến với công chúng thông qua hình ảnh và
âm thanh Nếu như phát thanh, báo in chuyển tải thông tin bằng câu chữ thì truyền hình lại sự dụng thế mạnh của mình để đem đến cho người xem những hình ảnh chân thực và sống động nhất
1.1.3 Bản tin thời sự tổng hợp
Các tác giả G.V.Cudơnhetxốp, X.L Xvich, A.La Iuropxki trong cuốn
người ta còn gọi bản tin thời sự là bản tin ngắn Bản tin thời sự là sự ghi lại những sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian Trong báo chí, thể loại thời sự là thông tin ngắn về sự việc Vậy nên bản tin ngắn và bản tin thời sự trở nên đồng nghĩa Trong truyền hình, thể loại ấy gồm bản tin được phát bằng lời và bản tin ngắn bằng hình ảnh đối với những người làm truyền hình thì họ thường sử dụng tên gọi “bản tin” (khi nói đến mọi tin tức thời sự, kể cả bản tin được phát bằng lời) [37, tr21-22]
Trên thực tế bản tin thời sự tổng hợp của Truyền hình Thông tấn là một chương trình thời sự truyền hình Tuy nhiên, nếu so với các bản tin đầu giờ của kênh thì bản tin thời sự tổng hợp của Truyền hình Thông tấn có thời lượng dài hơn, tin tức tổng hợp, nhiều thể loại và có chiều sâu hơn Hệ thống
Trang 17chương trình của Truyền hình Thông tấn rất đa dạng, phong phú bao gồm: chương trình thời sự, khoa học, văn nghệ, thể thao, giải tr Song chương trình thời sự bao giờ cũng là chương trình giữ vị trí quan trọng, then chốt trong các chương trình, có vai tr xung k ch trong việc thực hiện nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền của Truyền hình Thông tấn Chương trình thời sự là chương trình mang đậm chất báo chí nhất trên sóng truyền hình Các chức năng cơ bản của báo chí: chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức năng quản
lý và giám sát xã hội cũng được thể hiện rõ nhất trong chương trình thời
sự Điều này lý giải vì sao, khi thực hiện chức năng cơ bản của báo chí, chương trình thời sự truyền hình của Đài đã có sự tác động mạnh mẽ tới đời sống xã hội
Nội dung được phản ánh trong chương trình bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn đều theo một kết cấu, bố cục nhất định phù hợp với
ý đồ chuyển tải thông tin của ban biên tập chương trình Tất cả đều hướng tới mục đ ch đem lại nhiều thông tin cho công chúng xem truyền hình Trong bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình thông tấn sử dụng rất nhiều thể loại nhưng trong đó thể loại tin truyền hình chiếm đa số Với thế mạnh ngắn gọn, khả năng thông tin về tình hình thời sự nhanh chóng, cập nhật, tin truyền hình không chỉ có vai trò to lớn trong đời sống xã hội mà còn có vị trí quan trọng trong báo chí Chính vì vậy bản tin thời sự tổng hợp của truyền hình thông tấn cũng sử dụng đa số thể loại này Đây cũng là lựa chọn phù hợp với tiêu chí Nhanh gọn – kịp thời – chuẩn xác của kênh
Như vậy tổng hợp lại những phân tích trên, có thể hiểu bản tin thời sự
tổng hợp là một chương trình thời sự truyền hình được phát sóng định kỳ; có
thời lượng tương đối lớn và ổn định; được kết cấu bởi các thể loại: tin, phóng
sự, phỏng vấn, ghi nhanh…; thông tin, phản ánh, phân tích, nhận định kịp thời và mang tính tổng hợp về những sự việc, vấn đề được nhiều người quan tâm, mới xảy ra, đang xảy ra và sẽ xảy ra trong nước và nước ngoài
Trang 181.2 Yêu cầu cơ ản đối với bản tin thời sự tổng h p
Đối với các Đài truyền hình trung ương cũng như các Đài địa phương, chương trình thời sự là chương trình rất quan trọng và không thể thiếu Vì thế, nếu muốn xây dựng một chương trình thời sự đúng qui cách và có chất lượng các Đài truyền hình thường đ t ra những yêu cầu bắt buộc đối với chương trình thời sự nhằm mục đ ch làm cho chương trình ngày càng hấp dẫn hơn Cũng giống như chương trình thời sự khác, các yêu cầu cơ bản đối với bản tin thời sự tổng hợp bao gồm cả phần nội dung, k thuật, thời lượng, thời điểm phát sóng cũng như hình thức thể hiện và nhu cầu của công chúng
1.2.1 Nhu cầu của công chúng
Nhu cầu, điều kiện, sở thích, thị hiếu của công chúng là yếu tố không thể thiếu trong việc xác định để xây dựng bản tin thời sự phù hợp, hấp dẫn Thời đại k thuật số ngày nay đang tạo điều kiện cho khán giả có thể quyết định theo dõi nội dung truyền hình yêu thích của mình vào bất cứ lúc nào, bất
cứ nơi đâu và bằng bất cứ phương tiện nào nhờ vào sự hội tụ công nghệ trên truyền hình cũng như trên các phương tiện truyền thông mới Hiện nay, các đài truyền hình đã và đang đầu tư khá nhiều công sức cho việc khảo sát nhu cầu thực tế của khán giả để xây dựng cho mình một chương trình hiệu quả nhất trong việc thu hút sự quan tâm theo dõi của khán giả
Việc xác định nhóm công chúng mục tiêu và công chúng thông thường
là rất quan trọng Trong đó, công chúng mục tiêu là nhóm công chúng mà chương trình truyền hình đó tập trung khai thác và xác định là đối tượng thụ hưởng chính các nội dung, tạo ra lợi nhuận cho kênh Trong khi nhóm công chúng thông thường có tầm quan trọng t hơn, không nằm trong chiến lược tập trung khai thác của kênh M i một kênh truyền hình khi xây dựng thường xác định rõ hai nhóm công chúng này để phục vụ cho công tác xây dựng nội dung, sản xuất chương trình, phân bổ các chương trình theo khung thời gian
và liều lượng hợp lý Vì vậy khi xây dựng khung chương trình, người thực
Trang 19hiện sẽ phải cân nhắc nhiều hơn tới nhu cầu và thị hiếu của nhóm công chúng mục tiêu nhiều hơn nhóm công chúng thông thường
Bên cạnh đó,việc xem xét nhóm công chúng mục tiêu từ các đ c điểm
xã hội học là một trong những tiền đề cơ bản mà người xây dựng chương trình truyền hình cần nắm rõ Xét từ góc độ truyền hình, dân số là đối tượng phục vụ, là thị trường của truyền hình Số lượng dân cư mà phần lớn trong đó
là công chúng truyền hình tác động trực tiếp lên truyền hình ở các khía cạnh: thời lượng phát sóng, nội dung chương trình, cơ cấu chương trình, đ c biệt là giá trị quảng cáo Bên cạnh đó, chất lượng dân cư cũng là yếu tố được đ t lên hàng đâu, nếu t nh đến khả năng tác động của truyền hình M i một biến số về nhân tố xã hội học như: Mức sống, giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp, học vấn, địa bàn sinh sống sẽ đều gây ra các biến đổi về nhu cầu tiếp nhận thông tin của nhóm công chúng mục tiêu Vì vậy, người xây dựng chương trình truyền hình phải nghiên cứu, nắm rõ và theo dõi các thay đổi trong yếu tố xã hội học của nhóm công chúng mục tiêu để tạo ra một khung chương trình ổn định, hiệu quả song vẫn có t nh linh động khi cần thiết để thu hút được người xem
Ngoài ra, muốn xây dựng được một chương trình truyền hình hợp lý thì nhất thiết phải nắm rõ thói quen của công chúng để đề ra các chiến lược, khung giờ vàng, phân bổ chương trình một cách hợp lý, đúng với thị hiếu của từng nhóm công chúng mà không lãng phí các tài nguyên tự có của kênh truyền hình đó Thói quen chỉ tới phương thức, giờ giấc, địa điểm xem truyền hình của công chúng Việc xây dựng một chương trình phù hợp với thói quen và nhu cầu của công chúng sẽ giúp kênh truyền hình đó thu hút được khán giả và tăng nguồn thu, vị thế, uy tín
1.2.2 Nội dung thông tin
Nội dung là yếu tố quan tâm hàng đầu của công chúng, đ c biệt với công chúng có trình độ ngày càng cao như hiện nay Nội dung phù hợp sẽ đáp ứng được nhu cầu của công chúng và đem lại sự thỏa mãn
Trang 20Truyền hình Thông tấn là một kênh thông tin trong hệ thống các loại hình và kênh thông tin khác thuộc Thông tấn xã Việt Nam Chính vì vậy, nhiệm vụ thông tin của kênh bao gồm cả nhiệm vụ của Đảng và nhà nước ủy thác cho Thông tấn xã Việt Nam Cụ thể, đó là tuyên truyền về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân, nên yêu cầu đối với nội dung của chương trình thời sự là phải thông tin kịp thời và đúng định hướng các sự kiện quan trọng diễn ra trong ngày; kịp thời phản ánh những sự kiện, vấn đề thời sự đáng chú ý; phân t ch và bình luận những vấn đề mà dư luận đang quan tâm
“khung giờ cận vàng này”, người sản xuất khung chương trình mới có thể định hình được số lượng các chương trình, chất lượng và tính chất của chương trình cũng như các thành tố phụ khác như quảng cáo, hình cắt đồ họa, chuyển đổi nội dung giữa các chương trình một cách phù hợp với đối tượng công chúng Việc xác định thời lượng, giờ phát của các chương trình hấp dẫn trong khung phát sóng của kênh là cực kì quan trọng Bởi nếu không phân bổ hợp lý khoảng cách giữa các chương trình quan trọng, thời điểm phát sóng và tần suất xuất hiện của chương trình thì các nhóm công chúng sẽ không thể theo dõi ho c không thể cuốn hút họ theo dõi các chương trình của kênh
- Kết cấu chương trình thời sự tổng hợp chính là sự sắp xếp các chất
liệu, tác phẩm thành một chương trình hoàn chỉnh, thể hiện quy mô, tầm quan trọng và sự đa dạng của thông tin Thông thường kết cấu của chương trình
Trang 21thời sự thường: mở đầu bằng hình hiệu, tiếp đến là phần giới thiệu các tin chính, tiếp sau là tin, bài được sắp xếp theo trật tự các lĩnh vực: chính trị, kinh
tế, xã hội, văn hóa Kết cấu chương trình thời sự phải đảm bảo sự cân đối giữa các thể loại tác phẩm cũng như lĩnh vực phản ánh Một chương trình thời
sự có thể kết cấu hợp lý là chương trình, mà khi xem, khán giả thấy hấp dẫn,
dễ theo dõi, dễ nắm bắt vấn đề và được thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin
về mọi m t của đời sống xã hội
- Thể loại tác phẩm:một chương trình thời sự muốn hấp dẫn và thu hút
người xem thì chương trình đó phải sử dụng đa dạng các thể loại truyền hình như tin, phóng sự, phỏng vấn, ghi nhanh Đối với một bản tin thời sự tổng
hợp, thể loại tác phẩm chủ yếu là tin, phóng sự ngắn
- Âm thanh và hình ảnh:Hình ảnh của bản tin phải xác thực, hàm chứa
thông tin, rõ nét, bố cục khuôn hình ch t chẽ, đi th ng vào vấn đề, để sao cho người xem có thể hiểu ngay được chuyện gì xảy ra, phù hợp với lời bình để người xem cảm nhận được tính chân thực của sự việc Độ dài m i hình ảnh phụ thuộc vào ý đồ và tầm quan trọng của hình ảnh đó Khi chuyển từ trường đoạn này sang trường đoạn khác phải dùng thủ pháp chuyển cảnh thích hợp, tránh gây sốc cho người xem Kết cấu hình ảnh của trường đoạn phải tạo được mối liên quan với nhau theo logic của sự việc
Âm thanh của bản tin thời sự: đối với lời bình cần ngắn gọn, súc tích, dễ
hiểu, phù hợp với hình ảnh Lời bình nên do ch nh phóng viên đọc để truyền đạt được cảm xúc của tác giả Âm thanh hiện trường thể hiện sự chân thực của bối cảnh, làm cho người xem cảm nhận được một cách xác thực hơn, sinh động hơn về sự kiện trên màn hình Tiếng động hiện trường phải liền mạch, phải logic với hình ảnh Đối với những tin, bài thời sự phản ánh chân thực, tuyệt đối không sử dụng tiếng động giả Ngoài ra, tiếng phỏng vấn, tiếng phát biểu, tiếng dẫn hiện trường phải chuẩn
Trang 221.2.4 Người dẫn chương trình
Người dẫn chương trình thời sự có vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra
sự hấp dẫn, lôi cuốn đối với người xem, tạo bản sắc, uy tín và dấu ấn cho chương trình thời sự Người dẫn chương trình phải là những người chuyên nghiệp, có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ Những yêu cầu đối với người dẫn chương trình cơ bản cần có những yếu tố sau:
- Có ngoại hình ưa nhìn, có giọng nói rõ ràng, truyền cảm, phát âm chuẩn, biết nhấn mạnh và lên xuống giọng đúng lúc, đúng ch ;
- Có kiến thức tổng hợp, kiến thức nền tốt; Có khả năng cùng k p làm chương trình lựa chọn thông tin, viết kịch bản dẫn Người dẫn chương trình thời sự trước hết phải là một biên tập viên, nếu là một phóng viên có kinh nghiệm thì càng tốt
- Có khả năng vừa dẫn chương trình vừa tiếp nhận thông tin, hiệu lệnh của đạo diễn để xử lý tình huống kịp thời khi sự kiện đang diễn ra; Có khả năng bình tĩnh trước mọi áp lực công việc và khi xảy ra sự cố;
- Có k năng phỏng vấn, có khả năng giao tiếp tốt, tự nhiên
1.3 Quá trình hình thành và phát triển của truyền hình Thông tấn
1.3.1 Quá trình hình thành của Thông tấn xã Việt Nam
Theo Nghị định số 83/2003/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của TTXVN thì: “Thông tấn xã Việt
Nam là cơ quan sự nghiệp trực thuộc Chính phủ thực hiện chức năng thông tấn Nhà nước trong việc phát hành tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước, cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; thu thập thong tin, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí phục vụ các đối tượng có nhu cầu trong và ngoài nước thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể về đại diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn Nhà nước thuộc TTXVN theo quy định của pháp luật”
[16, tr 160]
Trang 23“Thông tấn xã là một cơ quan báo ch , chuyên làm nhiệm vụ thu thập và
xử lý thông tin thời sự về những sự kiện có thật xảy ra trong đời sống xã hội
và tự nhiên để cung cấp thật nhanh và ch nh xác cho các cơ quan thông tin đại chúng, đồng thời cung cấp trực tiếp cho công chúng Sản phẩm thông tin của Thông tấn xã gồm nhiều thể loại (Tin, ảnh thời sự, tin bài tổng hợp, tin bài bình luận, tin bài tường thuật, phỏng vấn, ghi nhanh, phóng sự, tài liệu – thời
sự và các loại hình thông tấn khác) và được thể hiện bằng nhiều hình thức [các chương trình phát thanh, truyền hình, các website trên mạng thông tin điện tử, các ấn phẩm, triển lãm (ảnh tĩnh), băng và đĩa ghi tiếng, băng và đĩa ghi hình, ảnh động ho c các sản phẩm đa phương tiện multimedia products ]
mà những sản phẩm này được cung cấp nhằm mục đ ch ch nh trị ho c kinh doanh, ho c đồng thời nhằm cả hai mục đ ch này” [33, 125-126]
Mười ba ngày sau khi Chủ tịch Hồ Ch Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng h a, đúng ngày 15-9-1945, từ đài phát song Bạch Mai, giữa long Thủ đô Hà Nội, Việt Nam Thông tấn xã (nay
là TTXVN) phát sóng ra quốc tế bản tin đầu tiên truyền tải toàn văn: “Bản Tuyên ngôn Độc lập” lịch sử và Danh sách Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bằng 3 thứ tiếng: Việt, Anh và Pháp Từ đó, ngày 15-9-1945 được chính thức lấy làm ngày thành lập TTXVN.Có vinh
dự được Bác Hồ khai sinh và đ t tên Đây là lần đầu tiên trong lịch sử báo chí Việt Nam, một binh chủng thông tin mới, một cơ quan thông tấn Nhà nước ra đời, phục vụ sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước ta không có hãng Thông tấn Tin tức chủ yếu do các hãng thông tin của Pháp và Phương Tây phát ra, thông qua sở Tuyên truyền báo chí của Pháp Tiền thân của TTXVN và Đài Tiếng nói Việt Nam là Nha Thông tin Việt Nam thuộc Bộ Tuyên truyền trong
Trang 24Chính phủ lâm thời được thành lập ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công Nha Thông tin Việt Nam đã tiếp quản phòng thu tin ở số 6 phố Pierre pasquier (nay là nhà số 6 phố Điện Biên Phủ) thuộc Sở Tuyên truyền Báo
ch Pháp và đài phát song Bạch Mai Ngày 23-8-1945, là ngày làm việc đầu tiên của VNTTX bằng việc thu và khai thác tin của AFP ở Sài Gòn và Paris
Trong thời kỳ kháng chiến chống M cứu nước, do yêu cầu của Cách mạng và được sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, ngày 12-10-1960, bộ phận biệt phái của VNTTX ở Nam bộ đã đứng ra thành lập Thông tấn xã Giải phóng (TTXGP) – Cơ quan thông tin ch nh thức của M t trận dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam Từ chiến khu Dương Minh Châu bản tin chính thức đầu tiên của TTXGP được phát đi khắp trong nước và thế giới
Sau ngày đất nước thống nhất, TTXGP hợp nhất với VNTTX Ngày 5-1977, VNTTX được đổi tên thành TTXVN theo Nghị quyết số 84/UBTVQH của Ủy ban thường vụ Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam
12-Là cơ quan thông tấn duy nhất của Việt Nam, trải qua 62 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển, ngày nay TTXVN đã trở thành một tổ hợp thông tin lớn mạnh, hiện đại, có uy tín ở trong nước, khu vực và trên thế giới với đội ngũ hơn 2000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên k thuật làm việc tại Tổng xã TTXVN ở Hà Nội, 64 phân xã tại các tỉnh, thành phố trong cả nước và 26 phân xã ngoài nước được bố trí khắp 5 châu lục Ngoài việc cung cấp thông tin cho bạn đọc qua mạng internet, 35 loại ấn phẩm thông tin khác của TTXVN với hàng triệu bản tin/năm TTXVN là “ngân hàng tin - ảnh” quốc gia, đáp ứng yêu cầu thông tin cho các cơ quan thông tin đại chúng, cung cấp tin tham khảo (TTXVN là cơ quan báo ch duy nhất của Việt Nam được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin tham khảo) phục vụ các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và phục vụ công tác nghiên cứu, công tác đối ngoại, và thông tin trực tiếp cho độc giả trong nước và nước ngoài
Trang 25TTXVN hiện có quan hệ với 40 hãng thông tấn và tổ chức báo chí quốc
tế khu vực và thế giới; là thành viên và là ủy viên Ủy ban phối hợp của Tổ chức TTX các nước Không liên kết (NANAP); là thành viên đồng thời là ủy viên Ban Chấp hành Tổ chức các thông tấn xã Châu Á – Thái Bình Dương (OANA), thành viên của Tổ chức các thông tấn các nước ASEAN (ANEX) Việc hợp tác song phương, đa phương đảm bảo cho TTXVN thực hiện chương trình công tác đối ngoại đa dạng, hiệu quả mở rộng hoạt động của mình ra khu vực và quốc tế
1.3.2 Quá trình phát triển của truyền hình Thông tấn
Trong phân khúc thị trường truyền hình tin tức thời sự tại nước ta, THTT có thể coi là một kênh non trẻ THTT là đơn vị thông tin trực thuộc Thông tấn xã Việt Nam, hãng thông tấn duy nhất của đất nước THTT được thành lập ngày 25/8/2010 hiện có hơn 200 phóng viên, biên tập viên và k thuật viên tại Trụ sở ở Hà Nội và 02 chi nhánh tại miền Nam và khu vực miền Trung – Tây Nguyên
Sau 2 năm hoạt động, Bộ Thông tin Truyền thông đã có Thông tư số 09/2012/TT-BTTTT quy định THTT là một trong 10 kênh chương trình trong nước phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền thiết yếu quốc gia Với nhiệm vụ đó, THTT tiếp tục đảm bảo định hướng thông tin là kênh chương trình chuyên biệt thời sự, cập nhật liên tục hàng giờ thông tin trong và ngoài nước, phục vụ sự điều hành, lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và nhu cầu được tiếp cận thông tin của đông đảo khán giả
Hiện hàng ngày, THTT sản xuất hơn 1.200 phút thời sự cập nhật trong
và ngoài nước Các bản tin, chuyên đề, chuyên mục nhận định, bình luận về
mọi lĩnh vực được khán giả quan tâm như “Bản tin thời sự”,“Thế giới
360độ”, “Lăng kính phóng viên” thể hiện thế mạnh của Thông tấn xã Việt
Nam với đội ngũ nhà báo đông đảo có m t rộng khắp tại các địa bàn trong và ngoài nước Các chương trình thông tin đối ngoại được phát trên THTT bao
Trang 26gồm Bản tin tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Pháp đã góp phần vào thực hiện nhiệm vụ thông tin đối ngoại của Thông tấn xã Việt Nam
Với lợi thế có mạng lưới thường trú rộng khắp tại 30 cơ quan thường trú ở nước ngoài trên khắp 5 châu lục, THTT đảm bảo cập nhật thông tin quốc
tế về các sự kiện nóng diễn ra tại địa bàn, đảm bảo tuyến tin về hoạt động của các đồng ch lãnh đạo Đảng, Nhà nước thăm ch nh thức các nước, phản ánh cuộc sống của cộng đồng bà con ở nước ngoài ” THTT là cơ quan nghiệp
vụ thông tin của Thông tấn xã Việt Nam với nhiều chức năng, gồm:
- Tổ chức, xây dựng và sản xuất các chương trình thông tin nghe nhìn tuyên truyền về đường lối, chủ trương, ch nh sách của Đảng và Nhà nước, thông tin đối nội và đối ngoại về các vấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước
- Cung cấp thông tin, phát hành các sản phẩm nghe nhìn cho các đài phát thanh - truyền hình Trung ương và địa phương, các tổ chức khác có nhu cầu trong và ngoài nước
- Giúp các bộ, ngành, các địa phương, các tổ chức kinh tế, văn hoá, xã hội xây dựng phim tài liệu truyền hình phục vụ nhu cầu thông tin tuyên truyền của các đơn vị đó
Là một kênh truyền hình mới lên sóng chính thức từ năm 2011, THTT thuộc Thông Tấn xã Việt Nam cũng đang chịu nhiều sức ép về m t định vị dựng thương hiệu trong công chúng Sở hữu thế mạnh là cơ quan ngôn luận chính thức của Nhà nước Việt Nam, là một trong những cơ quan truyền hình chính thống có độ tin cậy cao và ảnh hưởng tới công chúng nước ta, song THTT cũng g p khó khăn vì t nh chất bản tin mang tính thời sự, ít tính giải trí, nên rất “kén” người xem
1.3.3 Giới thiệu chung về Bản Tin Thời sự tổng hợp của truyền hình Thông tấn
Bản tin thời sự tổng hợp xuất hiện trên kênh Truyền hình thông tấn vào các thời điểm: 6 giờ sáng và phát lại vào lúc 7 giờ sáng; 11 giờ trưa và phát
Trang 27lại vào 12 giờ, 14 giờ chiều; 18 giờ và phát lại vào 19 giờ, 0 giờ; 22 giờ và phát lại vào 23 giờ, 2 giờ, gần như xuất hiện gần hết các đầu giờ chính trong ngày đ c biệt xuất hiện ở khung giờ vàng 18 giờ đến 19 giờ
Trước khi Truyền hình Thông tấn ra đời, VTV1 – Kênh thời sự chính luận của Đài Truyền hình Việt Nam là kênh có số lượng bản tin nhiều nhất với 3 bản tin/ ngày: sáng, trưa, tối Khán giả đọc báo điện tử có thể biết thông tin, nhưng t nhất 6 tiếng sau mới nhìn thấy hình ảnh xuất hiện trên truyền hình Đối với Truyền hình Thông tấn có một bản tin đ c thù duy nhất đó là Bản tin đầu giờ, xuất hiện 1 giờ 1 lần vào tất cả các đầu giờ trong ngày Bản tin đầu giờ là mô hình mới, phù hợp với thực tiễn của truyền hình Việt Nam hiện nay Vì thế hình thức phát sóng bản tin vào m i đầu giờ, bằng hình thức tin hình hay tin teletex, bản tin thời sự của Truyền hình Thông tấn cũng thông báo tới khán giả nhanh nhất Bởi lẽ đó, Bản tin Thời sự tổng hợp tuy phát trong bốn giờ chính là 6 giờ, 11 giờ, 18 giờ, 22 giờ nhưng do thời gian phát lại khá nhiều nên cũng nằm trong khung đầu giờ như Bản tin đầu giờ; dù chưa đạt được đến mức độ của breaking news, nhưng Bản tin tổng hợp của Truyền hình Thông tấn luôn đảm bảo được tốc độ nhanh nhất của tin truyền hình tại Việt Nam hiện nay: cập nhật thông tin thường xuyên, nhanh nhạy, chính xác Trước khi Truyền hình Thông tấn ra đời, VTV1 dường như là kênh thời
sự chính luận duy nhất, 1 ngày có 3 bản tin, phát song 18/24h Tuy nhiên, sau
sự xuất hiện của Truyền hình Thông tấn, VTV1 tiếp tục tăng số lượng bản tin thời sự lên 15 bản tin/ ngày Sự cạnh tranh lành mạnh về độ nhanh nhạy của thông tin giúp cho khán giả xem truyền hình được phục vụ tốt hơn, cập nhật thông tin nhanh hơn Đồng thời, giúp cho ngành truyền hình ở Việt Nam bước sang một con đường mới, “đường cao tốc” chứ không c n là “quốc lộ thong dong” như trước đây Trong nhiều trường hợp, truyền hình đã bắt kịp tốc độ với báo điện tử Chưa kể đến tin teletex chạy ở chân trang trong m i bản tin
Trang 28thời sự, trong nhiều trường hợp thông tin c n nhanh hơn cả báo điện tử
Hình thức bản tin thời sự tổng hợp hình thành cho khán giả thói quen theo dõi định kỳ những thông tin trên truyền hình Qua 4 năm phát sóng, kênh Truyền hình Thông tấn đã bước đầu đạt được mục tiêu đ t ra Bên cạnh phần thông tin trong nước liên tục được cập nhật bởi hệ thống phóng viên ở 63 tỉnh thành, phần thông tin quốc tế của Truyền hình Thông tấn được khán giả đánh giá cao Với lợi thế ngành TTXVN hiện có quan hệ hợp tác song phương và
đa phương với gần 40 hãng thông tấn và tổ chức báo chí lớn trên thế giới như AFP, Reuters, AP, ITAR-TASS, RIA-Novosti, Tân Hoa xã, Yonhap, Kyodo News, Prensa Latina, Antara, Notimex, TNA, Bernama, KPL, APS, MAP, AKP, OANA, AsiaNet Truyền hình Thông tấn luôn có nguồn tin quốc tế cập nhật từng giây từng phút Cộng hưởng với hình thức đưa tin cập nhật từng giờ, vì vậy, tin quốc tế trên kênh Truyền hình Thông tấn gần như là độc quyền về độ nhanh nhất, chuẩn xác nhất Sau 4 năm lên sóng, Truyền hình Thông tấn đang từng bước đ t mục tiêu cao hơn, yêu cầu tần suất tin nhanh nhiều hơn Khi đáp ứng đầy đủ được về cơ sở vật chất và nguồn nhân lực, Truyền hình Thông tấn sẽ thực hiện hình thức bản tin trực tiếp, đạt được mục tiêu đưa kênh trở thành “CNN của Việt Nam” như kỳ vọng của những người sáng lập kênh
Bản tin Thời sự tổng hợp của THTT luôn bao quát đầy đủ thông tin về 4 lĩnh vực: tin nội chính – ngoại giao, tin kinh tế, tin văn hóa xã hội và tin quốc
tế Trong đó Mảng thông tin thời sự chính trị - ngoại giao là thông tin xương sống trong mạch chảy của dòng báo chí chính trị - xã hội Hơn nữa mục đ ch của TTXVN là phản ánh quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam, vì vậy thông tin chính trị ngoại giao chiếm t lệ cao trong Bản tin Thời sự tổng hợp
Kế tiếp là những thông tin kinh tế - xã hội được quan tâm trong bối cảnh kinh
tế thị trường phát triển hiện nay Ngoài ra phần thông tin quốc tế cũng được
Trang 29đ c biệt lưu tâm và đang trở thành một trong những mảng thông tin mạnh trong bản tin thời sự tổng hợp của THTT, thu hút được đông đảo khán giả theo dõi
Trong Bản tin Thời sự tổng hợp của THTT, các thể loại được sử dụng linh hoạt nhưng chủ yếu bao gồm 4 thể loại chính: tin thời sự, đôi khi c n gọi
là tin sốt dẻo, tin đang diễn biến; phóng sự, đôi khi c n gọi là tin nhẹ, phỏng vấn hay còn gọi là talk; ký sự Bản tin tổng hợp không giới hạn sự sáng tạo của phóng viên khi thực hiện tin bài, tuy nhiên, tin bài vẫn phải đáp ứng những tiêu ch cơ bản
Tiểu ết chương 1
Chương 1 của luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về nghiên cứu chương trình thời sự tổng hợp truyền hình nói chung, đồng thời khái quát
về sự hình thành, phát triển kênh truyền hình Thông tấn nói riêng
Chương trình thời sự tổng hợp là chương trìnhquan trọng đối với các đài truyền hình Vì thế, nếu muốn xây dựng một chương trình thời sự đúng qui cách và có chất lượng các đài truyền hình thường đ t ra những yêu cầu bắt buộc đối với chương trình thời sự nhằm mục đ ch làm cho chương trình ngày càng hấp dẫn hơn Cũng giống như chương trình thời sự khác, các yêu cầu cơ bản đối với bản tin thời sự tổng hợp bao gồm cả phần nội dung, k thuật, thời lượng, thời điểm phát sóng cũng như hình thức thể hiện và nhu cầu của công chúng
Nội dung của chương 1 là cơ sở để tác giả tiến hành điều tra, khảo sát nhằm hiểu rõ hơn về thực trạng, đ c điểm của chương trình thời sự tổng của truyền hình Thông tấn Đồng thời, những lý luận về đáp ứng nhu cầu đối với công chúng mục tiêu sẽ giúp chúng tôi có những khảo sát về hoạt động tiếp nhận cũng như những ý kiến đánh giá của công chúng trong chương tiếp theo của luận văn
Trang 30Chương 2 THỰC TRẠNG BẢN TIN THỜI SỰ TỔNG HỢP
CỦA TRUYỀN HÌNH THÔNG TẤN
2.1 Hình thức thể hiện và nội dung thông tin của bản tin thời sự tổng h p trên Truyền hình Thông tấn
2.1.1 Hình thức thể hiện
2.1.1.1 Số lượng bản tin thời sự tổng hợp
Từ khi lên sóng (21/6/2010) đến nay, Truyền hình Thông tấn vẫn duy trì 1 quy mô phát sóng cho 24 bản tin/ ngày Trong đó, ngoài các bản tin thời ngắn đầu giờ, có 4 bản tin thời sự tổng hợp ch nh được xây dựng mới hoàn toàn, gồm: bản tin thời sự tổng hợp 6:00 (phát lại vào lúc 7:00), 11:00 (phát lại và cập nhật lúc 12:00, phát lại và cập nhập lúc 14:00), 18:00 (phát lại và cập nhật lúc 19:00; phát lại và cập nhật lúc 00:00 hôm sau), 22:00 (phát lại và cập nhật lúc 23:00, phát lại và cập nhật lúc 3:00 và 4:00 hôm sau) M i bản tin tổng hợp thể hiện đ c thù thông tin riêng phù hợp với tình hình thời sự trong m i khung giờ và đối tượng khán giả xem truyền hình
Biểu 2.1: Thời lượng và tần suất phát sóng các bản tin thời sự tổng hợp
Bản tin thời sự tổng hợp 6 giờ sáng: Là khung giờ xảy ra nhiều sự
kiện quốc tế, bản tin tập trung cập nhật những thông tin mới nhất về diễn biến
Trang 31tình hình tại các điểm nóng trên thế giới, các sự kiện quốc tế nổi bật trên mọi lĩnh vực, bao quát toàn bộ tình hình thế giới trong đêm; đồng thời cập nhật những hoạt động của các đoàn lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam thăm và làm việc tại nước ngoài, các sự kiện quốc tế liên quan đến Việt Nam diễn
ra tại các nước; bên cạnh đó sẽ là điểm lại những thông tin quan trọng trong nước đã diễn ra ngày hôm trước Về thông tin trong nước, bản tin 6 giờ sáng tập trung vào mảng tin kinh tế, nông thôn, và các chính sách mới của nhà nước
Bản tin thời sự tổng hợp 11 giờ trưa: Những thông tin cập nhật về các
sự kiện trong nước và quốc tế vừa diễn trong buối sáng, được các phóng viên, biên tập viên của Thông tấn xã Việt Nam tại các phân xã trong và ngoài nước nhanh chóng chuyển về Các vấn đề nổi bật, các văn bản chính sách mới ban hành thu hút sự quan tâm, tác động đến cuộc sống của đông đảo người dân cũng sẽ được tập trung thông tin
Bản tin thời sự tổng hợp 18 giờ: Bao quát toàn bộ các hoạt động chính
trị - ngoại giao, kinh tế, văn hóa, xã hội quan trọng vừa diễn ra, các sự kiện thời sự trong nước và quốc tế nổi bật ở buổi sáng và buổi chiều Bản thời sự tổng hợp 18 giờ thường có nhiều tin tức mới hơn bản 11 giờ Thông tin được lựa chọn làm tâm điểm trong ngày sẽ được đại diện các cơ quan chức năng, các nhà chuyên môn với vai trò là khách mời của chương trình sẽ đưa ra những phân tích, nhận định, giúp kịp thời định hướng thông tin trong xã hội
Bản tin thời sự tổng hợp cuối ngày, được phát vào 22 giờ: Là bản tin
tổng hợp có thời lượng dài nhất, gồm nhiều tin tức nhất trong ngầy Bao gồm toàn bộ các tin đáng chú ý nhất về tình hình trong nước và thế giới mà kênh truyền hình thông tấn đã đưa trong ngày cũng như các sự kiện mới diễn ra trong chiều và tối chưa kịp thông tin trong buổi sáng và chiều Phần lớn là thông tin phát lại từ các bản tin đầu giờ và tổng hợp trước
Trang 322.1.1.2 Kết cấu bản tin thời sự tổng hợp
Thứ tự sắp xếp tin bài của bản tin thời sự tổng hợp Truyền hình Thông tấn cơ bản được xếp như sau:
- Tin nội chính – ngoại giao
- Tin kinh tế - văn hóa xã hội
- Tin quốc tế (Trừ bản tin thời sự tổng hợp 7 giờ sáng (bản phát lại), thông tin quốc tế cập nhật sẽ được đưa lên đầu)
- Tin thể thao (tin thể thao có thể bị cắt nếu kết cấu thời lượng của bản tin đó quá dài)
Về cơ bản đây là kết cấu nội dung thông tin được đa số các kênh truyền hình sử dụng trong các bản tin thời sự Với Truyền hình Thông tấn, trong một số trường hợp có tin nóng mang tính chất quan trọng, kết cấu này
sẽ bị phá vỡ Có 2 hình thức đưa tin cập nhật đó là đưa tin tức cập nhật lên đầu bản tin thời sự tổng hợp ho c đưa tin tức cập nhật vào bất cứ phần nào của bản tin Trong trường hợp này sẽ có hình hiệu tin nóng được phát trước tin Thông thường những tin nóng phá vỡ kết cấu bản tin phải mang tính cập nhật, có tầm quan trọng và hấp dẫn Với các tin tức liên quan tới các nguyên thủ quốc gia, các bộ ban ngành, tin được xếp theo phân cấp chức vụ theo thứ
tự giảm dần Ví dụ trong một bản tin có 4 tin gồm tin liên quan tới Thường trực ban b thư, Tổng b thư, Phó Thủ tướng, Chủ tịch M t trận tổ quốc Việt Nam thì thứ tự là Tổng b thư – Thường trực ban b thư – Chủ tịch M t trận tổ quốc Việt Nam – Phó thủ tướng Thứ tự này sẽ bị đảo lộn nếu trong trường hợp liên quan tới một hoạt động có nhiều lãnh đạo cùng tham gia thì sẽ ưu tiên xếp liền mạch các tin liên quan tới hoạt động đó trước.Ví dụ như trường hợp nhiều lãnh đạo cùng tiếp một nguyên thủ quốc gia thì phải xếp cùng thành một hệ thống tin
Trang 33Dưới đây là v dụ về cách sắp xếp một bản tin thời sự tổng hợp (Bản tin thời sự tổng hợp 01/04/2014)
Bảng 2.2: Mẫu vỏ bản tin thời sự tổng hợp của THTT
Trang 3438 Hình hiệu chương tr nh thời sự
Ưu điểm của sự sắp xếp chương trình mang t nh ổn định là sẽ giúp người làm công tác biên tập, tổ chức sản xuất thực hiện một cách dễ dàng, đồng thời đối với công chúng khán giả, họ cũng sẽ dễ tiếp thu và tập trung cho các mảng nội dung mình quan tâm
2.1.1.3 Số lượng tin bài và thời lượng trung bình
Bản tin thời sự tổng hợp của THTT có 4 bản được xây dựng mới hoàn toàn, vào lúc 6:00; 11:00; 18:00 và 22:00 Các bản tin thời sự tổng hợp sau đó
1 múi giờ là bản tin được cập nhật các thông tin mới ho c cắt bỏ một số đầu
Trang 35tin để phù hợp với thời lượng khung chương trình phát sóng Vì vậy để đánh giá số lượng tin bài và thời lượng trung bình của các bản tin thời sự tổng hợp, tác giả khảo sát các bản tin thời sự tổng hợp mới
Về thời lượng trung bình các bản tin trong 6 tháng đầu năm 2014, bản tin thời sự 22:00 có thời lượng trung bình dài nhất (38’50”), xếp thứ hai là bản tin 18:00 (30’57”), thứ ba là bản tin 6:00 (29’54”) và cuối cùng là bản tin 11:00 (28’36”) Trong khi đó số lượng tin trong m i bản tin vào thời điểm khác nhau cũng không đồng nhất Bản tin 22:00 có lượng tin nhiều nhất, trong khi bản tin 6:00 tuy có thời lượng dài xấp xỉ bản 11:00 và 18:00 nhưng lại ít tin hơn h n
Bảng 2.3: Lượng tin trung bình trong các bản tin thời sự tổng hợp
Việc bản tin thời sự tổng hợp 6:00 có thời lượng dài nhưng số tin ít là
do các đơn vị sản xuất tin trong nước hầu như không có tin mới trong thời gian đêm Vì vậy đây cũng là bản tin có ít thông tin thời sự cập nhật nhất, chủ yếu là các thông tin về chính sách mới, tin kinh tế, phóng sự về nông nghiệp, nông thôn Bên cạnh đó bản 6:00 còn có phần điểm tin trong nước và quốc tế đáng chú ý của ngày hôm trước Trong khi đó bản tin 11:00 tuy có thời lượng xấp xỉ so với bản 18:00 song lại t tin hơn h n Đó là do thời gian buổi sáng ngắn, sự kiện vừa mới diễn ra nên tin tức mà các phóng viên gửi về không kịp dựng hậu kì ho c chưa tổng hợp đủ Trong khi đó, bản 18:00 là khi
Trang 36có rất nhiều sự kiện diễn ra trong ngày và thời gian dài hơn cho công tác hậu
kỳ Một điểm đáng chú ý đó là bản tin thời sự 6:00 chứng kiến tỉ lệ tin quốc tế trung bình cao hơn tin trong nước (5,14:4,5) Điều này là do tin tức thời sự quốc tế buổi đêm có nhiều diễn biến hơn, trong khi thông tin trong nước có ít tin tức mới Đây cũng là thế mạnh của THTT khi các kênh truyền hình có nội dung tương tự khác (VTV1, VOVTV v.v ) không có nhiều tin tức quốc tế cập nhật về đêm
Biểu đồ 2.1 Lượng tin trong nước trung bình của các bản tin 11:00, 18:00
và 22:00
Bên cạnh đó trong một tuần, tỉ lệ tin tức trong nước phân chia theo ngày cũng không đồng nhất Do bản tin thời sự 6:00 tương đối ổn định nên tác giả chỉ khảo sát tỉ lệ lượng tin trung bình trong các ngày của tuần ở bản 11:00, 18:00 và 22:00 Qua khảo sát, những hôm có lượng tin trong nước trung bình cao nhất là vào các ngày thứ 3, thứ 5, thú 6 và thứ 7, trong khi chủ nhật là ít tin nhất Xu hướng này tỉ lệ nghịch đối với tin quốc tế
Trang 37Biểu đồ 2.2: Lượng tin quốc tế trung bình của các bản tin 11:00, 18:00
và 22:00
2.1.2 Nội dung thông tin
Truyền hình Thông tấn ra đời với trọng trách là kênh truyền hình tin tức chính luận, là tiếng nói của Đảng và Nhà nước Bên cạnh đó, THTT cũng được xác định là cơ quan nghiệp vụ của Thông tấn xã Việt Nam với nhiều chức năng thông tin quan trọng, đó là tổ chức, xây dựng và sản xuất các chương trình thông tin nghe nhìn tuyên truyền về đường lối, chủ trương, ch nh sách của Đảng và Nhà nước, thông tin đối nội và đối ngoại về các vấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước Chính vì vậy nội dung trong các bản tin thời sự của THTT cũng phải đáp ứng đầy đủ nhiệm vụ đó Cụ thể trong bản tin thời sự tổng hợp của THTT bao gồm các mảng thông tin chính gồm:
- Thông tin nội chính
- Thông tin kinh tế
- Thông tin văn hóa – xã hội
- Thông tin giải trí – đời sống
- Thông tin quốc tế
- Thông tin thể thao
Trang 38Trong đó có mảng thông tin này được chia thành nhiều đề tài cụ thể hơn.Việc lựa chọn đề tài thông tin cũng được ban giám đốc và đội ngũ phóng viên biên tập viên chú trọng, thực hiện theo đúng quy trình, k luật M i ngày, Hội đồng biên tập hợp giao ban 2 buổi vào 9 giờ và 16 giờ Thành phần tham gia họp giao ban gồm: Phó Giám đốc phụ trách nội dung; Trưởng phòng – phó trưởng phòng khối nội dung; biên tập viên Có hai hình thức xây dựng
đề tài thông tin, đó là chỉ đạo thông tin từ tuyến trên và đề xuất từ tuyến dưới Với hình thức chỉ đạo từ tuyến trên, ban giám đốc THTT nhận được các đề nghị từ các ban, bộ ngành có liên quan ho c từ TTXVN sẽ chỉ đạo trực tiếp tới các ph ng có lĩnh vực tương ứng Từ đó cán bộ cấp phòng sẽ điều động phóng viên thực hiện đề tài đó V dụ: Bộ Ngoại giao gửi công văn đề nghị TTXVN đưa tuyến tin về Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm Nhật Bản, trong đó đề nghị có tin hình và tin ảnh Ban giám đốc TTXVN chỉ đạo THTT đưa tin về chuyến thăm trên thì Ban giám đốc THTT
sẽ có trách nhiệm chỉ đạo phòng Chính trị - xã hội ho c phòng Media – ban Biên tập tin thế giới thực hiện tuyến tin này
Ngược lại, các phóng viên cũng được khuyến kh ch đăng ký đề tài thực hiện Hội đồng biên tập xem xét thông tin, đưa ra quyết định có thực hiện đề tài đó hay không; đồng thời có những góp ý về cách thức thực hiện tin bài đó Trong trường hợp thực hiện thông tin khẩn cấp, công tác trao đổi, chỉ đạo thông tin được thực hiện nhanh gọn qua điện thoại với cấp trưởng – phó
ph ng, sau đó báo cáo lên Phó Giám đốc phụ trách nội dung để phê duyệt
Công đoạn lựa chọn thực hiện thông tin theo định hướng có vai trò quyết định đối với chất lượng của thông tin Tuy nhiên, cũng cần phải thấy rằng thao tác lựa chọn tin luôn diễn ra dưới sức ép của thời gian hạn hẹp, những khống chế về nội dung, về số lượng và về bố cục của bản tin sẽ phát sóng, đ c biệt dưới áp lực của nguồn tin đầu vào quá lớn Nhưng dù thế nào đi
Trang 39nữa, THTT luôn xác định việc chọn đề tài thông tin thời sự phải luôn đáp ứng được các những tiêu ch cơ bản nhất là: đủ, đúng và hấp dẫn Với đ c thù là một kênh tin tức chính luận, bản tin thời sự tổng hợp luôn bao quát đầy đủ thông tin về 4 lĩnh vực: tin nội chính – ngoại giao, tin kinh tế, tin văn hóa xã hội và tin quốc tế Trong đó thông tin được chia thành các mảng đề tài chính
- Tuyên truyền về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Quán triệt sâu sắc những chủ trương, ch nh sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước, bám sát thực tiễn sôi động của cuộc sống, chương trình thời sự của Truyền hình Thông tấn tuyên truyền nhanh chóng, kịp thời, rộng rãi, có hiệu quả các chủ trương của Đảng, Nhà nước đến các tầng lớp nhân dân Bản tin thời sự tổng hợp của kênh đã tập trung tuyên truyền đường lối kinh tế nhiều thành phần, phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Bản tin thời sự tổng hợp của Kênh đã tuyên truyền về việc phát huy mọi nguồn lực để phát triển lực lượng sản xuất, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng với đảm bảo công bằng xã hội Bên cạnh đó, bản tin thời sự tổng hợp giáo dục truyền thống cách mạng, khơi dậy l ng yêu nước, tự hào dân tộc, động viên mọi tầng lớp nhân dân trong tỉnh thực hiện tốt các chủ trương nghị quyết của Đảng để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật
tự an toàn xã hội Các tin, bài trong chương trình đã bám sát định hướng của kênh, thực hiện nhiệm vụ chính trị, là cầu nối giữa Đảng và nhân dân như:
“Kon tum quyết liệt triển khai chống dịch cúm gia cầm” (Bản tin 6h ngày
25/3/2014), “Hoàn thiện về nghị định về đầu tư theo hình thức đối tác công –
tư” (Bản tin 6h ngày 30/4/2014), “Hòa Bình phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2014” (Bản tin 11h ngày 1/6/2014)
Thông tin hoạt động của lãnh đạo Đảng và Nhà nước Đây là một đề
tài gần như xuất hiện thường xuyên nhất và cũng là nhiệm vụ của TTXVN nói chung và truyền hình thông tấn nói riêng Đề tài thông thường chiếm từ 20%
Trang 40đến 30% thời lượng bản tin Ví dụ như các tin:“Phó Chủ tịch Quốc hội
Nguyễn Thị Kim Ngân làm việc tại Đồng Nai” (Bản tin 22h ngày
24/2/2014),“Phiên họp thứ 28, Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa XIII” (Bản
tin 11h ngày 15/5/2014),
- Thông tin kinh tế Các tin bài trong bản tin đã phản ánh khá toàn diện
các m t trong đời sống kinh tế, từ kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đến công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, công tác xúc tiến đầu tư thương mại, dịch vụ du lịch thương mại, tài chính tín dụng, kinh tế đối ngoại Trong đó, nông nghiệp luôn là m t được chú trọng tập trung phản ánh Tin, bài về kinh
tế: “Bổ sung kinh phí thực hiện phát triển trồng lúa” (Bản tin 6h ngày 20/2/2014), “Giá gas tăng từ 1/6” (Bản tin 11h ngày 1/6/2014)
- Thông tin văn hóa xã hội, tuyên truyền những ngày kỷ niệm, sự kiện lớn của đất nước Các thông tin về văn hóa xã hội được phản ánh trong bản
tin thời sự tổng hợp bao gồm thông tin về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, hoạt động văn hóa thông tin, thể dục thể thao, y tế, dân số, gia đình và trẻ
em, công tác giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo và thực hiện chính sách
xã hội Những thông tin đó được phản ánh trong các bản tin thời sự tổng hợp hàng ngày trong tuần Một số ví dụ về mảng đề tài văn hóa xã hội được phản
ánh trong chương trình như: “Học bổng cho người khuyết tật nghèo” (Bản tin 6h ngày 20/2/2014), “Ngành y tế chủ động ứng phó với dịch cúm” (Bản tin 6h ngày 20/2/2014), “Doanh nghiệp với ứng dụng và đổi mới công nghệ” (Bản tin 11h ngày 15/5/2014),“Gặp mặt kiều bào tại Pháp nhân kỷ niệm
chiến thắng 30/4” (Bản tin 6h ngày 30/4/2014)
- Thông tin An ninh Quốc phòng Bản tin thời sự tổng hợp đã đưa tin,
phản ánh về tình hình trật tự an ninh trong nước, về công tác chiến đấu, tuần tra, kiểm tra mốc biên giới, vùng biển cũng như công tác dân vận, xây dựng
cơ sở, đ c biệt là các cơ sở yếu, các xã vùng biên giới, vùng biển, vùng công giáo Bản tin thời sự tổng hợp cũng thường xuyên phản ánh công tác giáo dục