Quảng bá hình ảnh đất nước, con người việt nam qua ảnh báo chí trên báo nhân dân (khảo sát từ tháng 062018 đến tháng 062019)

Cùng với nội dung tin, bài thì ảnh báo chí trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân đã trở thực sự trở thành một bộ phận gắn bó hữu cơ, đóng góp tích cực và khẳng định giá trị của mình trong ho

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

VŨ DUY LINH

QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC,

CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA ẢNH BÁO CHÍ

TRÊN BÁO NHÂN DÂN

(Khảo sát từ tháng 06/2018 đến tháng 06/2019)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI - 2019

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

VŨ DUY LINH

QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC,

CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA ẢNH BÁO CHÍ

TRÊN BÁO NHÂN DÂN

(Khảo sát từ tháng 06/2018 đến tháng 06/2019)

Ngành: Báo chí học

Mã số : 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PSG, TS NGUYỄN NGỌC OANH

HÀ NỘI - 2019

Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu; các số liệu trong Luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực Kết luận của Luận văn chưa từng được công bố trong các công trình khác

Hà Nội, ngày 25 tháng 10 năm 2019

Tác giả

Vũ Duy Linh

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢNG

BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA

1.2 Đặc điểm và phân loại ảnh báo chí 19 1.3 Vai trò và tầm quan trọng của ảnh báo chí trong việc quảng bá

hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 23

Chương 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ẢNH BÁO CHÍ QUẢNG BÁ

HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI VIỆT NAM TRÊN

2.1 Tổng quan về các ấn phẩm được khảo sát 28 2.2 Thực trạng sử dụng ảnh báo chí trên các ấn phẩm được lựa

2.3 Nội dung thông tin quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt

2.4 Những thành công và hạn chế trong việc sử dụng ảnh báo chí quảng

bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên Báo Nhân Dân 63

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA, GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ

NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA ẢNH

3.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng quảng bá hình ảnh đất

nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí 77

Bảng 2.1: Tỷ lệ nguồn ảnh sử dụng trên các ấn phẩm 46 Biểu đồ 2.1: Tần suất sử dụng ảnh trên trang nhất Báo Nhân Dân

chuyên mục "Du lịch khám phá" trên Báo Nhân Dân

Hình 2.1: Trang nhất số báo ra ngày 28/2 với ảnh báo chí quảng

Hình 2.2: Ảnh trên trang nhất Báo Nhân Dân hàng ngày tại chuyên

mục "Thực hiện thắng lợi Nghị quyết" và ảnh tin 34 Hình 2.3: Tác phẩm “ Bên sắc hoa rừng” tại chuyên mục Góc ảnh

Hình 2.4: Trang "Văn hóa - Đời sống" và chuyên mục "Du lịch

Hình 2.5: Chuyên mục Pictures (Nhóm ảnh) trên Báo Nhân Dân

Hình 2.6: Ảnh các đồng chí lãnh đạo Việt Nam và lãnh đạo các

nước dự Diễn đàn kinh tế thế giới về ASEAN đăng trên trang nhất Báo Nhân Dân hàng ngày ngày 14/9/2018 38 Hình 2.7: Một bức ảnh chụp lao động sản xuất 39 Hình 2.8: Sự kiện đội tuyển bóng đá Việt Nam 40

Hình 2.10: Góc ảnh trên Báo Thời Nay ngày 29/4/2019 42 Hình 2.11: Chuyên mục "Đời sống văn hóa" trên Báo Nhân Dân

cuối tuần số ra ngày 23/12/2018 44 Hình 2.12: Nhóm ảnh “Đại lễ hoa đăng nguyện cầu hòa bình tại

chùa Tam Chúc” đăng ngày 14/5/2019 45 Hình 2.13: Hình ảnh phiên trả lời chất vấn của thành viên Chính phủ 49 Hình 2.14: Góc ảnh " Sức mạnh cộng đồng" của tác giả Song Anh

đăng trên Báo Thời Nay ngày 5/11/2018 50 Hình 2.15: Trang nhất Báo Nhân Dân hàng ngày 51 Hình 2.16: Hình ảnh các phóng viên nước ngoài 52 Hình 2.17: Hình ảnh dây chuyền sản xuất thiết bị điện hiện đại 53 Hình 2.18: "Kéo lưới điện về vùng nông thôn huyện Ba Tri" 54 Hình 2.19: Bức ảnh được sử dụng trên bài "đinh" của trang "Đời

Hình 2.20: Bức ảnh khu vực chùa Tam Chúc ấn tượng và đẹp mắt 59 Hình 2.21: Bức ảnh đăng trên trang nhất Báo Nhân Dân hàng ngày

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Những năm tháng chiến tranh, mặc dù có rất nhiều khó khăn nhưng Đảng, Nhà nước ta đã làm rất tốt công tác quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam ra thế giới, góp phần tạo nên một mặt trận nhân dân thế giới rộng rãi ủng

hộ và giúp đỡ Việt Nam Sau chiến tranh, đặc biệt là giai đoạn bắt đầu công cuộc đổi mới đất nước, hình ảnh Việt Nam được cộng đồng và bạn bè thế giới biết đến là hình ảnh một đất nước đang phát triển có nhiều tiềm năng, có tốc

độ tăng trưởng bền vững, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội ổn định; thiên nhiên tươi đẹp, có nhiều di sản văn hóa thế giới, truyền thống văn hóa đặc sắc, con người Việt Nam yêu hòa bình, thân thiện Góp phần vào thành công chung trong việc lan tỏa hình ảnh này có sự đóng góp không nhỏ của các loại hình báo chí trong đó có ảnh báo chí

Ảnh báo chí đã góp phần tuyên truyền thông tin về đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, quảng bá các hoạt động ngoại giao, thành tựu của công cuộc đổi mới, hình ảnh con người Việt Nam thân thiện, đất nước Việt Nam tươi đẹp, hòa bình, hữu nghị, năng động, đổi mới mạnh mẽ và tích cực hội nhập quốc tế, đầy tiềm năng phát triển được kịp thời chuyển tải tới độc giả làm cho độc giả biết đến Việt Nam và yêu mến Việt Nam

Với vị thế là cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Báo Nhân Dân luôn là lá cờ đầu trong công tác quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam Cùng với nội dung tin, bài thì ảnh báo chí trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân đã trở thực sự trở thành một bộ phận gắn bó hữu cơ, đóng góp tích cực và khẳng định giá trị của mình trong hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên báo Đảng

Dù vậy, trên thực tế, hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người

Việt Nam qua ảnh báo chí trên các ấn phẩm Báo Nhân Dân còn nhiều hạn chế

và chưa được quan tâm đúng mức Vẫn còn số đông phóng viên, biên tập viên chưa nắm rõ nghiệp vụ ảnh báo chí chưa có nhiều kỹ năng trong nghề nghiệp; cách lựa chọn, biên tập ảnh chưa được quan tâm nên nội dung thông tin trong ảnh thường rất nghèo nàn, không thể hiện được nội dung cần quảng bá Đặc biệt, việc sử dụng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên các ấn phẩm hiện nay lại thường được ghi lại bằng sự sao chép đơn thuần chưa phải là những tác phẩm ảnh báo chí độc lập, có sức nặng như tiềm năng của thể loại Vì thế, cần xác định lại vai trò, vị trí và tầm quan trọng của ảnh báo chí trong việc quảng bá sao cho hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trở nên đẹp hơn, phong phú hơn trên Báo Nhân Dân nói riêng và các tờ báo khác nói chung

Tác giả chọn đề tài luận văn "Quảng bá hình ảnh đất nước, con

người Việt Nam qua ảnh báo chí trên Báo Nhân Dân" (Khảo sát từ tháng

6/2018 đến tháng 6/2019) làm đề tài nghiên cứu với mong muốn nâng cao

hiệu quả và chất lượng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan

Trong những năm qua, đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu, khóa luận, luận văn, bài nghiên cứu về hoạt động đối ngoại, hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam, báo chí quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam Tuy nhiên, những nghiên cứu này chưa đề cập toàn diện, hệ thống về việc quảng

bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí

Có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả và nhóm tác giả về công tác thông tin đối ngoại, báo chí đối ngoại và quảng bá hình ảnh đất nước như:

- Đề tài khoa học:

Nhóm nghiên cứu về công tác công tác thông tin đối ngoại; thông tin đối ngoại thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng như: Đề tài khoa

học cấp quốc gia Đối ngoại đa phương của Việt Nam: Thực trạng, vấn đề đặt

ra và giải pháp của Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao năm 2019, Đề tài

nghiên cứu cấp Bộ Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới của Ban Tuyên giáo Trung ương năm

2007 hay Công trình nghiên cứu của Dương Văn Quảng năm 2009, Vai trò của Báo chí trong công tác thông tin đối ngoại Các đề tài này chủ yếu tập

trung nghiên cứu về tình hình công tác thông tin đối ngoại; hoạt động thông

tin đối ngoại trên một số báo, đài cụ thể

- Sách

Cuốn sách Báo chí và thông tin đối ngoại của tập thể tác giả, do PGS

TS Lê Thanh Bình chủ biên (xuất bản năm 2012, Nxb Chính trị Quốc gia) giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về lĩnh vực truyền thông đại chúng, tiêu biểu là báo chí; các đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về truyền thông đại chúng, công tác đối ngoại, thông tin đối ngoại; và vai trò của báo chí đối với thông tin đối ngoại ở Việt Nam hiện nay (thông qua khảo sát trường hợp

báo Thế giới và Việt Nam) Cuốn sách cung cấp lý luận chung về lĩnh vực

truyền thông đại chúng, báo chí, thông tin đối ngoại; tổng quan về truyền thông đại chúng ở Việt Nam, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về truyền thông đại chúng, công tác đối ngoại và thông tin đối ngoại Ngoài ra các tác giả còn giúp bạn đọc phân biệt các thể loại báo chí; đánh giá vai trò của báo chí đối với thông tin đối ngoại; phân tích thực trạng công tác thông tin đối ngoại, từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thông tin đối ngoại trong tình hình mới

Trong vấn đề quảng bá hình ảnh đất nước, nhóm tác giả Ronit Appel, Assaf Irony, Steven Schmerz và Ayela Ziv với bản nghiên cứu mang tên: Cultural Diplomacy: An Important but Neglected Tool in Promoting Israel‟s Public Image (2008) đã nhìn nhận và chứng minh tầm quan trọng của ngoại giao văn hóa dưới góc độ là một công cụ hữu hiệu trong việc nâng cao hình

ảnh quốc gia Trước đó, các tác giả Philip Kotler, Somkid Jatusspritiak và Suvit Maesincee đã có công trình nghiên cứu về quảng bá hình ảnh đất nước với cuốn sách The Marketing of Nations: A Strategic Approach to Building National Weath (1997) Cuốn sách giúp các nhà quản lý, chiến lược gia, nhà hoạch định chính sách từng bước đưa ra cách thức xây dựng hình ảnh quốc gia để phát triển kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu Bên cạnh đó, cuốn sách Marketing as a country: Promotion as tool for attracting foreign investment (2001) của Louis T Wel và Alvin G Wint cũng đưa ra các phương thức quảng bá hình ảnh nhằm thu hút FDI

Trong lĩnh vực ảnh báo chí, tác giả Brian Horton trong cuốn Ảnh báo chí (xuất bản năm 2003, Trần Đức Tài dịch và giới thiệu, Nxb Thông tấn

phát hành) Cuốn sách chủ yếu nói về những gì chứa đựng trong hình ảnh

chứ chưa bàn tới hiệu quả của việc sử dụng ảnh báo chí Trong cuốn Nhiếp ảnh và báo chí hiện đại (bản dịch tiếng Việt), các tác giả đã bàn những chủ đề

liên quan đến ảnh báo chí như: Những khía cạnh xã hội của ảnh báo chí, những khả năng của tin ảnh, thẩm mỹ học của ảnh… nhưng chưa bàn tới việc

sử dụng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người, ngoại giao Việt

Nam Cuốn Sổ tay thiết kế báo (bản dịch tiếng Việt) của tác giả Tim

Harrower mới bàn tới một số khía cạnh liên quan đến ảnh báo chí như: các bước cụ thể để có một bức ảnh báo chí giá trị, cách thức biên tập và trình bày ảnh báo chí trong bài viết và trên trang báo Tuy nhiên tác giả chưa nói đến hiệu quả của việc sử dụng ảnh báo chí nói chung và ảnh báo chí quảng bá nói riêng Ngoài ra, còn có một số công trình nghiên cứu khác của các tác giả ở các nước Anh, Mỹ, Đức xuất bản liên quan tới ảnh báo chí nhưng các tác giả chưa nghiên cứu có hệ thống về ảnh báo chí quảng bá và hiệu quả sử dụng ảnh báo chí quảng bá

Tại Việt Nam, hiện nay đã có khá nhiều các cuốn sách, tài liệu bàn về

ảnh báo chí Trong cuốn sách Ảnh tin của Ths Vũ Huyền Nga (Nxb Lý luận

Chính trị, năm 2017), tác giả cho rằng cùng với tin báo viết, tin phát thanh, tin

truyền hình và tin báo mạng điện tử, thì tin ảnh đã và đang phát huy sức mạnh của một thể loại phản ánh nhanh, chính xác và chân thực về mọi hoạt động của đời sống xã hội Cuốn sách cung cấp cho người học các kiến thức từ lý thuyết đến kỹ năng thực hành như: Cơ sở, khái niệm và đặc điểm của ảnh tin; Đối tượng phản ánh của ảnh tin; Quy trình sáng tạo ảnh tin và Kỹ năng sáng tạo ảnh tin Tuy nhiên cuốn sách chưa đề cập đển sức mạnh của thể loại ảnh tin trong công tác quảng bá hình ảnh đất nước

Tác giả Vũ Tiến Mão trong cuốn Kỹ năng sáng tạo các thể loại ảnh thời sự, tài liệu (Nxb Văn hóa thông tin, năm 2010) đã đưa đến cho độc giả cơ

sở lí luận về thể loại ảnh tường thuật, cấu trúc thông tin và kĩ năng sáng tạo thể loại ảnh tường thuật; thể loại ảnh bình luận, cấu trúc thông tin và kĩ năng sáng tạo thể loại ảnh bình luận; Thể loại ảnh tài liệu, cấu trúc thông tin và kĩ năng sáng tạo thể loại ảnh tài liệu Mặc dù vậy nhưng một số thể loại ảnh khác và đặc biệt là kỹ năng sáng tạo tác phẩm ảnh báo chí quảng bá cũng chưa được tác giả đề cập đến

- Luận văn, luận án

Nói về vai trò quan trọng của ảnh báo chí, Luận án Tiến sĩ Tính hấp dẫn của báo Đảng ở nước ta trong giai đoạn hiện nay (Khảo sát Báo Nhân

Dân và một số báo Đảng địa phương từ năm 2005 đến năm 2011) của Nguyễn

Bá Sinh năm 2012, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng có phần nghiên cứu về ảnh trên báo Đảng Tác giả chỉ ra rằng: Trừ Báo Nhân Dân, còn các báo Đảng địa phương có số lượng ảnh ít, chất lượng ảnh còn kém, chưa đạt so với yêu cầu bạn đọc Trong khi ảnh báo chí là một trong những nội dung quan trọng trên mặt báo quyết định sự thu hút, hấp dẫn đối với công chúng Tuy nhiên, các công trình này mới chỉ dừng lại ở sự gợi mở các vấn đề liên quan đến ảnh báo chí hoặc đề xuất một số giải pháp chung về nâng cao chất lượng ảnh trên báo chứ chưa có cái nhìn hệ thống về hiệu quả quảng bá hình ảnh của ảnh báo chí đối với công chúng

Hay trong Luận án Tiến sĩ Quy trình sản xuất sản phẩm báo chí đối ngoại ở Việt Nam hiện nay của tác giả Nguyễn Thị Thương Huyền (2018) tác giả đã đề cập đến các quy trình sản xuất các sản phẩm báo chí đối ngoại như: báo in, truyền hình, phát thanh, báo mạng điện tử nhưng về quy trình sản xuất ảnh báo chí đối ngoại tác giả lại không đề cập đến

Luận văn thạc sĩ của Lê Hoàng Diễm Linh (Học viện Báo chí và Tuyên

truyền năm 2018), Quảng bá hình ảnh Việt Nam trong hoạt động ngoại giao văn hóa hiện nay; Tác giả Nguyễn Hoàng Yến (Học viên Báo chí và Tuyên

truyền năm 2012), Báo mạng điện tử với việc quảng bá hình ảnh Việt Nam Nhóm nghiên cứu này tập trung nghiên cứu về việc quảng bá hình ảnh quốc gia thông qua ngoại giao văn hóa, các công trình này tập trung nghiên cứu về văn hóa Việt Nam và các nước, trong đó, văn hóa là trụ cột để tiến hành công tác đối ngoại, thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh quốc gia, mối quan hệ công chúng với báo chí trong việc quảng bá hình ảnh quốc gia

Một số luận văn nghiên cứu vấn đề sử dụng ảnh báo chí trên báo in

như: Ảnh trên báo Đảng địa phương các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay, luận văn của Đặng Thị Mỹ Hạnh do TS Trần Bá Dung hướng dẫn (năm 2015); Tổ chức ảnh báo chí trên nhật báo ở Việt Nam hiện nay, luận văn của

Phạm Thị Mai Liên do PSG.TS Hà Huy Phượng hướng dẫn (năm 2015); Vấn

đề sử dụng ảnh trên báo Đảng các tỉnh miền núi phía Bắc, luận văn của Lê Khánh Trang do TS Trần Thị Nhã hướng dẫn (năm 2016) Các tác giả như Dương Thế Hoàn, Hoàng Thu Hằng, Nguyễn Việt Cường, Vũ Thị Minh (sinh viên Viện Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) cũng nghiên cứu về ảnh báo chí thông qua các đề tài như: Ngôn ngữ chú thích ảnh báo chí, hiệu quả sử dụng ảnh minh họa trên báo Nhân dân, hiệu quả sử dụng ảnh thông tin

về đề tài An toàn giao thông trên báo Bạn đường

Nghiên cứu về báo chí đối ngoại và ảnh báo chí đã được sử dụng nhiều trong các công trình luận án, luận văn, khóa luận của học viên, sinh viên báo

chí Quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam cũng đã xuất hiện nhiều trong các tài liệu nghiên cứu, bài viết của các báo, tạp chí Tuy nhiên, những công trình này đã được nghiên cứu từ lâu và chủ yếu là những công trình riêng chứ chưa có sự kết hợp hay làm rõ vai trò của ảnh báo chí trong hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam

Từ những nghiên cứu nói trên, tác giả luận văn mong muốn khảo sát, đánh giá các ưu và nhược điểm về việc sử dụng ảnh báo chí quảng báo hình ảnh đất nước, con người Việt Nam hiện nay, cụ thể là các ấn phẩm của Báo Nhân Dân để từ đó có những giải pháp góp phần năng cao chất lượng, tính hấp dẫn cho các bức ảnh báo chí và thu hút công chúng hiệu quả hơn Đồng thời, qua luận văn sẽ đưa ra cái nhìn toàn diện, khoa học về cách thức thông tin quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí

Đề tài "Quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh

báo chí trên Báo Nhân Dân" (Khảo sát từ tháng 6/2018 đến tháng 6/2019)

không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khoa học trước đây

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Từ việc khảo sát và nghiên cứu thực tế trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí trên Báo Nhân Dân hiện nay, luận văn đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ảnh báo chí để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên báo ở nước ta nói chung và của tờ báo khảo sát nói riêng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, tác giả thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu các tài liệu, giáo trình, sách tham khảo, bài báo trên các tạp chí, các tài liệu trên Internet… để hệ thống hóa các vấn đề về lý luận về báo chí đối ngoại, ảnh báo chí và việc sử dụng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam hiện nay

- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc sử dụng ảnh báo chí trên một số ấn phẩm của Báo Nhân Dân từ 01/06/2018 đến 30/06/2019

- Từ thực trạng việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí nói chung, các tờ báo lựa chọn khảo sát nói riêng, đề ra những giải pháp, khuyến nghị để khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lượng sử dụng ảnh báo chí quảng bá đất nước, con người Việt Nam trên báo ở nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là việc sử dụng ảnh báo chí quảng

bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên Báo Nhân Nhân

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng khảo sát: Báo Nhân Dân (Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam)

- Phạm vi nghiên cứu: Một số các ấn phẩm của Báo Nhân Dân gồm có:

Nhân Dân hàng ngày (Trang nhất), Nhân Dân cuối tuần (Trang Đời sống - Văn hóa và chuyên mục Du lịch khám phá), Báo Thời Nay (Góc ảnh), Nhân Dân điện tử tiếng Anh (Pictures) Tổng số báo khảo sát là: 352 số báo Nhân Dân hàng ngày; 52 số báo Nhân Dân cuối tuần; 121 số Báo Thời Nay và 146 chùm ảnh trên Nhân Dân điện tử tiếng Anh

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên lý luận về báo chí truyền thông và quan hệ quốc tế trong nước và trên thế giới, lý luận về ảnh báo chí và xu hướng phát triển ảnh báo chí trong giai đoạn hiện nay

Phương pháp luận của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử trong nghiên cứu; Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí học; Các quan điểm, nguyên tắc chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta về

công tác thông tin đối ngoại nói chung, công tác thông tin đối ngoại đối với báo chí nói riêng; Tham khảo hệ thống giáo trình, sách tham khảo về báo chí học, ảnh báo chí và truyền thông đại chúng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Sưu tầm, nghiên cứu và phân tích các tài liệu (bao gồm sách, báo, tạp chí, các công trình nghiên cứu, các văn bản, chỉ thị ) về báo chí đối ngoại, ảnh báo chí giúp cho người nghiên cứu nắm được các phương pháp của các nghiên cứu đã thực hiện trước đây; có thêm kiến thức sâu, rộng về lĩnh vực đang nghiên cứu và làm rõ hơn đề tài nghiên cứu của mình

Phương pháp khảo sát - phân tích: Khảo sát và phân tích các tác phẩm ảnh báo chí có nội dung quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên một số ấn phẩm của Báo Nhân Dân

Phương pháp phỏng vấn sâu: nhằm thu thập ý kiến đánh giá, nhận xét, đưa ra giải pháp của phóng viên ảnh, biên tập viên ảnh, những người tổ chức

tờ báo về việc sử dụng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam

6 Đóng góp mới về khoa học của luận văn

Luận văn nghiên cứu một cách cơ bản và hệ thống các lý thuyết về quảng bá hình ảnh và sử dụng ảnh báo chí để quảng bá hình ảnh trên Báo Nhân Dân Thông qua việc nghiên cứu đề tài luận văn thạc sĩ báo chí "Quảng

bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí trên Báo Nhân Dân", luận văn mong muốn là tài liệu tham khảo về mặt lý luận tại các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về báo chí - truyền thông, nhất là nghiên cứu về việc sử dụng ảnh trên báo chí nói chung và sử dụng ảnh báo chí trong hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam nói riêng Đây cũng có thể

coi là tài liệu tham khảo cho các giảng viên dạy về ảnh báo chí có nội dung quảng bá và các tòa soạn có cái nhìn hệ thống hơn về ảnh báo chí có nội dung quảng bá Luận văn cũng mong muốn là tài liệu tham khảo cho tòa soạn báo, đặc biệt là các tòa soạn báo phục vụ công tác quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, đặc biệt là đối với các phóng viên ảnh, biên tập viên ảnh báo chí Ngoài ra, thông qua quá trình thực hiện luận văn này, tác giả mong muốn rút ra được những bài học kinh nghiệm cho quá trình tác nghiệp và làm việc của bản thân như: làm thế nào để chụp được một bức ảnh báo chí quảng bá đẹp về cả nội dung và hình thức, làm thế nào để đưa thông điệp của bức ảnh báo chí quảng bá đó đến với công chúng và đặc biệt là cộng đồng quốc tế một

cách hiệu quả nhất

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí

Chương 2: Thực trạng sử dụng ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên Báo Nhân Dân hiện nay

Chương 3: Những vấn đề đặt ra, giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI VIỆT NAM

QUA ẢNH BÁO CHÍ

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm ảnh báo chí

Hiện nay có rất nhiều ý kiến, quan niệm khác nhau về ảnh báo chí Có quan niệm cho rằng, ảnh báo chí trước hết phải là ảnh thời sự được sử dụng trên báo chí, còn tất cả các loại ảnh khác dù có được đăng báo nhưng không mang tính thời sự thì không thể gọi là ảnh báo chí Bởi lẽ bản chất của báo chí

là thông tin những vấn đề mang tính thời sự; trên báo chí, do những mục đích khác nhau, người ta có thể sử dụng những hình ảnh của nhiếp ảnh để làm tăng

vẻ đẹp hoặc tạo thêm sự hấp dẫn, phong phú cho các trang báo

Khác với ý kiến trên, nhiều người lại có quan điểm ngược lại khi cho rằng, ảnh báo chí là tất cả những hình ảnh phản ánh sự kiện thời sự, vấn đề thời

sự được mọi người quan tâm, không nhất thiết phải sử dụng trên báo, trên mạng Vì họ cho rằng, trong thời kỳ thông tin đa chiều như hiện nay, nhu cầu

về đời sống tinh thần của mỗi người trong xã hội ngày càng phát triển Do đó báo chí không thể đưa hết các hình ảnh phản ánh sự kiện, sự việc lên trên báo Vì vậy sẽ không công bằng nếu không chấp nhận những hình ảnh đó là ảnh báo chí

Các nhà nghiên cứu lý luận thuộc tổ chức Ảnh báo chí thế giới (World Press Foundation), Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế FIAP (Fédération Internationale de l'Art Photographyique), Hội nhiếp ảnh Hoa Kỳ PSA (Photographic Society of America) cho rằng: "Ảnh báo chí gồm những tác phẩm ảnh đơn hoặc bộ ảnh có tính năng "kể chuyện" (story telling) Có nghĩa là ảnh báo chí phải có tính truyền tải thông tin sinh động, thuộc loại các hình ảnh được đăng tải hàng ngày trên báo chí truyền thông, bao gồm những đề tài thể hiện sự

chú ý quan tâm của con người, những tư liệu thời sự hoặc những biến cố, sự kiện đột xuất bất ngờ (những bức ảnh dàn dựng hay dùng thủ thuật phòng tối hoặc vi tính để thay đổi thực trạng đều bị loại) Giá trị báo chí, truyền tải thông tin sẽ được ưu tiên đánh giá trước tính nghệ thuật của bức ảnh"

Trong cuốn Ảnh báo chí, tác giả Brian Horton cho rằng: "Ảnh báo chí

kể lại một câu chuyện bằng hình ảnh, tường thuật với chiếc máy ảnh, ghi nhận một khoảnh khắc trong thời gian, cái phút giây điển hình khi một hình ảnh đúc kết một câu chuyện" [6, tr.17]

Theo tác giả Nguyễn Tiến Mão trình bày trong cuốn Cơ sở lý luận ảnh báo chí: Ảnh báo chí là một trong những hình thức thông tin của báo chí,

thông qua việc phản ánh các hoạt động thực tiễn của đời sống xã hội, bằng những hình ảnh cụ thể, chân thực và sinh động, nhằm mang lại cho người xem một lượng thông tin, một lượng giá trị và thẩm mĩ nhất định [17, tr.39]

Trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông, tác giả Dương Xuân

Sơn cho rằng "Ảnh báo chí là một hình thức thông tin bằng ảnh, phản ánh

về những sự kiện, hiện tượng đang diễn ra trong hiện thực khách quan thông qua ảnh đơn hoặc nhóm ảnh một cách chân thực, sinh động, có chú thích kèm theo, nhằm đem lại cho độc giả một lượng thông tin mới sinh động" [23, tr.308]

Còn tác giả Hà Huy Phượng định nghĩa: Ảnh báo chí là những bức ảnh

có nội dung thông tin diễn tả thời sự, khách quan, chân thực các sự kiện, vấn

đề của hiện thực bằng hình ảnh và đạt các yêu cầu về chất lượng kỹ thuật, nghệ thuật [20, tr.74-75]

Theo khái niệm và nhận định trên, ảnh báo chí không phải là những ảnh đơn thuần xuất hiện trên báo chí mà ảnh báo chí nhất thiết phải mang tính thông tin báo chí cụ thể, tính thời sự và tính xã hội Tiêu chí để xác định một bức ảnh báo chí trước hết phải là "giá trị báo chí, truyền tải thông tin", yếu tố đẹp - tính nghệ thuật chỉ là yếu tố sau cùng được xét đến

Tuy có những cách nêu khái niệm khác nhau nhưng tựu chung lại các tác giả đều khẳng định, ảnh báo chí luôn phải có yếu tố thông tin, tính trung thực, tính chính trị, tính đại chúng Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đồng thời kế thừa những tổng kết, đúc rút về khái niệm ảnh báo chí của các tác giả đi trước, tác giả luận văn xin đưa ra khái niệm về ảnh báo chí như sau:

Ảnh báo chí là một hình thức thông tin trên báo chí được thể hiện bằng hình ảnh tĩnh nhằm phản ánh khách quan mọi mặt của đời sống xã hội một cách cụ thể, chân thực và chính xác Thông tin trong ảnh báo chí đem lại cho công chúng một lượng thông tin thời sự với giá trị tư tưởng và thẩm mĩ nhất định

1.1.2 Khái niệm quảng bá

Thuật ngữ "Quảng bá" được nhắc đến rất nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng, trong các bài báo, các tài liệu nghiên cứu, gắn liền với các vấn đề như quảng bá hình ảnh, quảng bá thương hiệu Song vẫn chưa

có một định nghĩa cụ thể, thống nhất về quảng bá

Quảng bá là một từ Hán Việt được ghép từ chữ “quảng” có nghĩa là rộng lớn và từ “bá” có nghĩa là làm lan rộng Vì vậy, ta có thể hiểu quảng bá

có nghĩa là tuyên truyền rộng rãi

Từ điển tiếng Việt định nghĩa: Quảng bá là phổ biến rộng rãi bằng các phương tiện thông tin [35, tr.802] "Quảng bá" cũng được hiểu là: Những hoạt động nhằm tạo ra hoặc thúc đẩy lợi ích, lợi nhuận cho một cá nhân, một sản phẩm, một tổ chức

Từ các định nghĩa trên, có thể rút ra một cách khái quát, quảng bá là hoạt động truyền bá rộng rãi hình ảnh của một cá nhân, một tổ chức, một quốc gia tới một đối tượng nào đó nhằm đạt được một mục đích cụ thể mà chủ thể quảng bá mong muốn

1.1.3 Khái niệm hình ảnh đất nước

Hình ảnh là nhân tố khách quan đóng vai trò quan trọng trong việc

đánh giá bất kỳ hiện tượng hay quá trình xã hội nào Thuật ngữ "hình ảnh" (tiếng Anh là Image) có nguồn gốc từ tiếng Latinh "Imago" và có quan hệ mật thiết với một từ Latinh khác là "Imatari" - dùng để chỉ sự mô phỏng theo

Hình ảnh là nghệ thuật mô phỏng hoặc mô tả hình dáng bên ngoài của một đối tượng hoặc con người Đó là những hình dung về con người,

đồ vật, tổ chức hay đất nước được hình thành trong nhận thức công chúng với sự giúp đỡ của quan hệ công chúng, tuyên truyền hoặc quảng cáo

Theo Philip Kotler và David Gertner thì hình ảnh đất nước có thể được hiểu là: "Tổng hợp của niềm tin và những ấn tượng mà con người lưu giữ về một địa danh hay một quốc gia nào đó Hình ảnh này thâu tóm toàn bộ những thông tin về đất nước đó, cũng như các tổ chức doanh nghiệp ở quốc gia này

Đó là một sản phẩm của quá trình chọn lọc những thông tin cần thiết, đặc trưng nhất từ hàng ngàn những thông tin khác nhau về quốc gia đó" [38] Philip Kotler cũng cho rằng, hầu hết hình ảnh của đất nước là những khuôn mẫu được được định sẵn trong mỗi cá nhân từ khi còn nhỏ, thông qua giáo dục và các phương tiện truyền thông

Do đó, có thể hiểu khái niệm hình ảnh đất nước theo nghĩa rộng là hình ảnh được con người gợi nhớ đến có thể là hình ảnh về địa lý, lịch sử, nghệ thuật

và âm nhạc, những nhân vật xuất chúng hay những đặc tính khác Còn theo nghĩa hẹp là hình ảnh thể hiện ở những lĩnh vực nổi trội của đất nước mà khi nhắc đến lĩnh vực đấy, người ta dễ dàng suy tưởng đến quốc gia đó [23]

Hình ảnh thế giới cảm nhận được về một đất nước không đơn thuần là những gì toát ra được từ lĩnh vực kinh tế thuần túy, mà còn từ chính trị, văn hóa, giáo dục hay của một lĩnh vực cụ thể nào đó mà còn là tổng hợp niềm tin

và ấn tượng mà mọi người nghĩ về đất nước đó Mỗi quốc gia đều có những hình ảnh vượt qua thời gian và gây ấn tượng đến những quốc gia khác ở mức độ ảnh

hưởng nhiều hay ít, ở giai đoạn này hay giai đoạn khác Hình ảnh đóng vai trò

quan trọng và hữu hiệu trong việc tạo dựng thiện cảm ban đầu bởi những tính

chất sau:

Thứ nhất, hình ảnh là kênh cung cấp thông tin có khả năng chuyển một

lượng thông tin lớn đến người nhận

Thứ hai, hình ảnh là kênh thông tin cô đọng, được người xem ghi nhớ tốt

hơn Khi không thể xử lý những văn bản có dung lượng lớn, con người sẽ bắt đầu sử dụng các phương án rút gọn Hình ảnh được coi như một thao tác rút gọn hoặc mở rộng văn bản Hình ảnh luôn tồn tại trong lịch sử và trong thời đại thông tin hiện nay, ý nghĩa của hình ảnh ngày càng được phát triển mạnh mẽ Điều này có thể giải thích rằng, hình ảnh là sản phẩm tự nhiên của việc xử lý một lượng thông tin rất lớn Trong thời đại đầy ắp thông tin, con người không đủ sức giữ gìn tất cả những dung lượng thông tin lớn đó và bắt đầu sử dụng những hình ảnh tiêu biểu đại diện cho mỗi hoàn cảnh, mỗi đối tượng

1.1.4 Khái niệm Quảng bá hình ảnh đất nước

Quảng bá hình ảnh đất nước là chiến lược tạo dựng và quảng bá những hình ảnh về chính sách kinh tế, chính trị, đầu tư, đặc tính sản phẩm, bản sắc văn hóa và tính cách con người của đất nước đó thông qua tổ chức các hoạt động truyền thông phục vụ các sự kiện chính trị - xã hội quan trọng

và các sự kiện đối ngoại lớn

Bên cạnh đó, quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam còn là việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu bằng tiếng Việt và các thứ tiếng nước ngoài, phục vụ tra cứu, tìm hiểu, nghiên cứu về Việt Nam; xuất bản phục vụ thông tin đối ngoại và phổ biến xuất bản phẩm Việt Nam ra nước ngoài; tuyên truyền bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam; tổ chức và tham gia các hoạt động quảng bá tại các hội nghị, hội thảo, hội chợ, triển lãm quốc tế; tăng cường hợp tác với các cơ quan thông tấn, báo chí có uy tín trong khu vực và thế giới; tạo điều kiện thuận lợi cho phóng viên nước ngoài đến thăm và làm phim, viết bài, đưa tin về Việt Nam; hỗ trợ kiều bào trong các hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước; quảng bá Việt Nam trên các phương tiện truyền thông nước ngoài

Công tác quảng bá hình ảnh đất nước chịu ảnh hưởng của ba yếu tố là: Quan hệ giữa chính phủ với chính phủ, quan hệ giữa nhà nước với cư dân (bao gồm dân bản địa và du khách nước ngoài), quan hệ giữa người dân nước

sở tại với người nước ngoài

Thứ nhất, quan hệ giữa chính phủ với chính phủ là nói đến chính sách

đối ngoại của nhà nước trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế: thân thiện, khiêu khích, đóng cửa hay cởi mở… Và mỗi tính chất ấy đều tự gợi lên

ấn tượng khác nhau đối với đất nước được lãnh đạo bởi nhà nước ấy Rõ ràng, mỗi đất nước có chính sách thân thiện, hòa nhã và hợp tác với các nước trên thế giới sẽ tạo nên hình ảnh tốt đẹp, gần gũi của quốc gia với cộng đồng quốc tế

Thứ hai, quan hệ giữa nhà nước với dân cư (bao gồm cả người dân

nước sở tại và người nước ngoài) Mối quan hệ này góp phần quan trọng vào việc xây dựng hình ảnh một đất nước tốt đẹp trong mắt bạn bè thế giới Hình ảnh đất nước được đại diện và xây dựng bởi chính những người dân của nước

đó Vì vậy, muốn người dân thực sự trở thành hình ảnh đại diện tích cực cho quốc gia thì nhà nước cần có những chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi và duy trì mối quan hệ tốt đẹp với nhân dân trong nước Bên cạnh

đó, cần tạo điều kiện cho người nước ngoài sinh sống, học tập và làm việc tại nước sở tại chính là cầu nối mang hình ảnh nước ngày đến với thế giới Những hình ảnh được họ chuyển tải sẽ được thế giới đón nhận một cách tự nhiên bởi tính chân thực và khách quan Đây là một phương thức quảng bá hình ảnh đất nước hiệu quả đến với thế giới

Thứ ba, quan hệ giữa nhân dân nước sở tại với người nước ngoài Ấn

tượng của người nước ngoài về nước sở tại không chỉ thông qua cảnh đẹp của đất nước hay những chính sách của nhà nước đó, mà còn chịu tác động trực tiếp bởi thái độ ứng xử của người dân trong nước với người nước ngoài Một đất nước với những cảnh thiên nhiên tươi đẹp và con người thân thiện, dễ mến thì sẽ hấp dẫn và thu hút du khách đến thăm và tìm hiểu về quốc gia đó

Ví dụ: hình ảnh Việt Nam năng động và hội nhập ngày nay đến được với thế giới, một phần lớn là nhờ những du khách, những người nước ngoài sống, học tập và làm việc tại Việt Nam Họ đã làm tốt công tác quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam Kết quả này có được là nhờ họ có ấn tượng tốt đẹp về con người Việt Nam, những người dân cần cù chịu khó và thân thiện

1.1.5 Lý thuyết cơ bản về bố cục trong nhiếp ảnh

1.1.5.1 Định nghĩa bố cục

Chữ bố cục mô tả việc sắp xếp các đối tượng và thành phần liên quan trong một tác phẩm nghệ thuật Trong nhiếp ảnh, đặt bố cục cho một khung ảnh nghĩa là sắp xếp các yếu tố/ thành tố/ thành phần/ bên trong nó sao cho phù hợp với ý tưởng hoặc mục tiêu cốt lõi của tác phẩm mà người chụp muốn Đối với ảnh tĩnh, việc sắp xếp các yếu tố có thể được thực hiện bằng cách bố trí các đối tượng hoặc chủ thể

1.1.5.2 Các thành phần của không gian bố cục

Chủ thể: Trong nhiếp ảnh chủ thể là vật thể hay yếu tố chính cần được

tập trung vào Chủ thể nắm giữ thông điệp, nội dung mà người chụp muốn truyền đạt đến người xem

Tiền cảnh: Phần gần nhất, cho người xem chi tiết rõ nhất và vì thế có

sức ảnh hưởng lớn nhất với thị giác

Trung cảnh: Là phần sau tiền cảnh đó, do ở xa nên hình dạng ít chi tiết

hơn rất nhiều và phần lớn chỉ là một khối hình thể với chi tiết mờ hơn và ít ảnh hưởng đến thị giác hơn

Hậu cảnh: Là phần xa nhất, đó là cái phông căn bản nhất của ảnh 1.1.5.3 Vai trò của bố cục

- Mục đích của việc sắp xếp bố cục tốt là nhằm trình bày đối tượng hoặc chủ đề chụp đầy tính hấp dẫn và làm hài lòng về mặt thẩm mỹ

- Mục tiêu cuối cùng của một bố cục tốt là nhằm thể hiện được ý tưởng của người chụp bằng tất cả những gì có thể

1.1.5.4 Các nguyên tắc bố cục trong nhiếp ảnh

Nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Mỹ, Steve McCurry chia sẻ kinh nghiệm

về chín quy tắc bố cục để làm cho bức ảnh trở nên ấn tượng hơn

- Nguyên tắc 1/3: Chia bức ảnh làm 3 phần, chú ý sao cho những phần quan trọng của bức ảnh nằm dọc theo đường kẻ với hai chiều dọc và ngang Nằm tại vùng giao nhau của các đường kẻ đó chính là những phần quan trọng nhất của bức ảnh

- Các đường tập trung: Sử dụng các đường kẻ “tự nhiên” có trong bức ảnh để tập trung sự chú ý của người xem

- Sử dụng các đường chéo: Với các bức ảnh mà nội dung có sự di chuyển, việc chọn đúng các đường chéo trong bức ảnh sẽ tạo cảm giác hiệu ứng chuyển động tốt hơn

- Nguyên tắc tạo khung: Sử dụng các khung và viền tự nhiên có trong bức ảnh ví dụ như khung cửa sổ hay cửa ra vào

- Sự tương phản giữa nhân vật chính và khung cảnh nền: Tìm ra những điểm đối lập (màu sắc, chất liệu…) giữa đối tượng chính của bức ảnh và phần nền của bức ảnh

- Lấp đầy khung hình: Hãy cố gắng đứng sát người mà bạn đang chụp ảnh họ

- Tập trung hơn vào đôi mắt: Hãy đặt đúng mắt trái hoặc mắt phải vào phần trung tâm của bố cục bức ảnh Điều này sẽ tạo nên ấn tượng rằng đôi mắt của đối tượng đang dõi theo bạn

- Hình mẫu và sự lặp lại: Thông thường thì một chuỗi lặp lại các hình mẫu khiến bức ảnh trở nên dễ gần Tuy nhiên, sẽ tuyệt vời hơn nếu các hình mẫu này có sự phân cách vì điều này tạo ra một số nét tương phản cho bức ảnh

- Nguyên tắc chụp ảnh về tính đối xứng: Sự hài hoà giữa hai nửa của bức ảnh sẽ luôn chiều lòng những đôi mắt dù khó tính nhất

1.2 Đặc điểm và phân loại ảnh báo chí

1.2.1 Đặc điểm ảnh báo chí

Để làm rõ đặc điểm riêng biệt, ảnh báo chí thường được đặt trong tương quan so sánh với ảnh nghệ thuật Nếu như ảnh nghệ thuật coi sự sáng tạo là ưu tiên của người cầm máy mang đến cho công chúng những giá trị lớn hơn, hấp dẫn hơn bản thân thực tế sự vật thì ảnh báo chí lại ngược lại Ảnh báo chí là sự kiện, những giá trị thông tin chính xác, khách quan có giá trị về tính thông tin thời sự Ảnh báo chí không chỉ ghi lại những sự vật, sự kiện, những hiện tượng của cuộc sống một cách máy móc mà phải lý giải được những sự việc, sự kiện, hiện tượng đó theo những quan điểm chính trị - tư tưởng, nhiệm vụ xuất bản cụ thể Như một tác phẩm ảnh báo chí gồm những đặc điểm cơ bản:

- Ảnh báo chí là thông tin mang tính chân thật khách quan:

Tính chân thật khách quan của ảnh báo chí đóng vai trò cực kỳ quan trọng vì một khi ảnh báo chí bị phát hiện chỉnh sửa hoặc thay đổi nội dung sẽ làm mất lòng tin của công chúng Ảnh báo chí muốn có hàm lượng thông tin cao trước hết đó phải là bức ảnh miêu tả về con người, sự kiện có thật trong cuộc sống Người phóng viên ảnh phải là người tường thuật lại sự kiện, nhân vật ở điều kiện tự nhiên nhất, không được chỉnh sửa, sắp đặt theo ý đồ cá nhân

Với đặc trưng ghi thực, trực tiếp và tạo hình trong một thời điểm, tính tài liệu xác thực - đứng trên góc độ của nội dung thông tin là một nguyên tắc tối thượng của ảnh báo chí Tuy nhiên, để nâng cao giá trị tài liệu của hình ảnh, người làm báo không những phải có quan điểm chính trị, nghiệp vụ đúng; phải biết phát hiện vấn đề, đề tài có ý nghĩa tin tức và ý nghĩa xã hội sâu sắc, mà hơn thế cần phải xác định rõ chủ đề tư tưởng, ý nghĩa của sự kiện,

sự việc cần phản ánh [17, tr.52]

- Ảnh báo chí là thông tin mang tính thời sự:

Tính chất thông tin của ảnh cũng giống như tin bài trên báo chí, có nghĩa là: Nó đem đến cho độc giả "cái gì mới" Trong ảnh báo chí, chủ đề,

nhân vật có thể khác nhau nhưng tính chất, mục đích luôn như nhau Mục đích đó là thông tin, tường thuật, đưa cảnh tượng, sự kiện đến độc giả Muốn như vậy thì người phóng viên ảnh khi đứng trước sự kiện phải là một nhà báo sau đó mới là một nhà nhiếp ảnh và chiếc máy ảnh của người phóng viên phải

là đôi mắt của người đọc, đưa họ đến gần nhất với sự kiện có thể

Nhà nhiếp ảnh Bùi Đình Khôi nói: "Một trong những chức năng quan trọng của báo chí là cung cấp thông tin, ảnh báo chí cũng không nằm ngoài chức năng thông tin của báo chí Vì vậy, ảnh báo chí phải là ảnh mang lượng thông tin mới đến cho công chúng" [15, tr.53]

- Ảnh báo chí phải mang tính khuynh hướng:

Hoạt động báo chí là hoạt động chính trị xã hội, bao giờ cũng thể hiện

rõ, dù trực tiếp hay gián tiếp thái độ, tình cảm, quan điểm của chủ thể hoạt động, tạo nên các khuynh hướng khác nhau Các khuynh hướng đấy được quy định bởi điều kiện cả khách quan, chủ quan của chính tác giả như mục tiêu hoạt động; thái độ chính trị; điều kiện sống; môi trường làm việc Bởi vậy hoạt động báo chí luôn mang tính khuynh hướng Là một loại hình của thông tin báo chí, ảnh báo chí cũng mang tính khuynh hướng rõ nét, thể hiện quan điểm, lập trường của chủ thể sáng tạo đối với một sự vật, hiện tượng

- Ảnh báo chí là thông tin mang tính đại chúng:

Tính đại chúng thể hiện ở tính chất, phương pháp sáng tạo và hình thức thể hiện bức ảnh: Nội dung phải thiết thực, hình thức đơn giản, dễ tiếp thu, làm sao để ghi dấu ấn vào tầng lớp quần chúng nhân dân Để làm được điều

đó, ảnh báo chí phải bám sát thực tiễn, đi sâu vào sự kiện để từ đó phản ánh một cách trung thực bản chất sự vật, hiện tượng, vấn đề hàng ngày của nhân dân Ảnh phải bám sát trình độ, tâm lý, trình độ thẩm mỹ của công chúng để tìm được hình thức phản ánh phù hợp Tính đại chúng trong ảnh báo chí có ý nghĩa sâu sắc, góp phần nâng cao nhận thức cho quần chúng nhân dân, tác động và định hướng cho việc hình thành những nhu cầu xã hội tích cực ở công chúng

Ngoài các đặc điểm kể trên, đặc trưng riêng để dễ dàng phân biệt giữa ảnh báo chí và các thể loại ảnh khác là chú thích ảnh Chú thích ảnh báo chí

bổ sung thông tin chưa có trong bức ảnh như một thông tin ngắn bổ trợ, làm

rõ vấn đề của bức ảnh đưa ra

1.2.2 Phân loại ảnh báo chí

Hiện nay có khá nhiều quan điểm về thể loại ảnh báo chí được đưa ra, tuy nhiên vẫn chưa đi đến thống nhất Năm 2001, nhà báo Nguyễn Thành có

đề xuất phân chia ảnh báo chí thành 10 thể loại: Ảnh tin, ảnh tường thuật, ảnh bình luận, ảnh nhóm, se-ri ảnh, ảnh chân dung con người, câu chuyện bằng ảnh, ảnh ký sự, ảnh phóng sự [29]

Còn nhà phê bình lý luận nhiếp ảnh Nguyễn Đức Chính trong cuốn

"Tổng quan nhiếp ảnh" cho rằng ảnh báo chí có những thể loại sau: Ảnh tin, ảnh thể thao, ảnh tài liệu, ảnh bình luận, ảnh cổ động, ảnh tư liệu, ảnh tường thuật, ảnh truyện, ảnh ký sự, phóng sự ảnh [7]

Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam nêu ra cách chia ảnh báo chí thành 6 thể loại: Ảnh tin, ảnh bình luận, ảnh tường thuật, ảnh tài liệu, ảnh ký sự, ảnh phóng sự

Trong cuốn "Ảnh báo chí" (dịch giả Trần Đức Tài) xuất bản năm 2004, tác giả Brian Horton đã chia ảnh báo chí thành hai hình thức là tin ảnh và phóng sự ảnh Trong đó, phóng sự ảnh báo chí được chia thành bốn thể loại: Photo story (câu chuyện bằng hình ảnh), photo porfolio (ảnh bộ), photo feature (ảnh chuyên mục), photo essay (kí sự ảnh) [6]

Dựa trên những tài liệu này, có thể phân chia ảnh báo chí thành các thể loại sau:

- Ảnh tin: Là loại ảnh phổ biến nhất trong thể loại ảnh báo chí, có

nhiệm vụ thông tin sự kiện, những vấn đề thời sự diễn ra trong cuộc sống hàng ngày Ảnh tin đúng nghĩa phải có hình ảnh và chú thích, dẫn giải sự kiện Chú thích ghi cụ thể sự kiện gì, ai tham gia, xảy ra ở đâu, lúc nào, nguyên nhân, kết quả Bức ảnh thời sự dù đẹp đến mấy mà thiếu những thông tin trên thì chưa phải là ảnh tin đúng nghĩa, không thể tồn tại như một thể loại ảnh độc lập

- Ảnh phóng sự: Là câu chuyện kể bằng ảnh với 3 ảnh trở lên, phổ biến

từ 3 - 5 ảnh, thể hiện một chủ đề, trong đó có bức ảnh "đinh" to nhất Mỗi ảnh

có nhiệm vụ chi tiết hóa các khía cạnh khác nhau của chủ đề đó bằng những góc độ chụp khác nhau, bố cục khác nhau kèm theo chú thích cụ thể Từ đó đưa đến cho người xem một câu chuyện mạch lạc, hấp dẫn và cảm xúc

- Chùm ảnh: Là tập hợp từ 3 bức ảnh trở lên, có thể chụp nhiều địa

điểm hoặc cùng một địa điểm, cùng phục vụ một chủ đề nhất định Mô thức thể hiện không câu nệ, tùy theo logic và cảm nhận của tác giả Đây cũng là thể loại được các phóng viên ảnh Việt Nam thường xuyên sử dụng

Thực tiễn cho thấy, việc phân chia các thể loại ảnh là rất cần thiết trong quá trình sáng tạo tác phẩm ảnh báo chí; tuy nhiên trên báo chí hiện nay, ranh giới giữa các thể loại có xu hướng xích gần nhau, thậm chí đan xen lẫn nhau

1.3 Vai trò và tầm quan trọng của ảnh báo chí trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Vai trò của ảnh báo chí trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Báo chí Việt Nam hiện nay phát triển nhanh không chỉ về số lượng ấn phẩm mà còn về loại hình báo chí Có thể nhận thấy, các loại hình báo chí đều xác định việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam là một trong

những nhiệm vụ chính trị quan trọng, mở rộng thông tin ra nước ngoài về những thành tựu kinh tế - xã hội của Việt Nam; giới thiệu hình ảnh đất nước, con người, lịch sử và nền văn hóa lâu đời đậm đà bản sắc dân tộc; tuyên truyền các sự kiện quốc tế, các quan hệ đối ngoại với Việt Nam Với thể loại ảnh báo chí, việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến với công chúng, độc giả trong và ngoài nước là một thế mạnh mà không phải loại hình báo chí nào cũng có được

Ảnh báo chí là một loại hình báo chí truyền tải thông tin bằng ngôn ngữ của nhiếp ảnh, trong công việc hàng ngày phóng viên ảnh được xem như một dạng lao động đặc thù, tiếp nhận thông tin, tư duy bằng hình ảnh, truyền tải những thông tin ấy bằng ngôn ngữ hình ảnh Ngôn ngữ hình ảnh khác với ngôn ngữ viết Hình ảnh sinh động sẽ dễ dàng tiếp cận với bạn đọc hơn, trực tiếp phản ánh những gì ngôn ngữ chữ viết phải mất rất nhiều thời gian để miêu tả Ảnh báo chí chính là mực độ đọc đầu tiên, nó thu hút sự chú ý của độc giả và có thể khiến độc giả độc bài báo Vì vậy, việc lôi kéo độc giả dừng lại với bài viết, bản tin thành công hay không phụ thuộc rất lớn vào nội dung

và hình thức bức ảnh báo chí được đăng Về phương diện tiếp cận của độc giả thì tiếp cận bằng hình ảnh bao giờ cũng được ưu tiên, thậm chí chiếm khả năng cao hơn so với đọc và lựa tít hấp dẫn, bởi "đọc" ảnh dễ dàng và nhanh chóng hơn đọc bài báo Độc giả không cần phải biết đọc tiếng Việt cũng như

có trình độ học vấn cao vẫn có thể hiểu được một bức ảnh

Dù đứng độc lập hay đi kèm bài viết, ảnh báo chí luôn luôn có vai trò thông tin, có ý nghĩa và thể hiện được điều mà bài báo không thể miêu tả Với sức mạnh thông tin sự thật một cách trung thực nhất, sinh động và thuyết phục nhất, hình ảnh có thể minh chứng cho một sự việc, con người và làm tăng độ tin cậy của tờ báo

- Quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí mang đến tính thời sự, thông tin trực tiếp cho độc giả, đưa độc giả đến gần

nhất với sự thật khách quan của sự kiện, sự việc Thông tin thời sự về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong ảnh báo chí là người thật, việc thật Tấm ảnh đạt yêu cầu sẽ có giá trị hiệu quả hơn bài viết Còn ảnh trong tin hay bài viết sẽ làm cho mọi thông tin được nhắc tới sáng tỏ hơn, minh bạch hơn

và có sức thuyết phục Người xem dù không nhìn thấy nhưng nhờ tính chất hình ảnh mà họ có thể nhận thức được đối tượng đang làm gì, làm như thế nào như chính họ được chứng kiến trực tiếp

- Quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí là bằng chứng xác thực Chính vì ghi nhận trực tiếp từ người thật, sự việc thật nên ảnh báo chí có độ tin cậy cao, làm tăng thêm giá trị thông tin cho sự việc, con người được nhắc đến Công chúng được cảm thụ trực tiếp bằng thị giác qua việc xem hình ảnh, đọc thêm chú thích và hiểu trọn vẹn việc gì đã xảy ra như thế nào, thời gian nào Trong nhiều trường hợp, bằng chứng trong ảnh sẽ

là thông tin được lưu giữ lâu dài sau đó, có giá trị ngang bằng với tư liệu lịch

sử Tính xác thực được thể hiện vào đúng thao tác đặc trưng, thời điểm bấm máy sẽ tạo nên sức sống mãnh liệt cho tác phẩm Do đó có rất nhiều tờ báo trong nước ngày càng có xu hướng sử dụng ảnh báo chí để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam nhiều hơn

Không nằm ngoài xu thế đó, trên hầu hết trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân đều sử dụng một lượng lớn các tác phẩm ảnh báo chí để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với kích thước và vị trí trình bày khác nhau, phản ánh những mảng đời sống khác nhau Ảnh báo chí quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên Báo Nhân Dân không những góp phần

bổ sung thông tin cho các bài báo mà còn có vai trò quan trọng trong việc hình thành nên diện mạo, khẳng định tính chuyên nghiệp của tờ báo

1.3.2 Tầm quan trọng của ảnh báo chí trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam

Quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam là một trong những

nhiệm vụ quan trong của các cấp, các bộ, ban, nghành từ trung ương đến địa phương Hình ảnh Việt Nam trong giai đoạn chiến tranh được thế giới biết đến là một dân tộc anh hùng và hình ảnh Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là hình ảnh một đất nước năng động, phát triển với sự tăng trưởng vượt bậc Điều này đã được khẳng định trong "Chiến lược phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011 - 2020" được Bộ Chính trị thông qua trong Kết luận số 16-KL/TW ngày 14/2/2012 khẳng định tầm quan trọng trong công tác quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa dân tộc Việt Nam [4]

Đảng và Nhà nước ta nhận định, ảnh báo chí chính là một trong những công cụ hữu hiệu trong công tác quảng bá hình ảnh Việt Nam trong thời gian Đất nước ta ngày một đổi mới đi lên, hòa nhịp với sự phát triển chung của thế giới nên nhu cầu tìm hiểu thế giới cũng như làm cho thế giới hiểu rõ về đất nước cũng ngày càng tăng lên Đảng và Nhà nước ta cũng xác định đối tượng của quảng bá hình ảnh Việt Nam không những là người dân trong nước mà còn là nhân dân các nước trên thế giới, đặc biệt là các nước láng giềng, các nước trong khu vực, các nước lớn, các trung tâm kinh tế - chính trị - xã hội lớn và người Việt Nam ở nước ngoài Ảnh báo chí đã có những đóng góp xứng đáng và đang trở thành một trong những loại hình báo chí quảng bá quan trọng của nhiều tờ báo Ảnh báo chí quảng bá là một kênh thông tin vừa

có tính thuyết phục, vừa có tính khách quan và bắt mắt với bạn đọc

Nghệ sỹ nhiếp ảnh Mã Thế Anh, Phó Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đánh giá cao vai trò của ảnh báo chí, bởi các tác phẩm có khả năng truyền tải thông tin chân thực, đầy

đủ nhất đến người đọc Ảnh báo chí nói đóng góp rất nhiều vào việc quảng bá hình ảnh đất nước, ghi lại dấu ấn lịch sử, các sự kiện trong nước và quốc tế

cũng như góp phần tuyên truyền chính sách của Đảng và Nhà nước

Trong thời đại công nghệ thông tin và thế giới hội nhập với tính công khai, minh bạch ngày càng cao, hình ảnh đất nước phải luôn gắn liền với thực

tế đất nước, không thể tạo ra những hình ảnh giả tạo, che giấu sự thật Hình ảnh đất nước chỉ có thể tồn tại lâu dài khi nó phản ánh chân thực những giá trị của đất nước đó về lịch sử, sự phát triển về kinh tế - xã hội, công nghệ, con người, điều kiện địa lý đặc thù, điểm đến, môi trường kinh doanh, sự vận động và năng động của đất nước, chất lượng sống, sáng tạo ra nguồn lao động, đặc biệt là giá trị nhân văn Vì vậy, ảnh báo chí là một trong những kênh thông tin quan trọng và đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao trong việc chuyển tải thông tin đến độc giả trong và ngoài nước

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trên cơ sở tổng hợp những vấn đề cơ bản về cơ sở lý luận, Chương 1 của luận văn tác giả đã rút ra những khái niệm cơ bản của ảnh báo chí, hình ảnh, quảng bá, quảng bá hình ảnh đất nước và lý thuyết cơ bản về bố cục trong nhiếp ảnh Vai trò và tầm quan trọng của ảnh báo chí trong việc quảng

bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam Theo đó, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua ảnh báo chí mang đến tính thời sự, thông tin trực tiếp cho độc giả, đưa độc giả đến gần nhất với sự thật khách quan của sự kiện, sự việc Thông tin thời sự về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trong ảnh báo chí là người thật, việc thật Ảnh báo chí quảng bá góp phần làm nên giá trị thông tin, thu hút độc giả đọc báo

Ngoài ra, Chương 1 cũng đề cập đến đặc điểm và phân loại ảnh báo chí Theo đó, ảnh báo chí có những đặc điểm riêng biệt, ảnh báo chí là sự kiện, những giá trị thông tin chính xác, khách quan có giá trị về tính thông tin thời

sự Ảnh báo chí không chỉ ghi lại những sự vật, sự kiện, những hiện tượng của cuộc sống một cách máy móc mà phải lý giải được những sự việc, sự kiện, hiện tượng đó theo những quan điểm chính trị - tư tưởng, nhiệm vụ xuất bản cụ thể

Việc làm rõ những vấn đề lý luận chung ở Chương 1 chính là tiền đề cho những khảo sát, nhận định và kiến nghị được người viết trình bày trong Chương 2 và Chương 3

Chương 2 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ẢNH BÁO CHÍ QUẢNG BÁ HÌNH ẢNH ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI VIỆT NAM

TRÊN BÁO NHÂN DÂN HIỆN NAY

2.1 Tổng quan về các ấn phẩm được khảo sát

Báo Nhân Dân là "Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam", ra số đầu ngày 11-3-

1951 tại Chiến khu Việt Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

Báo Nhân Dân kế tục truyền thống báo Thanh Niên do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập ngày 21/6/1925 và các báo Tranh Đấu, Dân Chúng, Cờ Giải Phóng, Sự Thật

Trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và trong sự nghiệp đổi mới xây dựng nước Việt Nam vì "Dân giàu, nước mạnh,

xă hội công bằng, dân chủ, văn minh", Báo Nhân Dân luôn có mặt trên những trận tuyến nóng bỏng bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, đồng thời là diễn đàn tin cậy của nhân dân

Trong gần 30 năm Đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam phát động từ Đại hội VI năm 1986, báo Nhân Dân đã tuyên truyền, cổ vũ việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, sáng kiến và ý chí của các tầng lớp nhân dân, tham gia tổng kết thực tiễn, hoàn thiện đường lối đổi mới

Báo Nhân Dân có hệ thống phóng viên thường trú tại 63 tỉnh, thành phố và 6 cơ quan đại diện thường trú nước ngoài tại Pháp, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia và Nga Hiện nay, Báo Nhân Dân có 6 ấn phẩm

gồm: Nhân Dân hằng ngày, Nhân Dân cuối tuần, Nhân Dân hằng tháng, Nhân Dân điện tử , báo Thời nay, Truyền hình Nhân Dân

2.1.1 Nhân Dân hằng ngày có số phát hành khoảng 220.000 nghìn

bản/ngày Với chức năng và nhiệm vụ của mình, ấn phẩm Nhân Dân hằng ngày luôn phản ánh nhanh, kịp thời các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã

hội, quốc phòng, an ninh và thông tin đối ngoại của đất nước; thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền các đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; Tham gia có hiệu quả trong định hướng chính trị; phản bác kịp thời những luận điệu phản tuyên truyền, xuyên tạc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; đồng thời là diễn đàn phản ánh tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, ấn phẩm Nhân Dân hàng ngày

luôn đề cao trách nhiệm là kênh thông tin đối ngoại có hiệu quả, luôn tích cực thực hiện tốt công tác tuyên truyền, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến độc giả trong và ngoài nước

2.1.2 Nhân Dân cuối tuần với 24 trang ra hằng tuần có số lượng phát

hành khoảng 100.000 bản/kỳ Ra đời ngày 12/02/1989, trải qua 30 năm phát

triển với hơn 1.500 số báo đã ra đời, Nhân Dân cuối tuần - ấn phẩm cuối tuần

đầu tiên của làng báo chí cách mạng Việt Nam - luôn kiên định với tiêu chí, tôn chỉ của một ấn phẩm báo Đảng, linh hoạt và nhạy bén điều chỉnh, cải tiến phương thức tuyên truyền để không ngừng hoàn thiện định hướng phát triển, tạo dựng bản sắc, khẳng định bản lĩnh cùng hướng đi đúng đắn, hiệu quả

Trong ấn phẩm có nhiều chuyên mục như: "Diễn đàn Nhân dân cuối tuần" bàn luận, phân tích các chủ trương, chính sách về kinh tế, đối ngoại của Việt Nam trong giai tình hình mới; "Du lịch khám phá" quảng bá các điểm đến hấp dẫn tại Việt Nam

2.1.3 Báo Thời Nay ra vào thứ hai và thứ năm hằng tuần với 16 trang,

số lượng phát hành khoảng 50.000 bản/kỳ Tiếp nối truyền thống của Báo Nhân Dân, thực hiện Thông báo kết luận số 291-TB/TW ngày 8/12/2009 của

Bộ Chính trị khóa X về việc đồng ý chủ trương để Báo Nhân Dân xuất bản ấn

phẩm mới là Báo Thời Nay và đồng ý cho Báo Nhân Dân có thêm một đầu

mối cấp vụ là ban báo Thời Nay, sau một thời gian chuẩn bị, ngày 4/01/2010,

Báo Thời Nay, ấn phẩm của Báo Nhân Dân ra số đầu

Tờ báo đã thể hiện quyết tâm của tập thể những người làm báo Đảng trong việc đưa một ấn phẩm mới với những nội dung thông tin đặc sắc đến

với bạn đọc Cùng với các ấn phẩm khác của báo Nhân Dân, Báo Thời Nay

không chỉ bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị, mà còn luôn nỗ lực để đưa đến công chúng một sản phẩm thông tin trung thực, đa chiều, đáp ứng nhu cầu đa dạng của đông đảo bạn đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ Tờ báo đã góp phần vào công tác tuyên truyền, đưa đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến với các tầng lớp nhân dân, phản ánh kịp thời, sinh động thực tiễn phong phú, đa đạng của đất nước Bên cạnh việc phát hiện, biểu dương,

cổ vũ các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong các

lĩnh vực, Báo Thời Nay thường xuyên tích cực tham gia đấu tranh chống tiêu

cực, chống tham nhũng, lãng phí, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân

Đã có nhiều bài viết trên ấn phẩm Báo Thời Nay được bạn đọc đánh giá cao,

có tính phát hiện kịp thời, thể hiện tinh thần kiên quyết đấu tranh chống tiêu cực, góp phần làm lành mạnh hóa xã hội

2.1.4 Nhân Dân điện tử tiếng Anh ra đời vào ngày 21/6/1999, là một

trong những tờ báo điện tử tiếng nước ngoài ra đời sớm nhất ở Việt Nam

Trải qua 20 năm, Nhân Dân điện tử tiếng Anh đã phát triển mạnh mẽ cả

về tổ chức, hình thức và nội dung Ấn phẩm Nhân Dân điện tử tiếng Anh đã

hình thành bản sắc là một tờ báo điện tử lớn với số lượng tin bài phong phú, cập nhật kịp thời, toàn diện thông tin về các hoạt động Chính trị - Kinh tế - Văn hóa - Giáo dục; Quốc phòng - An ninh - Xã hội; Khoa học - Công nghệ trong nước, trong khu vực và trên thế giới, tuyên truyền phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam; phản ánh đời sống xã hội và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Cùng với sự phát triển về nội dung, hạ

tầng kỹ thuật của báo cũng được đầu tư, đổi mới cả về nguồn lực máy móc và con người, kiện toàn đội ngũ để bắt kịp xu thế phát triển với năng lực quản trị mạng và phát triển báo điện tử Số lượng độc giả truy cập tại địa chỉ báo điện

tử tiếng Anh: http://en.nhandan.org.vn/en/ đang ngày một tăng lên

2.2 Thực trạng sử dụng ảnh báo chí trên các ấn phẩm đƣợc lựa chọn khảo sát

2.2.1 Tần suất và số lượng ảnh sử dụng trên các ấn phẩm

Kết quả khảo sát bằng bảng mã phân tích trong thời gian một năm từ

tháng 6/2018 đến tháng 6/2019 cho thấy: 359 trang báo thuộc ấn phẩm Nhân Dân hàng ngày đều có ảnh xuất hiện trên trang (tỷ lệ 100%), có tới 75% trang nhất Nhân Dân hàng ngày có từ 3 - 5 ảnh xuất hiện trên trang; trong 121 số báo của ấn phẩm Báo Thời Nay thì có 52 số báo có chuyên mục "Góc ảnh" (chiếm 43%); 100% các trang trong của Nhân Dân cuối tuần đều sử dụng

ảnh, trong đó trang "Văn hóa - Đời sống" thường xuyên dùng từ 3 - 5 ảnh, còn trang "Du lịch khám phá" chỉ dùng 1 ảnh kèm bài viết; có 148 phóng sự ảnh

trong một năm trên ấn phẩm Nhân Dân điện tử tiếng Anh (chiếm 42%)

Điều này phù hợp với phân tích vai trò của ảnh báo chí là yếu tố quan trọng, cấu thành nội dung và hình ảnh của tờ báo Việc đạt tỷ lệ cao về tần xuất xuất hiện ảnh trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân khẳng định vai trò không thể thiếu của ảnh báo chí trong việc cấu thành nội dung và diện mạo của tờ báo

Cụ thể hơn, qua khảo sát trên trang nhất ấn phẩm Nhân Dân hàng ngày

với tổng số 359 trang nhất, không có số báo nào mà trang nhất lại không có ảnh xuất hiện; có tới 269 trang nhất sử dụng từ 3 - 5 ảnh trên trang (chiếm 74.9%); 37 trang nhất sử dụng từ 6 -10 ảnh trên trang (chiếm 10.3%)

trên trang nhất Nhân Dân hàng ngày

Không có ảnh nào trên trang

< 3 ảnh

3 - 5 ảnh

6 - 10 ảnh

Biểu đồ 2.1: Tần suất sử dụng ảnh trên trang nhất Nhân Dân hàng ngày

Ảnh trên trang nhất của ấn phẩm Nhân Dân hàng ngày thông thường là

ảnh chụp quảng bá về các sự kiện chính trị, xã hội, ngoại giao trong và ngoài nước Các sự kiện quan trọng như: kỳ họp Ban Chấp hành Trung ương; kỳ họp Quốc hội; hoạt động đối nội và đối ngoại của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; chuyến thăm của các nguyên thủ nước ngoài đến Việt Nam; các hội nghị lớn như: Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018, hội nghị cấp cao Hoa Kỳ - Triều Triêu và nhiều sự kiện hợp tác lớn đều sử dụng một lượng lớn các tác phẩm ảnh báo chí Do tính chất là một ấn phẩm thời sự, chính trị nên loại ảnh quảng bá cho nội dung này được trình bày ở vị trí trang trọng với kích thước lớn hơn so với những thể loại ảnh báo chí quảng

bá khác Tần suất xuất hiện của các ảnh này khá cao, mỗi số đều có ít nhất từ

1 đến 3 ảnh

Trên trang nhất ấn phẩm Nhân Dân hàng ngày ra ngày 28/2/2019, độc

giả có thể thấy rõ sự kiện chính trị, ngoại giao nổi bật diễn ra trong nước là Hội nghị cấp cao Hoa Kỳ - Triều Tiên lần thứ 2 đang diễn ra tại Hà Nội Hình ảnh lãnh đạo Việt Nam, Hoa Kỳ và Triều Tiên xuất hiện tại vị trí trang trọng nhất của tờ báo cho thấy mức độ quan trọng của sự kiện mà tờ báo quảng bá

Hình 2.1: Trang nhất số báo ra ngày 28/2/2019 với ảnh báo chí quảng bá về hoạt động ngoại giao

Ngoài ảnh quảng bá các sự kiện thời sự chính trị, trên trang nhất còn đăng một số ảnh về các mặt của đời sống xã hội, đáp ứng thông tin thời sự tại chuyên mục "Thực hiện thắng lợi nghị quyết", tin ảnh độc lập và ảnh đi kèm với bài viết đinh của số báo Ảnh tại các chuyên mục này thường nằm tại vị trí

dễ quan sát và được trình bày đẹp mắt Tuy nhiên, do tính chất đặc thù của tờ báo nên ảnh đi kèm với các chuyên mục "Thực hiện thắng lợi nghị quyết", tin ảnh độc lập và đôi khi là ảnh kèm bài đinh trang nhất thỉnh thoảng không được sử dụng

Hình 2.2: Ảnh trên trang nhất Nhân Dân hàng ngày tại chuyên

mục "Thực hiện thắng lợi Nghị quyết" và ảnh tin

Trên Báo Thời Nay, trong 121 số báo được khảo sát thì có 52 số báo có

chuyên mục "Góc ảnh" trên trang Chuyên mục này thường ra vào số báo ngày thứ hai hàng tuần (có tuần ra vào số báo ngày thứ năm) với số lượng từ

5 đến 7 ảnh tại trang 4 Do tính chất đặc thù của chuyên mục nên nguồn ảnh của trang này phong phú về chủng loại và đa dạng về số lượng, phản ánh các vấn đề của đời sống, văn hóa, an sinh xã hội với nhiều đề tài được bạn đọc quan tâm Việc trình bày, bố trí ảnh tại trên trang báo được tính toán để độc giả có thể nhận biết được đâu là bức ảnh đinh của phóng sự

Tác phẩm "Bên sắc hoa rừng" của tác giả Hải Dương (7/1/2019) đã tái hiện khung cảnh ngập tràn sắc xuân trên các bản làng Tây Bắc Hình ảnh những cánh hoa đào, hoa mận nở rộ, những em bé dân tộc xúng xính trong bộ quần áo mới… đã giúp độc giả cảm nhận rõ khung cảnh rộn ràng, sung túc của vùng cao đón xuân