Báo đảng địa phương đồng bằng bắc bộ với vấn đề xây dựng đảng (khảo sát các báo ninh bình, hà nam, nam định và bắc ninh, từ 2011 2015)

Tuy nhiên, qua khảo sát, nghiên cứu, tác giả Luận văn nhận thấy chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu sâu về báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng, chỉ có mộ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quang Hòa Số liệu và kết quả có trong công trình là sự thật Luận văn có sử dụng, phát triển và kế thừa những

tư liệu, số liệu, kết quả của các công trình nghiên cứu khoa học trước, từ các sách, giáo trình, tài liệu liên quan đến nội dung đề tài Thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của nội dung luận văn này

Hà Nội, tháng 5 năm 2016

Tác giả luận văn

Đinh Thị Ngọc

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

C ươn 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG 13

1.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 13

1.2 VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG ĐỐI VỚI CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG 22

C ươn 2: THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ 34

2.1 GIỚI THIỆU ĐỐI TƯỢNG KHÁO SÁT 34

2.2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ 36

C ươn 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ VỚI CÁC BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ TRONG TUYÊN TRUYỀN VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG 69

3.1 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 69

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ 70

3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 84

KẾT LUẬN 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 92 PHỤ LỤC

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của Đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm đến công tác

xây dựng, chỉnh đốn Đảng, bởi theo Người “Đảng có vững cách mệnh mới

thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy” [29 tr.268]

Trước lúc ra đi, trong bản Di chúc của mình, Người không quên căn dặn về

Đảng và công tác xây dựng Đảng: “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý

báu của Đảng và của dân ta Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình… Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật

sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công,

vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân” [34 tr.197]

Từ trước đến nay Đảng ta luôn luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng, thường xuyên chăm lo củng cố và phát triển Đảng Ngày nay, trong xu thế hội nhập quốc tế, đất nước có nhiều thời cơ, vận hội để phát triển đi lên nhưng cũng đứng trước những khó khăn, thách thức, đòi hỏi Đảng ta phải tiếp tục đổi mới, để đưa nước ta ngày càng phát triển, không chỉ trong khu vực mà cả trên

trường Quốc tế Đại hội VIII của Đảng đã xác định: “ trong giai đoạn hiện

nay, lãnh đạo kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt” [20 tr.75]

Trong công tác xây dựng Đảng, Đảng luôn đánh giá cao vị trí, vai trò của báo chí, trong đó có hệ thống các báo Đảng Báo Đảng là công cụ để thực hiện chủ trương dân biết dân bàn, dân làm, dân kiểm tra Nghị quyết Trung

ương 6 (lần 2) khóa VIII về xây dựng và chỉnh đốn Đảng đã xác định: báo

chí, công luận là một trong bốn hệ thống giám sát cán bộ, đảng viên [18]

Xác định vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương có vị trí hết sức quan trọng, là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, báo Đảng các địa phương

nói chung, khu vực đồng bằng Bắc bộ nói riêng đều đã dành diện tích đáng kể trên mỗi số báo để đề cập tới vấn đề này với nhiều thể loại như: tin, bài, ảnh được trình bày trên các chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề Qua đó đã giới thiệu những cách làm hay, sáng tạo trong công tác xây dựng Đảng ở cơ sở, cũng như những tồn tại, bất cập nảy sinh từ thực tiễn…, góp phần đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống Cũng qua việc thông tin, tuyên truyền, báo Đảng các địa phương Đồng bằng Bắc bộ đã góp phần nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh tư tưởng, đấu tranh lý luận, chống âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch

Khác với một số báo “thị trường”, báo Đảng địa phương với tư cách là

“Tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các địa phương” đã đem

lại những thông tin trung thực, chuẩn xác về các sự kiện nảy sinh trong đời sống hàng ngày nói chung cũng như thông tin xây dựng Đảng nói riêng Do vậy, từ lâu với độc giả, thông tin trên báo Đảng địa phương được coi là chính

thống, luôn đem lại cho độc giả niềm tin Báo Đảng địa phương là “diễn đàn

của nhân dân” cũng vì lẽ đó Nhiều cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân

dân thông qua các chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục xây dựng Đảng trên báo đã góp ý kiến với Đảng về những mặt chưa được, cũng như bày tỏ những tâm tư, nguyện vọng trong quá trình triển khai Nghị quyết, chính sách của các cấp ủy, chính quyền từ trung ương đến địa phương

Bên cạnh những thành công, hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ cũng còn không ít hạn chế cả ở nội dung, hình thức thể hiện và tính hiệu quả của thông tin Các tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục Xây dựng Đảng ở các báo mặc dù được

ưu tiên về vị trí, diện tích nhưng hình thức thể hiện còn đơn điệu theo lối mòn, nặng nề lễ tân, khô khan, không hấp dẫn Hiện đa phần các tin, bài viết

về xây dựng Đảng trên các báo rất “nhạt”, nội dung nghèo nàn, cách viết nhiều năm ít thay đổi, thậm chí viết theo kiểu chỉ thay đổi địa danh, ngày

tháng, nhân vật Nhiều phóng viên cho rằng, viết và thông tin về xây dựng Đảng là vấn đề khó từ khâu phát hiện đề tài, xác định nội dung, khai thác tài liệu, cho đến thể hiện tác phẩm Do vậy, các phóng viên khi được phân công đều ngại nhận mảng đề tài này Trong khi đó tòa soạn các báo Đảng lại hầu như chưa có kế hoạch dài hơi và bài bản tuyên truyền một cách cụ thể mà mới chỉ dừng lại ở việc thông tin theo sự kiện, theo kinh nghiệm của phóng viên nên thường xuyên bị thiếu bài, dẫn đến tình trạng các chuyên trang, chuyên

đề, chuyên mục Xây dựng Đảng thường không được liên tục Nhiều tin, bài hời hợt mang tính chất đối phó, chưa đáp ứng được nhu cầu thông tin của công chúng, tác dụng tuyên truyền không cao Hơn nữa, nhiều bài viết về vấn

đề xây dựng Đảng trên các báo Đảng ở đồng bằng Bắc bộ còn nặng về khen, biểu dương là chính, ít bài phê bình nên tính chiến đấu còn hạn chế, do vậy, ít nhiều ảnh hưởng đến tính thuyết phục với bạn đọc

Mặt khác, trong bối cảnh thời đại Internet như hiện nay, các phương tiện truyền thông nói chung, báo Đảng, báo Đảng địa phương nói riêng cũng gặp phải sự cạnh tranh thông tin, cạnh tranh bạn đọc ngày càng gay gắt Nói

về tính thời sự, báo Đảng địa phương (báo in) không thể “chạy đua” với báo hình, càng không thể đua với báo mạng điện tử Do vậy, nếu báo Đảng địa phương không thực sự đổi mới cách đưa các thông tin nói chung, thông tin về xây dựng Đảng nói riêng trên mặt báo thì sẽ khó hấp dẫn và khó có thể chiếm lĩnh được trái tim, khối óc công chúng

Vì những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Báo Đảng địa p ươn

đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng” (Khảo sát các Báo Ninh

Bình, Hà Nam, Nam Định và Bắc Ninh, từ 2011-2015) để làm luận văn thạc sĩ

chuyên ngành Báo chí học

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên báo chí nói chung,

báo Đảng nói riêng đã được một số tác giả quan tâm Tuy nhiên, qua khảo sát, nghiên cứu, tác giả Luận văn nhận thấy chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu sâu về báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng, chỉ có một số công trình, các bài viết nghiên cứu liên quan đến một khía cạnh nào đó của đề tài, như:

- Công trình nghiên cứu “Báo chí với hoạt động tuyên truyền về công

tác xây dựng Đảng trong thời kỳ kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay” (Đề tài khoa học cấp Bộ do TS.Nguyễn Thị Thoa chủ nhiệm Hoàn thành năm 2000) Qua nghiên cứu, khảo sát, phân tích thực trạng báo chí tuyên truyền

xây dựng Đảng trong 15 năm đổi mới dưới tác động nhiều mặt của cơ chế thị trường, công trình đã đánh giá khách quan và khoa học về những thành công

và hạn chế, chỉ ra những nguyên nhân của những hạn chế dó, đồng thời đưa ra một số đề xuất dưới dạng các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả của báo chí tuyên truyền xây dựng Đáng trong thời gian tới

- Công trình nghiên cứu “Báo chí Bến Tre với việc tuyên truyền về

công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng” của Vương Thị Đỗ Quyên (Luận văn thạc sĩ Báo chí, Hà Nội, 2004) Trên cơ sở khảo sát đánh giá thực trạng tuyên

truyền về công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng của báo chí Bến Tre, tác giả

đã làm rõ thành công, hạn chế và những nguyên nhân của thành công và hạn chế, đề xuất các giải pháp cụ thể góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trên báo chí tỉnh Bến Tre

- Công trình nghiên cứu “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng

trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam “ của Vũ Đình Chung (Luận văn thạc sĩ Truyền thông Đại chúng, Chuyên ngành Báo chí học, Hà Nội, 2005) đã đi sâu

nghiên cứu thực trạng chất lượng, nguyên nhân thành công và hạn chế của các chương trình truyền hình tuyên truyền về xây dựng Đảng trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam Từ đó tác giả phân tích, đánh giá, rút ra những kết luận và đề

xuất những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả các chương trình tuyên truyền xây dựng Đảng trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam

- Công trình nghiên cứu “Báo chí với việc giáo dục lý tưởng, chính trị

cho thanh niên ngày nay” (Khảo sát báo Tiền phong, Nhân dân, Tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh từ tháng /2007 đến tháng 6/2008) của Đoàn Doãn Đức (Luận văn Thạc sĩ Truyền thông đại chúng, Chuyên ngành Báo chí học,

Hà Nội, 2008) Tác giả đã nghiên cứu, đánh giá đưa ra những kết luận mạng

tính hệ thống về thực trạng, quan điểm, giải pháp tuyên truyền, giáo dục lý tưởng, chính trị cho thanh niên trên các báo chí được khảo sát

- Công trình nghiên cứu “Tính hấp dẫn của Báo Đảng ở nước ta trong

giai đoạn hiện nay” (Khảo sát Báo Nhân dân và một số tờ báo Đảng địa phương

từ năm 2005 đến năm 2011)của Nguyễn Bá Sinh (Luận án Tiến sĩ chuyên ngành Báo chí học, Hà Nội, 2011) Đề tài đã tổng kết lý luận và thực tiễn trong quá

trình hoạt động của báo Đảng hiện nay Trên cơ sở đó tìm ra những giải pháp cụ thể, có tính khoa học, khả thi để nâng cao tính chiến đấu, tính hấp dẫn và cuối cùng là nâng cao hiệu quả tuyên truyền của mỗi tờ báo của Đảng

- Công trình nghiên cứu “Báo Đảng ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu

Long hiện nay” của Đoàn Phương Nam (Luận văn Thạc sĩ Truyền thông đại chúng, chuyên ngành Báo chí học, Hà Nội, 2006) Tác giả đã hệ thống cơ sở

lý luận liên quan đến đề tài, khảo sát, phân tích, đánh giá thành công và hạn chế của các tờ báo khảo sát về hoạt động của các tờ báo Đảng ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, chỉ ra những nguyên nhân thành công và hạn chế, đề xuất các giải pháp, kiến nghị góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan này

- Công trình nghiên cứu “Tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh

Phúc” (Khảo sát Báo Vĩnh Phúc từ tháng 3/2010 đến thắng 6/2012) của Đỗ Mạnh Long (Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học, Hà Nội, 2012)

Công trình đã hệ thống và chỉ ra những giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền về chuyên mục xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc

- Công trình nghiên cứu “Báo chí Thanh Hóa với việc tuyên truyền

cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” của Nguyễn Việt Ba (Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học, Hà Nội, 2010)

Công trình đã nghiên cứu, khảo sát một cách có hệ thống về những quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước về cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; khẳng định vai trò quan trọng của báo chí Thanh Hóa với vấn đề tuyên truyền của cuộc vận động; chỉ ra những thành công và hạn chế Trên cơ sở đó, đề xuất những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông tin báo chí, góp phần đưa cuộc vận động Học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào cuộc sống

Liên quan đến vấn đề xây dựng Đảng, trong những năm gần đây có một

số công trình khoa học, bài báo khoa học nghiên cứu về nội dung này đã được công bố và đăng tải trên sách, tạp chí khoa học của Trung ương, ngành, địa

phương và một số trang website, trong đó có thể nêu một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau: “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan

báo chí ở nước ta hiện nay”, tác giả Ngô Mạnh Hà (chủ biên), 2004) Các tác

giả đã phân tích khá rõ những vấn đề cơ bản của quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan báo chí ở địa phương và một số

Bộ, ngành trong giai đoạn hiện nay “Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo

chí trong thời kỳ đổi mới”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, sách của tác giả Nguyễn Vũ Tiến (2005) Tác giả phân tích và làm rõ vai trò quan trọng của

Đảng trong lãnh đạo hoạt động báo chí Ngoài ra, trên các số báo của Tạp chí Cộng sản cũng đã đăng khá nhiều bài viết liên quan đến công tác xây dựng Đảng, vai trò của báo chí với công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào nói về vai trò của báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng

Trong hoạt động nghiệp vụ, những năm gần đây, Hội Nhà báo các tỉnh,

thành phố đã tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm liên quan đến đề tài như: Hội thảo "Báo đảng các tỉnh khu vực miền Trung và Tây Nguyên" với chủ đề

“Tuyên truyền xây dựng Đảng trong tình hình mới” được tổ chức tại Huế,

ngày 27/3/2015 Tại hội thảo, các báo Đảng trong khu vực đã cùng nhau chia

sẻ, trao đổi kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả trong công tác tuyên truyền về lĩnh vực xây dựng Đảng trong tình hình hiện nay Đồng thời, tìm ra những giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ phóng viên, xây dựng các chuyên trang chuyên mục hấp dẫn và nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí viết về lĩnh vực xây dựng Đảng

- Tọa đàm, “Báo chí cách mạng với công tác xây dựng Đảng trong thời

kỳ đổi mới” do Đảng ủy Khối cơ quan Trung ương phối hợp với Hội Nhà báo

Việt Nam tổ chức vào 17/6/2015 Tại buổi tọa đàm, các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương và nhiều nhà báo chuyên viết về lĩnh vực xây dựng Đảng đã thảo luận, làm rõ hơn nữa nhận thức về vị trí, vai trò của báo chí, của người làm báo với công tác xây dựng Đảng hiện nay; những đóng góp nổi bật của báo chí cách mạng Việt Nam đối với công tác xây dựng Đảng trong thời

kỳ đổi mới… Từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng báo chí với hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng

Như vậy có thể thấy, đối với các công trình khoa học nghiên cứu có liên quan đến vấn đề xây dựng Đảng chưa có một công trình nào đề cập một cách có hệ thống, nghiên cứu cụ thể về vai trò báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng Trong khi vấn đề này đang được đặt

ra một cách hết sức cấp thiết Do đó có thể khẳng định đề tài: “Báo Đảng địa

p ươn đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng” (Khảo sát các báo

Ninh Bình, Hà Nam, Nam Định và Bắc Ninh, từ 2011-2015) là công trình

khoa học đầu tiên nghiên cứu có hệ thống về vai trò của báo Đảng địa phương

đồng bằng Bắc bộ với vấn đề xây dựng Đảng Luận văn này sẽ kế thừa, tiếp thu một cách có chọn lọc các công trình nghiên cứu trước đó có liên quan, từ

đó nghiên cứu một cách chi tiết, toàn diện, có hệ thống và chuyên sâu về thực trạng, nguyên nhân cũng như đề xuất những giải pháp giúp cho việc tuyên truyền về vấn đề xây dựng Đảng trên Báo các tỉnh đồng bằng Bắc bộ ngày càng đúng, trúng và hấp dẫn hơn

3 Mục đ c v n iệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo in địa phương đồng bằng Bắc bộ; làm rõ vai trò của báo Đảng các địa phương trong công tác xây dựng Đảng; phân tích nguyên nhân thành công và hạn chế trong nội dung, phương thức tuyên truyền xây dựng Đảng của báo in các tỉnh đồng bằng Bắc bộ, Luận văn đề xuất giải pháp, kiến nghị với các báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ trong công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, Luận văn thực hiện một số nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

- Làm rõ những vấn đề lý luận về hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên các báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ: khái niệm “xây dựng Đảng”; khái niệm “tuyên truyền”; khái niệm “báo Đảng”, “báo Đảng địa phương”; Những nội dung cơ bản về phương thức tuyên truyền xây dựng Đảng…

- Khảo sát, đánh giá thực trạng nội dung và hình thức thể hiện các chuyên mục, tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục viết về vấn đề xây dựng Đảng trên báo các tỉnh đồng bằng Bắc bộ; phân tích, đánh giá những thành công, hạn chế trong hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng và nguyên nhân

của những thành công, hạn chế đó; chỉ ra những vấn đề đặt ra đối với thông tin, phản ánh vấn đề xây dựng Đảng

- Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi và những kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ

4 Đối tượng nghiên cứu, khảo sát

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là hoạt động tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương (báo in) các tỉnh đồng bằng Bắc bộ

4.2 Đối tượng khảo sát

Khảo sát các tin, bài, ảnh tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên các báo: Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam và Bắc Ninh Thời gian khảo sát từ 2011 đến

về báo chí -truyền thông, về vấn đề tuyên truyền xây dựng Đảng; Lý thuyết báo chí - truyền thông và truyền thông đại chúng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Thực hiện đề tài này, tác giả lựa chọn một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: nhằm tìm hiểu những vấn đề lý luận

và thực tiễn liên quan đến quan điểm chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác xây dựng Đảng; những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng Đảng; về vai trò tuyên truyền của báo chí nói chung, báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ nói riêng đối với vấn đề xây dựng Đảng

- Phương pháp khảo sát, thống kê: để lượng hóa một số thông tin cần thiết cho quá trình nghiên cứu như số lượng, mật độ, thời điểm đăng tải các tác phẩm đề cập đến vấn đề xây dựng Đảng trong thời gian tiến hành khảo sát

- Phương pháp tổng hợp - phân tích nhằm: xem xét, đánh giá thông tin, tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc

bộ

- Phương pháp điều tra xã hội học: Phát 400 phiếu thăm dò ý kiến độc giả về những thông tin, phản ánh trên các báo: Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, Bắc Ninh về vấn đề tuyên truyền xây dựng Đảng và những đề xuất của độc giả về nội dung này, từ đó tác giả Luận văn đưa ra những nhận định, đánh giá vấn đề nghiên cứu Đối tượng thăm dò ý kiến là các cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân trên địa bàn các tỉnh Cụ thể địa bàn khảo sát gồm các tỉnh: Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam và Bắc Ninh Mỗi tỉnh khảo sát 100 phiếu Việc lựa chọn khảo sát ý kiến độc giả theo địa bàn như trên sẽ cho kết quả phản ánh tương đối toàn diện, chính xác chất lượng, hiệu quả các tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề chuyên mục đăng tải trên các báo về vấn đề xây dựng Đảng, giúp tác giả Luận văn đưa ra những kết luận khách quan hơn

- Phương pháp phỏng vấn sâu về vai trò của báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ đối với vấn đề xây dựng Đảng, thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả thông tin, phản ánh vấn đề này Đối tượng phỏng vấn gồm: Lãnh đạo một số cơ quan chức năng liên quan đến đề tài nghiên cứu như các báo: Ninh Bình, Bắc Ninh, Hà Nam ; các độc giả; những phóng viên, biên tập viên có kinh nghiệm viết đề tài xây dựng Đảng

6 Cái mới của luận văn

Thực tế cho thấy, hiện nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về

đề tài báo in nói chung hay báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ nói riêng về vấn đề xây dựng Đảng Đây là công trình nghiên cứu khoa học đầu tiên ở cấp độ

Luận văn Thạc sĩ về vấn đề công tác xây dựng Đảng trên báo Đảng nói chung, báo Đảng địa phương ở đồng bằng Bắc bộ nói riêng

Với sự tiếp cận những vấn đề lý luận một cách hệ thống, khảo sát thực tiễn, cùng những kinh nghiệm thực tế, luận văn đã tìm ra những bất cập trong việc tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ hiện nay và nguyên nhân của những bất cập Trên cơ sở đó, đưa ra một số giải pháp, kiến nghị với các báo trong công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng

7 Ý n ĩa k oa ọc, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

7.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài hệ thống, luận giải các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu; đồng thời đặt ra một số vấn đề về lý luận đối với công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí nói chung, trên báo Đảng (báo in) các địa phương nói riêng trong giai đoạn hiện nay

Đề tài làm sáng tỏ thực trạng, khẳng định vị trí, vai trò, thế mạnh của báo Đảng địa phương nói chung, báo Đảng các tỉnh đồng bằng Bắc bộ nói riêng trong hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng

Đề tài góp phần bổ sung, làm phong phú thêm kho tàng lý luận báo chí

về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo Đảng địa phương ở nước ta hiện nay

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Thông qua việc nghiên cứu khoa học, khảo sát, đánh giá đúng thực trạng các tác phẩm, chuyên mục tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng của các báo Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, Bắc Ninh, Luận văn chỉ ra những ưu điểm, những hạn chế, nguyên nhân của những tồn tại, đồng thời đưa ra các giải pháp khắc phục mang tính khả thi cao Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho phóng viên, biên tập viên, lãnh đạo, quản lý các cơ quan báo Đảng địa phương

Đối với bản thân tác giả, những gì thu nhận đƣợc trong quá trình nghiên cứu sẽ bổ sung thêm kiến thức cho hoạt động chuyên môn đƣợc tốt hơn

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn

C ươn 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO ĐẢNG

ĐỐI VỚI VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG

1.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Báo chí ở nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị -

xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của nhân dân

Hệ thống báo Đảng do các tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo và quản lý gồm: báo Nhân Dân, các báo của Đảng bộ 65 tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương trên cả nước và tờ báo điện tử như Website Đảng Cộng sản Việt Nam

Như vậy, báo Đảng là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống

xã hội, cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng; là diễn đàn của nhân dân Báo Đảng là một đơn vị cấu thành hệ thống báo chí cả nước, có vai trò chức năng chung với báo chí cả nước, là một trong những phương tiện quan trọng nhất

để hướng dẫn dư luận và chỉ đạo công tác của Đảng, Nhà nước và chính quyền ở các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, góp phần xây dựng bảo vệ vững chắc chế độ Xã hội Chủ nghĩa

*Báo Đảng địa phương: theo khoản 1, Điều 4, Luật Báo chí (sửa đổi)

năm 2016:

Báo chí ở nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức

xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của nhân dân

Như vậy, báo Đảng địa phương là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân cấp tỉnh, là một bộ phận cấu thành của hệ thống báo chí cả nước

*Báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ

Đồng bằng Bắc bộ là vùng đất mang nhiều nét truyền thống của văn hóa Việt Nam Xét về lãnh thổ vùng này có nhiều ý kiến khác nhau nhưng hầu hết các ý kiến cho rằng vùng đồng bằng Bắc bộ là khu vực của ba hệ thống sông lớn: sông Hồng, sông Thái Bình và sông Mã

Về vị trí địa lý, đồng bằng Bắc Bộ bao gồm các tỉnh: Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình; Vĩnh Phúc; thành phố Hà Nội, thành phố Hải Phòng

Như vậy, báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ là báo in của các tỉnh nói trên

1.1.2 Khái niệm về Đảng và xây dựn Đảng

1.1.2.1 Khái niệm cơ bản về Đảng

Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, là sản phẩm của sự kết hợp Chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, đã đáp ứng nguyện vọng của nhân dân và yêu cầu của lịch sử Việt Nam Đảng là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân và của toàn xã hội Việt Nam Đảng đề ra mục

tiêu, phương hướng, đường lối, chính sách đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước

Theo điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam: “Đảng là giai cấp tiên phong

của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc” [16.tr4]

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh:

Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động, nghĩa là những người thợ thuyền, dân cày

và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân Những người mà: Giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay,

Theo từ điển Tiếng Việt, “xây dựng”, nghĩa là: (1) Làm nên công trình

kiến trúc theo một kế hoạch nhất định; (2) Làm cho hình thành một chỉnh thể

về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hoá theo một phương hướng nhất định; (3) Tạo ra, sáng tạo ra cái có giá trị tinh thần, có ý nghĩa trừu tượng; (4)Có thiện

ý, nhằm mục đích làm cho tốt hơn [63.tr579]

* Xây dựng Đảng

Thực tế, Đảng muốn tồn tại và làm tròn được sứ mệnh của mình, Đảng phải không ngừng chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổ chức để đảm bảo có đẩy đủ năng lực lãnh đạo và điều hành đất nước

Tổng kết 60 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, một trong những bài học quan trọng được Đại hội VII của Đảng rút ra, đó là: Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đại hội cũng chỉ rõ:

Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việc phụng sự Tổ quốc; Phục vụ nhân dân Đảng phải nắm vững, vận dụng sáng tạo và góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, không ngừng làm giàu trí tuệ, bản lĩnh chính trị và năng lực tổ chức của mình để đủ sức giải quyết các vấn đề do thực tiễn cách mạng đặt ra [19 Tr10]

Bài học trên, sau này được Đảng ta tiếp tục khẳng định Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta kết luận:

Sự nghiệp cách mạng của nước ta do Đảng cộng sản lãnh đạo Đảng ta là Đảng cầm quyền Những thắng lợi và thành tựu, những thất bại và tổn thất của cách mạng đều gắn liền trách nhiệm của Đảng Trong quá trình đổi mới đất nước, Đảng phải nghiêm túc xem xét những sai lầm, khuyết điểm và yếu kém của mình, đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo [20.tr74]

Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đại hội IX đề ra nhiệm vụ:

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng; Nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng Đại hội IX coi trọng xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh là nhiệm vụ then chốt, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng ta, là nhân tố bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới, xây dựng và bảo vệ vững chắc thành trì cách mạng của Đảng, của Tổ quốc [21.tr8]

Đại hội X của Đảng tiếp tục khẳng định: “Phải tập trung làm tốt công

tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tạo bước chuyển biến mới, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; có đạo đức, có phương thức lãnh đạo khoa học” [22.tr24]

Đánh giá tổng quát kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XI và nhìn lại

30 năm đổi mới, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định:

Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử qua 30 năm đổi mới khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo; con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử Thành tựu và những kinh nghiệm bài học đúc kết từ thực tiễn đã tạo tiền đề, nền tảng quan trọng để đất nước ta tiếp tục đổi mới

và phát triển mạnh mẽ trong những năm tới [65]

Có thể thấy, trong mọi thời kỳ cách mạng, xây dựng Đảng luôn được Đảng ta coi trọng, là công việc hàng đầu, quyết định trực tiếp đến sinh mệnh cũng như chất lượng hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội

Xây dựng Đảng bao gồm những nội dung sau:

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, với Người đây là nhiệm vụ vừa có tính cấp bách, vừa có tính thường xuyên của Đảng cầm quyền Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng được thể hiện rất rõ qua các tác phẩm bài viết của Người như “Đường cách mệnh” (1937), “Sửa đổi lối làm việc” (tháng 10/1947) Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn đặc biệt quan tâm tới “việc cần làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng” Mục đích của việc

chỉnh đốn Đảng theo lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là “làm cho mỗi

đảng viên, đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sứclàm tròn nhiệm vụ giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân” [32 tr.497] nhằm khôi phục uy tín

chính trị của Đảng với nhân dân - vấn đề cốt tử của một Đảng cầm quyền

Nội dung công tác xây dựng Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm: Xây dựng Đảng về tư tưởng – lý luận; Xây dựng Đảng về Chính trị; Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ; Xây dựng Đảng về đạo đức

Qua 30 năm đổi mới, Đảng ta luôn khẳng định xây dựng Đảng là nhiệm

vụ then chốt, sự nghiệp sống còn trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa Xã hội năm 1991

và Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) đều khẳng định: Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, coi đây là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng, bảo đảm cho Đảng ta luôn luôn ngang tầm nhiệm vụ cách mạng, xứng đáng là Đảng cầm quyền Việc đổi mới, chỉnh đốn Đảng phải góp phần tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức cách mạng trong sáng, có tầm cao trí tuệ và phương thức lãnh đạo khoa học, gắn bó mật thiết với nhân dân

Tại Đại hội XII của Đảng đã đặt ra nhiệm vụ trong 5 năm tới, đó là:

Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ Tập trung xây dựng đội ngũ cán

bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” [65]

Theo TS.Nguyễn Thị Thoa (Học viện Báo chí và Tuyên truyền): “Xây

dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hoá cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phái triển toàn diện” [61 tr9]

Theo điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam:

Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chỉ và hành động, lấy tập chung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và điều lệ Đảng” “Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ, chịu sự giám sát của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng [16.tr5]

Tóm lại, từ những luận điểm trên ta có thể khái quát, xây dựng Đảng là công việc nhằm làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện

1.1.3 Khái niệm tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng

1.1.3.1 Khái niệm tuyên truyền

Thuật ngữ tuyên truyền xuất hiện khoảng 400 năm trước, dùng để chỉ hoạt động của các nhà truyền giáo nhằm thuyết phục, lôi kéo những người khác theo đạo Ki - tô Sau này, thuật ngữ tuyên truyền được sử dụng để biểu đạt các hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của người khác và định hướng hành động của họ theo một khuynh hướng nhất định

"Tuyên truyền là một hoạt động nhằm truyền bá trong quần chúng nhân dân những tư tưởng nền tảng, những quan điểm chính yếu của hệ tư tưởng của chế độ nhằm hình thành một bức tranh đặc trưng về thế giới và lịch sử vận động của xã hội" [38, tr 99]

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong tác phẩm “Người tuyên truyền và cách

tuyên truyền” cho rằng: “Tuyên truyền là đem một việc gì đó nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân làm” [44]

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã cho thấy, công tác tuyên truyền chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng Công tác tuyên truyền luôn đi trước, đi cùng và đi sau các phong trào cách mạng Đi trước để truyền bá tư tưởng, định hướng nhận thức, thống nhất hành động, biến lý tưởng, mục tiêu của Đảng thành lý tưởng, mục tiêu chung của toàn

xã hội Đi cùng là để cổ vũ, động viên, để phát hiện, biểu dương những nhân tố mới, con người mới từ đó thúc đẩy tiến trình cách mạng Đi sau là

để tổng kết thực tiễn, rút ra các bài học kinh nghiệm, những quy luật vận động của cách mạng, từ đó nâng cao trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cải biến xã hội

Như vậy, “tuyên truyền” là hoạt động truyền bá, đưa tư tưởng cách

mạng thâm nhập vào quần chúng, trở thành sức mạnh vật chất thúc đẩy các phong trào cách mạng

1.1.3.2 Khái niệm “vấn đề”

Theo Từ điển Tiếng Việt, “vấn đề” được giải nghĩa như sau: “Vấn đề là

điều cần được xem xét, nghiên cứu, giải quyết” [63, tr.56]

Theo TS Nguyễn Thị Thoa (chủ biên) trong Giáo trình tác phẩm báo

chí đại cương thì vấn đề có các tiêu chí sau: (1)Gồm nhiều sự kiện có cùng

bản chất hợp thành;(2) Chứa đựng mâu thuẫn gồm cả bề rộng lẫn chiều sâu cần phải giải quyết;(3)Mang tính thời đại, giai đoạn lịch sử [60 tr.56 - 57]

1.1.3.3 Tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng

Ngay từ khi còn hoạt động bí mật cho đến lúc dành được chính quyền lãnh đạo toàn xã hội, Đảng ta đã sử dụng tuyên truyền như một phương thức hoạt động, một công cụ sắc bén để truyền bá hệ tư tưởng của mình, để hệ tư tưởng của mình luôn chiếm vị trí lãnh đạo xã hội Đảng ta luôn coi công tác

tuyên truyền là “Một bộ phận quan trọng của cuộc đấu tranh cách mạng” Đảng luôn yêu cầu: “Toàn Đảng phải làm công tác tuyên truyền thật sâu rộng

và liên tục Mỗi đảng viên dù ở cương vị công tác nào đều phải làm công tác tuyên truyền Công tác tuyên truyền, bộ phận chủ yếu của công tác tư tưởng, phải được coi là một trong những công tác căn bản của Đảng mà mỗi đảng viên phải có trách nhiệm tiến hành” [17 tr 21]

Tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng luôn là nội dung xuyên suốt, quan trọng hàng đầu trong toàn bộ hoạt động tuyên truyền của Đảng

Tuyên truyền xây dựng Đảng bao gồm các nội dung:

- Tuyên truyên các vấn đề cương lĩnh, mục tiêu lý tưởng của Đảng; đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc cương lĩnh, mục tiêu, lý tưởng của Đảng

- Tuyên truyền các vấn đề về xây dựng nội bộ Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng

- Tuyên truyền những nguyên lý về tư tưởng, tổ chức và kiểm tra, những nguyên tắc, tiêu chuẩn trong sinh hoạt Đảng và cơ chế để thực hiện các nguyên tắc tiêu chuẩn đó

-Tuyên truyền các quan điểm, Nghị quyết của Đảng về công tác xây dựng Đảng Tuyên truyền về thực tiễn công tác xây dựng Đảng, về những kinh nghiệm xây dựng Đảng của các tổ chức cơ sở Đảng; về những vấn đề nảy sinh từ trong đời sống và sinh hoạt của Đảng; về thái độ của quần chúng trong việc đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng vào cuộc sống; về việc phát huy vai trò tiên phong gương mẫu của người đảng viên

Trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền, thực hiện phát triển kinh

tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa, tuyên truyền xây dựng Đảng còn bao gồm tuyên truyền về những nguyên tắc, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội như: kinh tế, xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng, đối ngoại

Tóm lại, tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng là tuyên truyền để mọi cán

bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân nhận thức đúng đắn và sâu sắc về những qui luật, những cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ta ngày một vững mạnh về chính tri, tư tưởng, tổ chức, để Đảng làm tròn vai trò là đội tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân và nhân dân

lao động; lãnh đạo đất nước

1.2.1 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của báo chí đối với côn t c xâ Đảng

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ chí Minh luôn coi báo chí và những người làm báo là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là

vũ khí sắc bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc và xây

dựng cuộc sống mới cho nhân dân Người từng nói: “Báo chí ta không phải

để cho một số ít người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền, giải thích đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, cho nên phải có tính chất quần chúng và tinh thần chiến đấu [33 tr 414].

Theo Người, báo chí chúng ta chỉ có một đề tài xuyên suốt là: “Chống

thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội” [33 tr412] Để thực hiện được nội dung đó, báo chí cách

mạng phải có tính chiến đấu, trong đó tính Đảng, là bản chất, là tiêu chí cao nhất của báo chí cách mạng Điều này thể hiện trước hết ở đường lối chính trị của tờ báo Báo chí thực chất là hoạt động chính trị, thông tin trên báo chí quan trọng nhất là thông tin chính trị Theo Người, báo chí là công cụ đấu tranh giai cấp, là vũ khí đấu tranh cách mạng Tính tư tưởng cách mạng của báo chí quyết định chất lượng, tác dụng của báo chí Để bảo đảm tính tư tưởng, tính Đảng của báo chí thì trong đó phải thể hiện được tính chiến đấu,

tính giáo dục và tính quần chúng của báo chí Người nói: “Đối với bản thân

báo chí, bản thân người làm báo cũng phải có tính chiến đấu mới làm báo tốt được Viết một bài báo mà loại được những yếu tố cá nhân cũng là một cuộc đấu tranh” [34 tr 317]

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhắc nhở những người làm báo, khi

viết phải trả lời rõ: “Viết cho ai xem? Viết để làm gì?; “Vì ai mà viết? Mục

đích viết làm gì?” [32 tr 40]

Hơn ai hết, Hồ Chí Minh hiểu rõ báo chí là hoạt động thông tin - giao tiếp xã hội nhưng lại có sức mạnh rất lớn để liên kết và can thiệp xã hội từ yếu tố chủ quan của người viết, từ mục đích đăng tải của các tòa Báo Do đó, Người cho rằng báo chí phải bảo vệ chính nghĩa, phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng Ngay từ ngày đầu Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Người căn

dặn các nhà báo: “Ngòi bút các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự

nghiệp phò chính trừ tà” [31 tr 368], “cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ” [34 tr.616] Nhà báo viết

“phải đúng sự thật” “không được bịa ra” [35 tr.568] “chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ, chớ nói chớ viết” [31 tr.543] và coi đó là một trong

những tiêu chuẩn đạo đức số một của người làm báo Người cũng chỉ rõ “

tất cả những người làm báo là người viết, người in, người sửa bài, người phát hành ” [33 tr 422] nên một tòa báo từ người sáng tạo ra tác phẩm báo chí

đến chủ nhiệm, chủ bút phải có trách nhiệm nói lên tiếng nói chính nghĩa, phục vụ nhân dân

1.2.2 Quan điểm của Đản v N nước ta về vai trò của Báo chí đối với công tác xây dựn Đảng

Như đã trình bày ở trên, báo chí ở Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Đảng, đồng thời cũng phản ánh tiếng nói của quần chúng Báo chí là một bộ phận cấu thành hữu cơ trong bộ máy hoạt động của Đảng ta, là yếu tố cấu thành hoạt động tư tưởng, lý luận Báo chí có nhiệm vụ truyền bá đường lối,

chính sách của Đảng đến với quần chúng Thông tin kịp thời, phân tích sâu sắc những sự kiện mới; phát hiện và phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến, nhiệt tình ủng hộ những nhân tố mới, dũng cảm đấu tranh chống những hiện tượng lạc hậu, trì trệ và mọi biểu hiện tiêu cực khác; đề cập và chỉ ra phương hướng giải quyết những vấn đề thiết thực mà xã hội quan lâm; xây dựng dư luận xã hội lành mạnh, động viên quần chúng hoàn thành nhiêm vụ cách mạng của Đảng

Chính vì vậy, Đảng ta luôn đánh giá cao vị trí, vai trò của báo chí trong công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa

VIII đã xác định “báo chí, công luận là một trong bốn hệ thống giám sát cán

bộ, đảng viên”

Ngày 25/7/1990 Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 36 - CT/TW về “Tăng

cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản” nêu rõ:

Sách, báo là công cụ rất quan trọng trên mặt trận tư tưởng góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa, cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động báo chí, xuất bản đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân về sách báo tốt, giáo dục, tuyên truyền đường lối, chính sách của Đàng và Nhà nước, góp phần xây dựng tình cảm, đạo đức, lối sống lành mạnh, mở mang dân trí về mọi mặi, bồi dưỡng ý thức cách mạng, nâng cao ý thức cảnh giác chông lại những luận điệu xuyên tạc của kẻ địch

Chỉ thị 08 - CT/TW ngày 31-3-1992 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác báo chí, xuất bản” nêu rõ:

Báo chí, xuất bản có trách nhiệm góp phần làm cho thế giới quan Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ

đạo trong đời sống tinh thần xã hội, động viên toàn Đảng, toàn dân vượt qua khó khăn thử thách, năng động sáng tạo trong việc thực hiện Nghị quyết Đại hội VII của Đảng, giữ vững ổn định chính trị, tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, đưa đất nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, giữ vững định hướng Xã hội Chủ nghĩa

Đảng lãnh đạo báo chí, nhưng quản lý báo chí là việc của Nhà nước Nhà nước quản lý báo chí thông qua luật pháp, quy chế, thể lệ dựa trên các quan điểm và định hướng chính trị của Đảng

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và công tác quản lý của Nhà nước đối với báo chí là nhằm mục đích bảo đảm thực hiện quyền tự do ngôn luận,

tự do báo chí, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của nhân dân, đồng thời tạo điều kiện cho hệ thống báo chí nước ta phát triển đúng hướng

Xuất phát từ vai trò và sức mạnh của báo chí, ở bất kỳ thời giai đoạn cách mạng nào, Đảng và Nhà nước ta luôn coi việc tuyên truyền xây dựng Đảng là một nhiệm vụ quan trọng, hàng đầu, thường xuyên và cần kíp cúa báo chí Và thực tế, trong mọi hoạt động của mình, báo chí lấy tuyên truyền xây đựng Đảng làm trung tâm, hạt nhân cốt lõi nhất cho các hoạt động tuyên truyền khác

1.2.3 Vai trò của báo Đảng địa p ươn trong tuyên truyền xây

dựn Đảng

Có thể nói, xây dựng Đảng là mảng đề tài truyền thống và quan trọng hàng đầu của báo chí cách mạng Việt Nam Đối với báo Đảng địa phương, bám sát tôn chỉ mục đích chính của tờ báo, đó là cơ quan ngôn luận của Đảng

bộ, chính quyền, diễn đàn của nhân dân các tỉnh đã trực tiếp tham gia công tác xây dựng Đảng thông qua các tác phẩm báo chí Cụ thể là, báo Đảng địa phương đã làm tốt vai trò thông tin, tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp Nhiều tờ báo đã thực sự trở thành những diễn đàn quan trọng để nhân dân cùng nói lên tiếng nói của mình trong vấn đề xây dựng Đảng Qua các trang báo của các tờ báo Đảng địa phương, nhiều ý kiến xây dựng tâm huyết từ nhân dân đã đến được với Đảng, giúp cho Đảng có cơ sở

để điều chỉnh và đề ra nhiều chủ trương lãnh đạo sát với tình hình thực tiễn Điều này được thể hiện rõ nét khi mỗi lần thảo luận xây dựng dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc, hay các văn kiện trình đại hội Đảng bộ cấp tỉnh, các tờ báo địa phương đã nhận hàng vạn ý kiến đóng góp, trong đó có hàng nghìn ý kiến được đăng tải là nguồn thông tin vô cùng quan trọng giúp Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh kịp thời tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện văn kiện trước khi trình Đại hội, qua đó góp phần nâng cao chất lượng Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, làm cho Nghị quyết thực sự xuất phát từ thực tiễn, phù hợp với thực tiễn

Tham gia xây dựng Đảng, các tờ báo Đảng địa phương còn tích cực đấu tranh chống các quan điểm sai trái và thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, triển khai phê phán một cách có hệ thống các luận điệu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng

Cùng với quảng bá mục tiêu lý tưởng của Đảng, báo Đảng địa phương

đã đi đầu trong việc tuyên truyền các điển hình tiên tiến, gương tốt đảng viên

Các chuyên mục: “Gương sáng đảng viên”, “Người tốt quanh ta”, “Người tốt

- việc tốt”, “Nét đẹp đời thường”, “Người đảng viên hôm nay” trên nhiều tờ báo Đảng địa phương đã có tác dụng nêu gương, cổ vũ và nhân rộng các điển hình tiên tiến, cách làm sáng tạo trong xây dựng Đảng

Ưu thế của báo Đảng địa phương là nắm chắc hoàn cảnh cụ thể, phong tục, tập quán, đối tượng nên tác động trực tiếp và mạnh mẽ vào tư tưởng, tình cảm của nhân dân địa phương Báo Đảng địa phương đã tuyên truyền, cổ vũ, động viên phong trào cách mạng của quần chúng, trở thành người bạn tinh thần gần gũi của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh Do vậy, báo Đảng địa phương giữ vai trò quan trọng, làm ổn định chính trị, thúc đẩy công cuộc đổi mới về mọi phương diện, nhất là về xây dựng Đảng, phát triển kinh tế xã hội ở địa phương

Qua sự phản ánh toàn diện các mặt của đời sống, báo Đảng địa phương

đã giúp Đảng bộ tỉnh có cái nhìn và đánh giá khách quan hơn về chất tượng lãnh đạo của tổ chức Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị ở cơ sở, từ đó đề ra nhiều quyết sách kịp thời nhằm từng bước tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở Theo đó, năng lực lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền, vai trò của các đoàn thể quần chúng được nâng lên Chất lượng sinh hoạt của cấp ủy, của các chi bộ Đảng, nhất là chi bộ Đảng ở nông thôn, đường phố, doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã được cải thiện đáng kể Ở rất nhiều địa phương, nhiều ngành, đã không còn tình trạng chi bộ, Đảng ủy bao biện làm thay hoặc khoán trắng lãnh đạo cho Trưởng thôn, Chủ tịch xã, Ban giám đốc

1.3 NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN ĐỐI VỚI BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG KHI TUYÊN TRUYỀN VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG

- Một là, tuân thủ tôn chỉ, mục đích của tờ báo; nắm chắc quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác xây dựng Đảng

Tôn chỉ, mục đích là những quy định cụ thể, yêu cầu và phạm vi thông tin tuyên truyền của tờ báo Khi muốn viết cứ đề tài nào, người làm báo nói chung, người làm báo Đảng địa phương nói riêng cần phải tuân thủ tôn chỉ, mục đích của tờ báo Đây là một nguyên tắc hiến định trong đạo đức nghề nghiệp Bởi chỉ khi tuân thủ tôn chỉ, mục đích của tờ báo thì người làm báo mới có được những bài viết đúng hướng, đúng pháp luật

Nắm chắc quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác xây dựng Đảng giúp Báo Đảng địa phương cập nhật, chuyển tải kịp thời tới đọc giả những tư tưởng cũng như đường lối, chính sách liên quan đến công tác xây dựng Đảng Thực tế cho thấy, công tác xây dựng Đảng hiện nay vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém khuyết điểm kéo dài chậm được khắc phục, do đó làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng Mặt khác, vì nhiều lý do khác nhau

mà đọc giả không tiếp cận được hoặc tiếp cận không đúng với nhiều quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác xây dựng Đảng nên dẫn đến nhận thức chưa đúng, hành động lệch lạc

Bám sát quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác xây dựng Đảng giúp báo Đảng địa phương thực hiện tốt chức năng giám sát của mình: Kịp thời phát hiện, đấu tranh, phê phán những yếu kém trong công tác xây dựng Đảng cũng những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên; đấu tranh chống các quan điểm sai trái và thù địch chống phá Đảng, Nhà nước; hình thành, củng cố niềm tin trong đảng viên, cán bộ và nhân dân đối với Đảng và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cũng qua chức năng giám sát của mình, báo Đảng địa phương phát hiện những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn sinh hoạt Đảng; ghi nhận

sự phản ứng của quần chúng trong việc đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng vào cuộc sống hoặc những bất cập trong thực hiện Nghị quyết cần phải có sự

điều chỉnh từ cấp ủy, chính quyền các cấp để các chủ trương, chính sách được điều chỉnh, bổ sung kịp thời, góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh

- Hai là, đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng

Báo chí ra đời là để đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu thông tin giao tiếp của con người và xã hội Xã hội càng phát triển thì nhu cầu thông tin giao tiếp càng cao, càng đa dạng phong phú Thông tin là chức năng cơ bản, chức năng khởi nguồn của báo chí nói chung, báo Đảng địa phương nói riêng Để thực hiện tốt chức năng thông tin, trước hết báo Đảng địa phương cần phải xác định trúng những vấn đề mà công chúng đang quan tâm

Việc nắm bắt nhu cầu thông tin của công chúng báo chí là rất cần thiết, bởi lẽ công chúng báo chí là lực lượng quyết định vai trò và sức mạnh của báo chí, đồng thời công chúng báo chí là khách hàng quan trọng của báo chí Công chúng báo chí là yếu tố quyết định thành bại trong quá trình truyền thông Do vậy mọi tờ báo phải hướng vào phục vụ đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng Mỗi loại hình báo chí, mỗi tờ báo, thậm chí mỗi chuyên mục báo chí, mỗi tác phẩm báo chí đều có những công chúng bạn đọc đối tượng

mà mình cần hướng tới thông tin và định hướng Công chúng báo Đảng là những đối tượng mà báo Đảng gây ảnh hưởng hoặc hướng vào đó để gây ảnh hưởng dư luận xã hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn người làm báo phải xác định “Viết cho ai? viết cái gì? và viết như thế nào?” [32 tr40] Đó là những câu hỏi mà người làm báo Đảng địa phương cần phải thuộc “nằm lòng” để biết bạn đọc đang cần những thông tin gì, từ đó đáp ứng thông tin kịp thời Viết về xây dựng Đảng cũng vậy, báo Đảng địa phương phương cần nắm bắt nhu cầu thông tin của công chúng để đảm bảo thông tin xây dựng Đảng trên báo vừa đúng, vừa trúng, vừa hấp dẫn

Thực tế cho thấy, những thông tin về xây dựng Đảng mà công chúng báo Đảng địa phương quan tâm, đó là những bức xúc trong công tác xây dựng

và chỉnh đốn Đảng hiện nay, như: vấn đề nâng cao bản chất giai cấp công nhân của Đảng; vấn đề nhận thức, tư tưởng chính trị của đảng viên; vấn đề đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy Đảng và Nhà nước; vấn

đề đạo đức, lối sống; vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; vấn đề đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng báo Đảng địa phương phải chuyển tải được những thông tin trên nhằm đáp ứng những yêu cầu mang tính thời sự của độc giả, có như vậy mới phát huy được vai trò của mình trong thông tin phục vụ xây dựng Đảng

- Ba là, kịp thời giới thiệu những gương điển hình, mô hình hay, cách làm hiệu quả để nhân rộng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Một tấm gương sống còn có

giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [44] Biểu dương những điển

hình tiên tiến từ đó động viên, khích lệ, cổ vũ mọi người cùng làm theo là một trong những vai trò của báo chí nói chung, báo Đảng địa phương nói riêng

Đó cũng là cách để báo Đảng tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng một cách

cụ thể, sinh động thông qua những tấm gương có thực, tạo nên tính thuyết phục và hấp dẫn của tờ báo địa phương

Trong công tác xây dựng Đảng đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình, những cách làm hay, sáng tạo như: những đảng viên mẫu mực trong đạo đức, lối sống, đi đầu trong các phong trào thi đua ở địa phương; những đảng viên biết làm giàu cho mình bằng sức lao động chính đáng và giúp đỡ những người khác làm giàu; những cách làm hay trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ của các tổ chức cơ sở đảng; những kinh nghiệm trong xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; kinh nghiệm của các tổ chức cơ sở Đảng trong lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương báo Đảng địa phương

phải phát hiện được những điển hình này để thông qua các tác phẩm báo chí tuyên truyền rộng rãi vừa để động viên khích lệ những nhân tố tích cực đó tiếp tục vươn lên, vừa là ví dụ cụ thể để cho các cán bộ, đảng viên, tổ chức cơ

sở đảng, các tầng lớp nhân dân học tập, làm theo

- Bốn là, yêu cầu về hình thức thể hiện, thời điểm đăng tải

Về ngôn ngữ: Nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng của báo Đảng địa

phương không phải là những vấn đề chuyên biệt và hẹp, cũng không phải là những kiến thức về những vấn đề quá khái quát, trừu tượng, làm cho công chúng khó cảm nhận trong mà đó là những vấn đề mang tính đại chúng của công tác xây dựng Đảng Vậy ngôn ngữ thể hiện trong tác phẩm chuyển tải vấn đề xây dựng Đảng ngoài việc bảo đảm những yếu tố của ngôn ngữ báo chí như: tính chính xác, khách quan, tính ngắn gọn, tính sinh động, hấp dẫn, thì khi thông tin xây dựng Đảng cần đảm bảo yếu tố “mới và cụ thể” Đây là hai yếu tố căn bản tạo ra tính thời sự Đồng thời hai yếu tố này còn giúp cho nhà báo tránh được sự dập khuôn và tạo ra động lực tìm cách diễn đạt sáng tạo Bên cạnh đó, ngôn ngữ thể hiện các tác phẩm xây dựng Đảng cần ngắn gọn, trực tiếp, tránh tình trạng nói lòng vòng, khó hiểu

Về ảnh: Ảnh báo chí là sự tác động tương hỗ giữa ngôn ngữ ảnh và

ngôn ngữ ký tự Là một loại hình thông tin riêng biệt gây sự chú ý sâu sắc đối với bạn đọc và làm cho thông tin có sức thuyết phục hơn, giúp việc trình bày

tờ báo đẹp hơn, hấp dẫn hơn

Ảnh báo chí có hai loại: Thứ nhất là ảnh kèm bài (ảnh minh họa cho bài viết) Thông thường trong một bài viết có một đến hai ảnh để minh họa Thứ hai là ảnh mang nội dung thông tin như một tác phẩm riêng Có thể là một ảnh (tin ảnh), có thể là một cụm ảnh mang tính chất phóng sự ảnh Đi kèm hình ảnh là chú thích ảnh phải rõ ràng, cụ thể

Ngoài ảnh, báo Đảng địa phương có thể dùng hình họa, đồ họa, biểu đồ… Điều này giúp cho công chúng dễ dàng hiểu được sự liên quan của các thông tin

sự kiện, hiện tượng Sự sinh động qua các hình ảnh, của biểu đồ có tác động mạnh đến người tiếp nhận, góp phần truyền tải thông tin về vấn đề xây dựng Đảng đến công chúng không bị quá khô khan bởi những câu chữ, ngôn từ, tăng hấp dẫn mà vẫn bảo đảm tính xác thực và có tính thuyết phục cao

Về trình bày: cần hợp lý, dễ tiếp thu, cân đối giữa ảnh với ngôn ngữ ký

tự, hộp thông tin sự kiện

Về thời điểm đăng tải: Thời điểm đăng tải cũng là một trong những yếu

tố quan trọng để tác phẩm báo Đảng địa phương có được đông đảo công chúng tiếp nhận hay không Giá trị, sức lôi cuốn người đọc trong vấn đề xây dựng Đảng phụ thuộc vào thời điểm thông tin Nếu thông tin được đưa ra đúng thời điểm thì sức thu hút của nó đối với đối tượng càng lớn vì đó là một điều kiện giúp con người hành động có hiệu quả Nếu triển khai kế hoạch tuyên truyền chậm, thông tin thiếu tính thời sự thì hiệu quả tác động kém, sức hấp dẫn bị hạn chế Chẳng hạn như tuyên truyền về Đại hội Đảng bộ tỉnh, nếu các địa phương không kịp thời thông tin đến bạn đọc về thời gian, địa điểm tổ chức cũng như công tác chuẩn bị các văn kiện Đại hội, công tác chuẩn bị nhân sự điều này sẽ không thực sự lôi cuốn công chúng

Mặt khác, trong thời đại bùng nổ thông tin với sự xuất hiện của internet, mạng xã hội như hiện nay, yêu cầu về thời điểm đăng tải các thông tin tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương lại càng trở nên bức thiết hơn Sự xuất hiện các trang thông tin điện tử của các báo Đảng địa phương được xem là giải pháp “số hóa” báo in, hay còn gọi là báo in Online Như vậy, hình thức này cũng mở ra một tương lai mới cho việc cung cấp báo

in tới độc giả trên mọi miền tổ quốc, vốn bị cản trở bởi địa hình mà những kênh phát hành báo chí thông thường không đến được Điều này đặt ra yêu

cầu cho những người làm báo Đảng địa phương phải có kỹ năng làm báo “đa phương tiện”, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh chóng, chính xác của độc giả

Tiểu kết c ươn 1

Nghiên cứu về “Báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề

xây dựng Đảng”, trong Chương 1 của Luận văn, tác giả đã hệ thống cơ sở

lý luận - thực tiễn về vai trò của báo Đảng đối với vấn đề xây dựng Đảng Trong đó, làm rõ các khái niệm về “báo Đảng”, “báo Đảng địa phương”,

“báo Đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ”; vấn đề “xây dựng Đảng”;

“tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng”; quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của báo chí với công tác xây dựng Đảng; quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của báo chí đối với công tác xây dựng Đảng; vai trò của báo chí với công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, tác giả đã nêu ra những yêu cầu của báo Đảng địa phương khi thông tin, phản ánh các nội dung về vấn đề xây dựng Đảng Đây là những cơ sở quan trọng để tác giả tiếp tục triển khai nghiên cứu ở Chương 2

C ươn 2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO

ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

2.1 GIỚI THIỆU ĐỐI TƯỢNG KHÁO SÁT

2.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành, phát triển các báo Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam và Bắc Ninh

Các báo Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam và Bắc Ninh được thành lập vào năm 1962 Lịch sử hình thành và phát triển của các báo đều gắn với liền với lịch sử phát triển của các tỉnh Hơn 50 năm qua, các báo đều đã và đang làm tròn vai trò là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các tỉnh

Hiện nay, 4 báo đều phát hành mỗi tuần 6 kỳ, bao gồm: thứ hai, thứ ba,

thứ tư, thứ năm, tứ sáu và số cuối tuần Riêng báo Bắc Ninh và Hà Nam có thêm ấn phẩm hằng tháng Ngoài ra, các báo như: Nam Định, Bắc Ninh và Ninh Bình còn có trang thông tin điện tử tổng hợp

Về khổ báo: - báo Bắc Ninh và báo Hà Nam có chung khổ báo 29 x 42

cm, số lượng 8 trang (đối với các số báo hàng ngày), và xuất bản khổ 22x28,5cm đối với số báo hằng tháng Các báo Ninh Bình, Nam Định vẫn duy trì khổ 42 x 58 cm đối với các số báo từ thứ 2-thứ 6, số lượng 4 trang; riêng số cuối tuần khổ 29 x 42 cm, số lượng 12 trang Các số báo được in màu trang 1, trang 4; trang 1 và trang 12 (số cuối tuần)

Về cơ cấu tổ chức của các báo: Hiện tại các báo đều được bố trí có số

lượng biên chế từ 45-50 người, riêng báo Bắc Ninh có 75 người (bao gồm cả xưởng in) Các báo đều có tổ chức cơ sở Đảng, trong đó tỷ lệ đảng viên khá cao (chiếm trên 70% tổng số cán bộ, công nhân viên cơ quan)

Các phòng chuyên môn thường bố trí ở 7-8 phòng Trong đó Ban Biên tập từ 3-4 người

2.1.2 Giới thiệu sơ bộ cách thức tổ chức thông tin vấn đề xây dựng Đảng trên các báo

Để đánh giá đúng thực trạng chất lượng của các tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục tuyên truyền về vấn đề xây dựng Đảng, tác giả

đã thực hiện khảo sát về nội dung và phương thức thể hiện nội dung thông tin

về mảng đề tài này đối với tất cả các số báo trên báo Ninh Bình, Nam Định,

Hà Nam và Bắc Ninh Thời gian khảo sát từ năm 2011 đến năm 2015

Theo đó, hiện nay, các báo Nam Định, Ninh Bình trung bình mỗi số sử dụng 8-10 bài và khoảng 14-19 tin (trong đó có 5 tin trong nước và Quốc tế)

và sử dụng 7-9 ảnh kèm tin, bài Các bài tin, bài, ảnh tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng được các báo bố trí trên trang 3, còn phần tin được bố trí chủ yếu

ở trang 1 và một phần trang 3 (đối với các số từ thứ 2-thứ 6); riêng số cuối tuần các tin, bài xây dựng Đảng thường được bố trí ở trang2

Các báo Bắc Ninh, Hà Nam trung bình mỗi ngày sử dụng 9-10 bài và 10-11 tin, 7-9 ảnh Việc tổ chức thông tin tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Hà Nam, Nam Định thường được bố trí ở trang 1 và chuyên trang “Chính trị- xã hội” (trang 4) và bố trí các tin, bài xây dựng Đảng ở những trang đầu của các ấn phẩm hằng tháng

Bộ phận chủ lực chuyên viết về đề tài xây dựng Đảng trên các báo thường được giao cho phòng Xây dựng Đảng – Nội chính hoặc Phòng chính trị (Báo Ninh Bình) Các phòng được bố trí biên chế từ 6 – 7 người, trong đó

đa phần là đảng viên, thậm chí 100% là đảng viên như ở báo Ninh Bình 100% cán bộ, phóng viên phòng Xây dựng Đảng – Nội chính có trình độ chuyên môn đại học, trong đó nhiều đồng chí được đào tạo từ các trường chuyên ngành báo chí

2.2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

2.2.1 Về nội dung

Nội dung thông tin về vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng địa

phương đồng bằng Bắc bộ được thể hiện qua các khía cạnh sau:

2.2.1.1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức về chính trị, tư tưởng

Đây là một trong những nội dung quan trọng đã được các báo: Ninh Bình, Hà Nam, Nam Định và Bắc Ninh phản ánh, thông tin trong các chuyên mục, chuyên trang của tờ báo Qua khảo sát cho thấy, bám sát định hướng, tôn chỉ, mục đích của tờ báo Đảng địa phương, các báo đã thường xuyên tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chính trị, tư tưởng như: Xây dựng và bảo vệ cương lĩnh, đường lối chính sách của Đảng; tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, góp phần hình thành, phát triển ý thức Xã hội Chủ nghĩa, từ đó hình thành niềm tin khoa học vào Đảng, thúc đẩy cán bộ đảng viên và nhân dân tích cực tham gia vào sự nghiệp đổi mới, đưa đất nước tiến lên Chủ nghĩa xã hội

Với nội dung này, các báo khảo sát đã đầu tư lượng tin, bài khá lớn để phản ánh cụ thể, sinh động từng bước phát triển con đường cách mạng của nước ta do Đảng lãnh đạo Cụ thể: Trong 5 năm (2011-2015), Báo Ninh Bình

đã đưa: 119 tin, 92 bài; Báo Nam Định: 117 Tin, 87 bài; Báo Hà Nam: 74 Tin,

119 bài; Báo Bắc Ninh: 161 Tin, 129 bài về lĩnh vực nâng cao nhận thức về chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân

Vào các dịp kỷ niệm ngày thành lập Đảng (3/2), ngày sinh nhật Bác (19/5), ngày Quốc khánh (2/9); ngày sinh Lê nin (22/4); ngày Cách mạng Tháng Tám (19/8) hoặc các sự kiện quan trọng của đất nước, của tỉnh như Đại hội Đảng bộ tỉnh, Đại hội Đảng toàn quốc các báo đã dành nhiều diện tích

để đăng tải các bài xã luận, chuyên luận như: “Đi theo ánh sáng của Đảng”