Trong đó báo in, đặc biệt là các tạp chí của lực lượng CAND với thế mạnh đặc thù – vẫn là kênh thông tin cung cấp cho độc giả lượng kiến thức đầy đủ, đúng đắn, sâu sắc nhất để phục vụ cô
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ HỒNG THANH
VAI TRÒ CỦA TẠP CHÍ LỰC LƢỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN
ĐỐI VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA HIỆN NAY (Khảo sát Tạp chí Công an nhân dân, Tạp chí Khoa học & Giáo dục
an ninh, Tạp chí Khoa học & Chiến lƣợc từ năm 2011 – 2014)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Hà Nội, 5/2015
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ HỒNG THANH
VAI TRÒ CỦA TẠP CHÍ LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN
ĐỐI VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA HIỆN NAY (Khảo sát Tạp chí Công an nhân dân, Tạp chí Khoa học & Giáo dục
an ninh, Tạp chí Khoa học & Chiến lược từ năm 2011 – 2014)
Chuyên ngành : Báo chí học
Mã số : 60320101
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS TRƯƠNG NGỌC NAM
Hà Nội, 5/2015
Trang 3Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
Hà Nội, ngày tháng năm 2015
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
Trang 4Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS, TS Trương Ngọc Nam Các số liệu thống kê, kết quả nghiên cứu, phân tích đánh giá trong Luận văn là hoàn toàn độc lập, chưa được công bố trên tài liệu nào có liên quan đến đề tài
Hà Nội, ngày 08 tháng 06 năm 2015
Học viên: Lê Thị Hồng Thanh Lớp: Cao học Báo chí K19
Trang 5Khoa Báo chí, Phòng Đào tạo Sau đại học, Học viện Báo chí & Tuyên truyền
Em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến thầy PGS, TS Trương Ngọc Nam đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ trong suốt thời gian qua để em hoàn thành luận văn này
Em xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, giúp đỡ
để em hoàn thành tốt luận văn
Hà Nội, ngày 08 tháng 06 năm 2015
Học viên: Lê Thị Hồng Thanh Lớp: Cao học Báo chí K19
Trang 6CHÍ LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN ĐỐI VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ
AN NINH QUỐC GIA
1.1 Những vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ an ninh quốc gia 8
1.2 Quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về bảo vệ an
ninh quốc gia
14
1.3 Tính đặc thù của tạp chí lực lượng Công an nhân dân 18
1.4 Vai trò của tạp chí lực lượng Công an nhân dân đối với nhiệm vụ
bảo vệ an ninh quốc gia
27
Chương 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA TẠP CHÍ LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN THUỘC DIỆN KHẢO SÁT ĐỐI VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA
35
2.1 Giới thiệu chung về tạp chí thuộc diện khảo sát của lực lượng
Công an nhân dân
35
2.2 Thực trạng thực hiện vai trò của tạp chí lực lượng Công an nhân dân
trong hoạt động thông tin, tuyên truyền về bảo vệ an ninh quốc gia
37
2.3 Đóng góp của tạp chí lực lượng Công an nhân dân trong sự
nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia
56
Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA TẠP CHÍ LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN ĐỐI VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA
Trang 7Trang
Bảng 2.1 Bảng thống kê số lượng tác phẩm theo đề tài phản ánh về
bảo vệ ANQG của các tạp chí
Biểu đồ 2.4: Tỉ lệ đọc các tạp chí của độc giả 45
Biểu đồ 2.5: Đánh giá của độc giả về đạt chuẩn bài nghiên cứu khoa
học trên tạp chí lực lượng CAND
48
Biểu đồ 2.6: Đánh giá của độc giả về xây dựng các chuyên mục trên
tạp chí lực lượng CAND
50
Trang 8ANQG An ninh quốc gia
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề t i luận văn
Báo chí Công an nhân dân (CAND) là một bộ phận của báo chí cách mạng Việt Nam, ra đời và phát triển nhằm phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG), giữ gìn trật tự an toàn xã hội (TTATXH); là lực lượng trực tiếp chiến đấu trên lĩnh vực tư tưởng Thực tiễn đã chứng minh rằng, công tác tuyên truyền của báo chí CAND có vai trò rất quan trọng, tác động đến tâm
tư, tình cảm, nhận thức, hành động của đông đảo cán bộ và quần chúng nhân dân; cung cấp cho độc giả thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn và những thông tin chân thực, những tri thức cần thiết, bổ ích cho bản thân mỗi người để nâng cao nhận thức, giải quyết tốt những vấn đề thực tiễn đặt ra Báo chí CAND thực sự là phương tiện đặc biệt quan trọng trong công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục chính trị, pháp luật, nghiệp vụ nhằm nâng cao trình độ cho cán bộ, chiến sỹ (CBCS) CAND
Hòa chung vào xu thế phát triển mạnh mẽ và hết sức nhanh chóng của ngành báo chí cả nước, đến nay, hệ thống báo chí CAND đã phát triển gồm 4 loại hình là báo in, báo phát thanh, báo hình và báo điện tử với 25 đơn vị báo chí, trong đó có 6 cơ quan báo in, 18 tạp chí, với 17 ấn phẩm phát hành công khai, 20 ấn phẩm lưu hành nội bộ; Trung tâm Phát thanh, truyền hình, điện ảnh CAND với 1 kênh truyền hình An ninh TV phát sóng 24/24 giờ, 1 chương trình phát thanh phát sóng hàng ngày, cùng các bản tin nội bộ chuyên sâu theo chuyên đề để phục vụ cho các cấp lãnh đạo, chỉ huy Trong đó báo
in, đặc biệt là các tạp chí của lực lượng CAND với thế mạnh đặc thù – vẫn là kênh thông tin cung cấp cho độc giả lượng kiến thức đầy đủ, đúng đắn, sâu sắc nhất để phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập, ứng dụng thực tiễn đấu tranh bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH
Trang 10Về nội dung, các tạp chí của lực lượng CAND đặt ra cho mình nhiệm
vụ phổ biến, tuyên truyền, giáo dục kiến thức toàn diện trên các lĩnh vực chính trị - xã hội, pháp luật, nghiệp vụ, bao gồm an ninh, tình báo, cảnh sát, xây dựng lực lượng, hậu cần - kỹ thuật CAND Trong đó đi sâu vào nhiệm vụ bảo vệ ANQG có 3 tạp chí lớn: Tạp chí CAND thuộc Tổng cục Chính trị CAND, Tạp chí Khoa học & Chiến lược (KH&CL) thuộc Viện Chiến lược và Khoa học Công an, Tạp chí Khoa học & Giáo dục an ninh (KH&GDAN) thuộc Học viện An ninh nhân dân Các tạp chí này thời gian qua đã nỗ lực, phấn đấu xuất bản đều đặn, đăng tải những thông tin khoa học chất lượng, nội dung ngày càng đa dạng, phong phú; hình thức trình bày không ngừng được đổi mới, hấp dẫn, kịp thời chuyển tải tới độc giả những thông tin hữu ích về các vấn đề liên quan đến nhiệm vụ bảo vệ ANQG, đặc biệt là các quan điểm,
tư tưởng chỉ đạo, các phương châm, nguyên tắc, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an
về nhiệm vụ bảo vệ ANQG, đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch; những vấn đề thực tiễn và lý luận rút ra từ cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm phạm ANQG, góp phần quan trọng vào việc phục vụ tôn chỉ, mục đích của từng tạp chí
Tuy nhiên, trước những đòi hỏi của thực tiễn phát triển thông tin, báo chí, tuyên truyền trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, các tạp chí trên đang đặt ra cho mình nhiều vấn đề cần tiếp tục phải giải quyết, như: công tác tổ chức bài phải làm như thế nào để khai thác tối đa trí tuệ của đội ngũ cộng tác viên, thu hút được đông đảo họ nhằm tạo nguồn bài viết thật dồi dào, đạt chất lượng cao? Nội dung cần hướng tới những vấn đề gì để vừa phục vụ kịp thời cuộc đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm xâm phạm ANQG; vừa góp phần giáo dục, bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt lĩnh vực bảo vệ ANQG cho CBCS CAND; đồng thời không ngừng bổ sung, từng bước hoàn
Trang 11thiện hệ thống lý luận trên lĩnh vực này Việc tổ chức công tác biên tập cần được tiến hành ra sao để đảm bảo chất lượng của các tạp chí? Cần phải đổi mới những gì về hình thức để tăng tính hấp dẫn, thu hút độc giả? Xây dựng đội ngũ cán bộ của tạp chí ra sao để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền của lực lượng CAND trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước? nhằm không ngừng nâng cao vị trí, vai trò của các tạp chí, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của các tạp chí trong lực lượng CAND đối với sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH, trong quá trình học Cao học tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, tác giả chọn đề tài
“Vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG hiện
nay” làm luận văn thạc sỹ ngành Báo chí học, mã số 62.38.01.05
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Qua sưu tầm, tìm hiểu bước đầu, tác giả nhận thấy thời gian qua, đã có những công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đề cập đến vai trò của báo chí đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG dưới nhiều góc độ khác nhau Trong quá trình thực hiện luận văn của mình, tác giả đã hệ thống lại những nghiên cứu
có liên quan với đề tài, gồm có:
- Luận văn thạc sỹ: “Thông tin về điển hình tiên tiến trong phong trào
bảo vệ an ninh Tổ quốc trên báo in ngành Công an” của tác giả Nguyễn Kim
Anh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, bảo vệ năm 2014 Khảo sát báo CAND, An ninh Thủ đô, Công an Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả thông tin về điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên báo in ngành Công an
- Luận văn thạc sỹ “Báo chí CAND với vấn đề phòng, chống tội phạm”
của tác giả Nguyễn Vũ Linh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, bảo vệ năm
2013 Nội dung luận văn đề cập đến vai trò của báo chí CAND với vấn đề
Trang 12phòng, chống tội phạm và nghiên cứu các loại hình báo chí CAND với vấn đề phòng, chống tội phạm, từ đó đề xuất những giải pháp
- Luận văn thạc sỹ “Báo CAND với cuộc đấu tranh chống các tư
tưởng thù địch hiện nay” của tác giả Vũ Mạnh Hà, Học viện Báo chí và
Tuyên truyền, bảo vệ năm 2009 Khảo sát Báo CAND về nội dung, hình thức tuyên truyền, phản ánh, phát hành trên các ấn phẩm của báo, từ đó đưa
ra một số kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tuyên truyền
Ngoài ra còn một số luận văn, luận án, sách và đề tài nghiên cứu khoa học khác đã khai thác từng khía cạnh trong hoạt động thông tin, tuyên truyền đấu tranh với các phương thức hoạt động của các thế lực thù địch trong nhiệm
vụ bảo vệ ANQG như: Đề tài khoa học “Đấu tranh chống “diễn biến hòa
bình” trên các phương tiện thông tin đại chúng” của PGS, TS Vũ Hiền, Nxb
Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2000; Sách “Báo chí trong đấu tranh chống
“diễn biến hòa bình” của PGS, TS, Vũ Hiền và PGS, TS, Trần Quang Nhiếp,
Nxb Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2000; Luận án tiến sỹ “Hoạt động phá
hoại tư tưởng chống Việt Nam của báo chí và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh của cơ quan an ninh” của tác giả Nguyễn Văn Ngọc, bảo
vệ tại Học viện An ninh nhân dân năm 2000; Luận văn thạc sỹ “Những đóng
góp của Báo Công an nhân dân trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng lực lượng Công an nhân dân” của tác giả Nguyễn Trí Dũng, ngành Khoa học Xã
hội và Nhân văn, bảo vệ năm 2000; Luận văn thạc sỹ “Đấu tranh chống “diễn
biến hòa bình” trên sóng Đài truyền hình Việt Nam” của tác giả Tô Vũ Long,
ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn, bảo vệ năm 2002; Luận văn thạc sỹ
“Đài tiếng nói Việt Nam với nhiệm vụ đấu tranh chống các quan điểm, luận
điệu sai trái” của tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng, Học viện Báo chí và Tuyên
truyền, bảo vệ năm 2007
Trang 13Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có một công trình nghiên cứu nào ở cấp tương đương tìm hiểu về vai trò của tạp chí lực lượng CAND trong bảo vệ ANQG, đề cập một cách sâu sắc, toàn diện để phân tích ưu, nhược điểm từ đó đưa ra giải pháp nhằm giúp tạp chí của lực lượng CAND thực hiện tốt hơn nữa vai trò, nhiệm vụ bảo vệ ANQG Vì vậy, với cách tiếp cận riêng, đề tài
luận văn “Vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ
ANQG hiện nay” là đề tài mới, không trùng với bất kỳ công trình khoa học
nào đã được công bố
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
* Mục tiêu nghiên c u
Trên cơ sở phân tích một số vấn đề lý luận cơ bản và khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG hiện nay
* Nhiệm vụ nghiên c u
- Khái quát một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG
- Khảo sát, đánh giá vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm
vụ bảo vệ ANQG; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân
- Dự báo và đề xuất giải pháp góp phần nâng cao vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG trong thời gian tới
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
* Đối tượng nghiên c u:
Vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG
* Phạm vi nghiên c u
- Khái quát, đánh giá 3 tạp chí, chuyên đề cập sâu đến nhiệm vụ bảo vệ ANQG là Tạp chí CAND thuộc Tổng cục Chính trị CAND, Tạp chí
Trang 14KH&GDAN thuộc Học viện An ninh nhân dân, Tạp chí KH&CL thuộc Viện Chiến lược và Khoa học Công an
- Trong thời gian: từ năm 2011 đến hết năm 2014
5 Cơ sở lý luận v phương pháp nghiên cứu
- Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng; quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước, của ngành Công an về báo chí nói chung, hệ thống báo chí trong lực lượng Công an nhân dân nói riêng cũng như về nhiệm vụ bảo vệ ANQG; cơ sở lý luận báo chí, truyền thông hiện đại
- Để thực hiện nhiệm vụ luận văn, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài nhằm hệ thống hóa lý thuyết và xây dựng các luận chứng khoa học
+ Phương pháp phân tích, khảo sát, thống kê, bảng hỏi: Các phương pháp này chủ yếu được thực hiện trong Chương 2 nhằm đánh giá thực trạng, qua đó chỉ ra những hạn chế, khuyết điểm cần khắc phục
+ Phương pháp phỏng vấn sâu: Dùng để thu thập thông tin định tính từ các nhóm đối tượng là cán bộ, lãnh đạo của Bộ Công an, các cơ quan tạp chí; cán bộ quản lý trong lĩnh vực bảo vệ ANQG; các nhà khoa học, chuyên gia về lĩnh vực bảo vệ ANQG trong lực lượng CAND làm luận cứ khoa học cho nghiên cứu Tác giả thực hiện 15 cuộc phỏng vấn sâu cho các nhóm đối tượng này
- Với các phương pháp nghiên cứu nói trên, tác giả sử dụng một số công cụ nghiên cứu như: bảng gợi ý phỏng vấn sâu, bảng hỏi Trong đó dùng bảng hỏi để khảo sát 200 đối tượng là độc giả tiếp nhận, đội ngũ cộng tác viên
để tìm hiểu những yêu cầu, đòi hỏi từ thực tiễn
Trang 156 Những đóng góp mới của luận văn
- Luận văn góp phần bổ sung, hoàn thiện lý luận về vai trò của tạp chí
đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG
- Bước đầu tìm hiểu và đưa ra một số nét đặc thù của tạp chí lực lượng Công an nhân dân
- Luận văn đưa ra và luận chứng cho một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG hiện nay
7 Ý nghĩa thực tiễn của luận văn
- Khái quát khung lý thuyết về vai trò của tạp chí lực lượng CAND đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG
- Đưa ra các giải pháp có giá trị đối với hệ thống tạp chí của lực lượng Công an nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chính trị
- Quá trình nghiên cứu luận văn cũng giúp người thực hiện đề tài nâng cao hơn năng lực nhận thức và khả năng hoạt động trong chuyên môn của mình
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của tạp chí lực lượng
Công an nhân dân thuộc diện khảo sát đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia
Chương 2: Thực trạng vai trò của tạp chí lực lượng Công an nhân dân
đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia
Chương 3: Vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao vai trò của tạp chí lực
lượng Công an nhân dân đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia
Trang 161.1.1 Khái niệm an ninh quốc gia và bảo vệ an ninh quốc gia
Thuật ngữ ANQG đã được nêu ra trong Hiến pháp, trong các Nghị quyết của Đảng cũng như trong một số văn bản pháp luật khác của nước ta Điều 11 Hiến pháp năm 1992 quy định: “Công dân có trách nhiệm giữ gìn ANQG và TTATXH” và “Các lực lượng vũ trang nhân dân phải trung thành tuyệt đối với Tổ quốc và nhân dân, có nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, ANQG và TTATXH, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN) và thành quả của cách mạng ” (Điều 45); “Nhà nước xây dựng CAND cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, dựa vào nhân dân và làm nòng cốt cho phong trào toàn dân bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH; bảo đảm sự ổn định chính trị, các quyền tự do dân chủ, tài sản, tính mạng của nhân dân, tài sản XHCN, đấu tranh phòng ngừa và chống các loại tội phạm” (Điều 47) Điều 1 của Pháp lệnh về lực lượng An ninh nhân dân nêu: “Bảo vệ ANQG là nhiệm vụ của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam và toàn thể nhân dân” Nghị quyết Đại hội lần thứ VI của Đảng khẳng định: “Bảo vệ ANQG phải được tiến hành bằng mọi lực lượng, phương tiện, biện pháp cần thiết nhất” Trong Cương lĩnh xây dựng XHCN, Nghị quyết Hội nghị Đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ của Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa VII), Nghị quyết Hội nghị lần thứ III Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) về nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ ANQG, chống “diễn biến hòa bình” (DBHB) của địch, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII và một số nghị quyết, chỉ thị khác của Đảng về nhiệm vụ công tác an ninh, như các Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày
Trang 172/12/1980, số 21- NQ/TW ngày 26/11/1984, số 07- NQ/TW ngày 30/11/1987
và Chỉ thị số 60 CT/TW ngày 26/5/1990 của Bộ Chính trị về nhiệm vụ bảo vệ ANQG trong tình hình mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đều sử dụng cụm từ ANQG như là một khái niệm độc lập, phân biệt với khái niệm về quốc phòng, TTATXH và các quan niệm khác về ANQG
Như vậy, ANQG là thuật ngữ dùng để chỉ một mục tiêu, một nhiệm vụ phải giữ gìn, bảo vệ, trong sự nghiệp xây dựng đất nước đi theo con đường XHCN Thuật ngữ này sử dụng để chỉ một “phần”, một bộ phận trong nhiệm
vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự nghiệp xây dựng đất nước nói chung Đồng thời thuật ngữ này thường đi liền với thuật ngữ TTATXH khi xác định chúng là những khách thể cần bảo vệ, cần phải có sự quản lý của Nhà nước Như vậy ANQG và TTATXH là hai khái niệm luôn gần nhau nhưng không đồng nhất
mà là những phương diện cần bảo vệ của Nhà nước Khi tiếp cận nội dung của ANQG trong nhận thức lý luận cũng như trong thực tiễn còn có nhiều cách hiểu khác nhau
Tìm hiểu khái niệm ANQG có nhiều cách tiếp cận khác nhau, mỗi cách tiếp cận đều xuất phát từ những góc độ khác nhau, song đều có một điểm chung nhất là khi nói tới ANQG là nói tới mục tiêu, trạng thái, mức độ cần giữ gìn, bảo vệ Dĩ nhiên muốn giữ gìn, bảo vệ hoặc đạt tới mức độ đó phải là kết quả của cả một quá trình thực hiện hàng loạt những nhiệm vụ đặt ra cho từng thời gian bằng cả việc “xây” và “chống” Sự ổn định, vững vàng, an toàn của một quốc gia chỉ có thể là thành quả của việc thực hiện cả chức năng tổ chức, xây dựng và bạo lực trấn áp của hệ thống chính trị đồng thời thực hiện chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước Có thể kết luận rằng, bảo vệ ANQG là một quá trình diễn ra việc thực hiện hàng loạt những nhiệm vụ ở từng lĩnh vực, từng địa bàn, từng thời gian của sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta Việc xác định những nhiệm vụ cho quá trình bảo vệ ANQG đã được
Trang 18nêu ra trong các văn kiện của Đảng, các Nghị quyết về công tác bảo vệ ANQG Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã chỉ rõ: “Công cuộc bảo vệ ANQG cần được tiến hành bằng sức mạnh của mọi lực lượng, bằng mọi phương tiện, biện pháp cần thiết trong từng địa bàn, ở mọi đơn vị” Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đã nhấn mạnh: “Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, từng bước tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh của đất nước, xây dựng vững chắc nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân
và thế trận an ninh nhân dân, nâng cao chất lượng các lực lượng vũ trang, bảo
vệ vững chắc độc lập, an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bảo vệ nhân dân, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ XHCN; ngăn ngừa và làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động gây mất ổn định chính trị xã hội, xâm phạm độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, gây tổn hại cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước; ngăn chặn và trừng trị có hiệu quả mọi loại tội phạm, bảo đảm tốt TTATXH”
Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đề cập tới vai trò và vị trí trung tâm của Nhà nước trong hệ thống chính trị (thể hiện tập trung quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản) đã khẳng định bảo vệ ANQG là một nhiệm vụ trọng yếu trong hoạt động của Nhà nước nói chung và hoạt động quản lý Nhà nước nói riêng Xuất phát từ tư tưởng cho rằng “Bất cứ cuộc cách mạng nào cũng chỉ có giá trị khi biết tự bảo vệ”, Lê nin đã chỉ ra rằng: “Cách mạng không phải là ở chỗ giai cấp mới dùng bộ máy Nhà nước cũ để chỉ huy và quản lý mà ở chỗ là khi đã đập tan bộ máy ấy rồi thì giai cấp mới sẽ dùng bộ máy mới để chỉ huy và quản lý và cần có Nhà nước để vừa bảo vệ chế độ công hữu và tư liệu sản xuất, vừa bảo vệ bình đẳng về lao động và bình đẳng trong phân chia các sản phẩm Nhà nước sẽ tiêu vong chừng nào
Trang 19không còn giai cấp nào để trấn áp nữa” Ở nước ta, ngay từ khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam)
ra đời và trong suốt quá trình tồn tại của nó, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm chỉ đạo hoạt động của Nhà nước trong việc bảo vệ chế độ mới, thực hiện dân chủ với nhân dân và chuyên chính với kẻ thù của nhân dân để bảo vệ thành quả của cách mạng Người quan tâm đến việc xây dựng và hoàn thiện bộ máy Nhà nước trong đó có lực lượng CAND trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANQG Người cho rằng “muốn góp phần vào việc tiến lên XHCN, Công an phải chuyên chính thực sự và dân chủ thực sự, dân chủ
và chuyên chính phải đi đôi với nhau”, quá trình bảo vệ phải được kết hợp,
đi liền với chính quá trình quản lý và xây dựng đất nước đi lên XHCN Quán triệt và thực hiện những quan điểm tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như xuất phát từ thực tiễn công cuộc xây dựng XHCN ở nước ta, các văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều khẳng định bảo vệ ANQG là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của toàn Đảng, toàn dân, một nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Nhà nước Nhà nước ta vừa thể hiện tập trung quyền làm chủ tập thể của nhân dân, vừa thể hiện vai trò lãnh đạo của Đảng, Nhà nước trong tổ chức và quản lý toàn bộ hoạt động xã hội trên các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực bảo vệ ANQG Từ những phân tích và lập luận trên đây, có thể định nghĩa như sau:
ANQG là sự yên ổn về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm vững
vàng nền độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia trong phạm vi quản lý của Nhà nước ANQG bao gồm: an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh văn hóa - tư tưởng và an ninh xã hội; trong đó, an ninh chính trị là cốt lõi xuyên suốt và an ninh kinh tế là nền tảng[5]
Bảo vệ ANQG là bảo vệ cho Tổ quốc XHCN được ổn định và phát
triển về mọi mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội gắn chặt với độc lập, chủ
Trang 20quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Bảo vệ ANQG không chỉ
là bảo vệ sự tồn tại của quốc gia mà còn phải bảo vệ an ninh cho sự phát triển của đất nước Bảo vệ ANQG cũng chính là bảo vệ thể chế chính trị, bảo
vệ Hiến pháp - đạo luật cơ bản nhất của Nhà nước Bảo vệ ANQG cũng chính
là phòng ngừa, pháp hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại các hoạt động xâm phạm ANQG[5]
1.1.2 Nội dung bảo vệ an ninh quốc gia
ANQG bao gồm an ninh trên nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng có quan
hệ biện chứng với nhau, do đó nội dung bảo vệ ANQG cũng được thể hiện trên từng lĩnh vực cụ thể Song trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả chỉ đề cập đến những nội dung chủ yếu trên những lĩnh vực có liên quan tới chức năng, nhiệm vụ của lực lượng CAND
- Bảo vệ an ninh chính trị: An ninh chính trị là sự ổn định và phát triển
vững chắc của chế độ chính trị, một bộ phận chủ yếu của ANQG An ninh chính trị bao gồm sự ổn định chính trị, nền tảng tư tưởng, thể chế chính trị, quyền lãnh đạo của Đảng, sự an toàn nội bộ, thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được bảo đảm Bảo vệ an ninh chính trị là hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch (TLTĐ) ở trong và ngoài nước xâm hại tới chế độ chính trị của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam
- Bảo vệ an ninh kinh tế: An ninh kinh tế là sự ổn định, phát triển vững
mạnh đúng định hướng XHCN của nền kinh tế đất nước Bảo vệ an ninh kinh
tế là hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống hoạt động tình báo, hoạt động phá hoại của các TLTĐ và tội phạm kinh tế khác Bảo vệ an ninh kinh tế là bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước ta hiện nay, chống địch tác động chuyển hoá kinh tế theo hướng phi XHCN, và thông qua đó để chuyển hoá chế độ chính trị; bảo vệ sự
Trang 21phát triển lành mạnh của mọi thành phần kinh tế và cơ sở vật chất của nền kinh tế, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm kinh tế, chống tham nhũng, buôn lậu; bảo vệ bí mật nhà nước trong lĩnh vực kinh tế; thực hiện công tác tình báo kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ phục vụ công cuộc phát triển
kinh tế đất nước
- Bảo vệ an ninh tư tưởng - văn hoá An ninh tư tưởng - văn hoá là sự
ổn định và phát triển của tư tưởng - văn hóa đúng định hướng XHCN dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh An ninh tư tưởng
- văn hoá là bộ phận rất quan trọng trong ANQG Bảo vệ an ninh tư tưởng - văn hoá là hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống âm mưu và hoạt động của các TLTĐ và bọn tội phạm khác trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá; đấu tranh chống các hoạt động phá hoại tư tưởng, hoạt động truyền bá văn hóa phẩm độc hại, phản động; bảo vệ cơ sở vật chất kỹ thuật và đội ngũ cán
bộ chủ chốt, hoạt động trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa
- Bảo vệ an ninh thông tin: An ninh thông tin là sự an toàn, bí mật,
thông suốt, kịp thời trong quá trình chuyển tải, lưu giữ, sử dụng thông tin Bảo vệ an ninh thông tin là hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống
âm mưu và hoạt động của các TLTĐ và tội phạm khác sử dụng hệ thống thông tin liên lạc tiến hành các hoạt động phá hoại, lấy cắp bí mật thông tin,
phá huỷ công trình, phương tiện thông tin và các hoạt động phá hoại khác
- Giữ gìn trật tự, an toàn xã hội: TTATXH là trạng thái xã hội có
trật tự, kỷ cương trong đó mọi người được sống yên ổn trên cơ sở các quy
phạm pháp luật và chuẩn mực đạo đức, pháp lý xác định Giữ gìn
TTATXH là hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm, giữ gìn trật tự nơi công cộng, bài trừ tệ nạn xã hội, phòng ngừa tai nạn, bảo vệ môi trường [5]
Trang 221.2 Quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia
Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam V.I Lênin, người thầy vĩ đại của cách mạng thế giới
đã chỉ rõ: “Một cuộc cách mạng chỉ có giá trị khi nào nó biết tự vệ” Bảo vệ ANQG là nhiệm vụ của toàn xã hội Toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị đều phải đóng góp sức lực vào mặt trận bảo vệ ANQG Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX
đã khẳng định: “Tăng cường quốc phòng, giữ vững ANQG và toàn vẹn lãnh thổ
là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn dân…”
Nhận thức đúng đắn về vị trí, tầm quan trọng của hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, qua các kỳ đại hội của Đảng ta, tư duy xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có sự phát triển và đổi mới mạnh mẽ Chúng ta ngày càng nhận thức đầy đủ, sâu sắc và toàn diện hơn về hai nhiệm vụ chiến lược, cũng như những chủ trương, biện pháp tạo nên sức mạnh tổng hợp của đất nước Đại hội lần thứ IX của Đảng và Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa IX) về Chiến lược bảo
vệ Tổ quốc trong tình hình mới, đã chỉ rõ: Bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN, bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị, TTATXH và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình, phát triển đất nước theo định hướng XHCN
Nghị quyết số 28-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới tiếp tục kế thừa nội hàm bảo vệ Tổ quốc đã được nêu trong Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa IX); đồng thời chỉ rõ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo về bảo vệ Tổ quốc là: Giữ vững sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc;
Trang 23nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản
lý của Nhà nước, không ngừng củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định
để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất của đất nước; đồng thời luôn nêu cao cảnh giác, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, xâm lược của các TLTĐ; không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Chỉ thị số 48 – CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về “Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới” đã khẳng định dưới sự lãnh đạo của Đảng, các cấp chính quyền, các tổ
chức quần chúng và nhân dân đã tích cực tham gia vào công tác phòng, chống tội phạm, thu được những kết quả quan trọng Do đó, tội phạm từng bước được kiềm chế, một số loại tội phạm có xu hướng giảm, góp phần giữ vững ANQG, TTATXH, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Chỉ thị chỉ ra mục đích: Trong thời gian tới, công tác phòng, chống tội phạm phải kiềm chế, làm giảm các loại tội phạm, nhất là các tội phạm nghiêm trọng, tội phạm mới; tạo ra môi trường lành mạnh, phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ cuộc sống hạnh phúc và bình yên của nhân dân Đồng thời, đưa ra những yêu cầu cụ thể như:
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ giữa công tác phòng, chống tội phạm với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội Công tác phòng, chống tội phạm phải được thực hiện trong tiến trình cải cách tư pháp, phải tôn trọng quyền dân chủ, quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, công dân và phải lấy chủ động phòng ngừa là chính, kết hợp chặt chẽ với tích cực tấn công trấn áp tội phạm
Trang 24- Thường xuyên tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về phòng, chống tội phạm để mỗi người thấy được quyền lợi, nghĩa vụ, tích cực tham gia công tác này
- Tập trung điều tra, khám phá, xử lý kịp thời, nghiêm minh các loại tội phạm, nhất là tội xâm phạm ANQG, tội phạm về tham nhũng, tội phạm có tổ chức, các loại tội phạm về ma túy, mua bán người, lừa đảo chiếm đoạt lớn tài sản nhà nước…
- Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm của các cơ quan chuyên môn; phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn với các cơ quan khác, các tổ chức quần chúng trong phòng, chống tội phạm
Chỉ thị số 09- CT/TW, ngày 01/12/2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng
về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào toàn dân bảo vệ
ANQG trong tình hình mới” đã khẳng định: Bảo vệ ANQG và giữ gìn TTATXH
là nhiệm vụ đặc biệt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong sự nghiệp bảo
vệ và xây dựng Tổ quốc Cùng với những thành tích trong công tác bảo vệ an ninh trật tự, những năm qua, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được đẩy mạnh, có bước phát triển mới với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, hiệu quả, khơi dậy sức mạnh, tiềm lực to lớn của nhân dân trong công tác giữ gìn an ninh chính trị và phòng ngừa, tấn công trấn áp tội phạm, tệ nạn xã hội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH, phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đồng thời nhấn mạnh, để phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và của toàn dân tham gia xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, yêu cầu các cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên từ Trung ương đến cơ sở phải xác định công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của mình, hằng năm đề ra chương trình, kế hoạch để thực
Trang 25hiện có hiệu quả, gắn với việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đơn vị, địa phương; định kỳ sơ kết, tổng kết, đánh giá tình hình, kết quả thực hiện
Người đứng đầu cấp uỷ và chính quyền các cấp phải chịu trách nhiệm chỉ đạo tổ chức thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và chịu trách nhiệm về tình hình an ninh, trật tự ở đơn vị, địa phương Mỗi cán bộ, đảng viên
có trách nhiệm tự giác thực hiện, đồng thời chủ động tuyên truyền, giáo dục, vận động gia đình và nhân dân tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh
Tổ quốc Đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục, tổ chức vận động nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, trách nhiệm và năng lực bảo vệ an ninh, trật tự, tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Tập trung tuyên truyền giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc; ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; thực hiện nghiêm chỉnh các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương, đơn vị về bảo vệ an ninh, trật tự
Chỉ thị số: 01/CT-TTg ngày 09/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ về
“Việc tổ ch c phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh
biên giới quốc gia trong tình hình mới”, chỉ rõ: Biên giới quốc gia có vị trí chiến
lược quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội quốc phòng, an ninh và đối ngoại Bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ biên giới quốc gia, giữ vững an ninh chính trị, TTATXH ở khu vực biên giới là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, các lực lượng vũ trang các cấp, các ngành mà trực tiếp là cấp ủy, chính quyền và nhân dân khu vực biên giới
Để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, toàn dân tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, yêu cầu của chỉ thị:
- Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội tăng cường công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân
Trang 26dân, nhất là nhân dân các vùng biên giới, hải đảo nâng cao ý thức, trách nhiệm, tham gia các hoạt động quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc; tăng cường các hoạt động giao lưu nhân dân với địa phương các nước có chung đường biên giới; ghi nhận, biểu dương, khen thưởng đối với các cá nhân, tập thể
có thành tích nổi bật trong thực hiện phong trào
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và các loại tội phạm; nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia
Như vậy, qua thực tiễn thấy rằng, Đảng và Nhà nước ta luôn thể hiện
rõ quan điểm đối với nhiệm vụ bảo vệ ANQG, coi trọng công tác tuyên truyền bảo vệ ANQG Do đó, công tác tuyên truyền bảo vệ ANQG đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH
1.3 Tính đặc thù của tạp chí lực lượng Công an nhân dân
vụ mọi nhu cầu thông tin trong xã hội, được sử dụng trong mọi lĩnh vực, do đó, Magazine được mở rộng phạm vi hoạt động, không còn bó hẹp là phương tiện
Trang 27giải trí nữa Vì vậy, quan niệm về tạp chí cũng được nói rộng hơn
Theo tài liệu “Microsoft Encarta 99 Encyclopedie” thì những xuất bản, phát hành trong các khoảng thời gian hơn một ngày (hàng tuần, hàng tháng, hàng quý, hàng năm/ một số), in trên giấy đẹp hơn cùng với các trang đóng với khổ nhỏ hơn báo được gọi là tạp chí xuất bản định kỳ (Periodicals) Như vậy, có thể hiểu, Periodicals bao gồm tất cả các xuất bản phẩm mang tính định kỳ với khoảng cách về thời gian là dài hơn báo Đồng thời, các bài viết đăng tải trên Periodicals cũng khác, thường được sử dụng những chất liệu đặc biệt để thu hút, lôi cuốn độc giả Những nội dung của các tạp chí xuất bản thường kỳ ít liên quan đến các thông tin hiện hành Trong quá trình phân phối thông tin thì thường là tập trung vào các tin tóm tắt hay là các bài bình luận
Một quan niệm khác, trong từ nguyên của ngôn từ Ả rập thì nó có nguồn gốc từ thuật ngữ (Store house) là “Một kho chứa thông tin về tất cả mọi thứ nhưng khác với sách cũng là một loại kho chứa thông tin, bởi được gắn với Periodicals hay Magazine nên nó là một kho chứa thông tin về một lĩnh vực nào đó” Tuy nhiên, quan niệm này cũng chỉ giới hạn ở một giai đoạn phát triển nhất định
Từ điển Bách khoa Séc (Praha - 1989) cho rằng: “Tạp chí là loại ấn
phẩm xuất bản thường kỳ (hàng tuần, hàng tháng, hàng quý…) bao gồm tin
và các bài báo về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, thể thao, y tế… Có nhiều loại tạp chí khác nhau được phân biệt qua nội dung như tạp chí khoa học, tạp chí chuyên ngành, chỉ dẫn, giải thích”
Ở Việt Nam, ngoài xuất bản phẩm được định danh là tạp chí còn có nhiều dạng bằng những tên gọi khác nhau như: tập san, nội san, nguyệt san…
và thường được gọi chung là tạp chí
Theo lịch sử báo chí Việt Nam, năm 1917, Tạp chí Nam Phong ra đời,
tờ tạp chí thứ hai ở Bắc Kỳ được xuất bản và đã cho đăng nhiều bài viết về
Trang 28nghề làm báo, về cách thức làm báo Chủ bút Phạm Quỳnh có lẽ là người nêu
được sự khác nhau giữa báo và tạp chí với nhận định: “Tờ báo tiếng Anh gọi
là Newspaper nghĩa là trở về các tờ nhật báo, tuần báo xuất bản ra có định
kỳ Tính chất các tờ báo ấy cốt chỉ là thuật chép lấy lời thời sự cho tường, so với các tờ báo tạp chí từng chuyên san luận thuật về chính trị học thuật và công việc xã hội tựu trung có hơi khác”[32].
Hoa Bằng - Hoàng Thúc Trâm, một thành viên “gánh gạch xe vôi” của
nhóm Tri Tân cũng đưa ra cách phân chia các loại hình tạp chí như sau: “Tuần
san, bán nguyệt san, hoặc chuyên san chia làm hai dạng Thông tục và chuyên môn Thông tục là loại “chấp chi – nhặt nhạnh” nhét món gì vào cũng được, miễn là đáp ng được tiếng đòi gọi của độc giả thì thôi Còn loại chuyên môn, là những tạp chí đi riêng từng đường chuyên khoa học như sử học, văn học, khoa học, chính trị, kinh tế, pháp luật… loại này chỉ hợp với một số độc giả lựa chọn,
vì ai thích ăn món nào thì mới chuốc đến những tờ chuyên môn về món ấy” [33]
Như vậy có thể thấy rằng, cách hiểu và phân chia tạp chí của Hoa Bằng
- Hoàng Thúc Trâm gần giống như cách phân chia ở Mỹ trước đây là
“Magazine đặc biệt” và “Magazine thông thường” Quan niệm này đã thể hiện quá trình phát triển tạp chí ở một giai đoạn nhất định
Ủy ban Khoa học xã hội (nay là Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân
niệm của các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý, các nhà báo lão thành đều dựa trên sự phát triển tạp chí ở Việt Nam và cho rằng: đặc trưng của tạp chí là làm chức năng tuyên truyền, nghiên cứu lý luận và hoạt động khoa học, khác với
Các tác giả cuốn “Nghề nghiệp và công việc của nhà báo” của Hội Nhà
báo Việt Nam có đưa ra định nghĩa tạp chí như sau: “Tạp chí là cơ quan lý
luận, học thuật, khoa học của một tổ ch c, đoàn thể nào đó chủ yếu đi sâu
Trang 29nghiên c u, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình Định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo” [19].
Tạp chí thường đi sâu vào nghiên cứu những quy luật phát triển của từng lĩnh vực, đặc biệt là các tạp chí chuyên ngành Tạp chí tôn trọng quy luật khách quan, dựa trên các nguyên tắc khoa học để giải thích, lập luận, nhưng phải phục vụ lợi ích cho mỗi giai cấp nhất định, mỗi ý thức hệ nhất định Đối tượng độc giả của tạp chí thường hẹp hơn và được chọn lọc, phải có tri thức khoa học về ngành đó, có trình độ văn hóa, hiểu biết về xã hội để nắm bắt và thẩm định thông tin mà mình quan tâm
PGS, TS, Đinh Văn Hường Đại học Quốc gia Hà Nội, trong bài giảng
về thể loại báo chí cho rằng: “Trước đây tạp chí như một cuốn nhật ký ghi
chép các sự kiện của tòa án, chính phủ Ngày nay, tạp chí thường là cơ quan
lý luận, học thuật chuyên sâu về lĩnh vực nào đó nhằm phục vụ người trong ngành Tính định kỳ của tạp chí dài (tháng, quý ) Dung lượng của tạp chí lớn để truyền tải được tác phẩm lớn Tạp chí thường có 2 loại tạp chí mang tính tuyên truyền phổ biến và tạp chí mang tính chuyên ngành”
Căn cứ vào tôn chỉ, mục đích, tính chất hoạt động, cơ chế chủ quản, đối tượng phục vụ có thể phân chia các cơ quan báo chí thành các nhóm sau đây: các báo, tạp chí của Đảng (từ Trung ương đến các tỉnh uỷ, thành uỷ); báo, đài, tạp chí thuộc cơ quan Nhà nước các cấp; báo, tạp chí của các đoàn thể chính trị - xã hội; báo, tạp chí của các hội chính trị, xã hội, nghề nghiệp hoặc thuần tuý nghề nghiệp, xã hội
Đại từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Tạp chí là xuất bản phẩm định kỳ, đăng nhiều bài của các tác giả khác nhau về một ngành hoạt động nhất định, đóng thành tập, thường có khổ nhỏ hơn báo [37]
Tạp chí là một loại hình xuất bản phẩm trong mạng lưới sách báo in của
Trang 30hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng Tạp chí chú trọng đến việc trao đổi, nghiên cứu, thông tin, tuyên truyền nhiều chủ đề thuộc một lĩnh vực, một phạm vi, một ngành hoạt động nào đó của xã hội hơn là thông tin tin tức, thông báo các tình hình và sự kiện chung hoặc của lĩnh vực đó Bài viết trong mỗi số tạp chí có thể rất nhiều chủ đề thuộc lĩnh vực mà tạp chí cần nghiên cứu, tuyên truyền, nhưng mỗi bài chỉ giải quyết một vài khía cạnh của một chủ đề Chính vì vậy, tạp chí là dạng xuất bản nằm giữa sách và báo
Đối với mỗi quốc gia, sự gia tăng về số lượng và sự phong phú về thể loại tạp chí cũng như sự bảo đảm về chất lượng của tạp chí là sự phản ánh trình độ văn hóa chung, năng lực của đội ngũ trí thức và trình độ dân trí của quốc gia đó
Tất nhiên, các tạp chí đó phải đạt được các tiêu chuẩn cần thiết của một
cơ quan báo chí như: có tôn chỉ mục đích rõ ràng, có bản sắc và khuynh hướng riêng, có mạng lưới cộng tác viên có uy tín, đội ngũ biên tập viên có trình độ và thạo nghề, có đầy đủ khả năng và điều kiện vật chất và tài chính, đặc biệt là phải có một đối tượng độc giả am hiểu chuyên môn đông đảo, gắn
bó với tạp chí
Tính chất của một bài viết tạp chí thường mang tính chất nghiên cứu, đúc kết, tổng hợp những vấn đề mang tính lý luận, thực tiễn, chuyên sâu về một lĩnh vực, chuyên ngành cụ thể
Tạp chí có những chức năng chủ yếu sau:
- Chức năng tuyên truyền phổ biến, nghiên cứu trao đổi và hướng dẫn thực tiễn đối với một lĩnh vực, một ngành chuyên môn trong xã hội
Mỗi tạp chí phải là một cơ quan nghiên cứu, hướng dẫn, truyền bá vấn
đề lý luận nhận thức, trao đổi kinh nghiệm và hướng dẫn thực hành, hoặc truyền bá, phổ biến kiến thức mới của một lĩnh vực khoa học nào đó cho độc giả của mình Để thực hiện chức năng trên, mỗi tạp chí đều phải xác định đối
Trang 31tượng nghiên cứu của mình Tạp chí nghiên cứu nhằm phát hiện các quy luật vận động và phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực cụ thể Việc xác định đối tượng nghiên cứu của một tạp chí không phải là việc làm riêng của tạp chí, mà cũng là trách nhiệm của ngành và bộ môn khoa học đảm nhiệm Cái khó của tạp chí là khi đã có đối tượng nghiên cứu rõ ràng thì phải có nhiều bài
có giá trị lý luận, giá trị học thuật để làm phong phú sự nhận thức về đối tượng đó, về các phương pháp tiếp cận đối tượng đó, để chân lý của đối tượng sớm được ứng dụng trong đời sống thực tiễn, đảm bảo giá trị nhận thức lý luận và hướng dẫn thực hành Điều cơ bản nhất là tạp chí phải cung cấp được giá trị nhận thức mới về đối tượng nghiên cứu, hoặc lĩnh vực nghiên cứu mà mình đảm nhận Mọi bài viết của tạp chí ngoài việc sát, đúng với đối tượng nghiên cứu, còn phải nêu lên được các ý tưởng mới, ý kiến khác, các phản bác
để bổ sung, hoặc làm giàu cho nhận thức của độc giả
Chức năng nghiên cứu và truyền bá tri thức khoa học, chủ trương, quan điểm chính trị của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Sự nghiên cứu, truyền bá lý luận chính trị, khoa học kỹ thuật, văn học nghệ thuật hoặc lĩnh vực nào đó đều phải hướng tới mục tiêu xây dựng CNXH ở nước ta, tức là phục vụ cho sự nghiệp đổi mới vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Chức năng hướng dẫn nghề nghiệp, ứng dụng tiến bộ khoa học
kỹ thuật tiên tiến
Các tạp chí, bên cạnh việc tuyên truyền những nội dung khoa học chuyên ngành cũng luôn bám sát chức năng định hướng, giáo dục thì việc bám sát nhiệm vụ chính trị là tuyền truyền chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Chức năng thông tin, thông báo, cung cấp tư liệu mới cho hoạt động của ngành Việc thông báo và cung cấp tư liệu nghiên cứu mới mẻ (trong và ngoài
Trang 32nước) và thông tin hoạt động chung của lĩnh vực, của ngành mà tạp chí phục vụ
có tác dụng thúc đẩy các ý tưởng khoa học và bồi bổ kiến thức bằng thông tin mới Nếu mỗi số tạp chí có một hướng thông tin khoa học mới, có hàm lượng khoa học cao sẽ là sự hấp dẫn rất lớn đối với giới nghiên cứu Điều cần chú ý ở đây là thông tin của tạp chí không phải là thông tin về tình hình, sự kiện thời sự như các báo hàng ngày thường làm, mà là thông tin về các thành tựu nghiên cứu mới đối với ngành, về các kết quả nghiên cứu khoa học có giá trị lớn của ngành
Tạp chí được phân làm 4 loại: chuyên ngành, khoa học, magazine (cung cấp tri thức tổng hợp) và giải trí
Tạp chí khoa học đăng tải những công trình nghiên cứu khoa học của những người làm công tác nghiên cứu, quản lý và giảng dạy Cơ quan chủ quản của các tạp chí này là các viện nghiên cứu, trung tâm, khoa học, trung tâm thông tin, các trường đại học hay một vài bộ, ngành
Tạp chí thuộc các ban, bộ, ngành, tổng công ty thường gọi là tạp chí chuyên ngành Tạp chí chuyên ngành chủ yếu đảm nhận chức năng chuyển tải chủ trương, sự chỉ đạo của lãnh đạo các bộ, ngành đến các đơn vị trực thuộc, diễn đàn trao đổi và cung cấp thông tin mang tính chuyên môn
Tạp chí trực thuộc liên hiệp hội, các hội khoa học, hội kinh tế, hội nghề nghiệp, đoàn thể chính trị-xã hội, các hội phi Chính phủ, và tạp chí mang tính giải trí [29]
Một nghiên cứu khác khẳng định: “Tạp chí là một loại hình xuất bản phẩm định kỳ, nội dung chú trọng đến việc trao đổi, nghiên cứu, thông tin tuyên truyền nhiều chủ đề thuộc một lĩnh vực, một phạm vi, một ngành hoạt động nào đó của xã hội hơn là thông tin tin tức, phản ánh tình hình và sự kiện chung hoặc của lĩnh vực đó Tạp chí gần với sách về phương diện nội dung và chuyên đề được đề cập, song khác với sách ở chỗ một tập sách đi sâu vào một
Trang 33hoặc rất ít chủ đề nhưng có độ sâu và tính toàn diện hơn, còn bài viết trong mỗi
số tạp chí có thể rất nhiều chủ đề thuộc lĩnh vực mà tạp chí nghiên cứu, tuyên truyền, nhưng mỗi bài chỉ giải quyết một khía cạnh của một chủ đề, độ sâu của nghiên cứu, cũng như tính bao quát của các bài viết không đòi hỏi đầy đủ như viết một tập sách Chính vì vậy, người ta coi tạp chí là dạng xuất bản phẩm nằm giữa sách và báo [19]
Như vậy, tạp chí là cơ quan lý luận, học thuật, khoa học của một tổ chức, đoàn thể, chủ yếu đi sâu nghiên cứu, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ khoa học
về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành, địa phương Định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo
Báo và tạp chí đều có chức năng chung cơ bản là thông tin sự kiện về các lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội… nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng Tuy nhiên, tạp chí có chức năng đi sâu nghiên cứu, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ, truyền bá vấn đề lý luận nhận thức, trao đổi kinh nghiệm và hướng dẫn thực hành, hoặc truyền bá, phổ biến kiến thức mới của một lĩnh vực khoa học nào đó cho độc giả Điều cơ bản là tạp chí cung cấp được giá trị nhận thức mới về đối tượng nghiên cứu, hoặc lĩnh vực nghiên cứu mà mình đảm nhận Mọi bài viết của tạp chí phải nêu lên được ý tưởng mới, ý kiến khác nhau để bổ sung, các phản bác hoặc làm giàu cho nhận thức của độc giả Thông tin của tạp chí không phải là thông tin về tình hình, sự kiện thời sự như các báo hằng ngày thường làm mà là thông tin về các thành tựu nghiên cứu mới đối với ngành, về kết quả nghiên cứu khoa học có giá trị lớn của ngành Mỗi tạp chí đều phải trả lời cho được câu hỏi viết về lĩnh vực nào và viết cho ai đọc”
1.3.2 Tạp chí của lực lƣợng Công an nhân dân
Trong bộ máy tổ chức của Bộ Công an hầu hết các tổng cục, các cục trực thuộc Bộ, các học viện, trường Công an đều có một cơ quan ngôn luận,
Trang 34đó là các tạp chí Đây là những tạp chí lý luận nghiệp vụ công tác công an
Hiện tại, tạp chí của lực lượng CAND hoạt động trong cơ chế bao cấp, luôn tuân thủ luật định và theo định hướng, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; luôn trung thành với tôn chỉ mục đích; phục vụ công tác lãnh đạo của Bộ Công an
và phục vụ CBCS trong toàn lực lượng
Về ch c năng: Thông tin tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ
trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ Công an về công tác bảo
vệ ANQG, giữ gìn TTATXH và xây dựng lực lượng CAND; tuyên truyền, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng cũng như lý luận và khoa học nghiệp vụ cho CBCS trao đổi, phổ biến giới thiệu các công trình nghiên cứu, thực tiễn chiến đấu của lực lượng CAND; thông tin những vấn đề lý luận, kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy, nghiên cứu trong quản lý và đào tạo cán bộ an ninh; thông tin về những thành tựu khoa học, công nghệ đã được ứng dựng vào công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ở trong nước và các nước trên thế giới; là diễn đàn trao đổi và cung cấp thông tin mang tính chuyên môn
Về nhiệm vụ: Nâng cao trình độ hiểu biết của CBCS về Đảng, về công
tác công an, nhất là về vai trò của lực lượng CAND với sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH; góp phần xây dựng lực lượng CAND vững mạnh
về chính trị, tư tưởng, tổ chức, nâng cao năng lực, sức chiến đấu; đấu tranh chống lại chủ nghĩa đế quốc (CNĐQ) và các thế lực thù địch (TLTĐ); phải đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, nhận thức sâu sắc về các vấn đề nảy sinh, về cơ sở khoa học, thực tiễn, các kinh nghiệm được tổng kết; nghiên cứu thông tin lý luận, chính trị nghiệp vụ của ngành Công an
Về nguyên tắc thông tin: Thông tin tạp chí của lực lượng CAND dựa
trên các nguyên tắc chung của báo chí, đó là: tính Đảng, tính khoa học và
Trang 35nguyên tắc gắn lý luận với thực tiễn trong công tác công an
Đối tượng phục vụ: CBCS trong lực lượng CAND; cấp ủy đảng,
chính quyền, ban ngành, đoàn thể; các lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở
Về đối tượng và phạm vi phát hành: Tạp chí lưu hành nội bộ, được gửi
đến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành ở Trung ương; lãnh đạo Bộ Công an; lãnh đạo các tổng cục, cục, viện, trường CAND; Công an các tỉnh, thành phố và quận huyện, thị xã trong cả nước [4]
1.4 Vai trò của tạp chí lực lượng Công an nhân dân đối với nhiệm
vụ bảo vệ an ninh quốc gia
1.4.1 Vai trò của báo chí
Khái niệm vai trò: Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì vai trò có nghĩa
là chức năng, tác dụng của cái gì hoặc ai đó trong sự vận động, phát triển của nhóm, tập thể nói chung [37]
Là một loại hình hoạt động mang tính chính trị xã hội, ra đời do nhu cầu khách quan của xã hội và phát triển đến một trình độ nhất định, báo chí giữ một vai trò hết sức quan trọng Bản thân sự ra đời, tồn tại và phát triển của báo chí đã khẳng định một cách khách quan giá trị và ý nghĩa của nó trong đời sống xã hội
Ở phương diện nhà nước, bất kỳ một lực lượng cầm quyền nào trong các quốc gia trên thế giới cũng đều sử dụng báo chí như một công cụ để tác động vào tư tưởng, tình cảm của công chúng, nhằm tạo ra ở họ những nhận thức mới, những định hướng có giá trị cho cuộc sống Dù ở bất cứ chế độ nào thì báo chí vẫn là công cụ của một giai cấp, trong cuộc đấu tranh để xác lập hình thái kinh tế - xã hội, bao gồm cơ sở kinh tế và kiến trúc thượng tầng, phù hợp với lợi ích cơ bản, lâu dài của nó Hiểu theo nghĩa hẹp, hoạt động báo chí nhằm mục tiêu góp phần làm cho hệ tư tưởng của giai cấp đang đóng vai trò
Trang 36quyết định chiều hướng phát triển của lịch sử, trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong xã hội
Ở nước ta, báo chí là công cụ chính trị của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức, đoàn thể xã hội, là diễn đàn của nhân dân khi khẳng định về chức năng và vai trò của báo chí trong Luật Báo chí sửa đổi, bổ sung 1999 như sau:
“Báo chí nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin
đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của tổ ch c Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ ch c xã hội; là diễn đàn của nhân dân”
Vai trò của báo chí trong đời sống chính trị - xã hội thể hiện rõ trong hai cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Ngay khi chưa có Đảng lãnh đạo, các lực lượng xã hội đã có những tờ báo hoạt động rất tích cực và đã gây được sự chú ý của dư luận xã hội về các vấn
đề chính trị Báo chí đã trở thành vũ khí quan trọng trong các cuộc đấu tranh chính trị Báo chí thật sự đã trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, mặt khác nó còn là hình thức tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể
Như vậy, báo chí có chức năng, vai trò trong đời sống xã hội như sau: Chức năng thông tin; chức năng giáo dục tư tưởng; chức năng khai sáng và giải trí; chức năng giám sát và phản biện xã hội; chức năng quảng cáo và dịch
vụ kinh tế báo chí
1.4.2 Sự tất yếu cần phải có tạp chí của lực lượng Công an nhân dân
Trong tình hình thế giới, khu vực và trong nước luôn có những diễn biến phức tạp; CNĐQ và các TLTĐ, phản động (PĐ) vẫn đang thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ XHCN ở nước ta Nhiều yếu tố mới tác động, trực tiếp đe dọa đến an ninh chính trị, TTATXH và chủ quyền quốc gia; các loại tội phạm diễn biến ngày càng phức tạp, quyết luyệt; nhiều vấn đề mới về phương châm, nguyên tắc,
Trang 37biện pháp, đối sách đấu tranh với các loại đối tượng chính trị, hình sự đang đặt ra yêu cầu cấp bách cần được nghiên cứu, xây dựng, bổ sung và hoàn thiện Trước tình hình thực tiễn cách mạng, lãnh đạo Bộ Công an xác định cần phải xuất bản một loại hình là ấn phẩm tạp chí, đồng thời xây dựng và phát triển hệ thống tạp chí của ngành Công an để tổng kết thực tiễn, kinh nghiệm công tác đấu tranh, góp phần nghiên cứu, xây dựng, bổ sung, hoàn thiện lý luận phục vụ chỉ đạo công tác thực tiễn và đào tạo, huấn luyện; tuyên truyền, hướng dẫn CBCS nghiên cứu nắm vững chủ nghĩa Mác - Lê nin; quán triệt đường lối, chính sách của Đảng, quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về CAND và nhiệm vụ chính trị của lực lượng CAND
Cùng với báo chí cách mạng Việt Nam, hiện nay tạp chí lực lượng CAND đã phát triển ngày càng lớn mạnh về mọi mặt với 18 tạp chí chuyên ngành trực thuộc ở các tổng cục, cục, viện, học viện, các trường… với nội dung thông tin ngày càng phong phú, đa dạng, luôn bám sát phản ánh sinh động thực tiễn công tác, chiến đấu bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH; đồng hành cùng sự nghiệp bảo vệ ANQG và xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, là phương tiện hữu ích giúp Bộ Công an chỉ đạo các mặt công tác công an; là diễn đàn trao đổi, học tập, nâng cao trình độ về lý luận chính trị, nghiệp vụ, pháp luật của CBCS trong toàn Ngành
Thực tiễn chứng minh rằng, tạp chí lực lượng CAND ra đời là sự tất yếu của thực tiễn công tác, không chỉ cung cấp, phổ biến thông tin, kiến thức khoa học, những kinh nghiệm quý báu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mà
nó còn có tác dụng bổ sung các kiến thức thiết yếu cho độc giả, đặc biệt là đội ngũ CBCS tích lũy những tri thức mới, khoa học mới mà họ chưa có điều kiện tiếp cận Không những thế, tạp chí lực lượng CAND còn là diễn đàn trao đổi những cách làm mới, sáng kiến hay, giải pháp tốt, ý tưởng sáng tạo, kinh nghiệm trong công tác công an Độc giả tìm đến với những ấn phẩm của
Trang 38những tạp chí mục đích không phải để giải trí mà là giúp họ trang bị thêm những kiến thức để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và trình độ nghiên cứu khoa học; là kênh thông tin tuyên truyền hữu ích, góp phần giúp lãnh đạo Bộ Công an thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ ANQG
1.4.3 Bốn vai trò cơ bản của tạp chí lực lƣợng Công an nhân dân đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia
Thứ nhất, thông tin, tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật
của Đảng, Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết, các chương trình, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANQG, TTATXH của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an đến toàn thể CBCS
Tạp chí lực lượng CAND đã có những đóng góp to lớn trong tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH Là cơ quan thông tin, tuyên truyền của lực lượng CAND, các tạp chí luôn chủ động bám sát đường lối chỉ đạo của Đảng, bám sát nhiệm vụ kinh tế xã hội của đất nước, nhiệm vụ công tác của Ngành, để thông tin tới CBCS những định hướng quan trọng của Đảng, Nhà nước ta trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong thực hiện công cuộc đổi mới góp phần nâng cao nhận thức, động viên mỗi CBCS CAND phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Đồng thời đã phát huy vai trò là lực lượng chiến đấu trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa nhằm tăng cường công tác giáo dục chính trị, bồi dưỡng lập trường giai cấp cho CBCS CAND thông qua việc trích đăng những văn kiện của Đảng
Những chủ trương, công tác lớn của Bộ Công an cũng được tạp chí lực lượng CAND tập trung tuyên truyền trên các chuyên trang, chuyên mục và trở thành những điểm nhấn cho việc tuyên truyền, phổ biến những chủ trương
Trang 39công tác lớn của Ngành
Thứ hai, phổ biến kiến th c về chuyên môn, nghiệp vụ, là diễn đàn trao
đổi kinh nghiệm giúp CBCS có thêm kiến th c để vận dụng vào thực tiễn công tác, chiến đấu
Với vị trí là tạp chí lý luận chính trị, nghiệp vụ của ngành Công an, các tạp chí lực lượng CAND đã đưa lên diễn đàn trao đổi những vấn đề hết sức thiết thực đối với việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ của Công an các đơn vị, địa phương; đăng tải các bài viết trao đổi về âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch và các loại tội phạm; trao đổi về kinh nghiệm, vận dụng phương châm, biện pháp nghiệp vụ và cách tổ chức thực hiện để nâng cao hiệu quả trong công tác công an
Với vai trò phổ biến kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ, trao đổi kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn công tác đã góp phần vào việc bồi dưỡng về lý luận chính trị, lý luận nghiệp vụ cho CBCS để họ có thêm kiến thức, kinh nghiệm, vận dụng linh hoạt vào trong thực tiễn chiến đấu
Tạp chí lực lượng CAND đã thực sự trở thành diễn đàn khoa học trong ngành Công an, các tạp chí đã chủ động, thường xuyên đăng tải bài viết, xây dựng nhiều chuyên đề, tổ chức các hội thảo khoa học về công tác nghiệp vụ công an, lý luận về nghiệp vụ công an, để thông qua diễn đàn này các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, các nhà hoạt động thực tiễn, cán bộ công tác trong các nhà trường cùng tham gia, trao đổi, luận bàn để làm sáng tỏ thêm những vấn đề trong thực tiễn công tác Từ đó đúc rút hình thành lý luận để áp dụng vào thực tiễn công tác cũng như chiến đấu, đồng thời đưa vào giáo trình giảng dạy nghiệp vụ trong các trường đào tạo sỹ quan Công an
Thứ ba, nghiên c u, tổng kết thực tiễn, bổ sung hoàn thiện lý luận
nghiệp vụ đấu tranh bảo vệ an ninh chính trị, phòng chống tội phạm, giữ gìn
TT, ATXH và xây dựng lực lượng CAND
Trang 40Lý luận về bảo vệ ANQG là một bộ phận quan trọng trong hệ thống lý luận của Đảng, Nhà nước về bảo vệ Tổ quốc Được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn cuộc đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động của các TLTĐ, PĐ để bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước và chế độ XHCN, lý luận về bảo vệ ANQG đã trở thành kim chỉ nam, định hướng, chỉ đạo các hoạt động đảm bảo ANQG đi đúng hướng, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Mặt khác, khoa học nghiệp vụ công an là một ngành khoa học đặc thù, không có điều kiện tiếp cận hay kế thừa kinh nghiệm của các nước có nền khoa học an ninh phát triển, do đó, mảng lý luận CAND còn nhiều vấn đề cần phải được nghiên cứu, xây dựng, bổ sung
Thứ tư, tập trung nghiên c u làm rõ âm mưu, phương th c, thủ đoạn
hoạt động của các loại đối tượng xâm phạm ANQG, đồng thời bám sát thực tiễn cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh trật tự, phản ánh được tính chất gay go, quyết liệt, ph c tạp của cuộc đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm