Xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ của cục cảnh sát quản lý trại giam, bộ công an hiện nay

Tổng hợp các công trình trên đưa ra một bức tranh tương đối toàn diện trong hoạt động xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý t

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ VĂN TUẤN

XÂY DỰNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤ TẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN VÀ BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ

CỦA CỤC CẢNH SÁT QUẢN LÝ TRẠI GIAM,

BỘ CÔNG AN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI - 2019

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ VĂN TUẤN

XÂY DỰNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤ TẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN VÀ BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ

CỦA CỤC CẢNH SÁT QUẢN LÝ TRẠI GIAM,

BỘ CÔNG AN HIỆN NAY

văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Chủ tịch Hội đồng

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu,

tư liệu trích dẫn đều có nguồn gốc rõ ràng Những kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Văn Tuấn

Em xin chân thành bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới

PGS, TS Phạm Huy Kỳ, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo giúp đỡ em

thực hiện và hoàn thành luận văn

Em xin chân thành biết ơn các Thầy giáo, Cô giáo Khoa Chính trị học, Học viện Báo chí Tuyên truyền đã nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ em trong quá trình học tập, nghiến cứu tại trường

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Lê Văn Tuấn

ANQG : An ninh quốc gia

BDNV : Bồi dưỡng nghiệp vụ CAND : Công an nhân dân

CATW : Công an trung ương CSNV : Chiến sĩ nghĩa vụ

PNĐT : Phòng, ngừa đấu tranh QLNN : Quản lý nhà nước

QLTG : Quản lý trại giam

TTATXH : Trật tự, an toàn xã hội VHCT : Văn hóa chính trị

VPPL : Vi phạm pháp luật

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤ TẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN CỦA CỤC CẢNH SÁT QUẢN LÝ TRẠI GIAM, BỘ CÔNG AN 8

1.1 Nhận thức chung về văn hóa chính trị và cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ công an 8

1.2 Cấu trúc của văn hóa chính trị và nội dung, phương thức xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an 34

Chương 2:XÂY DỰNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤTẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN CỦA CỤC CẢNH SÁTQUẢN LÝ TRẠI GIAM, BỘ CÔNG AN - THỰC TRẠNG,NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 44

2.1 Khái quát chung về Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ công an 44

2.2 Thực trạng xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an 50

2.3 Nguyên nhân của thực trạng và kinh nghiệm xây dựng VHCT cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý Trại giam giai đoạn hiện nay 68

Chương 3:QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNGXÂY DỰNG VĂN HÓA, CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤTẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN CỦA CỤC CẢNH SÁTQUẢN LÝ TRẠI GIAM, BỘ CÔNG AN TRONG THỜI GIAN TỚI 77

3.1 Nhưng quan điểm cơ bản xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an hiện nay 77

3.2 Giải pháp chủ yếu để xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an hiện nay 85

KẾT LUẬN 103

TÀI LIỆU THAM KHẢO 105

PHỤ LỤC 111

TÓM TẮT LUẬN VĂN 122

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về quản lý và phạm nhân, vấn

đề xây dựng VHCT nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ chiến sĩ nghĩa vụ của lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an được đặt ra như một yêu cầu khách quan Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, dưới tác động của nền kinh tế thị trường, thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước, tình hình hoạt động và biến động cơ học của tội phạm cũng đang có những diễn biến rất phức tạp, Điều đó, tác động ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý phạm nhân góp phần không nhỏ vào công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm của lực lượng Cảnh sát nhân dân Trong khi đó chất lượng của chiến sĩ nghĩa vụ của Cục Cảnh sát quản lý trại giam (QLTG), nhất là xây dựng VHCT còn nhiều hạn chế và bất cập nên việc thực hiện nhiệm vụ của chiến sĩ nghĩa vụ còn chưa đáp ứng được yêu cầu so với với thực tế

Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội đặt ra hết sức nặng nề Do đó, để xây dựng lực lượng CAND vững mạnh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới, cần chú trọng đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng trình độ chính trị xây dựng VHCT cho đội ngũ chiến sĩ nghĩa vụ CAND của cục quản lý trại giam, Bộ Công an Đây là một nội dung cơ bản để xây

dựng lực lượng Công an cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại

Thực tiễn trong công tác giáo dục và cải tạo phạm nhân ở các trại giam của cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an có vị trí, vai trò hết sức quan trọng Đặc biệt, trong những năm qua đứng trước diễn biến phức tạp về tình hình tội phạm, số lượng người phạm tội bị toà án kết án tù được đưa đến trại giam chấp hành án ngày một gia tăng, bên cạnh đó tính chất mức độ tội phạm cũng hết sức nguy hiểm Theo thống kê của cục Cảnh sát QLTG từ năm 2014 đến nay cho thấy, số lượng phạm nhân chấp hành án luôn trên 100.000, trong đó

có cả những phạm nhân chấp hành án phạt tù về các tội xâm phạm ANQG hoặc liên quan tới ANQG; số phạm nhân tái phạm, tái phạm nguy hiểm chiếm

tỷ lệ lớn Trong quá trình chấp hành án phạm nhân luôn có diễn biến phức tạp với những hành vi vi phạm khác nhau như: bỏ trốn khỏi nơi giam giữ, Sử dụng điện thoại di động trái phép, tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy, rượu bia trong trại giam, trốn, chống đối lao động, hành hung, bạo hành với bạn tù

Trước tình hình thực tiễn đó, cán bộ, chiến sĩ đã nhận thức rõ nhiệm vụ chính trị trên các mặt công tác, đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng, huấn luyện cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ của Cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an có tác dụng xây dựng cho họ cơ bản về

bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông về pháp luật, nghiệp vụ Tuy nhiên,

hoạt động huấn luyện cho CSNV tại trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát QLTG còn những hạn chế, thiếu sót như: Việc áp dụng nội dung, kiến thức huấn luyện chưa đầy đủ, các hình thức, phương pháp huấn luyện chưa có sự

đổi mới, phong phú, cán bộ làm công tác quản lý, huấn luyện thường biến

động, thiếu sự ổn định; điều kiện vật chất, trang bị kỹ thuật còn hạn chế; trình

độ đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, huấn luyện còn chưa đồng đều; số chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ quân sự được huấn luyện nghiệp vụ phục vụ cho hoạt động quản lý phạm nhân ở các trại giam của Bộ Công an còn hạn chế về

số lượng, trình độ trung học phổ thông, phong tục tập quán ở mỗi vùng miền khác nhau

Với lý do trên, Học viên đã chọn đề tài: “ Xây dựng văn hóa chính trị

cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam hiện nay” làm luận văn thạc sĩ Chính trị học - Chuyên ngành chính

trị phát triển của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xây dựng văn hóa chính trị là một vấn đề lý luận và thực tiễn đã được

các học giảquan tâm nghiên cứu Hiện nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu

có liên quan đến đề tài như:

2.1 Các cuốn sách:

Giáo trình “Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam”, của

tác giả Trần Văn Giàu, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội Hà Nội, năm

1980[51];“Giáo trình lý luận văn hoá”, là giáo trình lý luận văn hóa của Phạm Ngọc Trung, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2012[53]; “Con

người chính trị Việt Nam truyền thống và hiện đại”,Nguyễn Văn Huyên chủ

biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2009[31]; “Văn hoá ứng xử Công

an nhân dân Việt Nan”, cuốn sách, của GS,TS Trần Đại Quang Chủ biên Nhà

xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2016[35]; “Bước đầu tìm hiểu những giá trị

văn hoá chính trị truyền thống Việt Nam”, của tập thể tác giả GS.TS Nguyễn

Văn Huyên, Nguyễn Hoài Văn, Nguyễn Văn Vĩnh Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2009[32]; “Những vấn đề văn hoá, lý luận và

ứng dụng”, của GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, Nhà xuất bản Văn hoá - Văn

nghệ thành phố Hồ Chí Minh, năm 2014[50]; “Khoa học quản lý”, là cuốn

sách của tác giả Nguyễn Minh Đạo, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội năm

1997 [28] và “Phát triển văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá, một số kinh

nghiệm của các nước trên thế giới”, của tác giả Tạ Ngọc Tấn, Nhà xuất bản

Lý luận Chính trị, năm 2014[45]

2.2.Các Luận án Tiến sĩ, đề tài khoa học và các văn bản của Chính phủ, Bộ Công an:

Đề tài nghiên cứu khoa học “Xây dựng lực lượng CAND trong tình

hình mới”, của Trần Quang Trọng và các tác giả, là Đề tài nghiên cứu khoa

học cấp Nhà nước, năm 2006[52]; “Xây dựng lối sống đạo đức và chuẩn mực

xã hội mới trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa”, Đề tài Khoa học xã hội 04.03,

Chương trình KHCN cấp nhà nước KHXH thành phố Hà Nội, năm 2000[23];

Đề tài, “Xây dựng và hoàn thiện lý luận xây dựng lực lượng CAND trong tình

hình mới”, của Trần Bá Thiều, là Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, mã số

BX – 2011 – X12 – 014, năm 2015[49]

Luận án Tiến sĩ, “Phát triển văn hoá chính trị người sĩ quan biên

phòng trong tình hình mới”, Luận án Tiến sĩchuyên ngành Triết học, Học

viện Chính trị, của tác giả Nguyễn Thái sinh, năm 2010[43]; “Văn hóa chính

trị Hồ Chí Minh”, của Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lập, là Luận án Tiến sĩ Chính trị

học, Học Viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2015[33]

Nghị định số 18/2013/NĐ-CP ngày 21/02/2013 của Chính phủ quy định tiêu chuẩn vật chất hậu cần đối với sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ đang phục vụ trong lực lượng CAND, năm 2013[20];Quyết định số 3411/QĐ-BCA ngày 09/6/2015 của Bộ Công an quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và

tổ chức bộ máy của Trung tâm Thông tin chỉ huy Bộ Công an[11]

Qua nghiên cứu tình hình các công trình nêu ở trên có phạm vi nghiên cứu cũng như đối tượng nghiên cứu khác nhau, tuy nhiên đều có điểm chung cơ bao nhất đó là về văn hóa, văn hóa ứng xử, truyền thống nói phản ánh chung chung ít đề cập đến chủ thể, địa bàn nhất định, nếu có chỉ mang tính chung chung Trên cơ sở đó, mỗi công trình đều có những đề xuất, giải pháp nhằm đưa ra hướng tốt nhất để nâng cao hiệu quả công tác này Tổng hợp các công trình trên đưa ra một bức tranh tương đối toàn diện trong hoạt động xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam hiện nay Mặc dù các công trình trên đều có những hạn chế về phạm vi nghiên cứu, giới hạn bởi địa bàn, đối tượng, thời gian nghiên cứu do đó các giải pháp mang tính chất phù hợp với mỗi lĩnh vực ở một thời kỳ nhất định và theo chức năng nhiệm vụ của chủ thể được nghiên cứu Tuy nhiên hiện nay chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu sau

về “Xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam hiện nay”

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của luận văn là nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng VHCT cho CSNV của ngành Công an, từ đó khảo sát thực trạng và đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm xây dựng VHCT cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Để đạt được mục đích trên, luận văn cần giải quyết được những nhiệm

vụ cụ thể sau đây:

- Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về văn hóa chính trị và xây dựng

văn hóa chính trị cho CSNV thuộc Cục Cảnh sát QLTG của ngành công an

- Phân tích, đánh giá thực trạng việc xây dựng văn hóa chính trị cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát QLTG, Bộ công an

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm tăng cường xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ công an trong thời gian tới

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là vấn đề xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an

4.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

+ Phạm vi về nội dung luận văn chỉ tập trung nghiên cứu về vấn đề xây dựng VHCT cho chiến sĩ nghĩa vụ tại trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an

+ Thời gian khảo sát từ năm 2014 đến hết tháng 6 năm 2018

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở những luận điểm của chủ nghĩa Mác -

Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về VHCT

và xây dựng VHCT, từ đó vận dụng vào xây dựng VHCT cho CSNV của cục Cảnh sát QLTG, Bộ công an; các thành tựu của khoa học chính tri ở nước ta

Luận văn còn được thực hiện dựa trên cơ sở nghiên cứu, tổng kết thực tiễn về tình hình chiến sĩ nghĩa vụ của Cục cảnh sát QLTG, Bộ công an, thực tiễn việc xây dựng VHCT cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện và BDNV của lực lượng Cảnh sát QLTG, Bộ Công an từ 2014 đến năm 2018

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện

chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Luận văn còn sử dụng các phương pháp cụ thể như: lôgic - lịch sử; phân tích - tổng hợp; nghiên cứu tài liệu, tổng kết thực tiễn và điều tra xã hội học

6 Đóng góp mới của luận văn

- Phân tích, làm rõ các khái niệm về chiến sĩ nghĩa vụ; huấn luyện; huấn luyện chiến sĩ nghĩa vụ, xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa

vụ tại Trung tâm huấn luyện và khái niệm xây dưng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện và BDNV của Cục Cảnh sát QLTG Bộ công an

- Khảo sát thực trạng việc xây dựng VHCT chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát QLTG, Bộ công an Làm rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát QLTG Bộ công an hiện nay

- Đưa ra các phương hướng trong thời gian tới đối với công tác xây dựng VHCT cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện và BDNV của Cục Cảnh sát QLTG, Bộ công an

- Đề xuất, xây dựng hệ thống các giải pháp tăng cường xây dựng văn hóa chính trị cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện và BDNV trong thời gian tới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần bổ sung và làm phong phú

thêm cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động huấn luyện CSNV của Cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an

- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các đồng chí lãnh đạo, các cán bộ chuyên trách, các cơ quan chức năng góp phần xây dựng văn hóa chính trị cho CSNV của các Trung tâm huấn luyện trong phạm vi toàn quốc do Bộ Công an quản lý

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại trung Tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an

Chương 2: Xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại, Bộ Công an – Thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra

Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường công tác xây dựng văn hóa, chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại, Bộ Công an trong thời gian tới

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CHO CHIẾN SĨ NGHĨA VỤ TẠI TRUNG TÂM HUẤN LUYỆN CỦA CỤC CẢNH SÁT QUẢN LÝ TRẠI GIAM, BỘ CÔNG AN

1.1 Nhận thức chung về văn hóa chính trị và cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ công an

1.1.1 Một số khái niệm

- Chiến sĩ nghĩa vụ

Theo Từ Điển Tiếng Việt của Giáo sư Hoàng Phê khái niệm về chiến sĩ

nghĩa vụ như sau: “ Là người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân” [34,tr 198]

và căn cứ vào khoản 5, Điều 3, Luật Công an nhân dân năm 2014 xác định “

chiến sĩ nghĩa vụ là công dân Việt Nam thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân được phong, thăng cấp bậc hàm Thượng sĩ, Trung sĩ, Hạ sĩ, Binh nhất, Binh nhì” [41, tr1]

- Khái niệm huấn luyện

Huấn luyện là “Giảng dạy và hướng dẫn luyện tập Huấn luyên về quân

sự…”[34,tr 590] Mặt khác, Huấn là dạy bảo, luyện là tập tành Huấn luyện:

là công tác rèn luyện cán bộ để họ nắm vững lý luận, rút được kinh nghiệm của việc làm, sao cho các hành động thu được nhiều kết quả

Huấn luyện (hay Tiếng Anh nghĩa là “coaching”) đang là một xu thế mới ở Việt Nam Huấn luyện được xem là một phương pháp để giúp đỡ người khác rèn luyện, phát triển, học hỏi những kỹ năng mới, đối mặt với thử thách

cá nhân, kiểm soát sự thay đổi trong cuộcsống, xây dựng mục tiêu và đạt được thành công Việc huấn luyện con người được định nghĩa là một tiến trình thúc đẩy sự lớn lên và phát triển khả năng của con người

- Khái niệm huấn luyện chiến sĩ nghĩa vụ

Từ các khái niệm trên, có thể hiểu huấn luyện chiến sĩ nghĩa vụ như

sau: “Huấn luyện chiến sĩ nghĩa vụ là quá trình huấn luyện viên căn cứ vào kế

hoạch, chương trình môn học để tổ chức giảng dạy, thực hành kỹ, chiến thuật cho chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quy định của pháp luật, giúp chiến sĩ vận dụng kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tiễn công tác”

- Chủ thể huấn luyện cho lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam tại Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ là huấn luyện viên, giáo viên của Đội huấn luyện nghiệp vụ - Quân sự võ thuật, cán bộ của Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an Đối với Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ, công tác huấn luyện cho cán bộ chiến sĩ đảm nhiệm theo Quyết định số 2292/QĐ-BCA- X11, ngày 29/04/2014 của Bộ Công an về việc ban hành Quy chế về tổ chức, hoạt động và mối quan hệ phối hợp của Trung tâm Huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ trong CAND [10]; Quyết định số 13919/QĐ-X11- X14, ngày 25/11/2015 của Tổng cục Chính trị CAND về chương trình khung huấn luyện chiến sĩ nghĩa vụ trong Công an nhân dân[47] và Quyết định số 3411/QĐ-BCA ngày 29/6/2015 của Bộ Công

an quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Trung tâm thông tin chỉ huy Bộ Công an[11]

Đối tượng huấn luyện là chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an Đối với Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ, đối tượng huấn luyện là CSNV trong lực lượng CAND nói trung và cán bộ công tác tại cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an

- Về nội dung huấn luyện: Giảng dạy, truyền đạt cho chiến sĩ nghĩa vụ nắm được lý thuyết cơ bản về pháp luật, nghiệp vụ và đặc biệt xây dựng ý thức hệ về văn hóa, chính trị từ đó, xác định nhiệm vụ của Cảnh sát QLTG; các kỹ năng, chiến thuật quản lý, phạm nhân, phục vụ hoạt động QLNN và đấu tranh phòng, chống tội phạm Đặc biệt, giúp cán bộ chiến sĩ nắm vững quy định của pháp luật, văn hóa, chính trị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

- Mục đích huấn luyện: Giúp cho CSNV Cảnh sát trại giam nắm được

lý thuyết về văn hóa, chính trị, pháp luật và thực hành thuần thục kỹ, chiến

thuật trong quan lý và canh gác vũ trang mục tiêu đã được trang bị cơ bản ở Trung tâm huấn luyện để có thể nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Xuất phát từ những phân tích đánh gia trên, có thể khái niệm công tác huấn luyện Cảnh sát trại giam tại Trung tâm huấn luyện của Bộ Công an như

sau: Là quá trình huấn luyện viên chiến sĩ nghĩa vụ Cảnh sát trại giam, Bộ

Công an căn cứ vào chương trình, kế hoạch, yêu cầu công tác để tổ chức giảng dạy, tập luyện cho cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát trại giam những kiến thức cơ bản và thực hành để quản lý, phạm nhân trong các trại giam của Bộ Công an, từ đó giúp chiến sĩ nghĩa vụ được huấn luyện nắm được lý thuyết cơ bản, có khả năng thực hành thành thạo các kiến thức, kỹ thuật, chiến thuật được trang bị và vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn công tác góp phần nâng cao hiệu quả quản lý xã hội của nhà nước

- Khái niệm văn hóa chính trị

Theo từ điển tiếng Việt, văn hóa là “Tổng thể nói chung những giá trị

vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử Kho tàng văn hóa dân tộc Văn hóa phương Đông Nền văn hóa cổ ” và chính trị là “Những vấn

đề về điều hành bộ máy nhà nước hoặc những hoạt động của giai cấp, chính đảng nhằm giành hoặc duy trì quyền điều hành nhà nước; những hiểu biết về mục đích, đường lối và nhiệm vụ đấu tranh của các chính đảng cũng như đông đảo quần chúng; có tính chính trị, mang tính chính trị” [34,tr 279]

Trong lịch sử tư tưởng nhân loại, có nhiều cách hiểu, định nghĩa khác nhau về văn hóa, chính trị Mỗi học thuyết văn hóa, chính trị, mỗi nhà tư tưởng về văn hóa, chính trị có cách tiếp cận khác nhau dựa trên cơ sở lợi ích, mục đích và trình độ tư duy của họ Song, các học giả đều cho rằng văn hóa, chính trị là một hiện tượng xã hội phức tạp, bao gồm nhiều mối quan hệ, nhiều khía cạnh khác nhau như:

Văn hóa chính trị chỉ là một khía cạnh, một lĩnh vực của văn hóa Hoạt động chính trị được coi là văn hóa thì đều phải có một thể chế và niềm tin

chính trị Do vậy, xây dựng VHCT có thể được hiểu là hệ thống các niềm tin

về quyền lực, quyền và thẩm quyền - những yếu tố gắn với thiết chế nhà nước Cũng có thể hiểu rằng, xây dựng VHCT là những định hướng chính trị, thái độ chính trị của chủ thể đối với hệ thống chính trị cũng như đối với vai trò của bản thân chủ thể đó trong hệ thống chính trị

Những tác động liên quan đến VHCT đó là, Bộ máy nhà nước nên được tổ chức, điều hành như thế nào; bộ máy nhà nước nên làm những gì Hai vấn đề này chính là sự đề cập đến vai trò của chính trị đối với phát triển kinh

tế, xã hội Ngoài ra, trong xây dựng VHCT có một số nguyên tắc liên quan đến các giá trị, niềm tin và thái độ, cảm xúc của các thành viên trong cộng đồng Đó là, những niềm tin được san sẻ; những luật lệ được chấp nhận một cách phổ biến Các nguyên tắc này chính là sự đề cập đến mối quan hệ gắn

bó, mang tính pháp lý giữa chính trị và văn hóa

Từ các phân tích nêu trên cho thấy rằng, trung tâm của VHCT là vấn đề định hướng, hay xây dựng VHCT có chức năng chủ yếu là định hướng Đó là các định hướng về nhận thức, tình cảm và sự đánh giá Cụ thể như các định hướng về cấu trúc bộ máy nhà nước; định hướng về nhận thức, hiểu biết hệ thống chính trị, những người trong bộ máy cầm quyền, vai trò của truyền thông; định hướng về niềm tin, sự tin tưởng về luật lệ trong hoạt động chính trị; định hướng về hoạt động chính trị của chủ thể như thái độ, ý thức, cách thức hoạt động chính trị Điều đó cho thấy rằng, mỗi hệ thống chính trị đều gắn liền với một cách thức định hướng đặc thù của VHCT

Ở mỗi quốc gia hiện nay trên thế giới, quyền lực chính trị thể hiện chủ yếu ở quyền lực của đảng chính trị; quyền lực nhà nước và quyền lực của nhân dân Việc thực thi quyền lực này có văn hóa, chúng được định hướng bởi văn hóa là biểu hiện về mặt hình thức của VHCT được cụ thể như sau:

Thứ nhất, là văn hóa bầu cử để giành địa vị cầm quyền của các lực lượng chính trị trong xã hội Hình thức này biểu hiện việc giành, giữ địa vị cầm quyền

của các lực lượng chính trị phải mang tính cạnh tranh và tuân theo pháp luật Bởi chính trị, là việc phân bố và thực thi quyền lực giữa các lực lượng chính trị trong xã hội Quyền lực này phải do dân ủy nhiệm qua các cuộc bầu cử; quyền lực được ủy nhiệm sẽ trở thành “thẩm quyền” - quyền lực chính đáng

Thứ hai, văn hóa cầm quyền của cá nhân các nhà chính trị, đội ngũ công chức, viên chức trong bộ máy nhà nước Văn hóa lãnh đạo và văn hóa quản lý là hai hoạt động chủ yếu, cần thiết của cá nhân các công chức, viên chức có chức trách trong bộ máy nhà nước

Văn hóa lãnh đạo được hiểu là các hoạt động không sử dụng tới công

cụ quyền lực Đây được hiểu là các hoạt động mang tính định hướng, thuyết phục, tức hoạt động gắn với việc sử dụng quyền lực “mềm” thông qua việc nghe, nhìn, cảm giác để xác định nhằm xây dựng các đường lối, chiến lược, chính sách quốc gia; thông qua việc nói, truyền đạt để thuyết phục thực hiện các đường lối, chiến lược, chính sách đó Nếu nhìn nhận thể chế quốc gia là

cơ thể con người, thì văn hóa lãnh đạo phụ thuộc rất lớn vào hiến pháp, pháp luật cùng với các giác quan của thể chế văn hóa của người đó Các giác quan đầy đủ, hoàn hảo, bộ não minh mẫn, tức các nhà cầm quyền của quốc gia thực hiện vai trò lãnh đạo có tầm nhìn, sáng suốt, có năng lực xây dựng pháp luật, chính sách là cơ sở quan trọng để hoạt động lãnh đạo có văn hóa

Văn hóa quản lý được hiểu là các hoạt động sử dụng tới công cụ quyền lực Đây được hiểu là các hoạt động mang tính ép buộc, tức các hoạt động gắn với việc sử dụng quyền lực “cứng” nhằm chỉ đạo, điều hành, hỗ trợ việc thực hiện các đường lối, chiến lược, chính sách Nếu nhìn nhận thể chế (quốc gia)

là cơ thể con người, thì văn hóa quản lý phụ thuộc rất lớn vào đôi tay (thể chế chính trị) và trái tim (lực lượng cầm quyền) của người đó Đôi tay hoàn hảo, khỏe mạnh, trái tim nhân hậu, tức cá nhân các nhà cầm quyền thực hiện vai trò quản lý có phẩm chất đạo đức, có năng lực thực thi pháp luật, chính sách

là cơ sở quan trọng để hoạt động quản lý có văn hóa

Văn hóa lãnh đạo và văn hóa quản lý là các hoạt động gắn kết với nhau của cá nhân các nhà cầm quyền Chúng được sử dụng tùy theo chức năng và nhiệm vụ cụ thể Việc kết hợp giữa hai hoạt động này được coi là văn hóa quản trị quốc gia

Thứ ba, văn hóa giám sát, phản biện về văn hóa tham dự của nhân dân, các tổ chức xã hội đối với tổ chức, hoạt động của nhà nước, các cá nhân có chức trách trong bộ máy nhà nước, đặc biệt trong các cơ quan hành pháp và chính quyền địa phương Các hoạt động giám sát, phản biện của nhân dân, các

tổ chức xã hội là mang tính độc lập Nếu nhìn nhận thể chế quốc gia là cơ thể con người, thì văn hóa giám sát, phản biện phụ thuộc rất lớn vào cấu trúc hoàn hảo của các chủ thể chế kinh tế, chính trị và các giác quan của thể chế văn hóa Điều đó có nghĩa là, việc bảo đảm đầy đủ, hoạt động hoàn hảo của các chi, các giác quan, tức kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân, lực lượng đa số và lực lượng thiểu số cầm quyền, tổ chức xã hội thuộc nhà nước và tổ chức xã hội dân

sự được hoạt động bình đẳng, tuân theo luật pháp là điều kiện quan trọng để hoạt động giám sát, phản biện của nhân dân, các tổ chức xã hội có văn hóa

Văn hóa chính trị có vai trò to lớn trong quản trị quốc gia Quốc gia khó có thể phát triển được, tức “đôi chân” (thể chế kinh tế) khó có thể đi được nếu không có sự giúp đỡ cũng như định hướng đường đi bởi các giác quan của thể chế văn hóa

Để xây dựng, nâng cao VHCT, các nhà khoa học đã nghiên cứu, đưa ra các chỉ số nhằm xác định mức độ đạt được của nó Một số dấu hiệu chủ yếu của chỉ số VHCT được các nhà khoa học nêu ra như sau: sự hưởng ứng của công dân trong các cuộc bầu cử; sự tự hào về nhiều phương diện của quốc gia mình; sự tin tưởng và bảo đảm công bằng của các cơ quan công quyền;

sự tự do ăn nói về chính trị; sự khoan dung với ý kiến khác biệt; sự tự tin vào năng lực bản thân khi tham gia vào đời sống chính trị, xã hội; sự hợp tác

và tin cậy trong xã hội dân sự, tham gia vào các đoàn thể và các tổ chức

thiện nguyện; lòng tin vào các ngành nghề trong xã hội và các lĩnh vực trong

hệ thống chính trị

Trong các chỉ số nêu trên, lòng tin trong VHCT đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm nhất Lòng tin như vậy được dựa trên sự thỏa mãn ngày càng nhiều các giá trị như: sự an toàn kinh tế, thân thể; sự bình đẳng xã hội, việc bảo đảm môi sinh; hay sự đa nguyên văn hóa và sự tự do thể hiện của bản thân

Theo Giáo sư Song Thành khái niệm văn hóa chính trị: “Là một bộ

phận cấu thành của văn hoá, kết tinh trong đó cả tri thức, lý tưởng, đạo đức

và năng lực hoạt động chính trị, có ảnh hưởng đến thái độ, hành vi chính trị của một cá nhân hay một cộng đồng xã hội nhất định Văn hoá chính trị được hình thành từ kinh nghiệm lịch sử của dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hoá chính trị hiện đại, dưới sự chi phối của hệ tư tưởng chính trị của giai cấp hay đảng cầm quyền” [48,tr 86] và trong tài liệu các chuyên đề bài giảng chính trị học, dùng cho cao học chuyên ngành chính trị học, do GS.TSKH Phan

Xuân Sơn chủ biên, xuất bản năm 2010 đưa ra định nghĩa: “Văn hoá chính trị

là một loại hình văn hoá, ở đó kết tinh toàn bộ giá trị, phẩm chất, năng lực, trình độ và phương thức hoạt động chính trị, được hình thành trên cơ sở một nền chính trị với thể chế, hệ thống và thiết chế đúng đắn, khoa học, thực hiện lợi ích giai cấp, dân tộc quốc gia, phù hợp với tiến bộ xã hội - con người”

[48, tr 260]

Từ những điều được phân tích ở trên có thể nhận thấy rằng, VHCT của mỗi quốc gia được nhìn nhận là một cấu trúc phức tạp bao gồm đa dạng tri thức về các lĩnh vực của đời sống chính trị, xã hội; sự định hướng tư tưởng, tình cảm, niềm tin và thái độ, hành vi chính trị Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội, đồng thời cũng là một tế bào - thể chế thu nhỏ của quốc gia VHCT của mỗi quốc gia đều xuất phát từ xây dựng VHCT của mỗi cá nhân, phụ thuộc rất lớn vào niềm tin, hành vi chính trị của cá nhân Việc nhận

thức, xác định đúng đắn các thể chế văn hóa và thể chế chính trị, việc giải quyết mối quan hệ hài hòa, tuân theo các quy luật khách quan giữa các thể chế đó có vai trò quan trọng trong quá trình quản trị quốc gia Việc đổi mới, hoàn thiện thể chế nói chung, thể chế VHCT nói riêng, cũng như xây dựng VHCT của mỗi quốc gia luôn là yêu cầu cần thiết, nhằm vừa bảo đảm đầy đủ các bộ phận chức năng, hoạt động hoàn hảo của thể chế văn hóa, thể chế chính trị, vừa nâng cao VHCT đáp ứng yêu cầu về quản trị quốc gia, tạo động lực phát triển kinh tế đất nước nhanh và bền vững

Vậy khai niệm văn hóa chính trị tác giả có thể xây dựng như sau: “Văn

hóa chính trị là sự giao thoa giữa hai yêu tố văn hóa và chính trị, được kết tinh từ những hoạt động thực tiển của hệ thống chính trị, quan điểm của Đảng, nhà nước nhằm điều chỉnh xã hội theo một chuẩn mực nhất định chung đối với đời sống xã hội, đáp ứng yêu cầu công băng, dân chủ , văn minh”

- Khái niệm xây dựng văn hóa chính trị

Tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Đảng ta đã ra Nghị quyết về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước trong đó xác định “Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, trong từng cộng đồng làng, bản, khu phố, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi gia đình ” và tại Hội nghị trung ương 7, khóa XII, tiếp tục duy trì nội

dung nghị quyết Trung ương 8, khóa XI Đảng đã chỉ đạo “Xây dựng đội ngũ

cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong các doanh nghiệp; cải cách chính sách bảo hiểm xã hội”

Điều đó có nghĩa là, cần phải làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, trong phát triển kinh tế - xã hội, trong tổ chức và hoạt động

chính trị, cả việc lãnh đạo và cầm quyền của Đảng, quản lý điều hành của Nhà nước, kiểm tra, giám sát quyền lực của nhân dân và tham gia đời sống chính trị của các cán bộ và công chức của công dân và mọi người dân với vị thế, vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm khác nhau, phù hợp với từng đối tượng - chủ thể

Để xây dựng VHCT một cách đúng đắn, thiết thực, cần tận dụng được sức mạnh ưu thế của văn hóa để thúc đẩy dân chủ hóa chính trị, thực hiện đổi mới đồng bộ kinh tế và chính trị

Văn hóa trong chính trị, trong hoạt động chính trị của con người, của từng tổ chức trong hệ thống chính trị, nhất là trong Đảng, trong Nhà nước biểu hiện thành văn hóa trong Đảng, văn hóa lãnh đạo, cầm quyền, thành văn hóa trong Nhà nước - văn hóa quản lý và quản trị Đội ngũ cán bộ đảng viên của Đảng, đội ngũ công chức của Nhà nước, của chính quyền các cấp trong hệ thống công quyền được và thực hành VHCT phải tỏ ra là những chủ thể của VHCT, tận tụy, trách nhiệm, gương mẫu trong công việc, trong quan hệ, trong ứng xử với dân theo yêu cầu trọng dân và trọng pháp

Đó là rèn luyện đạo đức cách mạng cần kiệm liêm chính, chống chủ nghĩa cá nhân, trung thực, khiêm tốn, giản dị - những đức tính chuẩn mực của nhân cách Đó là những đòi hỏi cần thiết của đạo đức công chức, của kỷ luật công vụ để mỗi cán bộ đảng viên công chức làm tròn trách nhiệm, bổn phận của người phục vụ dân như những đầy tớ, công bộc trung thành, tận tụy

Củng cố bền chặt mối liên hệ mật thiết với dân là cách tốt nhất để đảm bảo sức mạnh cơ sở xã hội của Đảng là lòng dân Chỉ gần dân, tin dân và mỗi việc làm đều vì dân thì dân mới gần Đảng, tin Đảng, ủng hộ đường lối chủ trương của Đảng, mới bảo vệ Đảng VHCT của Đảng vào lúc này đòi hỏi phải xây dựng phong cách dân chủ, phong cách quần chúng và phong cách nêu gương như Hồ Chí Minh bằng tấm gương mẫu mực thực hành của mình đã từng nêu, đã để lại cho chúng ta bài học lớn để noi theo Đó còn là nêu cao tinh thần trách nhiệm, chống chủ nghĩa cá nhân, nói đi đôi với làm

Nghị quyết gần đây về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận thực chất là Nghị quyết xây dựng văn hóa trong Đảng, xây dựng VHCT của Đảng Công tác dân vận còn đặt ra với Nhà nước, với chính quyền Nhà nước là rường cột của hệ thống chính trị Một nhà nước dân chủ - pháp quyền của dân, do dân, vì dân, từ bản chất của nó đã nói lên tầm quan trọng đặc biệt của công tác dân vận trong nội dung, phương thức hoạt động của Nhà nước, trong việc rèn luyện năng lực, phẩm chất của đội ngũ công chức

Đây là một mắt xích xung yếu của sự vận hành dân chủ, của xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta Cải cách hành chính để xây dựng một nền hành chính công minh bạch, trách nhiệm, phục vụ dân có hiệu quả Cũng như cải cách tư pháp đảm bảo một nền tư pháp dân chủ, công bình, chính trực, bảo

vệ luật pháp, công lý, bảo vệ dân, không chỉ là nỗ lực chống quan liêu, tham nhũng, chống tiêu cực, chống thói vô trách nhiệm, vi phạm quyền dân chủ, làm chủ của dân mà còn là xây dựng VHCT của Nhà nước, cán bộ công chức, viên chức trong bộ máy Thực hành dân chủ và dân vận là những thực hành lớn, bền bỉ suốt đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nêu tấm gương mẫu mực vì dân, “dĩ công vi thượng” cho chúng ta noi theo, làm theo

Từ những phân tích trên tác gia có thể đưa ra khái niệm về xây dựng

VHCT là: “Hoạt đồng phải làm cho văn hóa thấm sâu vào chính trị, nhờ đó

chính trị được văn hóa hóa, định hình thành văn hóa chính trị và nền chính trị dân chủ, pháp quyền thực hiện, để phát huy quyền làm chủ của nhân dân sẽ là một nền chính trị thấm nhuần sâu sắc bản chất khoa học, cách mạng và nhân văn, mang bản sắc nhân dân Việt Nam”

- Khái niệm xây dựng văn hóa chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ Công an nhân dân

Trên cơ sở tham khảo, kế thừa các định nghĩa về văn hoá chính trị nói chung, văn hoá chính trị Hồ Chí Minh, văn hoá chính trị của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tác giả luận văn đưa ra định nghĩa văn hoá chính trị của

người CAND như sau:

Là quá trình tổ chức hoạt động xây dựng, tuyên truyền, giáo dục theo chức năng nhiệm vụ được phân công sử dụng đồng bộ các biện pháp nhằm giúp nâng cao nhận thức, hình thành niềm tin, thái độ, tình cảm, hành vi tốt đẹp với những chuẩn mực Từ đó hình thành quan điểm đúng, rõ ràng về văn hóa, chính trị phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo của lực lượng Công an, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Đảng, nhà nước và ngành Công an trong giai đoạn hiện nay giao phó”

Chiến sĩ nghĩa vụ của cục Cảnh sát QLTG cũng là quân số trong lực lượng CAND, do đó nói đến xây dựng VHCT, thì cũng có thể hiểu đó là xây dựng VHCT của người CAND như đã nói ở trên

Bên cạnh đó, từ khái niệm trên cho thấy xây dựng VHCT là một bộ phận của văn hóa dân tộc Việt Nam, đó chính là sự kết tinh những giá trị, tạo thành chuẩn mực, quy tắc ứng xử giữ gìn tư cách đạo đức, văn hóa của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an, trong quá trình thực thi quyền lực nhà nước Cách thức ứng xử, hành động và sử dụng quyền lực nhà nước như thế nào để lực lượng CAND nó chung và chiến sĩ nghĩa vụ của cục Cảnh sát QLTG tham gia quản lý, bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc, giữ gìn TTATXH góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam phù hợp với xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển, tiến bộ của khu vực và thế giới

Hoạt động xây dựng VHCT luôn gắn liền với chủ thể và môi trường, hoàn cảnh cụ thể Xây dựng VHCT với vai trò, chức năng của nó hướng vào , phát triển và hoàn thiện nhân cách và phải trở thành nhu cầu sáng tạo của mỗi cán bộ, chiến sĩ Do đó, trong luận văn này, Bản thân tập chung nghiên cứu xây dựng VHCT cho cán bộ chiến sĩ nghãi vụ tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an được thể hiện trên những vấn đề sau đây:

Thứ nhất, văn hóa chính trị của người cán bộ, chiến sĩ nghĩa vụ của cục

Cảnh sát QLTG

Chiến sĩ nghĩa vụ là một cá nhân, một chủ thể nhân cách và con người

chính trị cụ thể Xây dựng VHCT cho người cán bộ, chiến sĩ CAND nói chung và CSNV nói riêng được nhìn nhận, đánh giá qua những yếu tố như: trình độ hiểu biết và sự giác ngộ chính trị của mỗi cá nhân trong tư cách con người chính trị; Trình độ của cán bộ, chiến sĩ công an được biểu hiện ở ý thức chính trị, thái độ, lập trường, quan điểm chính trị; mức độ nhận thức, đánh giá các sự kiện, các diễn biến chính trị; sự lựa chọn, tham gia vào các hoạt động thực thi pháp luật; thái độ và mức độ phản ứng hay hưởng ứng trước một tình huống chính trị nào đó trong đời sống chính trị của xã hội Xây dựng VHCT của mỗi cán chiến sĩ góp phần tạo lập giá trị, vừa góp phần hình thành dư luận

xã hội tích cực đấu tranh chống những hành vi VPPL

Văn hóa chính trị chiến sĩ nghĩa vụ của cục Cảnh sát QLTG còn là tình cảm và niềm tin chính trị được bộc lộ qua những phẩm chất, sắc thái đối với

lý tưởng, niềm tin chính trị Được xác định bởi cách thức và sự biểu hiện tính văn hóa trong giao tiếp, ứng xử trong giải quyết các mối quan hệ giữa cá nhân với tổ chức, cá nhân với cá nhân, cá nhân với xã hội trên các vấn đề chính trị,

xã hội mà cán bộ, chiến sĩ quan tâm Hình thức biểu hiện trực tiếp đối với việc xây dựng VHCT trên phương diện này chính là văn hóa giao tiếp, ứng

xử, ở đó những nét tinh tế của VHCT Vì vậy, nó có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong hoạt động chính trị, thực thi pháp luật không chỉ cho CSNV mà cho tập thể cán b, giáo viên tại Trung tâm huấn luyện

Xây dựng VHCT không dừng lại ở những vấn đề trên, điều quan trọng hơn cả là ở trình độ hiểu biết, niềm tin, tình cảm ấy phải được chuyển thành nhu cầu, thành định hướng giá trị, thành giá trị cốt lõi thuộc về chuẩn mực của văn hóa chính trị, phản ánh trình độ phát triển, trình độ trưởng thành về mặt xã hội, hướng dẫn chi phối trong lối sống hàng ngày, để đạt tới sự thống nhất giữa lời nói và việc làm, động cơ và hiệu quả trong quá trình thực thi pháp luật Chỉ như thế VHCT đối với CSNV mới đạt tới những chuẩn mực của nó

Thứ hai, xây dựng VHCT còn là hoạt động tổ chức của lực lượng vũ

trang nhân dân

Văn hóa chính trị của một tập thể, một cộng đồng trong một thiết chế, thể chế nhất định, đó là tổ chức, một lực lượng xã hội, ở đây là lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng thực thi pháp luật để phục vụ dân, bảo vệ dân Xây dựng VHCT của tổ chức thể hiện qua phương thức và hiệu quả hoạt động của lực lượng Cảnh sát QLTG, Bộ Công an, đặt biệt của tổ chức QLNN về ANQG, TTATXH Xây dựng VHCT của Cục Cảnh sát QLTG do VHCT cán

bộ, chiến sĩ hợp thành, trong đó những cán bộ lãnh đạo, chỉ huy đóng vai trò quan trọng, là tấm gương VHCT của tổ chức Nhưng để tạo nên sự thống nhất giữa VHCT của cá nhân trong tổ chức thì VHCT của tổ chức phải là sự đoàn kết, sự phối hợp, sự thống nhất trong mục tiêu, lý tưởng và trong hành động chính trị Do vậy, để duy trì, phát triển VHCT của tổ chức thì phải thực hiện

và giữ vững các nguyên tắc chính trị, pháp lý với ý nghĩa là chuẩn mực, giá trị văn hóa chính trị Những giá trị VHCT của tổ chức ngoài việc mọi thành viên trong lực lượng công an, cộng đồng xã hội chấp nhận và tự nguyện phục tùng được đảm bảo về mặt xã hội, còn phải đảm bảo về mặt pháp lý theo quy chuẩn của nhà nước pháp quyền

Văn hóa chính trị của cán bộ, chiến sĩ vừa hội tụ những giá trị quy định chuẩn mực cá nhân, đồng thời cũng mang một phần, một khía cạnh, một yếu

tố xây dựng VHCT của tổ chức Nhưng dù ở cấp độ chủ thể nào trong việc xây dựng VHCT cũng đều chứa đựng hệ thống các chuẩn mực giá trị được hình thành qua các hoạt động chính trị cũng như hình thành trong quá trình thực thi pháp luật của lực lượng Công an, nhằm đảm bảo ANQG, giữ gìn TTATXH

- Giá trị cốt lõi, chuẩn mực, cấu trúc và bộ quy tắc ứng xử VHCT của

chiến sĩ nghĩa vụ của cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an

Xây dựng VHCT, trước hết phải xây dựng giá trị cốt lõi VHCT cho chiến sĩ nghĩa vụ của cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an

Xây dựng VHCT là một hệ thống các giá trị do bản thân cán bộ, chiến

sĩ tạo ra Giá trị cốt lõi ở đây là sự tổng hòa, sự khái quát, có vai trò nền tảng, chi phối việc hình thành, phát triển hệ thống các giá trị, các chuẩn mực của VHCT Với tư cách là lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng thực thi pháp luật, VHCT là tổng hòa gồm ba nhóm giá trị cốt lõi đã được nhân dân Việt Nam và chúng tôi nghiên cứu khẳng định như sau:

Một là, yêu nước, trung thành với Tổ quốc:Kể từ ngày thành lập năm

1945, trải qua quá trình tô luyện, phấn đấu và trưởng thành, Công an nhân dân Việt Nam luôn xứng danh là lực lượng tiên phong trong nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, kỷ cương xã hội Thực tiễn lịch sử hơn 70 năm xây dựng, phát triển và trên cơ sở những chuẩn mực xây dựng VHCT, chúng tôi rút ra giá trị

“yêu nước, trung thành với Tổ quốc”, đã trở thành giá trị cốt lõi, cao quý của người cán bộ, chiến sĩ CAND nói chung và CSNV nói riêng Dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào, mỗi cán bộ, chiến sĩ vẫn luôn ý thức sâu sắc rằng mình là công bộc của dân, vì nhân dân mà sẵn sàng chiến đấu, hy sinh

Hai là, thương dân, một lòng một dạ phục vụ nhân dân: CAND ra đời trong phong trào cách mạng của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ là mục tiêu phấn đấu, là phương châm hành động của toàn ngành Được Đảng và Hồ Chí Minh kính yêu , rèn luyện và lãnh đạo, từ khi ra đời đã gắn bó chặt chẽ với nhân dân như cá với nước, được nhân dân nuôi dưỡng, đùm bọc, giúp đỡ, lực lượng công an luôn luôn tâm niệm và hành động theo lời Hồ Chí Minh dạy: Công an của ta là CAND, vì dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc Những gương chiến đấu, hy sinh với phương châm: thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi, lấy hạnh phúc của nhân dân làm niềm vui, lẽ sống của mình, luôn thôi thúc cổ vũ và là mục tiêu phấn đấu của lực lượng công an

Bên cạnh đó, mỗi đồng chí CSNV trong tương lai phải là những người thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, thái độ đúng mực của mình trước công việc,

trước những yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân Công an đối với nhân dân phải kính trọng lễ phép, tuyệt đối không được tự cao, tự đại, ỷ quyền, cậy thế, coi khinh quần chúng, hoặc hách dịch, mệnh lệnh với quần chúng Điều này không chỉ biểu hiện ở tinh thần ý thức, thái độ của người công an mà chính là ở thái độ giải quyết công việc hàng ngày, ở tư duy, lối sống và ở phong cách làm việc của CAND các cấp, trong mọi lĩnh vực công tác Muốn hoàn thành được công việc của mình đều phải dựa vào nhân dân Nhân dân ta rất tốt và là lực lượng rất to lớn, việc dân vận rất quan trọng, nếu dân chúng bằng lòng việc gì cũng làm được, dân chúng không ủng hộ việc gì làm cũng không nên CAND phải hiểu được dân, không được xa rời dân, không quan liêu mệnh lệnh mà phải liên lạc mật thiết với dân chúng Rời xa dân chúng là cô độc, cô độc thì nhất định thất bại Đó là chân lý, nó đã được thực tiễn công tác công an và hoạt động của lực lượng cán bộ chiến sĩ của Cục Cảnh sát QLTG đã và đang thực hiện đó là:

Ba là, trung thành với Đảng, chịu sự lãnh đạo của Đảng:Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của

cả dân tộc Việt Nam, Đảng mang bản chất của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và toàn xã hội Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho hành động

Tuyệt đối trung thành của lực lượng Cảnh sát QLTG, Bộ Công an đối với Đảng, chính là sự thể hiện tình cảm, lý tưởng của mình đối với Đảng, trước hết, phải kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đó là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ Cương lĩnh, đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Đây là đường lối chính trị đúng đắn đã được kiểm chứng và khẳng định trong thực tiễn Cho nên, trung thành với Đảng chính là trung thành và bảo vệ

đường lối, mục tiêu mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn

Muốn bảo vệ lý tưởng của Đảng, lực lượng CAND nói chung và Cảnh sát QLTG, Bộ Công an nói riêng phải tham gia xây dựng các tổ chức cơ sở đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự trong sạch, vững mạnh, giữ vững vai trò lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối, toàn diện các mặt công tác Mỗi chiến

sĩ luôn ghi nhớ: Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh của Đảng cho mình

Vì vậy, Đảng lựa chọn công an trong những người trung thành nhất với Đảng, những người chỉ biết sống chết vì Đảng, chỉ biết còn Đảng thì còn mình

Mỗi chiến công giành được trong quá trình xây dựng và trưởng thành không thể tách rời sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối, toàn diện của Đảng, sự quản

lý, điều hành thống nhất của Nhà nước và đặc biệt sự giúp đỡ to lớn của nhân dân, dựa vào nhân dân, lấy dân làm gốc Đó là, chỉ khi nào một lòng một dạ theo Đảng dựa vào nhân dân, được nhân dân tin yêu giúp đỡ, ủng hộ thì công

an mới hoàn thành nhiệm vụ Sự anh dũng, hy sinh quên mình của “Hơn

14.000 cán bộ, chiến sĩ công an đã anh dũng hy sinh, hơn 20.000 đồng chí bị thương vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân” Đối với Đảng phải tuyệt đối trung thành là nguyên tắc, trách nhiệm,

lý tưởng và tình cảm sâu nặng đối với Đảng, Nhà nước, với nhân dân, đây là chuẩn mực thuộc về giá trị cốt lõi trong văn hóa chính trị CAND [25, tr.45]

- Xây dựng những giá trị chuẩn mực của VHCT cho CSNV của cụ Cảnh sát QLTG, Bộ Công an

Chuẩn mực văn hóa là những phẩm chất bên trong của mỗi cá nhân trước những yêu cầu, đòi hỏi của xã hội và của chính bản thân cá nhân đó Bằng hoạt động của bản thân, được sự hướng dẫn, của các thế hệ đi trước, thông qua môi trường xã hội mà con người hình thành và phát triển chuẩn mực văn hóa của mình Chuẩn mực VHCT là những điều yêu cầu với mỗi cán

bộ, chiến sĩ để có thể công nhận ở vị trí thực hiện chức năng thi hành pháp luật trong việc tuân thủ những chuẩn mực văn hóa, đạo đức và thông qua biểu

hiện đó để nhân dân đánh giá Vì vậy, những chuẩn mực trong xây dựng VHCT cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát QLTG được khái quát những nội dung cơ bản sau:

+ Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Bản chất của văn hoá chính trị chính là văn hoá làm người cán bộ, làm người công chức, làm người thực thi và bảo vệ pháp luật, làm người thì phải chính tâm, phải “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Đây chính là chuẩn mực văn hoá chính trị Chuẩn mực đó được kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ, tạo dựng nên sức mạnh, hun đúc thành bản lĩnh và ý chí của người chiến sĩ CAND

+ Kính trọng, lễ phép và gắn bó mật thiết với nhân dân, vì nhân dân phục vụ

Sự tồn tại và phát triển của mỗi cán bộ, chiến sĩ, kể từ chiếc mũ đội trên đầu, quần áo mặc, đôi giày, đôi tất đi dưới chân, từ ăn, ở, mặc và các phương tiện vật chất khác đều do nhân dân chu cấp thông qua việc đóng góp thuế Hơn nữa, trong thực tiễn, khi thi hành nhiệm vụ cán bộ, chiến sĩ được dân tin tưởng, động viên, che chở, giúp đỡ như người ruột thịt của mình, họ vừa là người bảo vệ, vừa là con em của nhân dân

Kính trọng, lễ phép với nhân dân là một trong những chuẩn mực cơ bản văn hoá chính trị mà Công an cách mạng phải có, phải giữ Để có đượcvăn hoá chính trị, Công an cần ra sức học tập, chăm chỉ rèn luyện, không ngừng củng cố lập trường, nâng cao bản lĩnh chính trị Kính trọng, lễ phép và gắn bó với nhân dân của mỗi cán bộ công an không nên dừng lại ở thái độ bên ngoài, mà quan trọng hơn ở chiều sâu, ở bản chất, ở mỗi việc làm hàng ngày, việc nhỏ cũng như việc lớn Làm công an thì phải làm cho dân tin, dân yêu, dân ủng hộ, dựa vào dân cán bộ, chiến sĩ mới hoàn thành được tốt nhiệm vụ của mình

+ Thương yêu, giúp đỡ đồng chí, đồng đội và kiên quyết, khôn khéo

với các thế lực thù địch, các loại tội phạm

Đối với đồng chí phải yêu thương, thân ái, giúp đỡ, thể hiện rõ nét bản chất, chuẩn mực VHCT của cán bộ, chiến sĩ về tinh thần nhân ái, luôn biết cách giúp đỡ đồng chí, đồng đội Phương châm hành động, ứng xử văn hoá của mỗi cá nhân trong quan hệ với đồng chí, đồng đội là “thân ái giúp đỡ” là tình cảm giai cấp, tình cảm của những người đồng chí, đồng sự Muốn có tình thân ái trước hết phải giác ngộ lý tưởng cách mạng và tự nguyện chiến đấu vì

lý tưởng đó, phải thấy được yếu tố thắng lợi là sức mạnh của sự đoàn kết, của tập thể Vì vậy, nội bộ công an từ cấp cao đến nhân viên phải đoàn kết, nhất trí Là lực lượng bảo vệ chế độ mới, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân thì mối quan hệ “đồng sự” trong CAND phải được xây dựng trên cơ sở đường lối của Đảng và nguyện vọng của nhân dân Đồng thời, mối quan hệ đó, phải được dựa trên cơ sở tổ chức, kỷ luật nghiêm minh

Thân ái giúp đỡ còn được thể hiện giúp đỡ trong học tập nâng cao trình

độ lý luận chính trị, pháp luật, chuyên môn nghiệp vụ cũng như trong đời sống hàng ngày phải giúp nhau vượt qua khó khăn, cả khi ốm đau, lúc hoạn nạn Cán bộ phải chăm sóc đến đời sống tinh thần và vật chất của chiến sĩ và mỗi người phải thành thật giúp nhau kinh nghiệm và sáng kiến, giúp nhau tiến

bộ Đối với cán bộ, chiến sĩ mắc sai lầm, khuyết điểm cũng chỉ rõ quan điểm cần giúp nhau khắc phục những sai phạm, đồng thời tuỳ theo mức độ mà xử

lý kỷ luật cho nghiêm, song quan trọng là làm sao để người vi phạm khuyết điểm nhận ra lỗi lầm và kiên quyết sửa chữa, khắc phục để tiến bộ

Đối với địch phải “cương quyết, khôn khéo”, là sự phát triển cụ thể hóa quan điểm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Hồ Chí Minh trong lãnh đạo cách mạng Việt Nam, trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn TTATXH Cương quyết là giữ vững đường lối, chiến lược, nguyên tắc, mục tiêu cơ bản của cách mạng, không nhân nhượng, thoả hiệp trước kẻ thù về những vấn đề

cơ bản của quốc gia, dân tộc Đồng thời, cần sáng tạo, linh hoạt, mền dẻo về

sách lược, biện pháp, nghệ thuật công tác để vừa làm thất bại âm mưu, hoạt động của kẻ địch, vừa tránh hao tổn lực lượng, phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hoá và xã hội của đất nước Đối với địch phải “cương quyết, khôn khéo” không chỉ là nguyên tắc mà còn là sách lược trong đấu tranh với kẻ thù của dân tộc

Cương quyết và khôn khéo trong đánh địch của công an là hai yếu tố mang tính nguyên tắc, có quan hệ biện chứng với nhau, không thể tách rời Chỉ khi nào, cán bộ, chiến sĩ thấm nhuần, biết kết hợp chặt chẽ với cương quyết và khôn khéo thì cuộc đấu tranh với kẻ thù, đấu tranh chống tội phạm mới bảo đảm thành công Đánh địch là đánh bằng lòng dân, để đánh “trúng” địch công

an phải kết hợp một cách phù hợp, đúng đắn giữa “cương quyết”, “khôn khéo”

+ Tận tụy, trách nhiệm với công việc

Tận tụy là kết quả của sự giác ngộ về lý tưởng cách mạng, về ý thức làm chủ, về trách nhiệm của mình trước lịch sử, trước nhân dân Đó là sự tận tụy với công việc vì lợi ích của Tổ quốc của nhân dân, không tính toán cho lợi ích cá nhân Sự tận tụy mà chúng ta quý trọng và đề cao là sự tận tụy chân chính của con người có ý thức làm chủ trong công việc Do vậy, tận tụy có quan hệ chặt chẽ với chuyên cần, là đỉnh cao của sự chuyên cần, vì rằng tận tuỵ còn bao hàm cả đức tính hy sinh, dám và xả thân vì sự nghiệp cách mạng

Tận tụy, trách nhiệm với công việc còn được thể hiện ở sự làm việc bền bỉ, chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường Thực tế, trong cuộc đấu tranh cách mạng, để giành lấy thắng lợi cuối cùng không phải khi nào cũng thuận lợi, mà phải có những lúc gặp khó khăn, trắc trở Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, các thế lực thù địch, phản động đang tiếp tục thực hiện âm mưu

“diễn biến hoà bình”, hòng xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở một số nước còn lại, trong đó có Việt Nam Các loại tội phạm hình sự như ma tuý, buôn lậu, tham nhũng đã và đang có chiều hướng gia tăng, tính chất ngày càng nguy hiểm

và manh động trong thời gian gần đây Tình hình đó, đặt cho công tác công an

nhiệm vụ hết sức nặng nề và khó khăn, đòi hỏi mỗi cán bộ chiến sĩ không quản ngại khó khăn, gian khổ, nguy hiểm nhằm phát hiện, ngăn chặn và chấn

áp kịp thời mọi hành động phá hoại của chúng, dám xả thân khi cần thiết nhằm bảo vệ lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân

Muốn vậy, mỗi CSNV ghi nhớ trong mọi công việc, mọi lúc, mọi nơi phải luôn ý thức trọng trách của mình là bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân Do đó, dù khó khăn đến đâu cũng phải tận tụy trong công việc không được phép buông thả Tận tụy, trách nhiệm với công việc phải xuất phát từ động cơ đúng đắn và trong sáng vì mục tiêu phục vụ nhân dân Đòi hỏi CSNV khi trực tiếp giải quyết những công việc có quan hệ với dân phải với tấm lòng nhân ái, thực sự đồng cảm với những oan ức, đau khổ, mất mát, những nguyện vọng chính đáng của nhân dân để nghiên cứu, tìm mọi giải pháp khắc phục khó khăn nhằm bảo vệ sinh mệnh chính trị, tính mạng, tài sản của nhân dân

- Xây dựng VHCT cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện cục Cảnh sát quản lý trại giam

Để có thể hiểu VHCT, Công an nhân dân nói chung và cho CSNV nói riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng và bảo vệ chính quyền nhà nước, trước hết, cần tìm hiểu một cách khái quát về vai trò của lực lượng CAND Theo chỉ dẫn trong cuốn Từ điển tiếng Việt khái niệm CAND “ Là một trong hai lực lượng vũ trang cơ bản của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hành động gây tổn hại đến an ninh quốc gia và TTATXH, nhằm bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và cuộc sống tự do, hạnh phúc, lao động hòa bình của nhân dân” [34, tr 260]

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, giai cấp vô sản thông qua chính đảng của mình muốn đấu tranh lật đổ sự thống trị của giai cấp hữu sản, giành lấy quyền lực chính trị về tay giai cấp mình, thì chính đảng của nó phải

tự tổ chức ra một lực lượng có đủ dũng khí để bảo vệ, để dùng bạo lực mà đè bẹp sự phản kháng của chế độ chuyên chế, đập tan sự phản kháng của giai cấp

tư sản và làm tê liệt tính không kiên định của nông dân và giai cấp tiểu tư sản Trong điều kiện có chính quyền, Giai cấp vô sản không thể nắm vững bộ máy Nhà nước và làm cho bộ máy đó chạy, nếu như không có “quân đội thường trực, Công an và các công chức nhất là trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, nghĩa là dưới thời kỳ chuyên chính vô sản, vì vậy chuyên chính là một chính quyền sắt, dũng cảm và linh hoạt theo lối cách mạng, thẳng tay trấn áp bọn bóc lột và bọn côn đồ

Quán triệt và vận dụng tư tưởng đó của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minhtrong thời kỳ đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, Đảng ta nhấn mạnh: Đảng lãnh đạo CAND Việt Nam tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt; sự lãnh đạo của Đảng được tập trung thống nhất vào Ban Chấp hành Trung ương mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Đảng quyết định những vấn đề cơ bản xây dựng CAND trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng

và tổ chức, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng, hết sức phục

vụ nhân dân, là lực lượng nòng cốt cùng toàn dân bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giữ gìn an ninh chính trị và TTATXH, tham gia xây dựng đất nước Nhà nước thống nhất quản lý đối với Quân đội, Công an và

sự nghiệp quốc phòng, an ninh theo quy định của Hiến pháp và pháp luật

Từ những dẫn luận nêu trên cho thấy: CAND là lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm TTATXH, đấu tranh phòng, chống tội phạm CAND gồm lực lượng An ninh nhân dân, lực lượng Cảnh sát nhân dân và Công an xã, đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất QLNN của Chính phủ và sự chỉ huy, quản lý trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Công an CAND được tổ chức tập trung,

thống nhất và theo cấp hành chính từ trung ương đến cơ sở [41]

Về xây dựng VHCT cho CSNV được xác định là lực lượng vũ trang đặc biệt của nhà nước vô sản trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa cộng sản, Nhà nước, tức giai cấp vô sản đã được tổ chức thành giai cấp thống trị dùng để trấn áp sự phản kháng của bọn bóc lột, do đó, Công an luôn gắn liền và không

bao giờ tách rời chính trị, điều này V.I.Lênin đã nhấn mạnh: “Quân đội thường

trực và cảnh sát là những công cụ vũ lực chủ yếu của quyền lực Nhà nước”

[55 tr 313] Bởi vì, “Các giai cấp bị bóc lột cần đến quyền thống trị chính trị để thủ tiêu hoàn toàn mọi sự bóc lột”, do đó “Giai cấp vô sản cần có chính quyền Nhà nước, cần có tổ chức vũ lực tập trung, cần có tổ chức bạo lực để trấn áp sự phản kháng của bọn bóc lột và lãnh đạo quảng đại quần chúng nhân dân - nông dân, tiểu tư sản, nửa vô sản - trong công cuộc tổ chức nền kinh tế xã hội chủ nghĩa Vì vậy, chính trị luôn quy định bản chất giai cấp, chức năng, nhiệm vụ, các mối quan hệ của công an như quan hệ với giai cấp, với chế độ xã hội, với nhân dân, với dân tộc, chỉ đạo mọi hoạt động của công an và công an càng không thể “trung lập về chính trị, đứng ngoài chính trị và đó chỉ là khẩu hiệu của bọn tôi tớ, giả nhân giả nghĩa của giai cấp tư sản

Bởi vậy, việc tổ chức, xây dựng và lãnh đạo lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại của Đảng Cộng sản Việt Nam trong bất

cứ hoàn cảnh nào cũng phải lấy VHCT làm gốc, làm cho CAND luôn là lực lượng chính trị tin cậy, trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân nhằm mục đích duy nhất là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ chính trị, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân trong chiến lược xây dựng nền quốc phòng toàn dân thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay

- Quan niệm về công tác xây dựng VHCT cho CSNV tại trung tâm huấn luyện, cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an

Thực chất của việc xây dựng CAND về chính trị là củng cố tăng cường bản chất giai cấp công nhân, thể hiện tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc;

làm cho cán bộ, chiến sĩ CAND luôn thấm nhuần sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; mục tiêu, quan điểm, đường lối chính trị của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn là lực lượng chính trị tin cậy, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân; suốt đời phấn đấu, hy sinh vì độc lập, tự do, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, vì an ninh Tổ quốc; sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc

gì khi Tổ quốc, Đảng và nhân dân cần đến

Xây dựng CAND trong sạch về chính trị, tư tưởng, vững mạnh về tổ chức có nhiều con đường, biện pháp khác nhau để thực hiện, trong đó thông qua công tác xây dựng VHCT là một trong những biện pháp cơ bản, quan trọng hàng đầu, nhằm đem lại cho mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND những hiểu biết về lý luận chính trị, những tri thức về thế giới quan khoa học, về đường lối, chính sách của Đảng, về nhiệm vụ của cách mạng và nhiệm vụ chính trị của lực lượng CAND… biến nó thành niềm tin, lý tưởng chung, thành những nguyên tắc đạo đức của cán bộ, chiến sĩ trong toàn lực lượng Trên cơ

sở đó, nâng cao nhận thức, ý thức tự giác, tính chủ động, năng động, sáng tạo của mỗi cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện được Đảng, Nhà nước và nhân

Xây dựng VHCT cho CSNV trong hệ thống Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát QLTG là một chức năng lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng CAND, là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong nội dung , đào tạo của Đảng, Nhà nước và của Bộ Công an, giữ vai trò chủ đạo trong việc truyền bá những nội văn hóa như chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nhiệm vụ của cách mạng, của ngành Công an, của các học viện trung tâm; bồi dưỡng phẩm chất,

tư cách đạo đức, lối sống, tác phong công tác, tinh thần đoàn kết, ý thức chấp hành pháp luật, Điều lệnh nội vụ CAND cho CSNV nhằm nâng cao nhận thức chính trị, định hướng tư tưởng và hướng dẫn thực hành chính trị, làm cho CSNV của trung tâm có trình độ giác ngộ chính trị cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức làm chủ tập thể, đoàn kết, kỷ luật, khắc phục khó khăn, tự rèn luyện, phấn đấu thi đua học tập, nghiên cứu khoa học Qua đó, hình thành

và phát triển những phẩm chất, nhân cách người Công an cách mạng và con người mới xã hội chủ nghĩa trong lực lượng vũ trang nhân dân

Công tác xây dựng, chính cho CSNV tại Trung tâm huấn luyện của Cục Cảnh sát quản lý trại giam là quá trình tác động có mục tiêu, có định hướng,

có tổ chức, có kế hoạch của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong các đơn vị chức năng của cục Cảnh sát quản lý trại giam, Bộ Công an nhằm định hướng

về chính trị, cung cấp những tri thức khoa học trong lĩnh vực chính trị làm nền tảng để hình thành và phát triển thế giới quan khoa học, phương pháp luận chính trị chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà Nước cho chiến sĩ nghĩa vụ, góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng trung thành

và niềm tin của họ vào các giá trị tốt đẹp, nâng cao bản lĩnh chính trị để chiến

sĩ nghĩa vụ có những hành động tác động đến VHCT, xã hội tích cực góp phần to lớn trong công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm và làm thất bại âm mưu chống phá các các thế lực thù địch làm cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ trên các lĩnh vực khoa học Công an

1.1.2 Vai trò của văn hóa chính trị đối với chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện, Cục cảnh sát quản lý trại giam

Xây dựng, chính trị cho chiến sĩ nghĩa vụ của Cảnh sát QLTG, Bộ Công an có vai trò quan trọng trong việc trang bị tri thức lý luận khoa học, lập trường tư tưởng chính trị, thế giới quan, phương pháp luận khoa học và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ nói chung và chiến sĩ nghĩa vụ nói riêng Tuy nhiên, làm thế nào để chính trị không phải là một cái gì đó khô khan, giáo điều mà là một vấn đề không phải ở bản thân chính trị mà là ở những cơ quan lãnh đạo, quản lý , ở chính những nhà sư phạm chính trị, lực lượng trực tiếp tham gia công tác xây dựng VHCT ở thời gian ban đầu cho chiến sĩ nghĩa vụ cục quản lý trại giam, Bộ Công an

Bản thân chính trị không hề khô khan, thậm chí luôn sinh động, bởi vì chính trị luôn gắn bó mật thiết với thực tiễn công tác chuyên môn và cuộc sống Theo V.I.Lênin thì công tác xây dựng VHCT là một trong những nguyên nhân quyết định sự thành bại của cách mạng, và “rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng” [61; tr.147] Do đó, xây dựng VHCT cho chiến sĩ nghĩa vụ tại Trung tâm huấn luyện của cục Cảnh sát QLTG, Bộ Công an trong giai đoạn hiện nay giữ vai trò đặc biệt, chủ đạo và quyết định trực tiếp đến chất lượng huấn luyện và rèn luyện của CSNV, cụ thể như sau:

Một là,xây dựng VHCT trực tiếp góp phần , định hướng về mục tiêu, lý

tưởng chính trị, tư duy và năng lực chính trị, phẩm chất, đạo đức và hành động chính trị đúng đắn cho CSNV, với tư cách là đội ngũ kế cận sự nghiệp

xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình trước mắt cũng như lâu dài

Hai là, góp phần tích cực lối sống lành mạnh, giữ gìn và phát huy bản

sắc văn hóa dân tộc cho CSNV có tinh thần trọng nghĩa, trung thực, tôn trọng

kỷ cương, phép nước, quy ước cộng đồng Thông qua việc xây dựng VHCT góp phần định hướng cho họ có bản lĩnh và hành vi chính trị nghiêm túc nhằm bảo vệ môi trường chính trị trong sạch, kiên quyết chống lại mọi tiêu

cực và các loại tệ nạn trong xã hội, tích cực bài trừ các hủ tục, lạc hậu cản trở

sự phát triển của đất nước và con người Việt Nam hiện đại, sự tiến bộ xã hội

Ba là,xây dựng VHCT cho CSNV góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế sâu rộng, để phấn đấu “sớm

đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại” [27,tr.429]

Bốn là, góp phần quan trọng trong việc định hướng, chỉ dẫn cho chiến

sĩ nghĩa vụ tích cực đấu tranh chống các khuynh hướng, quan điểm, tư tưởng thù địch, những luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực phản động, cơ hội chủ nghĩa, xét lại, những nhận thức lệch lạc và các biểu hiện hữu khuynh, tiêu

cực khác

Từ những vai trò nêu trên cho thấy, thông qua xây dựng VHCT có tác động tích cự vào nhận thức sự đúng đắn, tính khách quan, tính khoa học và cách mạng trong đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của lực lượng CAND, giúp cho CSNV phân biệt được ranh giới giữa cái đúng với cái sai, cái thiện và cái ác trong đời sống

xã hội, giữa yếu tố tích cực, tiến bộ, năng động, sáng tạo với tiêu cực, lạc hậu, bảo thủ, trì trệ, giáo điều, rập khuôn, máy móc trang bị cho họ những luận

cứ cách mạng và khoa học cả về lý luận và kinh nghiệm thực tiễn của Đảng

và của lực lượng CAND, lấy đó làm căn cứ để kiên quyết đấu tranh chống các loại tội phạ, vạch trần và làm thất bại những mâu mưu, thủ đoạn chống phá, cũng như những trò bịp bợm của các thế lực thù địch, những kẻ cơ hội, xét lại, nhằm chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta Ngoài ra, xây dựng VHCT còn giúp CSNV nêu cao tinh thần cầu thị, phấn đấu trong việc học tập, trau dồi tri thức và rèn luyện của bản thân, có lối sống lành mạnh, chấp hành kỷ luật, điều lệnh nội vụ CAND, nêu cao ý thức, trách nhiệm trong việc đấu tranh bài trừ những tệ nạn xã hội, lối sống thực dụng, nhằm xây dựng nếp sống văn hóa học đường kỷ cương, lễ phép, lịch sự Dần hình thành ý thức tự giác, tự nguyện trong mỗi chiến sĩ nghĩa vụ trước khi huấn luyện hết thời hạn được