Báo điện tử việt nam tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay (khảo sát báo điện tử vnexpress, vietnamnet và dantri từ tháng 62015 đến tháng 62016)

Tác giả đã đề cập, phân tích những vấn đề cơ bản trong quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm; đảm bảo an toàn thực phẩm trong một số trường hợp đặc biệt; một số bệnh ở động vật lây qua người

HỌC VIỆN BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THỊ VIÊN

BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN

VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

HÀ NỘI, 2016

HỌC VIỆN BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THỊ VIÊN

BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN

VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM HIỆN NAY

(Khảo sát báo điện tử Vnexpress, Vietnamnet và Dantri từ

tháng 6/2015 đến tháng 6/2016)

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM HUY KỲ

HÀ NỘI, 2016

luận văn thạc sĩ

Hà Nội ngày tháng năm 2016

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phạm Huy Kỳ Các tài liệu,

số liệu trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung thực và đáng tin cậy Kết quả nêu trong luận văn không trùng lặp với những công trình đã được công bố trước đây

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LÊ THỊ VIÊN

Trước hết tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và cảm ơn sâu sắc tới các thầy,

cô trong khoa Báo chí; khoa Phát Thanh - Truyền Hình của Học viện Báo chí

và Tuyên truyền, nơi tôi đã nhận được sự chỉ dạy ân cần, tận tình của thầy cô

Đặc biệt , xin được cảm ơn sự tận tình hướng dẫn, giúp đỡ của PGS,TS Phạm Huy Kỳ

Cảm ơn sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các cán bộ thư viện Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suôt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này

TÁC GIẢ

Bảng 2.1: Kết quả khảo sát tổng lượng tin, bài trên các báo viết về ATTP từ

tháng 7/2015 đến tháng 6/2016 37

Bảng 2.2: Tổng số tin/bài theo nhóm nội dung trên 3 trang báo 41

Bảng 2.3: Số lượng bài báo chia theo thể loại báo chí trên mỗi trang 66

Biểu 2.1: Tương quan số lượng bài viết giữa các báo 39

Biểu 2.2 : Đánh giá chất lượng nội dung thông tin về ATTP trên báo điện tử Việt Nam hiện nay 73

Biểu 2.3: Mức độ tin tưởng của công chúng vào các thông tin về ATTP trên báo điện tử 78

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 10

1.1 Khái niêm 10

1.2 Báo chí tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm 18

1.3 Nội dung, hình thức và phương thức tuyên truyền 24

Chương 2: THỰC TRẠNG BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM HIỆN NAY 31

2.1 Giới thiệu các trang báo điện tử được khảo sát 31

2.2 Khảo sát báo điện tử Việt Nam tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay trên 3 tờ báo 37

2.3 Đánh giá hiệu quả tác động của tuyên truyền vệ sinh an toàn thực phẩm trên các báo được khảo sát 72

Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM 82

3.1 Mỗi cơ quan báo chí cần có định hướng rõ ràng và kế hoạch cụ thể 82

3.2 Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan báo chí với các cơ quan có liên quan 84

3.3 Nâng cao năng lực của phóng viên, biên tập viên 86

3.4 Đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền 89

3.5 Tăng cường tính nhanh nhạy và cạnh tranh thông tin 92

3.6 Tận dụng và phát huy hiệu quả ưu thế của báo điện tử 93

KẾT LUẬN 97

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC 104

TÓM TẮT LUẬN VĂN 121

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây số ca ngộ độc thực phẩm ở nước ta ngày càng gia tăng, do chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) không đảm bảo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết ngộ độc chính là nguyên nhân gây ra 50% trường hợp tử vong trên toàn thế giới hiện nay Trong 20 năm nữa các ca ung thư do tiêu thụ thực phẩm không an toàn sẽ tăng 57%, trong đó Việt Nam được dự đoán là đất nước có số ca ung thư tăng nhanh nhất thế giới nguyên nhân chính là do thực phẩm

Tổ chức y tế thế giới (WHO) cũng khuyến cáo thực phẩm không an toàn có chứa các vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc hóa chất gây hại, là nguyên nhân gây ra hơn 400 loại bệnh trong đó có nhiều bệnh mãn tính

Tại Việt Nam WHO nhận định, việc đảm bảo an toàn thực phẩm là một thách thức, bởi nhịp độ phát triển kinh tế nhanh, nhất là trong những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta chuyển sang cơ chế thị trường Các loại thực phẩm sản xuất, chế biến trong nước và nước ngoài nhập vào Việt Nam ngày càng nhiều chủng loại

Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trở nên phổ biến Các loại phẩm màu, đường hóa học đang bị lạm dụng trong pha chế nước giải khát, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn sẵn như thịt quay, giò chả, ô mai … Nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bảo chất lượng và không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quan quản lý Nhãn hàng và quảng cáo không đúng sự thật vẫn xảy ra

Theo Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế, Trong năm 2015, toàn quốc ghi nhận 171 vụ ngộ độc thực phẩm với 4.965 người mắc và 23 trường hợp tử vong Ngoài ra mỗi năm chúng ta có khoảng 150 ngàn ca mới mắc ung thư và

trên 75 ngàn trường hợp tử vong do ung thư, trong đó có tới 35% số bệnh nhân ung thư được xác định là do sử dụng những thực phẩm độc hại [53]

Những ca ngộ độc thực phẩm tập thể, những căn bệnh gây tử vong do thực phẩm đang là nỗi ám ảnh với toàn xã hội về an toàn thực phẩm (ATTP) Đảng, Nhà nước và các ban ngành liên quan đã vào cuộc để đưa ra các biện pháp ngăn chặn, Báo chí trở thành cầu nối quan trọng trong việc tuyên truyền thông tin ATTP, trong đó có Báo mạng điện tử

Đề tài về ATTP chiếm vị trí quan trọng trên báo chí nói chung và Báo mạng điện tử nói riêng, được nhiều người quan tâm đặc biệt là ở các khu đô thị, khu công nghiệp, chị em phụ nữ, các bà nội trợ Thực phẩm không an toàn còn cảnh báo có nguy cơ xuất hiện đại dịch lan rộng Về lâu dài thực phẩm không những có tác động thường xuyên đối với sức khỏe mỗi con người mà còn ảnh hưởng lâu dài đến nòi giống của dân tộc

Thực phẩm không an toàn gây ra cản trở sự phát triển kinh tế xã hội, đặt gánh nặng lên hệ thống chăm sóc sức khỏe, gây tổn hại cho nền kinh tế, lĩnh vực du lịch và thương mại quốc gia

Trước tình hình đó, báo chí đã có nhiều bài viết phản ánh về tình trạng mất vệ sinh an toàn thực phẩm, tuyên truyền về cách thức quản lý cũng như nguy cơ do thực phẩm không an toàn mang lại Tuy nhiên hầu hết các báo chỉ tuyên truyền khi xã hội có vấn đề: như xảy ra vụ ngộc độc thức ăn hàng loạt của công nhân tại các xưởng, nhà máy; hay các sự kiện nóng liên quan Khi các sự kiện, sự việc này lắng xuống thì công tác tuyên truyền lại bỏ ngỏ, chính vì vậy hiệu quả của việc tuyên truyền không cao Phương thức tuyên truyền cũng chưa thực sự phù hợp cho các đối tượng tiếp nhận

Vì vậy, làm thế nào để việc tuyên truyền đề VSATTP có hiệu quả, vừa đảm bảo tính thời sự, vừa đảm bảo độ chính xác của thông tin Trong khi đó, việc trang bị những kiến thức về tác nghiệp đề tài ATTP cho các phóng viên còn chưa đáp ứng được yêu cầu Vì thế, trong một số trường hợp, thông tin

không chính xác, không phản ánh đúng bản chất sự kiện, sự việc dẫn tới hiệu quả truyền thông không cao, ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng

Với lý do và tính cấp thiết đó, tác giả chọn đề tài "Báo điện tử Việt Nam tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay" làm Luận văn tốt

nghiệp Nhằm tìm hiểu và đưa ra giải pháp thực tiễn nhất cho công tác tuyên truyền ATTP trên Báo điện tử

2 Tình hình nghiên cứu

Những năm qua, công tác tuyên truyền về VSATTP ở Việt Nam nói chung và tuyên truyền ATTP trên các phương tiện truyền thông đại chúng nói riêng đang được xã hội quan tâm Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều Nghị quyết, chỉ thị, nghị định, thông tư hướng dẫn về thực hiện ATTP Các nhà khoa học cũng có một số công trình khoa học đề cập đến vấn đề này:

Các công trình khoa học xuất bản thành sách, các bài báo khoa học

- "Hội nhập kinh tế quốc tế và vấn đề đổi mới công tác quản lý thực phẩm ở Việt Nam" đăng trên Kỷ yếu Hội nghị khoa học VSATTP lần thứ 3,

Nxb Y học Hà Nội 2005 của tác giả Nguyễn Hữu Dũng Tác giả đã nêu ra các vấn đề liên quan đến công tác quản lý thực phẩm ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập Muốn phát triển bền vững chúng ta phải tuân theo luật chơi quốc tế, đổi mới tư duy quản lý từ trung ương đến địa phương, tạo điều kiện phát triển đầy đủ về cơ sở vật chất phục vụ quản lý và sản xuất kinh doanh của các cơ

sở chế biến thực phẩm

- Cuốn sách "Vệ sinh an toàn thực phẩm" của tác giả PGS.TS Trần

Đáng, Nxb Y học Hà Nội 2005 Tác giả đã đề cập, phân tích những vấn đề cơ bản trong quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm; đảm bảo an toàn thực phẩm trong một số trường hợp đặc biệt; một số bệnh ở động vật lây qua người; công tác giáo dục tuyên truyền, quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm và luật thực phẩm ở một số nước Tác giả cũng đề cập đến những thách thức của ngành thực phẩm nước ta như: hệ thống tổ chức quản lý còn kém; các quy trình, quy

phạm, tiêu chuẩn kỹ thuật về chất lượng thực phẩm còn chậm ban hành; sự quan tâm của các cấp, các ngành còn hạn chế; hệ thống thanh tra yếu là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thực phẩm giả, thực phẩm bẩn vẫn lưu hành trên thị trường

-Sách "Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm" của tác giả Nguyễn Văn Huân,

Nxb Thanh Niên 2008 Tác giả trình bày đến bạn đọc những mẹo vặt trong chuyện mua, trong việc bảo quản thực phẩm, những phương thức bài trí nhà bếp sao cho hợp tình hợp lý, hợp với phong thuỷ cũng như điều kiện sinh hoạt

Ngoài ra còn các nghiên cứu và sách khác như: "An Toàn Thực Phẩm Với Sức Khỏe Của Bạn" - Vũ Quốc Khánh, Nxb Thông Tấn 2006; "Thức ăn đường phố và đời sống văn hóa sức khỏe" của PGS.TS Trần Đáng, Nxb Hà Nội 2006; "Hướng dẫn chi tiết luật An toàn thực phẩm" - Sưu tầm, biên soạn bởi các tác giả Tăng Bình, Trần Tuyến, Hùng Khuyên 2012, Nxb Lao động.;

"Tìm hiểu về An toàn thực phẩm" tác giả Quang Minh, Nxb Lao động 2015;

"Chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và ảnh hưởng của chúng tới sức khỏe

và tâm lý con người" tác giả CN Mai Thanh Thế - Viện Tâm lý học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, 2015 - Đăng trên http://hoitamlyhoc.vn/; "Báo chí với công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân" - Thu Hằng -Tạp chí Tuyên Giáo, 3/ 2015; "Dinh dưỡng và vệ sinh thực phẩm" tác giả Phạm Duy Trường: Nxb Y học Hà Nội 2001; "Dinh Dưỡng Và Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm" tác giả Hà Huy Khôi, Nxb Y Học Hà Nội 2004

Luận án, Luận văn, Khóa luận liên quan đến đề tài:

-"Nâng cao chất lượng thông điệp cổ động giáo dục sức khỏe cộng đồng trên sóng Đài truyền hình Việt Nam" (Khảo sát VTV từ tháng 5/2004

đến tháng 5/2006) của tác giả Nguyễn Trọng Ninh - Luận văn thạc sỹ Truyền thông đại chúng năm 2006

-"Truyền thông giáo dục sức khỏe cho cộng đồng trên báo chí" (Khảo

sát báo Sức khỏe & Đời sống, Tạp chí thuốc & sức khỏe và chương trình tạp

chí sức khỏe trên VTV2 của Đài truyền hình Việt Nam) của tác giả Đỗ Võ Tuấn Dũng, khoa Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền - 2004

- "Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm trên báo chí hiện nay"(Khảo sát các

báo Lao động, Sức khỏe và đời sống từ tháng 1/2007 đến 6/2008), Luận văn Thạc

sỹ Báo chí của tác giả Chu Thúy Ngà - Học Viện Báo chí và Tuyên Truyền

- "Báo Sức khỏe và đời sống với công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân"

của tác giả Bùi Thị Hạnh - Khóa luận tốt nghiệp Khoa báo chí và truyền thông

- Trường ĐHKHXH và NV K42

- "Tạp chí ngành y tế với vấn đề giáo dục sức khỏe cộng đồng" của tác

giả Nguyễn Thị Hoài Phương - Luận văn Thạc sỹ Báo Chí, 2015

Những đề tài nghiên cứu trên đều có cách tiếp cận nhiều chiều về vấn

đề VSATTP, các tác giả đưa ra nhiều luận điểm, giải pháp khắc phục tình trạng mất vệ sinh thực phẩm ở nước ta Đây là những công trình công trình khoa học quan trọng có giá trị thực tiễn rất lớn

Tuy nhiên vì là các công trình khoa học nên các tác phẩm này chỉ có một bộ phận nhỏ trong xã hội tiếp cận được, nó không thể đến với quảng đại quần chúng và có tác dụng tuyên truyền rộng rãi đến cộng đồng chung trong

cả nước

Việc tuyên truyền về bất cứ một vấn đề gì trong xã hội đều chủ yếu là

do báo chí đảm nhận, nhất là vấn đề ATTP hiện nay, đang là vấn đề gây nhiều hoang mang cho người tiêu dùng Nhưng trong những năm gần đây chưa xuất hiện công trình nghiên cứu hiệu quả về công tác tuyên truyền ATTP và đưa ra được giải pháp hữu hiệu nâng cao chất lượng tuyên truyền

Tác giả chọn vấn đền tuyên truyền VSATTP trên báo điện tử, vì đây là loại hình báo chí đang chiếm lượng bạn đọc đông đảo nhất Với sự tìm tòi, nghiên cứu, kế thừa có chọn lọc một số kết quả nghiên cứu đã được công bố, tác giả hy vọng sẽ đưa ra được các giải pháp hiệu quả, có khả năng ứng dụng

và thiết thực với các tờ báo mạng nói chung

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài, luận văn khảo sát thực trạng, đề xuất giải pháp phát huy vai trò của Báo mạng điện tử trong việc tuyên truyền về VSATTP ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt đu ợc mục đích tre n, luạ n văn tập trung thực hiẹ n các nhiẹ m vụ nghie n cứu sau :

- Hẹ thống hóa các khái niẹ m cơ bản và phân tích vai trò, nội dung, hình thức của báo điện tử trong công tác tuyên truyền về VSATTP

- Khảo sát, pha n tích những bài viết liên quan đến tuyên truyền về VSATTP trên ba trang báo mạng điện tử có lượng truy cập ổn định là Vnexpress.net; Dantri.com.vn và Vietnamnet.vn Từ đó làm rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của công tác tuyên truyền

- Đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò của báo điện tử với vấn

đề VSATTP ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: báo điện tử tuyên truyền về VSATTP ở nước

ta hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Không gian: Nghiên cứu trên trang Báo điện tử: Vnexpress.net; Dantri.com.vn; Vietnamnet.vn

+ Thời gian: Từ tháng 06 năm 2015 đến tháng 6 năm 2016

+ Ngoài ra tác giả còn tham khảo, đối chiếu một số thông tin liên quan đến lĩnh vực VSATTP điển hình trước đây

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

- Để thực hiện luận văn này, tác giả dựa trên lý luận cơ sở của chủ nghĩa Mác lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí Dựa trên đường lối, chính sách, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về vấn đề VSATTP

và vai trò của báo chí trong tuyên truyền về VSATTP ở nước ta hiện nay

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Được sử dụng để nghiên cứu các

văn bản pháp luật có liên quan và các tài liệu tham khảo chuyên ngành Bao gồm: các tài liệu liên quan đến đề tài thông tin, tuyên truyền về VSATTP; các báo cáo khoa học; các bài báo, tạp chí về ATTP và sách lý luận, chuyên khảo

về báo chí, báo mạng diện tử

- Phương pháp phân tích nội dung:

Tiêu chí lựa chọn mẫu nghiên cứu:

+ Nhóm các tin bài có đề cập trực tiếp đến cụm từ "vệ sinh an toàn thực phẩm"

+ Nhóm các tin bài có đề cập đến các từ có liên quan đến ATTP như: ngộ độc, hóa chất, thực phẩm, dinh dưỡng, nội tạng, thuốc sâu

Tác giả luân văn khảo sát 1286 tin, bài về ATTP và liên quan đến ATTP được đăng trên ba tờ báo mạng Vietnamnet.vn; Vnexpress.net và Dantri.com.vn từ tháng 6/2015 đến tháng 6/2016

Phương pháp này được thực hiện dựa vào công cụ tìm kiếm nâng cao google advanced-search; tool crawler và thanh công cụ tìm kiếm trên các trang báo khảo sát

- Phu o ng pháp điều tra x h i h c bằng bảng hỏi an-ket dành cho đối tượng độc giả: thông qua việc điều tra thái độ, nhận thức của công chúng báo

mạng điện tử bằng bảng hỏi an-ket để thu thập, phân tích, tổng hợp, đánh giá

thực trạng hoạt động thông tin về ATTP trên báo điện tử Tác giả luận văn tiến hành khảo sát với bảng hỏi cho 230 người trả lời Đối tượng công chúng thăm dò khá đa dạng [ phụ lục 2]

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Đối tượng phỏng vấn là những người

làm công tác quản lý, phóng viên, nhà báo chuyên viết về đề tài ATTP

Danh sách những người phỏng vấn sâu:

6 Ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa khoa học

Luận văn góp phần nghiên cứu hoạt động tuyên truyền VSATTP trên báo chí dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mac - Lenin và các quan điểm của Đảng ta về Báo chí

Trong luận văn tác giả làm rõ khái niệm về vệ sinh an toàn thực phẩm, vai trò trách nhiệm của Báo mạng điện tử trong việc tuyên truyền về VSATTP

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả của luận văn sẽ là một tài liệu tham khảo cần thiết, bổ ích cho các phóng viên, biên tập viên và những người đang tham gia vào lĩnh vực truyền thông, tuyên truyền về VSATTP

Kết quả của luận văn cũng sẽ đem đến cho những cá nhân, những doanh nghiệp có liên quan đến sản xuất, tiêu dùng thực phẩm an toàn một cái

nhìn khoa học toàn diện về ATTP, từ đó đưa ra những tiêu chí sản xuất tiêu dùng phù hợp hơn cho doanh nghiệp và gia đình

7 Đóng góp mới của đề tài

- Làm sáng tỏ thực trạng của vấn đề tuyên truyền VSATTP hiện nay trên báo chí nói chung và Báo mạng điện tử nói riêng

- Đưa ra dự báo và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm phát huy những lợi thế của báo điện tử trong công tác tuyên truyền về VSATTP trong giai đoạn hiện nay

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài các mở đầu, kết luạ n, mục lục, tài liẹ u tham khảo, phụ lục, Luận văn gồm có 3 chu o ng chính:

Chương 1: Một số vấn đề lý thuyết liên quan đến đề tài

Chương 2: Thực trạng báo điện tử Việt Nam tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay

Chương 3: Giải pháp nâng cao vai trò của báo điện tử trong tuyên truyền vệ sinh an toàn thực phẩm

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 Khái niêm

1.1.1 Báo điện tử

Báo điện tử là loại hình báo chí đặc thù, tồn tại trên môi trường mạng Internet Tuy ra đời muộn hơn so với các loại hình báo chí khác nhưng báo điện tử đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, được xã hội ưa chuộng Sự xuất hiện của báo điện tử cũng đã gây ra nhiều xáo trộn đối với các loại hình báo chí khác Hiện nay báo điện tử đang chiếm ưu thế, khẳng định sức mạnh của loại hình báo chí mới ra đời sau nhưng đầy tiềm năng

Trên thế giới:

Lần đầu tiên báo điện tử xuất hiện trên thế giới vào tháng 10/1993 bởi Khoa Báo chí Đại học Floria, Mỹ Đến năm 1994, phiên bản online của tạp chí Hotwired chạy những banner quảng cáo đầu tiên và hàng loạt báo khác ở

Mỹ mở website như New York Newsday, Los Angeles Times,

Bắt đầu từ năm 2000 trở đi, thời kỳ thông tin trực tuyến thật sự bắt đầu bùng nổ, số lượng báo điện tử tăng lên một cách chóng mặt

Thời kỳ đầu báo điện tử còn gặp phải một số rào cản như : những độc giả có máy tính quá ít, khâu kỹ thuật để duy trì sự ổn định của trang báo chưa

ổn định, người đọc e ngại trong việc sử dụng máy móc, thông tin trên báo điện tử còn hạn chế, chi phí sử dụng Internet cao Nhưng với sự phát triển nhanh chóng của Internet và những ưu điểm vượt trội của nó, báo điện tử đang trở thành một tiện ích quan trọng, thu hút được lượng độc giả lớn, và nó trở thành một bộ phận không thể tách rời của Internet và xã hội hiện đại

Ở Việt Nam:

Tại Việt nam, tờ báo điện tử đầu tiên ra đời năm 1997 là Tạp chí Quê hương( thuộc Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài - Bộ ngoại giao) có địa chỉ truy cập ( http://quehuongonline.vn)

Tiếp đến ngày 21/6/1998 Báo Nhân dân điện tử ra đời với địa chỉ truy cập (http//nhandan.vn)

Báo điện tử của Đài tiếng nói Việt Nam ra đời 3/2/1999 với tên miền (http://vovnews.vn)

Ngày 1/9/2000, Đài truyền hình Việt Nam phát hành trang tin điện tử (http://vtv.vn)

Đến nay hầu hết các cơ quan báo chí đều có phiên bản điện tử Những

tờ báo điện tử độc lập cũng lần lượt xuất hiện

Ngày 26/2/2002 tờ Tin nhanh Việt Nam (http://vnexpress.net) ra mắt độc giả Ngày 25/11/2002 tờ báo này chính thức được cấp phép hoạt động và trở thành tờ báo điện tử độc lập đầu tiên của Việt Nam

Ngày 23/1/2003 Vietnamnet (http://vietnamnet.vn) được cấp phép Thực tế, định nghĩa về báo điện tử đến nay vẫn chưa thống nhất, ngay

cả tên gọi loại hình báo này cũng chưa thống nhất, nó có nhiều tên gọi khác nhau: Báo điện tử, báo trực tuyến, báo chí Internet

Báo trực tuyến là khái niệm được sử dụng đầu tên ở Mỹ và trở thành cách gọi quốc tế Thuật ngữ "trực tuyến" (online) trong từ điển tin học được dùng để chỉ trạng thái của máy tính khi kết nối với mạng máy tính và sẵn sàng hoạt động Hiện nay thuật ngữ này đang sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực truyền thông nhằm chỉ các khái niệm có cùng đặc tính như nhà báo trực tuyến (online journalist), phát thanh trực tuyến (online radio), truyền hình trực tuyến (online television), và video trực tuyến (online video) Cách gọi này chưa được Việt hóa" [19, tr.26]

Báo mạng điện tử là khái niệm được sử dụng sau khi Học viện Báo chí

và Tuyên truyền tuyển sinh một chuyên ngành đào tạo - Báo mạng điện tử và

thành lập tổ bộ môn báo mạng điện tử Trong cuốn sách này PGS.TS Nguyễn

Thị Trường Giang viết: Nói chung có nhiều cách gọi về loại hình báo chí mới này Trong khi chờ một khai niệm thống nhất, chúng tôi sẽ sử dụng khái niệm

"báo mạng điện tử" - Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một web và phát hành trên Internet [19, tr 28]

Tại mục 6, Điều 3, Chương 1 của Luật báo chí được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 05 tháng 4 năm 2016, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm

2017 có ghi: "Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử"[48]

Và tác giả cũng xin đưa ra định nghĩa chung nhất về báo điện tử như

sau: Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng mạng Internet để chuyển tải thông tin

Trong xã hội có giai cấp, hoạt động tuyên truyền diễn ra thường xuyên

để phục vụ lợi ích của chủ thể tuyên truyền Giai cấp thống trị sử dụng họat động tuyên truyền để đưa những tư tưởng, quan điểm của của giai cấp mình đến mọi tầng lớp nhân dân và các tầng lớp khác trong xã hội để duy trì trật tự

xã hội, phục vụ lợi ích cho giai cấp thống trị Bất kỳ giai cấp nào, tổ chức cách mạng nào muốn giành lấy chính quyền đều phải sử dụng công cụ sắc bén

là tuyên truyền Muốn củng cố địa vị thống trị của mình cũng không bao giờ được rời bỏ vũ khí quan trọng này

Thuật ngữ "tuyên truyền" được ra đời từ rất lâu và cũng được tiếp cận theo nhiều nghĩa khác nhau Theo một số tài liệu nghiên cứu, thuật ngữ "tuyên truyền" đã được nhà thờ La Mã sử dụng từ gần bốn trăm năm về trước, dùng

để chỉ hoạt động của các nhà truyền giáo với sứ mệnh thuyết phục, lôi kéo những người khác phấn đấu theo đức tin của đạo Kitô

Trong tiếng Latinh "Tuyên truyền" (Propaganda) là "truyền bá, truyền đạt một quan điểm nào đó"

Theo từ điển chính trị: "Tuyên truyền là giải thích, phổ biến một tư tưởng, học thuyết, lý luận chính trị nhất định nào đó" [6, tr.793]

Xuất phát từ khái niệm này, trong tác phẩm "Người tuyên truyền và cách tuyên truyền", Hồ Chí Minh cho rằng: "Tuyên truyền là đem một việc nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân tin, dân làm" [26, tr.160]

Sau này, thuật ngữ tuyên truyền được sử dụng một cách rộng rãi nhằm biểu đạt các hoạt động cụ thể như (ngôn ngữ, hình ảnh, ) nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của của người khác và hướng họ đến một khuynh hướng nhất định

Theo từ điển Tiếng Việt năm 2009, NXB Đà Nẵng tuyên truyền là "phổ biến, giải thích rộng r i để thuyết phục m i người tán thành, ủng hộ, làm theo" [43, tr.638]

Theo R A Nelson, tuyên truyền được định nghĩa một cách trung tính như một dạng truyền thông có hệ thống, có chủ ý nhằm tác động đến cảm xúc, thái độ, ý kiến và hành động của một nhóm người xác định vì các mục đích tư tưởng, chính trị hay thương mại thông qua việc truyền các thông điệp một chiều, được kiểm soát trên các phương tiện truyền thông

Nhóm người xác định ở đây có thể là nhóm khách hàng mục tiêu của một công ty, là tín đồ tiềm năng của một giáo phái, hay toàn bộ công dân của mỗi quốc gia

Tuy có nhiều quan điểm, lý giải khác nhau về thuật ngữ "tuyên truyền" nhưng các lý giải đều có chung những nội dung như:

Tuyên truyền là một hoạt động có mục đích của một chủ thể nhằm truyền bá những tri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đến mọi đối tượng, biến

những tri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đó thành nhận thức, niềm tin, tình cảm, cổ vũ đối tượng hành động theo những định hướng do chủ thế tuyên truyền đặt ra

Tuyên truyền nhằm đạt tới mục đích là làm thay đổi nhận thức, hình thành một kiểu ý thức xã hội, xây dựng thế giới quan nhất định ở đối tượng cho phù hợp với lợi ích của chủ thể tuyên truyền

Tuyên truyền phải đạt tới hiệu quả là kích thích, thúc đẩy đối tượng hành động theo quan điểm, đường lối, mục đích đặt ra

Trong cuốn Nguyên lý công tác tư tưởng của khoa Tuyên truyền - Học

viện Báo chí và Tuyên truyền nêu khái niệm tuyên truyền như sau:

Là một hình thái, một bộ phận cấu thành của công tác tư tưởng nhằm truyền bá hệ tư tưởng và đường lối, chiến lược, sách lược trong quần chúng, xây dựng cho quần chúng thế giới quan phù hợp với lợi ích của chủ thể tư tưởng, hình thành và củng cố niềm tin, tập hợp và cổ

vũ quần chúng hành động theo thế giới quan và niềm tin đó [21, tr.16]

1.1.3 Vệ sinh an toàn thực phẩm

Bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm giữ vị trí quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh, duy trì và phát triển nòi giống, tăng cường sức lao động, học tập, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, văn hóa xã hội và thể hiện nếp sống văn minh Tuy nhiên, hiện nay, có một số cách hiểu chưa thống nhất về cụm từ ATVSTP Có thể thấy điều này qua một số ít định nghĩa ở các cuốn sách, văn bản quy phạm pháp luật về ATVSTP

+ "Vệ sinh an toàn thực phẩm" là tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết từ

khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng Vì vậy, vệ sinh an toàn thực phẩm là công việc đòi hỏi sự

tham gia của nhiều ngành, nhiều khâu có liên quan đến thực phẩm như nông nghiệp, thú y, cơ sở chế biến thực phẩm, y tế, người tiêu dùng

Do đó, thực hành VSATTP nhằm vào việc bảo vệ sức khỏe cho chính bạn và sức khỏe của cộng đồng, hơn nữa nó còn bảo vệ an toàn cho công việc kinh doanh của bạn

Điều quan trọng là trước khi đưa thực phẩm vào cơ thể, chúng ta cần phải tiến hành chế biến nó Việc chế biến thực phẩm như thế nào để đảm bào

an toàn vệ sinh tuỳ thuộc vào nơi chế biến và cách chế biến của người đầu bếp Chỉ coi trọng cách chế biến thực phẩm mà không quan tâm đến chế biến

ở đâu sẽ là điều không thể chấp nhận được Chính vì lẽ đó, chúng ta cần tạo môi trường an toàn, phải cải thiện, sắp xếp và dọn dẹp vệ sinh sạch sẽ khu vực sơ chế và chế biến thực phẩm

+ "Vệ sinh thực phẩm" được hiểu là mọi điều kiện và biện pháp cần

thiết để đảm bảo sự an toàn và phù hợp của thực phẩm ở mỗi khâu thuộc chu trình thực phẩm [12, tr.3]

Cũng trong cuốn "Vệ sinh an toàn thực phẩm", một định nghĩa khác về

an toàn thực phẩm dưới góc độ khác cũng được các chuyên gia thực phẩm đưa ra như sau:

+"An toàn thực phẩm" được hiểu là chất lượng thực phẩm đảm bảo

rằng không gây hại cho người tiêu dùng khi nó được chuẩn bị và ăn theo mục đích sử dụng của nó [12, tr.5]

+ Thực phẩm, theo tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex), khái niệm

thực phẩm được định nghĩa "là tất cả các chất đã hoặc chưa chế biến nhằm sử dụng cho con người bao gồm đồ ăn, uống, nhai, ngậm, hút và các chất đã được sử dụng để sản xuất, chế biến hoặc xử lý thực phẩm, nhưng không bao gồm mỹ phẩm và những chất chỉ được dùng như dược phẩm" [2, tr.130]

Luật An toàn thực phẩm được Quốc hội ban hành theo nghị quyết số 55/2010/QH12 ghi: Thực phẩm là sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng

tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản Thực phẩm không bao gồm

mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm [49]

Các nhóm chất dinh dưỡng mà thực phẩm cung cấp bao gồm protein, lipid, glucid, các vitamin, khoáng chất, nước và chất xơ Có vô số loại thực phẩm khác nhau, mỗi thực phẩm có thể cung cấp đồng thời nhiều chất dinh dưỡng cùng một lúc Tuy nhiên mỗi thực phẩm thường có xu hướng cung cấp một nhóm chất dinh dưỡng chủ đạo

Thực phẩm được ăn vào dưới nhiều dạng: dạng tươi sống tự nhiên như trái cây, rau sống hoặc dưới dạng phải nấu chín như thịt, cá và vô số thực phẩm được sử dụng sau các quá trình gia công công nghệ như thịt hộp, cá hộp, bánh, kẹo Trong suốt quá trình sản xuất chế biến, phân phối, vận chuyển, bảo quản và sử dụng, thực phẩm đều có nguy cơ bị ô nhiễm bới các tác nhân sinh học, hóa học nếu khâu sản xuất không tuân thủ các quy định vệ sinh an toàn thực phẩm Khi ấy thực phẩm trở nên nguy hại cho sức khỏe và

là nguyên nhân gây ra các vụ ngộ độc thực phẩm cho người sử dụng

Ngoài ra còn có một số định nghĩa liên quan đến khái niệm "thực phẩm": Thực phẩm tươi sống là thực phẩm chưa qua chế biến bao gồm thịt, trứng,

cá, thuỷ hải sản, rau, củ, quả tươi và các thực phẩm khác chưa qua chế biến

Thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng là thực phẩm được bổ sung vitamin, chất khoáng, chất vi lượng nhằm phòng ngừa, khắc phục sự thiếu hụt các chất đó đối với sức khỏe cộng đồng hay nhóm đối tượng cụ thể trong cộng đồng

Thực phẩm chức năng là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học

Thực phẩm biến đổi gen là thực phẩm có một hoặc nhiều thành phần nguyên liệu có gen bị biến đổi bằng công nghệ gen

Thực phẩm đã qua chiếu xạ là thực phẩm đã được chiếu xạ bằng nguồn phóng xạ để xử lý, ngăn ngừa sự biến chất của thực phẩm

Thức ăn đường phố là thực phẩm được chế biến dùng để ăn, uống ngay, trong thực tế được thực hiện thông qua hình thức bán rong, bày bán trên đường phố, nơi công cộng hoặc những nơi tương tự

Thực phẩm bao gói sẵn là thực phẩm được bao gói và ghi nhãn hoàn chỉnh, sẵn sàng để bán trực tiếp cho mục đích chế biến tiếp hoặc sử dụng để

ăn ngay

+ An toàn thực phẩm

Trên thế giới khái niệm "an toàn thực phẩm" có nhiều cách định nghĩa khác nhau

Theo định nghĩa của tổ chức Nông- Lương Thế giới (FAO) và tổ chức

Y tế thế giới (WHO) thì "An toàn thực phẩm là việc bảo đảm thực phẩm không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người sử dụng, bảo đảm thực phẩm không hỏng, không chức các tác nhân vật lý, hóa học, sinh học hoặc tạp chất quá giới hạn cho phép, không phải là sản phẩm của động vật, thực vật bị bệnh

có thể gây hại cho sức khỏe của người sử dụng" [42, tr.10]

Khái niệm "an toàn thực phẩm" theo pháp luật của Nhật Bản được hiểu

là "điều kiện vệ sinh liên quan đến việc tiêu dùng thực phẩm của con người bao gồm thực phẩm, phụ gia thực phảm, dụng cụ chế biến và bao bì" (Khoản

6, Điều 4, Luật Vệ sinh thực phẩm Nhật Bản) Định nghĩa này có nhắc tới việc tiêu dùng của con người những chưa nêu rõ được đảm bảo sức khỏe của người tiêu dùng, cũng không nhắc đến các hoạt động hoặc biện pháp đảm bảo

vệ sinh cho thực phẩm [51]

Cơ quan Dịch vụ y tế và nhân đạo Mỹ lại định nghĩa về ATTP như sau: ATTP đề cập tới các điều kiện và hành động để đảm bảo chất lượng thực phẩm nhằm ngăn chặn các bệnh về tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm [52]

Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm của Việt Nam năm 2003, "vệ sinh

an toàn thực phẩm là các điều kiện và biện pháp cần thiết để bảo đảm thực phẩm không gây hại cho sứckhỏe, tính mạng của con người" (Khoản 2, Điều

3, Pháp lệnh VSATTP)

Luật An toàn thực phẩm được Quốc hội ban hành theo nghị quyết số 55/2010/QH12 ghi: "An toàn thực phẩm là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại đến sức khỏe, tính mạng của con người" [49] Cách định nghĩa mới trong Luật An toàn thực phẩm ngắn gọn hơn so với Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm 2003, thay thế cụm từ "vệ sinh an toàn thực phẩm" bằng cụm từ

"an toàn thực phẩm", bao hàm được đầy đủ khía cạnh của khái niệm vệ sinh

an toàn thực phẩm

WHO coi ATTP là một khai niệm bao quát hơn, trong đó vệ sinh thực phẩm là một yếu tố cần thiết nhằm đạt được ATTP; hay nói cách khác, an toàn thực phẩm là mục tiêu mà việc thực hiện các điều kiện vệ sinh thực phẩm hướng đến Tuy nhiên luật ATTP năm 2010 không đề cập tới khái niệm VSTP

Trong luận văn này tác giả dùng cả hai cụm từ ATTP và VSATTP, hai cụm từ đều có nghĩa là tất cả các điều kiện, biện pháp cần thiết từ khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phổi, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm đảm bảo cho thực phẩm được sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng

1.2 Báo chí tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm

chí cũng là chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa" Báo chí là công cụ thể hiện quyền lực chính trị Quan điểm này được hình thành từ thực tiễn hoạt động cách mạng của C.Mác, V.l Lê-nin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh tụ cộng sản [15, tr.56]

Trong xã hội hiện đại, báo chí ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đấu tranh chống tham nhũng, chống tiêu cực, làm rõ những vấn đề bức xúc của dư luận xã hội, trong đó có vấn đề VSATTP Trước kia vấn đề ATTP chưa thực sự được báo chí quan tâm, báo chí chỉ làm công tác tuyên truyền văn bản giấy tờ, quy định của nhà nước đến người dân, mà ít khi có việc tiếp nhận phản ánh ngược lại

Tuy nhiên trong những năm gần đây, việc vi phạm ATTP ngày càng nhức nhối trong xã hội, các ca ngộ độc tăng lên với quy mô lớn, những người

bị mắc ung thư vì thực phẩm bẩn lến mức báo động đỏ Thực vậy nếu vào google gõ từ khóa “thực phẩm bẩn” người dùng có thể nhận lại tới gần 4000.000 kết quả trong 0,43 giây Điều này cho thấy sự quan tâm hết sức mạnh mẽ của dư luận xã hội tới vấn đề này

Trước tình hình đó báo chí đã chủ động xác định sứ mệnh, nhiệm vụ của mình để góp phần bảo vệ sức khỏe, giống nòi dân tộc Các cơ quan báo chí chủ động phối hợp với các ban ngành liên quan để chung tay chống lại thực phẩm bẩn, chống lại những cá nhân, tổ chức vi phạm ATTP

Nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng Luật An toàn thực phẩm (ATTP) bằng nhiều hình thức truyền thông phong phú, đa dạng, phù hợp với trình độ dân trí của từng nhóm đối tượng, từng vùng, miền, nhất

là khu vực nông thôn, miền núi; nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của

cá nhân, hộ gia đình, tổ chức, doanh nghiệp (DN) và cộng đồng dân cư về ATTP tạo chuyển biến căn bản trong hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh (KD) thực phẩm… Ngày 23/6/2016, Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT)

đã ban hành Chương trình số 2090/CTr-BTTTT truyền thông quốc gia về ATTP giai đoạn 2016 - 2020

Theo đó, Chương trình truyền thông quốc gia về ATTP giai đoạn 2016

- 2020 tập trung vào những nội dung gồm:

Thông tin kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, các quy định của pháp luật về ATTP trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp chế biến và kinh doanh (KD) thực phẩm an toàn Phổ biến, hướng dẫn người dân, tổ chức sản xuất chế biến, KD, tiêu dùng thực phẩm an toàn Vận động toàn dân tham gia bảo đảm ATTP; các hộ nông dân, hợp tác xã, các doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp, chế biến, KD thực phẩm đăng ký, cam kết sản xuất, chế biến, KD thực phẩm an toàn Giới thiệu, biểu dương, cổ vũ nhân rộng gương người tốt, việc làm tốt, điển hình tiên tiến trong sản xuất, chế biến, KD thực phẩm an toàn; đồng thời phản ánh, phê phán, lên án, kiến nghị xử lý những hoạt động sản xuất, chế biến, KD thực phẩm không an toàn Đăng tải các phát hiện,

đề xuất, phản biện trên tinh thần xây dựng nhằm sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về ATTP Phản ánh các kết quả giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý việc chấp hành pháp luật về ATTP của các cơ quan có thẩm quyền

Mới đây Thủ tướng Chính phủ có chỉ thị 13/CT-TTg (9/5/2016) yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP)

Trong văn bản yêu cầu, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh đối với công tác tuyên truyền trên báo chí:

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cơ quan báo chí, trước hết là các cơ quan báo chí của Trung ương, của tỉnh, thành phố tăng cường tin bài, chuyên

mục, chuyên trang, chương trình về ATTP; thông tin, tuyên truyền khách quan, trung thực, kịp thời về thực phẩm an toàn, nhất là các điển hình sản xuất, chế biến, lưu thông thực phẩm an toàn và các vụ việc vi phạm ATTP

Đài Truyền hình Việt Nam tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương thực hiện hiệu quả chương trình truyền thông về ATTP

Đài Tiếng nói Việt Nam khẩn trương xây dựng và phát sóng chuyên mục về ATTP; phối hợp với các đài phát thanh, truyền hình địa phương tăng cường dung lượng, thông tin về ATTP, chú trọng việc tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở [32]

1.2.2 Ưu thế và vai trò của báo điện tử trong tuyên truyền về VSATTP

1.2.2.1 Ưu thế

Thứ nhất, báo điện tử là kết quả của sự kết hợp giữa công nghệ và

truyền thông, dựa trên nền tảng của Internet Đây là loại hình giúp chúng ta cập nhật tin tức một cách nhanh chóng Sự kiện luôn luôn xảy ra bất kể ngày đêm và báo điện tử là nơi đăng tải thông tin một cách kịp thời đáp ứng nhu cầu của độc giả Làm được điều này, thứ nhất đó là do bản chất của internet Internet có tốc độ truyền tin nhanh chóng Thứ hai cách thức để đăng tải bài cũng dễ dàng hơn báo in, báo phát thanh, báo truyền hình Báo điện tử đã tạo

ra bước ngoặt, làm thay đổi cách truyền tin và tiếp nhận thông tin Báo điện tử bao gồm nhiều công cụ truyền thống kết hợp với nhau: văn bản (text), hình ảnh tĩnh và đồ họa (stimage & graphic), âm thanh (audio), hình ảnh động (video and animation), các chương trình tương tác (interactive program) Chính vì vậy, báo điện tử được xem như biểu tượng điển hình của truyền thông đã phương tiện, ngày càng có nhiều người sử dụng

Thứ hai, báo điện tử có khả năng lưu trữ lượng thông tin khổng lồ không

giới hạn Vì vậy nó có thể cùng cấp một lượng thông tin rất lớn về ATTP,

ngoài ra người đọc có thể dễ dàng theo dõi thông tin vì trên báo điện tử các thông tin liên quan được xâu chuỗi lại với với nhau thông qua siêu liên kết Không những thế thông tin trên báo điện tử còn được lưu trữ hết sức khoa học theo ngày tháng, chủ đề, chuyên mục tạo thành cơ sở dữ liệu để bạn đọc có thể tìm kiếm nhanh chóng và hiệu quả Trung bình một ngày ở Việt Nam người

sử dụng Internet dành khoảng 5-6 tiếng và ở Mỹ người dùng dành khoảng 9 tiếng để truy cập Internet Nhưng ít có mấy ai bỏ ra từng ấy thời gian để đọc báo in hay xem các kênh truyền hình, nghe chương trình phát thanh

Thứ ba, báo điện tử có khả năng kết nối toàn cầu, không bị phụ thuộc

và khoảng cách địa lý, không gian, thời gian Nó tiếp cận với độc giả khắp mọi nơi, dù là thành thị hay nông thôn, trong nước hay quốc tế, ở bất kỳ nơi đâu người dùng chỉ cần một chiếc máy tính hay một chiếc điện thoại có kết nối Internet là mọi người có thể thỏa sức tìm kiếm các thông tin trên báo điện

tử ở tất cả các lĩnh vực Báo điện tử giúp mở cánh cửa tri thức cho mọi đối tượng trong xã hội, giao lưu văn hóa, thương mại giữa các quốc gia, dân tộc thuận lợi hơn, thông qua báo điện tử có thể biết được diễn biến, thực trạng ATTP đang xảy ra ở trong nước và quốc tế như thế nào Báo điện tử chính là món quà đỉnh cao của công nghệ tạo ra cho nhân loại, xu hướng phát triển của

nó sẽ nhanh như vũ bão trong thời gian tới, số người truy cập sẽ tăng theo, tạo nên sự cạnh tranh lành mạnh với các loại hình báo chí truyền thống

1.2.2.2 Vai trò của báo điện tử

Báo chí trong đó có báo điện tử là phương tiện truyền thông hữu hiệu,

có sức mạnh to lớn trong việc lan tỏa thông tin, tạo dư luận xã hội, tác động

và nhận thức hành vi của con người

Đối với hoạt động tuyên truyền các thông tin về VSATTP, báo chí nói chung và báo điện tử nói riêng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản lý nhà nước về ATTP; nâng cao chất lượng thực phẩm trong hợp tác

và cạnh tranh với quốc tế; nâng cao nhận thức và hình thành ý thức bảo vệ

thực phẩm an toàn, sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng của người tiêu dùng Bên cạnh đó, báo chí còn là công cụ quản lý giám sát, răn đe của nhà nước trong việc phát hiện các hành vi vi phạm luật ATTP Hơn nữa các hoạt động tuyên truyền về ATTP trên bao điện tử còn rất ý nghĩa, mang tầm quan trọng lớn với sự sống, giống nòi của cả dân tộc

Thứ nhất, theo thống kê của Dự án phòng chống ung thư Quốc gia, mỗi

năm ở Việt Nam có khoảng 70.000 người chết và hơn 200.000 nghìn người mắc mới Trong số các nguyên nhân dẫn đến ung thư thì thực phẩm không an toàn chiếm 35% Theo dự đoán của các chuyên gia, con số này sẽ không dừng lại ở đó mà còn gia tăng trong những năm tiếp theo Nhiều người Việt Nam giật mình khi biết nước ta thuộc top 2, những quốc gia dẫn đầu về tỷ lệ mắc bệnh ung thư Vì vậy việc tuyên truyền các thông tin về đảm bảo ATTP trên báo điện tử là hết sức cần thiết, góp phần mở mang kiến thức để giảm thiểu các loại bệnh tật do ăn uống

Thứ hai, tuyên truyền về ATTP trên báo điện tử sẽ giúp cho cộng đồng

thấy rõ thực trạng và những hậu quả tác động trực tiếp đến cuộc sống của toàn dân, những nguy cơ và hiểm họa do thực phẩm không an toàn gây ra trong thực tại và tương lai Báo điện tử cung cấp những hình ảnh, video, bài viết thực tế về các vụ ngộ độc thực phẩm, các căn bệnh do thực phẩm gây ra để toàn thể người dân biết được từ đó chủ động lên tiếng tố cáo những hành vi vi phạm Các bài viết góp phần tác động mạnh mẽ vào ý thức người sản xuất và tiêu dùng, giúp họ thay đổi tư duy đưa ra những hành động đúng đắn trong sản xuất

Thứ ba, thông qua những thông tin đăng tải trên báo điện tử, có thể thu

hút, huy động đông đảo lực lượng xã hội tham gia vào quá trình tuyên truyền

Từ các doanh nghiệp lớn đến các hộ gia đình nhỏ tham gia sản xuất, nuôi trồng thực phẩm đều có kiến thức khoa học về ATTP Bên cạnh đó quá trình tuyên truyền cũng đưa ra những giải pháp khoa học cho người tiêu

dùng tỉnh táo để lựa chọn thực phẩm, người tiêu dùng sẵn sàng tố cáo hành vi vi phạm ATTP

Theo xu hướng truyền thông hiện nay thì báo điện tử đang "lên ngôi" vì

là một trong số các kênh thông tin đạt hiệu quả cao: thông tin nhanh, rộng khắp, thiết thực trong việc giáo dục nâng cao nhận thức của người dân và khả năng thu hút sự chú ý cũng như tính tương tác cao với độc giả Giải thích và tuyên truyền cho độc giả hiểu biết về kiến thức ATTP có thể dễ hiểu bởi Việt Nam là một quốc gia đang phát triển đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghệ thông tin và truyền thông

Cùng với xu hướng phát triển của công nghệ thì người dùng Internet ngày càng gia tăng Người Việt Nam online 5 giờ đồng hồ bằng các thiết bị vi tính để bàn và gần 3 giờ đồng hồ đối với các thiết bị di động Trung bình việc truy cập cà sử dụng các trang mạng xã hội chiếm 2 giờ đồng hồ Tính tới tháng 2/2016, dân số Việt Nam đã đạt tới 91,7 triệu người (theo Tổng dân số-

kế hoạch hóa gia đình), với 45% dân số sử dụng Internet tức lá 41 triệu người dùng Trong đó, có khoảng 30 triệu người sử dụng các trang mạng xã hội, số người đang dùng các mạng này trên di động là 26 triệu Tổng thời gian trung bình một người dùng Việt Nam truy cập vào mạng xã hội là 2 tiếng Qua đây

có thể thấy là tiềm năng cực lớn của công chúng báo điện tử Với thế mạnh không một loại hình báo chí, một kênh truyền thông nào có thể có được; lượng công chúng đông đảo, chiếm đại đa số, chúng ta có thể hoàn toàn khẳng định được vai trò đặc biệt quan trọng của hoạt động tuyên truyền về ATTP trên báo điện tử Báo điện tử sẽ là kênh tuyên truyền hiệu quả và thiết thực nhất khi chung tay vào cuộc chiến ATTP nếu như phát huy hết tiềm năng và thế mạnh của nó

1.3 Nội dung, hình thức và phương thức tuyên truyền

1.3.1 Nội dung tuyên truyền

Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng: "Nội dung là phần chứa đựng ở bên trong" [46, tr.234] Nội dung là cái làm nên nội hàm của bản chất sự vât

Như vậy nội dung tuyên truyền về ATTP trên báo chí được hiểu là tuyên truyền toàn bộ các vấn đề liên quan đến ATTP nhằm truyền tải những tri thức, kinh nghiệm mọi mặt về ATTP đến mọi đối tượng trong xã hội Hoạt động tuyên truyền của báo chí là truyền tải những thông điệp, những nội dung

có ý nghĩa đến công chúng, nhằm tác động một cách có hệ thống đến công chúng, giúp công chúng hiểu và ý thức nâng cao mọi vấn đề liên quan đến ATTP, từ đó công chúng điều chỉnh tư tưởng, thái độ, hành vi theo chiều hướng tích cực nhất

Tuyên truyền cho người dân hiểu rằng an toàn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên đến sức khỏe mà còn liên quan chặt chẽ đến năng suất, hiệu quả phát triển kinh tế, thương mại, du lịch và an sinh xã hội Bản thân các cơ quan báo chí, phóng viên, biên tập viên phải là những người nắm bắt kịp thời các thông tin liên quan đến ATTP để tuyên truyền đến người dân Báo điện tử cung cấp những tác hại do thực phẩm bẩn gây ra để toàn dân có kiến thức phòng tránh

Ngoài việc thông tin kịp thời, chính xác những tác hại của thực phẩm không an toàn đối với toàn xã hội, báo điện tử còn tập trung các nội dung tuyên truyền về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến ATTP, tuyên truyền về Luật ATTP; tuyên truyền các chiến dịch ATTP đến từng địa phương; tuyên truyền về cách giữ gìn, bảo vệ sức khỏe thông qua việc "ăn sạch, ở sạch"; biểu dương các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất kinh doanh có ý thức bảo vệ người tiêu dùng; phân tích nguy cơ, chỉ rõ nguyên nhân, cơ chế tác động, hướng điều trị khi mắc các bệnh liên quan đến thực phẩm; chỉ rõ những vi phạm liên quan đến lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thực phẩm cùng cả những cơ hội, thách thức trong lĩnh vực xuất- nhập khẩu thực phẩm khi chúng ta đã gia nhập với thế giới

Qua quá trình đọc và tìm hiểu nội dung về ATTP trên báo điện tử, có thể chọn lọc ra một số nội dung tuyên truyền thành các nhóm sau:

Nhóm thứ nhất là: Tuyên truyền về chủ trương, chính pháp luật nhà nước Nhóm thứ hai: Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vi phạm an toàn thực phẩm

Nhóm thứ ba: Tuyên truyền về hải sản, gia súc, gia cầm, nội tạng ôi thối

Nhóm thứ tư: Tư vấn, chỉ dẫn về sử dụng thực phẩm an toàn

Nhóm thứ năm: Ngộ độc thực phẩm và cảnh báo về tác hại

Các nội dung tuyên truyền, cảnh báo về ATTP được phản ánh dưới nhiều đề tài và nhiều góc độ để người dân có thể tìm hiểu, tham khảo, nghiên cứu, tranh luận, bày tỏ quan điểm, chính kiến Tuyên truyền về ATTP trên báo chí hiện nay đang là mảng đề tài mang tính thời sự nóng hổi, thu hút đông đảo sự quan tâm của dư luận xã hội Thông qua kênh tuyên truyền là báo chí, việc tuyêm truyền cũng trở nên hiệu quả, mọi người dân có thể tự do tiếp nhận mà không cần phải tổ chức các đợt vận động, tuyên truyền của các cơ quan, tổ chức nhà nước, xã hội

1.3.2 Hình thức tuyên truyền về ATTP trên báo điện tử

Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa: "Hình thức là toàn thể nói chung những gì làm thành bề mặt ngoài của sự vật, cái chứa đựng hoặc biểu hiện nội dung" [44, tr.422]

Để thông tin tuyên truyền về ATTP hiệu quả, cần sử dụng đa dạng và linh hoạt các hình thức và phương thức thông tin của báo điện tử: sử dụng đa dạng các thể loại như tin, bài phản ánh, phóng sự, tường thuật, phỏng vấn, bình luận, chương trình tương tác, diễn đàn nhằm đưa thông tin về ATTP đến với công chúng phù hợp và hiệu quả nhất

1.3.2.1 Cấu trúc tác phẩm báo điện tử

1.3.2.2 Thể loại tác phẩm

Bàn về hình thức tuyên truyền của các bài viết về ATTP cũng không thể không bàn đến các thể loại tác phẩm báo chí mà các bài báo về ATTP sử dụng trong quá trình đưa thông tin đến công chúng

- Tin

Do đặc thù của báo điện tử là nhanh, nhạy, hơn nữa vấn đề ATTP thường có sự kết hợp giữa công an và phóng viên, nên việc đưa tin tại hiện trường là những thông tin nhiều nhất, loại này thuộc thể loại tin ngắn Tin ngắn là những thông tin vắn tắt có kèm hình ảnh tại hiện trường, giúp công chúng hiểu sơ lược về các vụ vi phạm ATTP bị phát hiện [11]

- Bài phản ánh

Sự kiện, vấn đề xuất hiện trong bài phản ánh mang tính chất toàn diện Bài phản ảnh phải có "đối tượng phản ánh là các sự kiện, hiện tượng vấn đề thời sự, sự kiện nóng hổi, có ý nghĩa xã hội " "Mục đích là cung cấp cho công chúng những thông tin mới nhất về các sự kiện, hiện tượng vấn đề phong phú xảy ra hàng ngày, hàng giờ trong nước và trên phạm vi thế giới " [36, tr.42] Để thông tin có hiệu quả, rõ ràng nhất về VSATTP, nhiều nhà báo chọn cách viết bài dưới dạng bài phản ánh

- Bài phóng sự

Các bài phóng sự, đây là thể loại bài viết có tính chiến đấu cao có những đóng góp đáng kể trong cuộc chiến chống lại thực phẩm bẩn Để viết được các bài phóng sự đòi hỏi phóng viên, nhà báo phải có kỹ năng nghề nghiệp cao, dũng cảm đi sâu vào nơi sản xuất, chế biến của các tổ chức, doanh nghiệp về thực phẩm Bởi phóng sự thường chiếm ưu thế khi phản ánh các vấn đề tiêu cực, nên tinh thần nhà báo phải vững vàng mới có thể đưa ra ánh sáng các vụ việc nổi cộm, cũng như chịu trách nhiệm về thông tin do mình viết

- Phỏng vấn

Thể loại phóng vấn ít xuất hiện trong các bài về ATTP, những bài phỏng vấn này thường thì nhân vật trả lời là các chuyên gia về thực phẩm, các lãnh đạo liên quan đến mảng ATTP Nhưng thông tin mà các bài phỏng vấn mang lại thường là thông tin xuôi chiều, tính hấp dẫn với công chúng kém hơn các thể loại khác

1.3.3 Phương thức tuyên truyền

Tuyên truyền theo tr ng điểm

Tuyên truyền theo trọng điểm hay còn gọi là tuyên truyền theo vấn đề

sự kiện Mục tiêu của hình thức tuyên truyền này là tập trung số lượng bài viết nhằm thỏa mãn và giải quyết dứt điểm một nhu cầu thông tin, nhu cầu nhận thức nào đó của công chúng Một đợt tuyên truyền trọng điểm có thể diễn ra dài hay ngắn tùy thuộc vào tính chất, mức độ quan tâm từ phía công chúng Tuyên truyền theo trọng điểm có khi được tiến hành theo kiểu "hiệp đồng tác chiến" giữa nhiều bài viết, nhiều góc nhìn về ATTP

Có thể nói hình thức tuyên truyền theo trọng điểm này về phía cơ quan báo điện tử sẽ có những lợi ích nhất định như: có sự kiện, vấn đề nóng để thu hút độc giả; tăng lượng bài viết, lượng view trên trang báo; tăng thêm tính phản biện, tính tương tác hai chiều giữa tờ báo và độc giả

Đối với công chúng: Công chúng được thỏa mãn nhu cầu được biết, được nắm bắt đầy đủ, trọn vẹn các sự kiện, vấn đề liên quan đến ATTP Độc giả có điều kiện bày tỏ quan điểm một cách tự do, dân chủ nhất thông qua các comment bên dưới bài viết, hoặc viết bài rồi gửi cho tòa soạn ở các mục cộng đồng, ý kiến bạn đọc

Việc tổ chức tuyên truyền theo trọng điểm là nhằm đạt tới chiều sâu nhận thức của công chúng về một sự kiện, vấn đề nào đó Hình thức này đòi hỏi phải đeo bám sự kiện, phân tích, mổ xẻ vấn đề một cách kỹ nhất có thể

Điểm khởi đầu của đợt tuyên truyền là sự kiện, vấn đề mới xuất hiện được công chúng quan tâm nhưng điểm kết thúc lại là khi dư luận xã hội được hình thành và nhận thức đầy đủ của công chúng về bản chất sự kiện Tuy nhiên việc tuyên truyền theo trọng điểm khiến các cơ quan báo chí dễ bị cuốn vào sự kiện mà gặp những sai sót nhất định như: tuyên truyền quá sâu và chú trọng đến mặt tiêu cực của vấn đề, làm cho công chúng hoang mang giữa các luồng thông tin, có cả thông tin chưa được kiểm chứng rõ ràng Ngay cả khi

đã kết thúc vấn đề thì vẫn để lại trong lòng một bộ phận công chúng sự hoài nghi Với chức năng giáo dục, báo chí cần cân đối, đưa thông tin làm sao cho hài hòa, phù hợp để để người dân vừa có điều kiện làm giàu kiến thức vừa nhìn nhận vấn đề một cách bình tĩnh, sáng suốt nhất, từ đó đưa ra những quyết định tốt nhất để xử lý thông tin đó

Tuyên truyền theo chiến dịch

Chiến dịch truyền thông được hiểu là việc sử dụng phương tiện truyền thông có tổ chức để tạo ra các hệ quả tác động đến một số lượng lớn cá nhân

và trong một khoảng thời gian xác định Chúng là nỗ lực để hình thành hành

vi về một số hệ quả xã hội mong muốn Để tăng khả năng thành công, các chiến dịch thường kết hợp các phương tiện truyền thông với kênh thông tin giữa các cá nhân với nhau và các kênh truyền thông dựa trên cộng đồng

Đối với cơ quan báo chí hiện nay, chiến lược truyền thông được hiểu là việc cung cấp thông tin rộng rãi, kịp thời, liên tục, dễ tiếp cận và dễ hiểu về

một vấn đề, sự kiện có ý nghĩa và tầm quan trọng để thay đổi hành vi của đối tượng; tăng cường tham gia của người dân cũng như khuyến khích chia sẻ thông tin hai chiều từ báo chí đến nhân dân, từ nhân dân đến báo chí

Để tạo ra được các chiến dịch truyền thông về ATTP, ngoài việc co tiềm lực kinh tế thì các cơ quan báo chí cần có đội ngũ phóng viên, nhà báo chuyên nghiệp và giỏi nghề, am hiểu sâu sắc về ATTP, cả đội ngũ phóng viên, nhà báo và lãnh đạo tòa soạn phải thực sự quan tâm đến vấn đề an sinh

xã hội mới có thể tạo ra những chiến dịch truyền thông bài bản

Tiểu kết chương 1

Báo điện tử đã và đang phát huy được những thế mạnh riêng của mình góp phần tuyên truyền, giáo dục người dân hiểu và thay đổi tư duy, có hành vi đúng đắn trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe của chính mình và xã hội

Trong chương 1 này, tác giả luận văn đã trình bày cơ sở lý luận của việc nghiên cứu đề tài, làm rõ hệ thống lý thuyết cơ bản cũng như thực tiễn đề tài nghiên cứu như: Khái niệm báo điện tử, khái niệm tuyên truyền, khái niệm

về an toàn thực phẩm

Ngoài ra tác giả con nêu ra tầm quan trọng của công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong đó có nêu lên những chính sách, yêu cầu của Đảng, Nhà nước đối với vấn đề an toàn thực phẩm; vai trò của báo chí trong việc tuyên truyền về ATTP; vai trò, thế mạnh của báo điện tử trong hoạt động tuyên truyền về ATTP; những nội dung và hình thức tuyên truyền xuất hiện trong các tờ báo khảo sát

Chương 2 THỰC TRẠNG BÁO ĐIỆN TỬ VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN

VỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM HIỆN NAY

2.1 Giới thiệu các trang báo điện tử được khảo sát

2.1.1 Báo điện tử Vnexpress.net

VnExpress được thành lập bởi tập đoàn FPT, ra mắt ngày 26 tháng 2 năm 2001 và được Bộ Văn hóa - Thông tin cấp giấy phép số 511/GP - BVHTT ngày 25 tháng 11 năm 2002, hiện tại do FPT Online quản lý (Thông tin ghi trên website thì Cơ quan chủ quản là Bộ Khoa học Công nghệ) Tên miền chính thức là http://vnexpress.net/ Vnexpress là báo điện tử đầu tiên tại Việt Nam không có phiên bản báo giấy

(Trang chủ của báo Vnexpress.net)

Tòa soạn phía bắc đóng tại Tầng 5 Tòa nhà FPT, phố Duy Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội Văn phòng đại diện phía Nam tại Tầng 2, tòa nhà FPT, Lô 29B-31B-33B đường Tân Thuận, KCX Tân Thuận, Phường Tân Thuận Đông, Quận 7, TP HCM VnExpress sở hữu ba trang con trang hoạt động gần như độc lập là Ngoisao.net, iOne.net và Chungta.vn.Z

Trong hơn 15 năm hoạt động và phát triển, VnExpress luôn là một trong số ít tờ báo mạng điện tử dẫn đầu về số lượng người truy cập, trở thành địa chỉ tin cậy, thân tiện của độc giả trong và ngoài nước Theo số liệu thống

kê tính theo địa chỉ IP (địa chỉ truy cập của mỗi máy tính cá nhân khi tham gia vào mạng lưới mạng) thì có 64% địa chỉ IP trong nước, 13% địa chỉ IP đến từ

Mỹ và hơn 20% địa chỉ IP đến từ các nước châu Âu, châu Á… Có thể kể đến một vài dấu mốc ấn tượng trong sự nghiệp phát triển của VnExpress kể từ khi

ra đời cho tới nay:

- Năm 2002, cùng với sự ra đời của mình, VnExpress được bầu chọn là

1 trong 10 sự kiện truyền thông nổi bật nhất trong năm

- Tháng 6/2003, VnExpress lọt vào top 2000 trang web được đọc nhiều nhất trên thế giới theo hệ thống xếp hạng Alexa

-Tháng 6/2004, VnExpress lọt vào top 1000 của hệ thống xếp hạng Alexa

- Tháng 7/2005, VnExpress lọt vào top 500 của hệ thống xếp hạng Alexa với số lượng độc giả hơn 1 triệu/ngày

- Tháng 10/2006, VnExpress lọt vào top 200 của hệ thống xếp hạng Alexa với 2 triệu độc giả/ngày

- Tháng 6/2007, VnExpress xếp thứ 98 trong danh sách 100 của Alexa với 2,4 triệu độc giả thường xuyên và gần 7 triệu lượt người truy cập mỗi ngày

-Trong 3 năm 2005 – 2007, VnExpress liên tiếp đoạt Cúp vàng công nghệ thông tin và truyền thông do Hội Tin học Việt Nam tổ chức Cũng trong

3 năm (2003, 2008, 2010), VnExpress được tạp chí Thế giới vi tính (PCWorld) bình chọn là sản phẩm công nghệ thông tin được ưa chuộng nhất