Công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện lục ngạn, tỉnh bắc giang hiện nay

Quán triệt Chỉ thị số 15-CT/TW, ngày 28/8/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “về tăng cường và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng Công sản Việt Nam”, trong

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

- -

NGUYỄN VĂN HẢI

CÔNG TÁC XUẤT BẢN SÁCH LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ XÃ,

THỊ TRẤN Ở HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XUẤT BẢN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SĨ XUẤT BẢN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Trần Văn Hải

HÀ NỘI - 2017

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày……tháng… năm 2017

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(Ký và ghi rõ họ tên)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “ Công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã,

thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay” là công trình nghiên cứu

của riêng tôi Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn chính xác, trung thực, bảo đảm tính khách quan và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, tin cậy

Hà Nội, ngày tháng 8 năm 2017

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Văn Hải

Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới tập thể lãnh đạo và cán bộ Ban Tuyên giáo huyện ủy Lục Ngạn, các xã, thị trấn trong huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã giúp đỡ tôi trong việc thu thập thông tin, tài liệu phục vụ cho quá trình nghiên cứu đề tài

Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng do những hạn chế về năng lực, thời gian nên kết quả nghiên cứu còn những thiếu sót nhất định Tác giả luận văn mong nhận được những đóng góp ý kiến của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo để luận văn được hoàn chỉnh hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng 8 năm 2017

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Văn Hải

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Tình hình dân số và lao động năm 2016 51 Bảng 2.2 Các thành tựu trong lĩnh vực văn hóa - xã hội đến năm 2016 54

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN 9

1.1 Khái niệm, đặc trưng mảng sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn 9

1.2 Công tác biên tập, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn 27

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XUẤT BẢN SÁCH LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG TỪ 2008 ĐẾN 2016 44

2.1 Các yếu tố tác động đến công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang 44

2.2 Những kết quả công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang 70

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC XUẤT BẢN SÁCH LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG 82

3.1 Phương hướng 82

3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn 90

KẾT LUẬN 109

TÀI LIỆU THAM KHẢO 112

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân dân ta đã giành được nhiều thắng lợi vẻ vang trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, viết nên những trang sử vàng chói lọi của Đảng và dân tộc Có thể khẳng định rằng, sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc ta thật là vĩ đại Trong những thành tựu chung của toàn Đảng, toàn dân, đảng bộ mỗi địa phương trong cả nước nói chung, đảng bộ các xã, thị trấn trong huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang nói riêng đều có quyền tự hào về những đóng góp vào sự nghiệp chung của toàn dân tộc Để ghi lại những công lao to lớn, những chặng đường lịch

sử vẻ vang của đảng bộ và nhân dân mỗi xã, thị trấn, công tác xuất bản sách lịch sử Đảng nói chung và sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang nói riêng luôn được coi là nhiệm vụ chính trị quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống xã hội Đây là dịp để tổng kết những vấn đề lý luận, những bài học kinh nghiệm của cách mạng Việt Nam, giáo dục truyền thống của Đảng, bồi dưỡng tinh thần yêu nước của nhân dân địa phương, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong tình hình hiện nay

Quán triệt Chỉ thị số 15-CT/TW, ngày 28/8/2002 của Ban Bí thư Trung

ương Đảng “về tăng cường và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, biên

soạn lịch sử Đảng Công sản Việt Nam”, trong những năm qua công tác

nghiên cứu, biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ địa phương đã nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ các cấp trong cả nước nói chung và huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang nói riêng Trong đó các xã, thị trấn

là đơn vị hành chính hạt nhân - tổ chức cơ sở đảng cũng chú trọng biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ của địa phương mình Công tác biên soạn, xuất

bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang luôn được đảng bộ huyện coi là nhiệm vụ thiết thực và cấp bách nhằm phát huy truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân, nâng cao trình độ lãnh đạo và năng lực công tác của các cấp uỷ đảng, cán

bộ, đảng viên; góp phần giáo dục chủ nghĩa yêu nước, tinh thần cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau

Trong tình hình hiện nay, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách nhằm phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng, xuyên tạc, bôi nhọ, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, hơn lúc nào hết, việc củng cố tổ chức cơ sở đảng - hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở xã, thị trấn có ý nghĩa chiến lược trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Vì vậy sách lịch sử đảng

bộ xã, thị trấn sẽ là một trong những công cụ phục vụ đắc lực công tác tư tưởng, lý luận của Đảng ở mỗi địa phương

Trong những năm qua, công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn luôn được Ban Thường vụ Huyện ủy Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang chú trọng chỉ đạo Vì vậy, công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn

đã có bước phát triển rõ rệt, ngày càng được nâng cao cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm tính Đảng, tính khoa học, tính thống nhất với lịch sử toàn Đảng, song cũng thể hiện được những nét đặc thù của địa phương Các ấn phẩm đã tái hiện được một cách đầy đủ, toàn diện, chân thực, sinh động lịch sử đảng bộ xã, thị trấn góp phần quan trọng trong việc tổng kết kinh nghiệm lãnh đạo của từng đảng bộ trong mỗi giai đoạn lịch sử cách mạng Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay còn tồn tại một số hạn chế, bất cập cần khắc phục như: Mảng sách lịch sử đảng bộ ở xã, thị trấn chưa được nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng cũng như ý nghĩa của công tác biên soạn, xuất bản; hoạt động biên soạn và tổ chức bản thảo còn lúng túng chưa có sự phối hợp chặt chẽ và đồng bộ giữa các cơ quan hữu quan; đội ngũ cộng tác

viên còn mỏng về số lượng và yếu về kinh nghiệm; nội dung sách thiếu hấp dẫn, rập khuôn, khô cứng, hình thức trình bày đơn điệu; nguồn tư liệu, hiện vật lịch sử còn ít, công tác lưu trữ kém, gây thất lạc, từ đó ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng biên soạn, xuất bản mảng sách này

Để công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn thực sự có hiệu quả và phát huy tác dụng, cần phải tiến hành tổng kết, rút kinh nghiệm công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong thời gian qua, từ đó tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay Nhận rõ tính cấp thiết và tầm quan trọng của đề tài, tác giả chọn nghiên

cứu đề tài: “Công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành biên tập

xuất bản của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Sau gần 15 năm thực hiện Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 28/8/2002 của Ban

Bí thư Trung ương Đảng, công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử Đảng nói chung và sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn nói riêng đã được triển khai rộng khắp ở các địa phương trong cả nước và đã đạt được những kết quả quan trọng Cho đến nay đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu, sách, công trình khoa học viết về quá trình biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ các cấp Xin nêu một số công trình, đề tài nghiên cứu sau:

- “Biên soạn Lịch sử đảng bộ các tỉnh, thành phố phía Bắc từ năm 1986 tới

nay - Thực trạng và giải pháp” do TS Khổng Đức Thiêm làm Chủ nhiệm đề tài

- “Những giải pháp nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ các tỉnh ở khu vực Tây Nguyên” do TS Hoàng Thị Kim

Thanh làm Chủ nhiệm đề tài

- “Khảo sát công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ các tỉnh,

thành phố Nam Bộ sau khi có Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 28/8/2002 của Ban Bí

thư Trung ương Đảng (2002-2008)” do TS Hoàng Thị Kim Thanh làm Chủ

nhiệm đề tài

- “Khảo sát chất lượng nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ tỉnh, thành

phố ở miền Trung thực hiện Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 28/8/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (2002-2009)” do ThS Vũ Trọng Hùng làm Chủ nhiệm đề tài

- “Khảo sát công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ các tỉnh,

thành phố phía Bắc từ năm 2002 tới nay - Thực trạng và giải pháp” do TS

Hoàng Thị Kim Thanh làm Chủ nhiệm đề tài

- “Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ

tỉnh, thành phố trong cả nước từ năm 2002 đến năm 2012” do TS Hoàng Thị

Kim Thanh làm Chủ nhiệm đề tài

- “Hoạt động biên tập -xuất bản sách pháp luật dành cho khu vực xã,

phường, thị trấn ở nhà xuất bản Chính trị quốc gia- Sự thật hiện nay” Luận

văn thạc sĩ xuất bản, tác giả: Mai Thị Lan Phương, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

- “Công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn ở Việt

Nam hiện nay” Luận văn thạc sĩ xuất bản, tác giả: Phan Thị Minh Hằng, Học

viện Báo chí và Tuyên truyền

Các công trình nghiên cứu trên chủ yếu tập trung vào công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ các xã, phường, thị trấn, huyện, tỉnh, thành phố, hiện nay chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp đến công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Ngoài ra còn có một số tài liệu liên quan đến đề tài:

- TS Dương Trung Ý (2014) “Nâng cao chất lượng đảng bộ xã trong thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn”, Nhà xuất

bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội Tác giả tập trung nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của đảng bộ cấp xã trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, sách không đi vào nghiên cứu

lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn Một số công trình khoa học liên quan đến

đề tài:

- Lê Minh Phương (2007), “Hoạt động xuất bản sách lịch sử đảng bộ địa

phương từ năm 2001 - 2007” (Luận văn Thạc sĩ) Tác giả chủ yếu tập trung

nghiên cứu công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ địa phương nói chung

Các công trình nghiên cứu (đề tài, sách, công trình khoa học) mới chỉ dừng lại ở công tác nghiên cứu, biên soạn, giảng dạy lịch sử đảng bộ địa phương và đánh giá công tác biên soạn sách lịch sử đảng bộ địa phương ở tất

cả các cấp Đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào tổng kết, đánh giá toàn diện, sâu sắc về công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Với đề tài “Công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện

Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay”, Luận văn đi sâu tìm hiểu thực trạng

công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn qua khảo sát tại một số xã, thị trấn trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, đánh giá những ưu điểm và hạn chế đồng thời chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế Trên cơ sở đó, tác giả luận văn đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang trong những năm tới Vì vậy, đây là một đề tài mới, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cần được nghiên cứu để làm sáng tỏ

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Qua việc nghiên cứu cơ sở luận về công tác xuất bản sách lịch sử đảng

bộ xã, thị trấn và khảo sát thực trạng công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ

xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, luận văn đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ vị trí, vai trò của công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong công tác tư tưởng, lý luận của Đảng

- Tìm hiểu thực trạng công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn

từ năm 2008 đến 2016 ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang nhằm làm rõ những thành tựu và hạn chế, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra từ thực trạng công tác xuất bản mảng sách này

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác biên soạn, xuất bản mảng sách này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong phạm vi các xã, thị trấn thuộc huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: các xã, thị trấn của huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

- Phạm vi thời gian: từ năm 2008 đến 2016

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được tiến hành trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin

và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về hoạt động xuất bản

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp khảo sát thực tiễn, nghiên cứu

và thu thập tài liệu, phân tích, tổng hợp, thống kê và so sánh; phương pháp lịch sử và logic trên cơ sở tiếp cận vấn đề nghiên cứu dưới góc độ khoa học biên soạn, xuất bản

6 Đóng góp mới của luận văn

- Luận văn làm rõ thực trạng công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ

xã, thi trấn từ năm 2008 đến năm 2016, trên cơ sở đó đánh giá những thành tựu và hạn chế của công tác xuất bản mảng sách này ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

- Từ tìm hiểu thực tế tại cơ sở, luận văn đề xuất phương hướng và một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn trong giai đoạn hiện nay ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cấp uỷ đảng ở

cơ sở, Ban Tuyên giáo, đội ngũ những người làm công tác lịch sử Đảng, biên tập viên vận dụng trong công tác biên soạn, biên tập, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn

- Kết quả của luận văn còn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho học viên, sinh viên ngành xuất bản và người đọc quan tâm

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần vào việc xây dựng lý luận về nghiệp vụ biên soạn, biên tập xuất bản; Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn nhằm nâng cao lý luận công tác xây dựng Đảng, biên soạn, xuất bản sách lịch sử Đảng ở cơ sở

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Với việc khảo sát, tổng kết thực tiễn công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, luận văn góp phần nâng cao hiệu quả công tác xuất bản mảng sách này phục vụ cho công tác xây dựng Đảng ở đơn vị cơ sở

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về lịch sử đảng bộ xã,

phường, thị trấn

Chương 2: Thực trạng công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, thị

trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Chương 3: Phương hướng, giải pháp tăng cường công tác xuất bản

sách lịch sử đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang hiện nay

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ LỊCH SỬ

ĐẢNG BỘ XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN 1.1 Khái niệm, đặc trưng mảng sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn

1.1.1 Các khái niệm cơ bản

- Khái niệm xã, phường, thị trấn

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay; xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng Cấp xã được xác định là nền tảng cở sở trong hệ thống tổ chức hành chính bốn cấp của Nhà nước ta

Điều 110 Hiến pháp năm 2013 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định rõ về các đơn vị hành chính của nước ta từ Trung ương, cấp tỉnh, thành phố, cấp huyện cho đến cấp xã như sau:

“Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh; thành phố trực thuộc Trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương; huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố trực thuộc tỉnh chia thành phường và xã, quận chia thành phường” [13, tr.31]

Như vậy xã, phường, thị trấn là những đơn vị hành chính cấp cuối cùng của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Đó là một loại hình cơ

sở hành chính có thiết chế khá hoàn chỉnh với đầy đủ các mặt chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội… cấu thành Vì thế xã, phường, thị trấn được xem là hình ảnh thu nhỏ của xã hội

+ Xã là nơi cộng đồng dân cư làm ăn sinh sống, liên kết chặt chẽ với nhau trong các quan hệ anh em, họ tộc, xóm làng, tín ngưỡng, tôn giáo, nghề

nghiệp và quan hệ kinh tế… Xã được hình thành từ các làng, bản, khu phố Mỗi làng, bản, khu phố đều có đặc điểm chung về cấu trúc văn hóa, phong tục, tập quán… nhưng cũng có nhiều nét riêng biệt Xã là nơi tập trung một lực lượng lao động, đất đai, nơi sản xuất ra lương thực, thực phẩm nuôi sống

xã hội, đồng thời còn là nơi cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy, xí nghiệp

và các sản phẩm xuất khẩu… Đây là địa bàn tập trung chủ yếu là nông dân, công nhân nên mọi biến động tích cực hay tiêu cực của nông thôn đều tác động trực tiếp đến sự phát triển chung của địa phương nói riêng cũng như của cả nước nói chung như các vấn đề về dân số, dân cư, dân chủ… Những yếu tố quan trọng trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự ổn định chính trị, xã hội và sự phát triển kinh tế của các xã trong cả nước

+ Phường là đơn vị hành chính cơ sở ở nội thành, nội thị, tổ chức theo khu vực dân cư đô thị, có vị trí quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, trước hết là địa bàn nội thị, nội thành Phường là đơn vị thực hiện các chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Nơi trực tiếp phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động; là nơi cư trú của nhiều giai cấp, tầng lớp xã hội và là nơi có tiềm năng lớn về lao động chất xám, cơ sở vật chất kỹ thuật, tiền vốn… Các phường được hình thành sau xã, chậm ổn định Cộng đồng dân cư ở đây không cố kết bền vững như ở xã; phường có số dân tăng cơ học nhanh, nơi diễn ra các hoạt động buôn bán sôi động và là địa bàn phức tạp

+ Thị trấn là đơn vị hành chính tương đương cấp xã, của nước ta Tất cả các thị trấn ở nước ta đều trực thuộc huyện Thị trấn có quy mô tương đương cấp xã, thường nằm ở trung tâm huyện lỵ Đây là địa bàn tập trung đông dân

cư với nhiều ngành nghề khác nhau cùng với hoạt động buôn bán giao thương

đi lại khá tấp nập

Từ khi trở thành đảng cầm quyền cho tới nay, cùng với việc xây dựng

bộ máy chính quyền Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, Đảng và Nhà nước ta

luôn coi trọng xây dựng tổ chức bộ máy của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở cấp xã Dưới sự lãnh đạo của Đảng,

vị trí, vai trò của xã được nâng lên tầm cao mới, điều đó được khẳng định trong các văn bản của Đảng Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) của Đảng đã nhấn mạnh: “các cơ sở xã, phường, thị trấn là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân

cư trú, sinh sống Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò quan trọng trong việc

tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế -

xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư” [18, tr.166]

Trong hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay xã, phường, thị trấn là một thiết chế xã hội, có đầy đủ các tổ chức bao gồm: Tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, các tổ chức kinh tế - xã hội hoạt động trong khuôn khổ pháp luật dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Chính quyền cấp xã có chức năng bảo đảm việc chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, quyết định của chính quyền nhà nước cấp trên; quyết định và đảm bảo thực hiện các chủ trương, biện pháp để phát huy mọi khả năng và tiềm năng của địa phương về các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, không ngừng cải thiện đời sống vật chất tinh thần của nhân dân trong xã và làm tròn nghĩa

vụ của địa phương với nhà nước Sự vững mạnh của chính quyền cấp xã là nền tảng cho sự vững mạnh của hệ thống chính quyền các cấp trong cả nước

và ngược lại

Xã, phường, thị trấn là nơi phản ánh trực tiếp tâm tư, tình cảm, yêu cầu

và nguyện vọng của quần chúng nhân dân, là nơi kiểm nghiệm sự đúng đắn, sáng tạo các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, là nơi cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn để Đảng và Nhà nước lãnh đạo các địa

phương điều chỉnh, bổ sung, hoàn chỉnh các chủ trương, đường lối về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội Trong công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay,

xã, phường, thị trấn có vị trí đặc biệt quan trọng trên tất cả các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng

Xã, phường, thị trấn là nơi lưu giữ nhiều nhất những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc ta Những di tích lịch sử văn hóa, những phong tục tập quán, truyền thống, tập tục tốt đẹp của địa phương, dân tộc… đều có giá trị thẩm mỹ và giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, văn hóa sâu sắc, góp phần quan trọng vào việc gìn giữ và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Trong lịch sử dựng nước và chống giặc ngoại xâm, làng xã đã trở thành

cơ sở vững chắc để xây dựng lực lượng và đóng góp sức người, sức của để đánh đuổi quân xâm lược Trong các triều đại phong kiến ở nước ta, xã là đơn

vị trực tiếp tiến hành giáo dục truyền thống văn hóa, đức hạnh cho nhân dân, xây dựng, lưu truyền và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, là bức rào chắn bảo

vệ vững chắc và lưu truyền các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Chính nhờ vậy, hơn 1000 năm đô hộ với âm mưu đồng hóa dân tộc Việt Nam, các thế lực phong kiến phương Bắc không thể thực hiện đươc âm mưu, thủ đoạn của chúng

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, cấp xã trở thành căn cứ, địa bàn rộng lớn của cách mạng Địa bàn cấp xã

là nơi xây dựng và hoạt động của lực lượng an ninh, dân quân du kích, tự vệ Mỗi làng, xã thực sự đã trở thành một thành trì, một đơn vị chiến đấu thực hiện chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện đã đánh bại mọi âm mưu thủ đoạn của kẻ thù làm cho chúng đã phải nhận những thất bại thảm hại Xã, phường, thị trấn vừa là nơi sản xuất, chiến đấu đảm bảo hậu cần và lực lượng tại chỗ thực hiện kháng chiến trường kỳ, đồng thời còn là nơi cung cấp cho

Đảng ta những quần chúng ưu tú để tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, các xã, phường, thị trấn ở miền Bắc vừa là đơn vị sản xuất chiến đấu, vừa là cơ sở nền tảng của xã hội chủ nghĩa Các xã ở miền Bắc đã trở thành hậu phương lớn của tiền tuyến miền Nam, góp phần quyết định đến sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Còn các xã ở miền Nam đã kiên cường chống lại bộ máy cai trị tàn bạo của Mỹ - Diệm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, góp phần to lớn vào thực hiện mục tiêu “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, thống nhất đất nước và đi lên chủ nghĩa xã hội

Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay, vai trò đặc biệt của xã, phường, thị trấn luôn đóng vai trò quan trọng và ngày càng thể hiện rõ nét Do đây là cấp hành chính nhà nước cuối cùng và là nơi trực tiếp đưa mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng ở nông thôn thành hiện thực trong cuộc sống

Trong lịch sử nước ta, xã, phường, thị trấn luôn giữ vai trò quan trọng Vì vậy, cần nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của cấp xã trong sự nghiệp xây dựng

đất nước

+ Khái niệm lịch sử Đảng, sách lịch sử Đảng

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là lịch sử của một Đảng cách mạng, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, giữ vai trò độc tôn lãnh đạo cách mạng Việt Nam Đó là lịch sử của quá trình dựng nước, phát triển của tổ chức Đảng các cấp, sự nghiệp hoạt động cách mạng của lãnh

tụ, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn thể quần chúng do Đảng lãnh đạo và toàn thể đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng

Như đồng chí Trường Chinh đã chỉ rõ:

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là lịch sử phát triển của phong trào

cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Nghiên cứu lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là nghiên cứu việc Đảng ta đã vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện

cụ thể của Việt Nam để định ra đường lối chính sách đúng đắn đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, thực chất là nghiên cứu lịch

sử tìm tòi, nắm vững và vận dụng các quy luật khách quan của xã hội vào việc lãnh đạo Việt Nam qua các giai đoạn cách mạng và thời kỳ lịch sử của Đảng

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là một chuyên ngành của khoa học

xã hội nghiên cứu về quy luật ra đời, vận dụng và phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam; nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với tiến trình cách mạng Việt Nam đi từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến sự nghiệp xây dựng CNXH và công cuộc đổi mới đất nước Nhiệm vụ của khoa học lịch sử Đảng không chỉ dựng lại một cách khách quan trung thực quá trình lãnh đạo

và hoạt động của Đảng mà còn phải tổng kết kinh nghiệm và bài học lịch sử, tổng kết những vấn đề lý luận của cách mạng Việt Nam, tổng kết những giá trị truyền thống của lịch sử Đảng Là một chuyên ngành của khoa học lịch sử, khoa học xã hội, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện những chức năng quan trọng, đó là chức năng nhận thức, chức năng giáo dục và chức năng dự báo Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam nghiên cứu về đảng chính trị, đảng lãnh đạo và cầm quyền do đó liên quan mật thiết tới xây dựng, phát triển nhà nước và hệ thống chính trị của đất nước Vì thế, khoa học lịch sử Đảng cũng mang tính chất và ý nghĩa của khoa học chính trị

Lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam là lịch sử của quá trình hình thành, phát triển và hoạt động lãnh đạo của Đảng từ khi ra đời đến nay Đó là quá trình hình thành đường lối và chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm nghiệm

đường lối của Đảng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam; là quá trình xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức, là sự tổng kết đúc rút từ các bài học, kinh nghiệm liên quan đến việc lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực tiễn của Đảng trong các giai đoạn cách mạng và kháng chiến; nêu bật những truyền thống vẻ vang của Đảng ta trên chặng đường dài mấy chục năm lãnh đạo toàn dân, toàn quân ta vượt qua bao gian nguy, giành lại và giữ vững nền độc lập,

tự do cho dân tộc, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội và vững bước trong công cuộc đổi mới hiện nay

Khái niệm sách lịch sử Đảng: Sách lịch sử Đảng là loại sách trình bày

một cách khoa học, đường lối, chính sách của Đảng qua các giai đoạn và các thời kỳ của cuộc vận động cách mạng ở nước ta, phong trào cách mạng của quần chúng nhằm thực hiện đường lối chính sách đó; trình bày các chủ trương

và biện pháp xây dựng Đảng, nhằm bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối chính trị và nhiệm vụ cách mạng của Đảng ta qua các giai đoạn và các thời kỳ; trình bày những kinh nghiệm của Đảng lãnh đạo cách mạng trong từng giai đoạn, từng thời kỳ và kinh nghiệm cách mạng chung của Đảng, để tổng kết thành lý luận

Sách lịch sử Đảng không chỉ nhằm tái hiện bức tranh phong phú, sinh động quá trình hoạt động, lãnh đạo cách mạng nước ta qua các thời kỳ lịch sử của Đảng Cộng sản Việt Nam, mà còn góp phần tổng kết kinh nghiệm lịch sử, khái quát thành lý luận và cung cấp những lý luận cho việc hoạch định đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

+ Khái niệm về lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn và sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn

Theo đồng chí Trường Chinh: “lịch sử đảng bộ địa phương là lịch sử đấu tranh của toàn thể đảng viên trong địa phương dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đảng bộ địa phương” Lịch sử của các đảng bộ địa phương là một bộ phận

cấu thành hữu cơ của lịch sử toàn Đảng Lịch sử đảng bộ địa phương là lịch

sử của quá trình ra đời và phát triển của đảng bộ địa phương trong tiến trình lịch sử; những điều kiện, yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng địa phương, những chủ trương, biện pháp của đảng bộ, vận dụng chủ trương, chính sách, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước ở địa phương Kết quả và tác dụng thực tiễn của mọi hoạt động ở mỗi địa phương dưới sự lãnh đạo của đảng bộ; những truyền thống tốt đẹp của đảng bộ, bài học kinh nghiệm (thành công và thất bại) về tổ chức, lãnh đạo của đảng bộ, về xây dựng, phát triển đảng bộ,v.v…

Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn là loại sách phản ánh toàn bộ hoạt động của đảng bộ trong quá trình lao động, sản xuất, chiến đấu của cán

bộ, đảng viên và nhân dân địa phương trong cuộc đấu tranh giành chính quyền, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, trong công cuộc khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế xã hội theo con đường chủ nghĩa xã hội và trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay; tổng kết rút ra những kinh nghiệm về sự lãnh đạo của đảng bộ trong từng thời kỳ cách mạng để vận dụng và phát huy trong sự nghiệp cách mạng hiện nay của mỗi địa phương

Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn còn là loại sách tổng kết thực tiễn lãnh đạo của đảng bộ địa phương qua các thời kỳ cách mạng Đó là quá trình hình thành những chủ trương lãnh đạo của đảng bộ xã, phường, thị trấn;

tổ chức thực hiện và kiểm nghiệm đường lối của Đảng trong thực tiễn cách mạng của quần chúng nhân dân, quá trình xây dựng Đảng và tổng kết kinh nghiệm, rút ra những bài học kinh nghiệm cho hiện tại và tương lai

Sách lịch sử đảng bộ nói chung và sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn nói riêng góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử chung của toàn Đảng, làm rõ các chặng đường lịch sử và hoạt động đấu tranh của Đảng, tổng kết thực tiễn lịch sử dân tộc, nêu bật những thắng lợi, thành

tựu và cả những sai lầm, khuyết điểm của cách mạng Việt Nam, làm sáng tỏ những bài học, những vấn đề lý luận, giáo dục truyền thống cách mạng của Đảng, bồi dưỡng tình cảm yêu nước, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Nội dung của sách còn góp phần bổ sung, chỉnh lý, làm rõ và cung cấp thêm những tư liệu trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng tại các địa phương trong mỗi giai đoạn lịch sử cách mạng

Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn phản ánh một cách chân thực, khách quan, chính xác, toàn diện quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của các đảng bộ cấp

cơ sở Từ đó góp phần quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và công tác Tuyên giáo, nâng cao trình độ nhận thức, giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng, củng cố niềm tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở địa phương

Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn ghi nhận sự cống hiến, sự

hy sinh của các thế hệ đi trước để có cuộc sống hòa bình, tự do hôm nay Sách không chỉ góp phần đề cao và tôn vinh những cống hiến của thế hệ cha anh mà còn là cơ sở để các thế hệ hôm nay tri ân và thực hiện chính sách “đền ơn đáp nghĩa”

+ Mối quan hệ giữa lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn với lịch sử toàn Đảng trong công tác biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương

Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lấy chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ Nam cho mọi hành động cách mạng Đường lối chính sách của Đảng ta được vạch ra trên cơ sở kết hợp nhuần nhuyễn nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin với thực tiễn sinh động của cách mạng Việt Nam và kinh nghiệm cách mạng thế giới Nhờ đó, đường lối của Đảng ta đề ra là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam Toàn Đảng là một khối thống nhất, có kỷ luật nghiêm minh và tự giác Mỗi đảng bộ xã, phường, thị trấn là một bộ phận, mỗi chi bộ là một tế bào của Đảng Xung quanh Đảng còn có cả mộthệ

thống tổ chức quần chúng và các tổ chức nhà nước, tổ chức xã hội khác có quan hệ khăng khít với nhau và đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhờ có

hệ thống tổ chức đó, Đảng mới nắm bắt được tình hình thực tiễn, vạch ra đường lối đúng đắn, mới biến được đường lối thành hành động cách mạng của quần chúng trên địa bàn cả nước

Đối với biên soạn lịch sử toàn Đảng, thì nghiên cứu, biên soạn những cái gì chung nhất cho cả nước, còn ở địa phương thì phải đi sâu, tìm ra những cái riêng trong cái chung đó Chính các địa phương góp phần phát triển đường lối của Trung ương, làm phong phú, sinh động thêm lên, sáng tạo của các địa phương là vô tận Trong khuôn khổ có giới hạn của sách, nên những người nghiên cứu biên soạn lịch sử Đảng không thể đi sâu phân tích toàn bộ chủ trương của các đảng bộ và phong trào diễn ra ở các địa phương trong cả nước,

mà chỉ nêu khái quát những vấn đề lớn Đối với lịch sử đảng bộ địa phương cũng phải khái quát nhưng phải khái quát những vấn đề của địa phương và phong trào cách mạng sinh động nhiều vẻ độc đáo của địa phương trong sự phân tích ở mức độ cần thiết chủ trương của Trung ương Đảng và phong trào cách mạng cả nước có liên quan

Như trên đã nói, lịch sử Đảng cả nước chỉ nêu những nét chung nhất, những khái quát có tính lý luận soi rọi cho cả nước nhằm phát triển phương pháp biện chứng mácxit của Đảng góp phần phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, chỉ chọn lọc những sự kiện, những hiện tượng có tính phổ biến Tuy nhiên, khi cần thiết cũng phải nêu những hiện tượng tiêu biểu, những đỉnh cao của phong trào, tuy những hiện tượng đó không có tính phổ biến, hơn nữa, có khi phạm sai lầm “tả khuynh” hay “hữu khuynh” Nhưng khi nêu những trường hợp này, yêu cầu phải biết chọn lọc và kiểm tra tư liệu thật chính xác

Muốn nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương phải dựa trên

cơ sở thông suốt lịch sử toàn Đảng, từ đó tiến hành phân tích xem địa phương

đã vận dụng sáng tạo đường lối của Trung ương vào điều kiện cụ thể của địa phương mình ra sao và đường lối của địa phương có phản ánh đúng sự thật lịch sử lúc đó không? Lịch sử đảng bộ địa phương một mặt bổ sung cho lịch

sử toàn Đảng bằng những sự kiện cụ thể với những kinh nghiệm phong phú của địa phương trong quá trình địa phương chấp hành đường lối của Trung ương, mặt khác giúp Trung ương khẳng định, bổ sung, hoàn chỉnh đường lối

Chức năng của đảng bộ địa phương là vận dụng đường lối của Trung ương và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối đó ở địa phương mình; biến đường lối của Trung ương từ lý luận trở thành hiện thực sinh động Nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương phải chủ yếu đi vào phân tích làm nổi bật được những vấn đề cơ bản đó Nếu làm tốt công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương, sẽ là cơ sở quan trọng để công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử toàn Đảng đạt kết qủa cao nhất

1.1.2 Đặc trưng sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn

- Đặc trưng về tính chính trị trực tiếp

Hoạt động xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn thể hiện nguyên tắc tính Đảng sâu sắc Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn có ý nghĩa chính trị quan trọng, không những phục vụ được nhiệm vụ chính trị của đảng bộ các địa phương mà còn có vai trò to lớn với công tác tư tưởng - lý luận của Đảng

Ở mỗi loại sách tính chất chính trị được thể hiện khác nhau Sách văn nghệ phục vụ nhiệm vụ chính trị một cách gián tiếp thông qua các hình tượng văn học nghệ thuật Sách khoa học kỹ thuật phục vụ các nhiệm vụ chính trị thông qua việc góp phần thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng trong lĩnh vực phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật, còn sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn luôn mang tính chính trị trực tiếp Nội dung của nó đề cập đến các quan điểm, đường lối chính thống của Đảng, gắn bó trực tiếp với

công tác lãnh đạo, chỉ đạo của đảng bộ địa phương trong sự nghiệp cách mạng Xuất phát từ vai trò, chức năng của mình mà sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn trước hết chứa đựng đường lối chính sách của Đảng, sự cụ thể hóa đường lối chính sách đó tại địa phương dưới sự lãnh đạo của đảng bộ, qua đó đem lại cho cán bộ, đảng viên khả năng vận dụng những quan điểm chính thống để giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra Thông qua tổng kết thực tiễn lãnh đạo của đảng bộ xã, phường, thị trấn qua các giai đoạn cách mạng của lịch sử, làm rõ những thành tựu và hạn chế yếu kém, rút ra những bài học kinh nghiệm (cả thành công và thất bại) giúp cho đảng bộ xã, phường, thị trấn kế thừa, bổ sung và phát triển đường lối, chủ trương, chính sách phù hợp với công cuộc đổi mới đất nước hiện nay

Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn trực tiếp góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới Nó thể hiện ở chỗ, thông qua tổng kết thực tiễn lãnh đạo của đảng bộ, làm rõ đường lối đúng đắn của Đảng ta Thông qua các hiện thực lịch sử trong các giai đoạn cách mạng ở địa phương làm cho cán bộ đảng viên và nhân dân hiểu đúng bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng

Đối với công tác tuyên truyền giáo dục, việc phát hành rộng rãi và tuyên truyền sâu rộng các ấn phẩm lịch sử; đưa các nội dung lịch sử Đảng, lịch sử truyền thống cách mạng xã, phường, thị trấn vào giảng dạy trong các trường chính trị, trung tâm bồi dưỡng chính trị, trường phổ thông góp phần quan trọng vào bồi dưỡng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn trực tiếp tuyên truyền giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho cán

bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ ngày nay, từ đó

củng cố và nâng cao niềm tin, niềm tự hào về con đường cách mạng đã qua và tương lai phát triển của dân tộc, đất nước

Về quy trình xuất bản, tính chất chính trị trực tiếp còn thể hiện rõ trong tất cả các khâu, từ chủ trương của Đảng về công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn qua các thời kỳ cách mạng, đến biên tập, thẩm định nội dung khoa học, từ nội dung đến hình thức Các khâu trong quá trình biên soạn được tiến hành hết sức chặt chẽ, công phu từ khâu sưu tầm, xác minh tư liệu, đến thẩm định nội dung khoa học của bản thảo đều phải thông qua hội đồng thẩm định, thông qua các cuộc hội thảo dưới sự điều hành trực tiếp của Ban Thường vụ cấp ủy và sự có mặt của các nhân chứng (các đồng chí lãnh đạo qua các thời kỳ), các nhà khoa học…, ngay cả lúc đọc phân tích, đánh giá bản thảo, tiêu chuẩn chính trị phải được đặt lên hàng đầu…Tính chính trị trực tiếp đó tạo ra vị trí quan trọng đặc biệt của xuất bản mảng sách này trong hoạt động xuất bản sách lịch sử Đảng và lịch sử đảng bộ địa phương

- Đặc trưng về quá trình biên soạn

+ Đội ngũ những người làm công tác biên soạn

Một trong những yếu tố để đạt được kết quả cao trong công tác biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn là trình độ, năng lực của đội ngũ cán

bộ làm công tác lịch sử Đảng ở Ban Tuyên giáo các tỉnh, thành phố, các huyện, thị xã Đội ngũ cán bộ làm công tác biên soạn sách lịch sử đảng bộ địa phương chủ yếu là đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng ở các địa phương (cán bộ của phòng Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo tỉnh ủy), ngoài ra còn

có sự cộng tác của các nhà khoa học có trình độ chuyên môn về lịch sử công tác tại các Học viện, Viện nghiên cứu, các trường đại học… Để thực hiện tốt công tác sưu tầm biên soạn sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn phần lớn các địa phương phải mời lực lượng cán bộ ở phòng Lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo tỉnh

ủy về trực tiếp biên soạn và hướng dẫn chuyên môn thu thập tài liệu Một số nét đặc thù của công tác xuất bản loại sách này là các nhà xuất bản hầu như không

chủ động được kế hoạch đề tài, cũng như quá trình tổ chức biên soạn mảng sách này, chỉ có thể phối hợp với các cấp ủy đảng địa phương trong công tác biên tập bản thảo và xuất bản thành sách

Hiện nay, đa số cán bộ làm công tác biên soạn lịch sử Đảng đã trải qua hoạt động thực tiễn ở địa phương, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vững quan điểm đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; là đội ngũ có trình độ chính trị, văn hóa ở địa phương và cơ sở Đây là lực lượng nòng cốt trong công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ, trực tiếp triển khai thực hiện Chỉ thị số 15 của Ban Bí thư “về tăng cường và nâng cao, chất lượng nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam” ở các địa phương Phát huy thành tích và những kinh nghiệm qua những năm tháng được rèn luyện trong môi trường công tác, trong hoạt động tư tưởng lý luận, thông qua quá trình thực hiện Chỉ thị số 15, bằng tinh thần lao động khoa học nghiêm túc và trách nhiệm trước “quá khứ, hiện tại và tương lai”, đứng trên quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, thấm nhuần quan điểm, đường lối của Đảng, đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu, biên soạn sách lịch sử đảng bộ ở các địa phương đã tái hiện bức tranh chân thực của nhiều sự kiện

và quá trình lịch sử, đúc kết nhiều kinh nghiệm có tính quy luật trong hoạt động lãnh đạo của đảng bộ, phục vụ nhiệm vụ chính trị của các địa phương trong cả nước trước mắt và lâu dài

- Đặc trưng của công tác sưu tầm, xác mimh tư liệu

Công tác sưu tầm, xác minh tư liệu trong nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn có vai trò đặc biệt quan trọng Nó là nền tảng của công tác biên soạn Muốn dựng lại bộ mặt chân thật của lịch sử đảng bộ của địa phương, khâu đầu tiên có ý nghĩa quyết định của người biên soạn là phải nắm trong tay nguồn tư liệu phong phú và chính xác Muốn biên soạn được tác phẩm lịch sử đảng bộ có chất lượng, phải có đủ những tư liệu cần thiết Tuy nhiên, có

tư liệu chưa phải đã biên soạn được lịch sử đảng bộ Ngoài vấn đề về trình độ, phẩm chất và năng lực của người biên soạn, thì yêu cầu tư liệu phải chính xác

Tư liệu không chính xác thì không thể dựng lại bức tranh sinh động và chân thật của lịch sử Muốn có những tư liệu chính xác đòi hỏi phải qua quá trình xác minh, thẩm định

Đối với công tác biên soạn lịch sử Đảng, người biên soạn nên tự mình tham gia sưu tầm, xử lý, nghiên cứu tư liệu Bởi có đứng trên mảnh đất tư liệu

do chính mình thực hiện, tác giả mới hình dung một cách đầy đủ hiện thực lịch sử diễn ra ở địa phương, mới có thể biên soạn được cuốn sử có chiều sâu, đảm bảo tính Đảng, tính khoa học

Muốn có nhiều tư liệu phong phú và chính xác cũng như viết được cuốn lịch sử đảng bộ chất lượng, phong phú, sinh động thì phải có sự hợp tác nghiên cứu về nhiều khâu, nhiều mặt Phải phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ủy địa phương với ngành lịch sử Đảng, lịch sử dân tộc, lịch sử quân sự và lịch sử các ngành

Trong quá trình nghiên cứu và biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn những người nghiên cứu phải sử dụng nhiều nguồn sử liệu khác nhau, trong đó tài liệu lưu trữ Đảng là nguồn sử liệu đóng vai trò quan trọng và chủ yếu Đây là những tài liệu được hình thành trong quá trình hoạt động của các

cơ quan, tổ chức Đảng, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt và các đảng viên tiêu biểu, được bảo quản trong các kho lưu trữ của Đảng Những sử liệu này phản ánh đường lối, chủ trương, sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta kể từ khi Đảng ra đời phản ánh tình hình cách mạng Việt Nam, tình hìnhtổ chức và xây dựng Đảng ở các cấp…

Khi nghiên cứu sử liệu phải đặt nó vào trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể

đã sản sinh ra nó và thấy được hoàn cảnh ấy đã tác động, chi phối như thế nào đối với nội dung và hình thức của sử liệu; và sử liệu đã phản ánh thực tại ấy ở mức độ nào Có làm như vậy mới nhận thức được bản chất của hiện tượng, sự

kiện, đối tượng nghiên cứu của khoa học lịch sử Đây chính là sự tồn tại khách quan độc lập của sử liệu đối với chủ thể nhận thức và cho thấy sử liệu

có một vị trí quan trọng trong quá trình nhận thức lịch sử

Trong quá trình biên sọan lịch sử đảng bộ, thường có những sự kiện, những giai đoạn lịch sử cần phải lý giải bằng quan điểm tiến bộ và phương pháp khoa học Có quan điểm đúng đắn và phương pháp khoa học sẽ giúp cho công trình nghiên cứu lịch sử không bị rơi vào tình trạng dựng lên một bức tranh phi thực tế, mà còn chỉ đúng bản chất của sự kiện, hiện tượng Vấn đề được bàn tới trong nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn là những sự kiện, hiện tượng đã xảy ra mà chưa được biết tới hoặc chưa hiểu đầy đủ Để giải quyết những vấn đề trên không thể không dựa vào các nguồn sử liệu, mà tài liệu lưu trữ của Đảng là nguồn sử liệu chủ đạo và quan trọng nhất Nói như vậy, không có nghĩa là kết quả nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn chỉ hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn sử liệu tài liệu lưu trữ của Đảng Bởi lẽ nếu không có tri thức riêng của tác giả thì sử liệu chỉ còn là những hiện tượng rời rạc; ngược lại không có sử liệu thì người biên soạn không thể đem tri thức của mình để dựng nên một bức tranh lịch sử thực tế Rõ ràng nguồn sử liệu là điều kiện quan trọng để người biên soạn đặt vấn đề và giải quyết vấn đề nghiên cứu lịch sử đảng bộ một cách hiệu quả Ví dụ: khi nghiên cứu về phong trào Đồng khởi ở miền Nam trong những năm chống Mỹ cứu nước thì việc sử dụng các sử liệu tài liệu lưu trữ của Đảng là rất cần thiết Các nhà nghiên cứu đã khai thác và sử dụng các nguồn tài liệu lưu trữ của Đảng được bảo quản ở các khu lưu trữ tỉnh ủy Bến Tre, Bình Định, Quảng Ngãi,…là những địa bàn được xem như là nơi khởi đầu và tiêu biểu cho phong trào Đồng khởi ở miền Nam Trong công trình nghiên cứu lịch sử chiến khu D, tài liệu lưu trữ của tỉnh ủy Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước được sử dụng như những bằng chứng lịch sử đã góp phần đánh

giá đúng tầm vóc của một căn cứ địa nổi tiếng, một trung tâm kháng chiến, một hậu phương chiến lược tại chỗ của quân và dân miền Đông Nam Bộ dưới sự lãnh đạo của Đảng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc

Mỹ xâm lược Như vậy, tài liệu lưu trữ của Đảng được coi như nguồn tài liệu quý giá và là “những nhân chứng lịch sử”, bởi lẽ nó được sinh ra gần như đồng thời với các sự kiện, hiện tượng lịch sử Tài liệu lưu trữ của Đảng tự thân nó đã mang tính chất chân thực, phản ánh sự việc, hiện tượng một cách khách quan với

tư cách là những tài liệu văn kiện chính thức, những tài liệu có giá trị được lựa chọn từ khối tài liệu hình thành trong quá trình hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Những đặc trưng đó của tài liệu lưu trữ của Đảng đã giúp những người làm công tác biên soạn tiếp cận với sự thật lịch sử, mục tiêu quan trọng nhất của công trình lịch sử đảng bộ

Thực tế biên soạn sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn cho thấy, công tác lưu trữ tài liệu ở các cấp ủy địa phương còn nhiều hạn chế Đặc biệt

ở cấp cơ sở phần nhiều tài liệu không đầy đủ, lại bảo quản phân tán Các tài liệu lưu trữ về thời kỳ trước cách mạng tháng Tám (1945) và sau cách mạng tháng tám ở cơ sở rất ít và tản mạn Tài liệu của thời kỳ gần đây cũng không đầy đủ, lại chưa được thu thập, chỉnh lý hoàn chỉnh nên ít nhiều gây khó khăn cho ngành lưu trữ các cấp Để có thể giúp cho công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ ở cơ sở được thuận lợi và đạt hiệu quả cao, ở cấp xã cần chủ động hơn nữa trong đổi mới công tác tổ chức, sưu tầm, thu thập, bảo quản tài liệu và phương thức khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ

Trong công tác sưu tầm tư liệu để biên soạn lịch sử đảng bộ ở cấp xã cũng không nên quá cầu toàn, bởi lẽ nếu chờ sưu tầm thật đầy đủ thì có thể phải mất một thời gian dài mới có thể viết được Vì vậy chỉ cần sưu tầm đến một mức nhất định là có thể viết được Những sự kiện đã sưu tầm không đòi hỏi thật đầy đủ, nghĩa là còn thiếu nhưng chỉ thiếu những sự kiện không quan trọng, còn những sự kiện quan trọng thì nhất định cần phải có

Do đó cần phải xác minh kỹ những sự kiện sưu tầm được Những sự kiện nào chưa xác minh được thì tạm thời để lại Khi nào xác minh được thì

bổ sung sau, không nên vội sử dụng ngay Nếu qua xác minh thấy nhiều sự kiện chưa đảm bảo chính xác nhất là những sự kiện quan trọng, mà nếu bỏ ra thì không còn hệ thống nữa, trong trường hợp này ta chưa nên viết vội, mà phải có thời gian chuẩn bị, hoàn thiện thêm về tư liệu

Do nhiều năm Đảng ta phải đấu tranh trong lòng địch, tài liệu thành văn mất mát rất nhiều Do đó phải dựa vào tài liệu hồi tưởng, hồi ký của các đồng chí lão thành cách mạng, nguyên lãnh đạo qua các thời kỳ mà tài liệu kể thì thật không được chính xác Bởi vậy trong công tác sưu tầm, cần cố gắng sưu tầm các tài liệu viết (kể cả của ta và địch) Còn đối với tài liệu kể, phải đối chiếu giữa các lần kể của nhiều đồng chí cùng một thời kỳ, đối chiếu tài liệu

kể với tài liệu viết của ta và của địch, đối chiếu sự kiện các đồng chí kể với tình hình chung khi ấy ở địa phương và trong cả nước Phải phân tích tìm ra thực chất của sự kiện, của vấn đề, phát hiện những mâu thuẫn Tự giải đáp và tìm gặp lại các đồng chí để giải đáp cho những mâu thuẫn Dựa vào những ý kiến của các đồng chí trung thực và tin cậy (phải hiểu biết tương đối về một người trước khi gặp, quan điểm, lập trường, quá trình lịch sử, tình hình tư tưởng hiện nay, cá tính v.v )

Sau khi đã sưu tầm được một khối lượng tư liệu tương đối có hệ thống, qua tọa đàm và xác minh rồi thì nên có những cuộc tọa đàm, trao đổi với những người có liên quan để trao đổi thêm cho sáng tỏ hơn Họp Ban biên soạn để nhận định thống nhất về một số vấn đề, phát hiện ra những chỗ mâu thuẫn, chưa sáng tỏ, còn nhiều vướng mắc Sau đó, tập trung cán bộ sưu tầm thêm, làm sáng tỏ vấn đề, giải đáp những vướng mắc đó Khi thấy sự kiện đã tương đối chắc chắn, thì mới nghiên cứu rồi viết tiếp

1.2 Công tác biên tập, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn

1.2.1 Yêu cầu công tác xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn

Trong quá trình biên soạn và biên tập bản thảo xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn yêu cầu về nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học, tính khách quan chân thực của các sự kiện lịch sử Đảng phải được đặt lên hàng đầu

Trong công tác biên soạn, xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn đòi hỏi chúng ta phải nhận thức rõ mục đích, đối tượng và phương pháp của nó, để tiến hành quy trình biên soạn với tất cả tính nghiêm túc và chính xác của một khoa học Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng nói chung

và công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn cũng đang đặt ra trước chúng ta nhiều vấn đề phải giải quyết, trong đó vấn đề bức thiết nhất vẫn là những vấn đề lý luận và phương pháp luận trong nghiên cứu lịch sử Đảng

Đội ngũ cán bộ làm công tác lịch sử Đảng phải luôn luôn theo kịp những nhận thức mới nhất của Đảng về sự tác động hay những quy luật của cách mạng trong từng chặng đường lịch sử ở nước ta; về khoa học xây dựng Đảng trong tiến trình của cách mạng đó Chỉ có đứng ở đỉnh cao những nhận thức mới nhất của Đảng mới có thể phân tích được chính xác sự kiện, đánh giá đúng những chủ trương, những phong trào trong các năm trước

Rõ ràng là tính Đảng, tính khoa học, tính cách mạng trong công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng trong giai đoạn hiện nay đang đòi hỏi đội ngũ biên soạn những kiến thức mới trẻ hơn trước kia Để có thể phân tích được những vấn đề lịch sử Đảng trong các giai đoạn cách mạng thì những kiến thức về khoa học, lịch sử, lý luận và phương pháp nghiên cứu lịch sử Đảng, đòi hỏi phải có những hiểu biết cần thiết về kinh tế, chính trị, văn hóa

và quản lý kinh tế, những kiến thức về Đảng lãnh đạo lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, những kiến thức về nhà nước và hoạt động của nhà nước chuyên chính

vô sản

Để viết được những cuốn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn có chất lượng tốt phải tiếp tục đào tạo và nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác Đảng ở cơ sở và cán bộ làm công tác lịch sử Đảng ở Ban Tuyên giáo các Huyện ủy, Tỉnh ủy Cần thông qua nhiều hội nghị khoa học chuyên đề về từng thời kỳ, hoặc về những sự kiện lịch sử quan trọng; những lớp bồi dưỡng

về chuyên môn nghiệp vụ biên soạn để nâng cao một cách thiết thực trình

độ lý luận và phương pháp luận trong nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng cho đội ngũ này

Vì vậy, việc biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn cũng phải tuân thủ chặt chẽ những vấn đề lý luận và phương pháp luận cơ bản của khoa học lịch sử Đảng Đó là nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học, quan điểm giai cấp, quan điểm quần chúng, quan điểm lịch sử cụ thể Không quán triệt những nguyên tắc, những quan điểm đó thì không thể có sự phân tích chân thực và chính xác bất cứ một sự kiện, một hiện tượng, một thời kỳ lịch sử nào của Đảng trong công tác nghiên cứu lịch sử Đảng nói chung cũng như trong lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn nói riêng Viết lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn, vì thế không thể không chú ý phản ánh những đặc điểm, những nét riêng có tính chất địa phương đó, làm nổi rõ một cách đúng đắn những sáng tạo của đảng bộ địa phương đó trong việc chấp hành đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Một công trình nghiên cứu lịch sử đảng bộ cấp xã sẽ không có giá trị khoa học, thực tiễn, tính tổng kết nếu nó chỉ là bản sao chép đơn giản lịch sử Đảng nói chung, hay chỉ là bản ghi lại các nghị quyết của đảng bộ địa phương, nhắc lại những nghị quyết chung của Trung ương mà không phản ánh được những nét đặc sắc của phong trào cách mạng

sinh động và phong phú của quần chúng nhân dân địa phương dưới sự lãnh đạo của đảng bộ Nhiệm vụ của những nhà nghiên cứu lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn là phải dựng lại bức tranh sinh động, chân thực và phong phú của địa phương thực hiện những nghị quyết của Đảng với tất cả những đặc điểm sáng tạo của phong trào cách mạng quần chúng

Khi viết lịch sử đảng bộ địa phương chúng ta phải hết sức trân trọng, đánh giá đúng mức và trình bày, phân tích những kinh nghiệm, những sáng kiến của đảng bộ địa phương, cũng như chú ý làm rõ đúng mức những đặc điểm của phong trào cách mạng ở địa phương đó

Tuy nhiên lại phải thấy rằng phong trào cách mạng ở mỗi nơi, mỗi địa phương là một bộ phận của phong trào cách mạng chung của cả nước do Đảng lãnh đạo, cho nên lịch sử đảng bộ ở mỗi địa phương chỉ có ý nghĩa trong mối liên hệ với phong trào cách mạng trong cả nước Mỗi địa phương tuy có những đặc điểm cụ thể về điều kiện tự nhiên, về lịch sử, xã hội, về kinh tế… nhưng đều là một bộ phận cấu thành của cả nước Toàn Đảng là một cơ thể thống nhất, có nguyên tắc tổ chức chung, mỗi đảng bộ địa phương, cơ sở đều chịu sự lãnh đạo tập trung thống nhất từ Trung ương Vì vậy sáng kiến và kinh nghiệm của đảng bộ xã, phường, thị trấn chỉ thực sự có giá trị và ý nghĩa chân chính khi nó nhằm quán triệt và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối của Đảng, khi nó đặt phong trào địa phương như một bộ phận của toàn cục và khi nó được giải quyết trong quan hệ tổ chức của Đảng Chỉ có như vậy, những sáng tạo cách mạng đó mới thực sự vượt ra khỏi tính tự phát và mới đem lại hiệu quả cách mạng thật sự rộng lớn và bền vững

Trong lịch sử Đảng ta, có không ít những trường hợp mà sáng kiến của một địa phương được chấp nhận và lan rộng ra thành phong trào chung, và đem lại những thắng lợi to lớn cho cách mạng cả nước Đó là do những điều kiện nhất định: một là, sáng kiến đó xuất hiện được không phải chỉ là kết quả

tự phát của một địa phương, nó xuất hiện là do tình thế chung mà cách mạng

cả nước đã tạo ra; hai là, nó chỉ trở thành giá trị phổ biến và thực sự có hiệu quả khi sáng kiến đó được Đảng chấp nhận và hoàn thiện

Vì vậy viết lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn cần khẳng định những sáng tạo của địa phương là cần thiết Song nếu trình bày những sáng kiến địa phương thoát ly sự chỉ đạo chung, không làm rõ mối quan hệ sáng kiến địa phương và sự chỉ đạo chung của cấp trên trong quá trình phát hiện, hoàn chỉnh và phổ biến những kinh nghiệm đó, hoặc hạ thấp, thậm chí phủ nhận sự chỉ đạo chung thì đó là một sai lầm, là thiếu tính Đảng và tính khoa học Sai lầm sẽ càng nghiêm trọng nếu nó lại được trình bày với những động cơ không trong sáng, đem đối lập địa phương với sự lãnh đạo và chỉ đạo chung, hay đặt

cá nhân vượt khỏi tổ chức Đảng Một ấn phẩm về lịch sử như thế tự nó đã mất hết tác dụng giáo dục, chưa nói đến những hậu quả tiêu cực mà nó đem lại cho người đọc

Công tác nghiên cứu lịch sử Đảng nói chung cũng như nghiên cứu lịch

sử đảng bộ xã, phường, thị trấn nói riêng đòi hỏi chúng ta không những chỉ phân tích tìm hiểu, làm sáng tỏ một cách chính xác các sự kiện và hiện tượng của quá khứ, mà còn phải kịp thời nắm bắt được nhịp điệu và quy luật của cuộc sống hiện tại, thấu suốt được đường lối cách mạng của Đảng trong thời kỳ mới;

sử dụng những thành tựu khoa học, lý luận hiện tại mà phân tích hoàn chỉnh những kết luận về các sự kiện và quá trình lịch sử Trên cơ sở đó, góp phần làm sáng tỏ cơ sở khoa học của đường lối lãnh đạo của Đảng, chống lại những khuynh hướng sai trái, những mặt lạc hậu, lỗi thời đang ngăn cản sự phát triển của Đảng Người viết sử là chiến sỹ đấu tranh với kẻ thù của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không những chỉ trong lĩnh vực lịch sử mà cả trong lĩnh vực hoạt động thực tiễn của Đảng Với sự vững vàng về chính trị, tư tưởng, nghiêm túc trong tính Đảng và tính khoa học, với sự nhiệt tình nghiên

cứu và tìm tòi, chúng ta nhất định đạt tới những thành tựu mới trong công tác nghiên cứu lịch sử Đảng ta

Về nguyên tắc tính Đảng trong biên soạn lịch sử đảng bộ cũng có những ý kiến cực đoan, thậm chí muốn phủ nhận tính Đảng Họ mượn chiêu bài tính Đảng để che đậy nhận thức và hành động không đúng của mình, tạo nên “những điểm trắng” trong lịch sử, xuyên tạc lịch sử Có người tuyệt đối hóa việc nghiên cứu không phải vì chân lý khoa học mà vì “mục đích chính trị” không lành mạnh, phát triển khuynh hướng giáo điều trong nhận thức lịch

sử Đảng, trong việc minh họa cụ thể những kết luận, nguyên tắc chung đã được rút ra khi nghiên cứu lịch sử Đảng toàn quốc

Tất cả những sai lầm, lệch lạc trên không phải do tính Đảng gây nên

mà do nhận thức nó không đúng, đi đến xuyên tạc lịch sử Không thể có khoa học, không thể nhận thức đúng lịch sử nếu không đứng trên lập trường giai cấp công nhân, quan điểm của Đảng vì lợi ích của nhân dân lao động, song trước hết phải xuất phát từ thực tế, chân lý khách quan của khoa học “Nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, nói đúng sự thật” là thái độ khoa học, khách quan của mọi đảng viên, quần chúng và những nhà nghiên cứu lịch sử Đó là

sự kết hợp giữa tính khoa học và tính Đảng Nhiệm vụ của khoa học lịch sử Đảng không phải chỉ nêu thành tích, mà cần khôi phục đúng sự thật khách quan, phân tích toàn diện những thành công và thất bại trong công cuộc cách mạng của Đảng, rút ra bài học kinh nghiệm quá khứ, phục vụ cho mọi hoạt động hiện tại và tương lai, đó mới là tính Đảng

Lịch sử Đảng là lịch sử đấu tranh cách mạng, cho nên biên soạn lịch sử Đảng càng phải thể hiện tính chiến đấu chứ không phải là tuyên dương thành tích Sẽ sai lầm nếu đặt mục đích chính trị trên khoa học, biến khoa học thành

sự minh họa chính trị Có thực sự khoa học mới có tính thuyết phục, có tác dụng giáo dục tư tưởng, phục vụ mục đích chính trị có hiệu quả cao nhất Vì

vậy, trong biên soạn lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn chúng ta cần tránh các khuynh hướng thường gặp, như hiện đại hóa lịch sử, chủ quan suy diễn, công thần, cục bộ địa phương chủ nghĩa…

Một yêu cầu quan trọng trong biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương là phải thể hiện rõ mối quan hệ giữa cá nhân với tổ chức Đảng và vai trò của quần chúng, cá nhân trong lịch sử đảng bộ Từ ngày thành lập cho đến nay, Đảng ta luôn luôn chú ý “lấy dân làm gốc”, tập hợp, phát huy sức mạnh của toàn thể nhân dân Đây không chỉ là quan điểm Mácxit - Lêninnít mà còn là truyền thống đạo lý của nhân dân ta Mối quan hệ giữa dân với Đảng bao giờ cũng khăng khít, song cảm động nhất là trong thời kỳ Đảng hoạt động bí mật, những lúc Đảng trải qua những cơn sóng gió Không có dân, đảng viên và tổ chức Đảng không thể tồn tại và hoạt động được Tuy nhiên, trong biên soạn lịch sử Đảng, mối liên hệ máu thịt này chưa được diễn tả một cách cụ thể, sinh động Có lẽ, bên cạnh tấm gương đấu tranh hy sinh, dũng cảm của đảng viên (tiêu biểu), của tổ chức Đảng, phải miêu tả sinh động hơn, cụ thể hơn cuộc đấu tranh của quần chúng, gương hy sinh dũng cảm bảo vệ Đảng, bảo vệ cách mạng của những con người cụ thể trong quần chúng Trong khi biên soạn, việc nêu tên một nhân vật nào trong lịch sử phải tiến hành trên cơ sở sử liệu, đánh giá đúng đắn, khách quan chứ không phải vì nể, vì chức tước hiện tại; hoặc vì tình cảm riêng tư

Theo sự biến thiên của lịch sử, địa phương cấp xã hiện nay cũng qua nhiều lần chia tách, sáp nhập với địa giới khác nhau và ra đời vào những thời gian khác nhau Tuy vậy, khi viết về lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn nên viết lịch sử một địa phương hoàn chỉnh, thống nhất, chứ không phải là sự cộng lại của các tổ chức Đảng theo đơn vị hành chính cũ, hoặc viết lịch sử hai đảng bộ riêng trước khi sáp nhập thành một đơn vị hành chính Điều này có thể khó khăn về mặt “kỹ thuật biên soạn”, song không phải không có nguyên

nhân sai lầm về tư tưởng cục bộ, bản vị Rõ ràng, trong quá trình lịch sử những địa phương hiện đang là một đơn vị hành chính thống nhất có những mối quan hệ chặt chẽ, có nhiều nét chung về phong tục tập quán, truyền thống

từ khi Đảng ra đời có những mối liên hệ với nhau Vì vậy, khi biên soạn lịch

sử đảng bộ xã, phường, thị trấn bao gồm nhiều khu vực hành chính mới hình thành vẫn có thể và cần thiết nêu những nét chung trong hoạt động của đảng

bộ Đồng thời, không thể bỏ qua vị trí, đặc điểm, đóng góp của những tổ chức Đảng trước đây Điều này làm cho lịch sử đảng bộ ngày càng phong phú và sinh động

Đảm bảo mối quan hệ hữu cơ giữa lịch sử toàn Đảng với lịch sử đảng bộ

địa phương Đây là một yêu cầu quan trọng cần phải được thấu suốt trong toàn

bộ quá trình biên soạn lịch sử đảng bộ địa phương, trong các tác phẩm lịch sử Mối quan hệ giữa địa phương với cả nước, giữa đảng bộ địa phương với toàn Đảng là mối quan hệ hữu cơ Đảng bộ địa phương có chức năng vận dụng đường lối của Trung ương và tổ chức thực hiện một cách đúng đắn và sáng tạo đường lối đó phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương mình Lịch sử toàn Đảng làm

rõ quy luật cách mạng của cả nước Lịch sử đảng bộ địa phương làm rõ quy luật vận dụng và tổ chức thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi địa phương, đồng thời bổ sung làm phong phú thêm lịch sử toàn Đảng Vì vậy lịch sử toàn Đảng và lịch sử đảng bộ địa phương không tách rời Lịch sử đảng bộ địa phương

có các màu sắc phong phú, sinh động khác nhau đều nằm trong lịch sử thống

nhất, anh dũng và sáng tạo của toàn Đảng

Trong công tác biên soạn và biên tập xuất bản sách lịch sử đảng bộ xã, phường, thị trấn một yêu cầu cần phải tuân thủ là kết cấu của sách phải hợp

lý, khoa học “Một kết cấu hợp lý là kết cấu có sự phân kỳ lịch sử căn cứ vào diễn biến thực tế của lịch sử; là kết cấu cân đối giữa các thời kỳ, các bộ phận trong toàn bộ cuốn sách; là kết cấu trong đó mỗi phần, mỗi chương, mỗi tiết được trình bày đúng vị trí của nó”