Đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh cấp xã ở huyện thường tín, thành phố hà nội với công tác phát triển đảng viên hiện nay

Một số yếu tố tác động đến sự tham gia của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong công tác phát triển Đảng viên hiện nay .... Nâng cao chấ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

- -

NGUYỄN THỊ NHƯ QUỲNH

ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ

Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI VỚI CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI - 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

- -

NGUYỄN THỊ NHƯ QUỲNH

ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ

Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI VỚI CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN HIỆN NAY

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ

Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2019

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(Ký, ghi rõ họ tên)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Lưu Thúy Hồng Các số liệu và trích dẫn trong luận văn là trung thực Các kết quả nghiên cứu của Luận văn không trùng lắp với bất kỳ công trình nào khác Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Như Quỳnh

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CCHC : Cải cách hành chính CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội

ĐVTN : Đoàn viên thanh niên HĐND : Hội đồng nhân dân NXB : Nhà xuất bản THCS : Trung học cơ sở TNCS : Thanh niên cộng sản

UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa

DANH MụC ảNH, BảNG BIểU Đồ

Ảnh 2.1: Hành trình hướng về biển đảo - Tuổi trẻ Thường Tín nhớ lờiDi chúc

theo chân Bác 50 Ảnh 2.2: Đoàn xã Hà Hồi với phong trào tình nguyện vì môi trường năm 2018 60

Bảng 2.1: Bảng thống kê số lượng đoàn viên các đơn vị thuộc khối đoàn xã

huyện Thường Tín 44 Bảng 2.2: Bảng giao chỉ tiêu giới thiệu đoàn viên ưu tú vào đảng năm 2018 55

Biểu đồ 2.1: Biểu đồ tỷ lệ các đơn vị đoàn cấp cơ sở trực thuộchuyện

Thường Tín 43 Biểu đồ 2.2: Biểu đồ kết nạp đoàn viên khối Đoàn xã từ năm 2015-2018 49 Biểu đồ 2.3: Biểu đồ số lượng đoàn viên ưu tú được đoàn xã giới thiệu đi học

lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng từ năm 2015-2018 53 Biểu đồ 2.4: Biểu đồ tình hình phát triển đảng viên là đoàn viên khối xã

ởhuyện Thường Tín năm 2015-2018 58 Biểu đồ 2.5: Biểu đồ tình hình đảng viên đưa ra khỏi Đảng từ năm 2015-2018

của huyện Thường Tín 59 Biểu đồ 2.6: Biểu đồ số liệu đảng viên dự bị được Đoàn xã giới thiệu chuyển

đảng chính thức huyện Thường Tín từ năm 2015-2018 63

MụC LụC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1:MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ TRONG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN 8

1.1 Khái quát về Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã 8

1.2 Một số vấn đề lý luận về công tác phát triển đảng viên 20

1.3 Sự tham gia của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã với công tác phát triển đảng viên 30

Chương 2:ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONGCÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊNHIỆN NAY – THỰC TRẠNGVÀ ĐÁNH GIÁ 36

2.1 Một số yếu tố tác động đến sự tham gia của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong công tác phát triển Đảng viên hiện nay 36

2.2 Thực trạng sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong công tác phát triển đảng viên hiện nay 48

2.3 Đánh giá sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong công tác phát triển đảng viên hiện nay 64

Chương 3:MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ Ở HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONGCÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN THỜI GIAN TỚI 71

3.1 Mục tiêu, quan điểm 71

3.2 Một số giải pháp tăng cường sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ởhuyện Thường Tín trong công tác phát triển đảng viên thời gian tới 74

KẾT LUẬN 97

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

PHỤ LỤC 102

TÓM TẮT LUẬN VĂN 103

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Đảng viên là chiến sỹ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, của Nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam Trở thành một đảng viên là cả một quá trình nỗ lực phấn đấu không ngừng của bản thân trên các mặt công tác, sinh hoạt nơi cộng đồng, thể hiện là một công dân ưu tú thực thụ, được mọi người tín nhiệm giới thiệu cho Đảng Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng muốn tăng cường vai trò lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và mở rộng ảnh hưởng của mình đối với xã hội, phải thường xuyên chăm lo, coi trọng công tác phát triển đảng viên Vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ đảng viên và công tác phát triển đảng viên Nâng cao chất lượng của từng đảng viên và công tác phát triển đảng viênlà một chủ trương lớn của Đảng, đòi hỏi sự đóng góp của cả hệ thống chính trị, sự tham gia của nhân dân, trong đó Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh có vai trò hết sức quan trọng Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam xác định rõ: “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự

bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh”

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia công tác xây dựng đảng nói chung

và công tác phát triển đảng viên nói riêng vừa là tất yếu khách quan, vừa là nhiệm vụ tự thân của Đoàn Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được giao tổ chức giáo dục, bồi dưỡng nâng cao hiểu biết về Đảng cho Ban chấp hành chi đoàn và đoàn viên, thanh niên; tổ chức hướng dẫn cho đoàn viên, thanh niên phê bình, góp ý xây dựng chi ủy, chi bộ và cán bộ, đảng viên; làm tốt việc bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú để chi bộ xem xét, đề nghị kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Thường Tín đã xác định tham gia

công tác xây dựng đảng& công tác phát triển Đảng là nhiệm vụ trọng tâm vì thế Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh huyện thường xuyên quan tâm, chú trọnggiao Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã, thị trấn trực thuộc huyệnbồi dưỡng đoàn viên; tuyên truyền, vận động đoàn viên thanh niên tích cực phấn đấu, học tập, rèn luyện và làm việc tốt để được đứng trong hàng ngũ của Đảng

Tuy nhiên, sự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xãở huyện Thường Tín với công tác phát triển Đảng hiện nay vẫn còn một số hạn chế như: công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên thanh niên để đề xuất với tổ chức đảng có lúc chưa kịp thời, một số

ít đảng viên trẻ chưa nêu cao tính tiền phong, đi đầu, chưa xác định được mục tiêu phấn đấu vào Đảng

Để góp phần làm rõ thực trạng và đề xuất một số giải pháp tăng cườngsự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín trong công tác phát triển đảng viên thời gian tới, tôi chọn đề tài: “Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nộivới công tác phát triển đảng viên hiện nay” là đề tài luận văn thạc sỹ

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Một số công trình liên quan đến Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Đề tài khoa học cấp Bộ “Giải pháp của Đoàn TNCS HồChí Minh

vềgiáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” năm 2012 của ĐỗNgọc Hà và cộng sự đã đưa ra quanđiểm

nội dung của giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên gồm cả giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ Đề tài cũng đưa ra đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng về giáo dục thanh niên, vai trò của Đoàn Thanh niên trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, các chủ trương của Đoàn về giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên trong nhiệm kỳ 2012-2017 Nghiên cứu cũng chỉ ra một số hạn chế trong

công tác giáo dục của Đoàn Thanh niên, đó là: “Chưa cụ thể hóa nội dung giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống sao cho phù hợp với các đối tượng thanh thiếu nhi; việc đổi mới phương thức giáo dục chưa đáp ứng đượcyêu cầu Tỉ lệ tập hợp thanh niên ở một số nơi còn thấp, nhiều hoạt động giáo dục chỉ đến với thanh niên tích cực, chưa đến với nhóm đối tượng thanh niên đặc thù” Tác giả cũng đưa ra một số nhóm giải pháp nhằm tăng cường

giáo dục lý tưởng cách mạng, đặc biệt là giáo dục lối sống cho thanh niên

Chuyên đề “Tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách mạng,

đạođức, lối sống cho thanh niên nhiệm kỳ 2012-2017” tại Đại hội đại biểu

toànquốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ X đã chỉ ra tình hình lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống của thanh niên trong giai đoạn hiện nay từ đó nêu ra nội dung và giải pháp tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách

mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên nhiệm kỳ 2012 - 2017

“Vai trò của Đoàn Thanh niên trong thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Yến Bái hiện nay” Luận văn thạc sĩ năm 2016 của

Triệu Trí Lộc đã trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới, luận văn khảo sát thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong việc thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Yên Bái hiện nay

Sách “Kể chuyện ba sẵn sàng” Thành đoàn Hà Nội đã phối hợp với

đồng chí Vũ Hữu Loan – Nguyên Bí thư Đoàn thanh niên cứu quốc thành Hoàng Diệu (thời kỳ ba sẵn sàng) biên soạn phát hành xuất bản năm 2017 góp phần làm phong phú thêm nguồn tư liệu giáo dục lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, tinh thần yêu nước của tuổi trẻ thủ đô trong giai đoạn mới

2.2 Một số công trình nghiên cứu liên quan đến công tác phát triển đảng viên

Sách “Vấn đề đảng viên và phát triển đảngviên trong nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa” do GS TSMạch Quang Thắng làm chủ

biên, xuất bản năm 2006 đã đưa ra một số vấn đề lý luận và quan điểm về vấn

đề đảng viên và phát triển đảng viên trong nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa, đánh giá thực trạng công tác phát triển đảng viên từ năm

1996 đến 2005, từ đó đưa ra một số kiến nghị xây dựng đội ngũ đảng viên

trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Sách “Công tác phát triển đảng viên trong thanh niên giai đoạn

2005-2010” của Trần Đình Hoan, Nguyễn Đông Sương, Dương Tự Đam, xuất bản

năm 2006 đã đưa ra một số vấn đề lý luận và quan điểm về vấn đề đảng viên

và phát triển đảng viên trong thanh niên, phân tích thực trạng công tác phát triển đảng viên trong thanh niên từ năm 2005 đến 2010, từ đó đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phát triển đảng viên trong thanh niên

những năm tiếp theo

“Công tác phát triển đảng viên trong thanh niên trên địa bàn phường,

xã thành phố Hà Tĩnh giai đoạn hiện nay” Luận văn thạc sỹ năm 2014 của

Nguyễn Duy Ngân đã phân tích sâu những lý luận và thực tiễn về công tác phát triển đảng viên trong thanh niên trên địa bàn phường, xã thành phố Hà Tĩnh, từ đó có những đánh giá và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác phát triển đảng viên trong thanh niên trên địa bàn phường, xã thành phố Hà Tĩnh

Bài báo “Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong thanh niên ở

Hà Tĩnh” của tác giả Nguyễn Duy Ngân trên Tạp chí Cộng sản năm 2018

khái lược về công tác phát triển đảng viên trong thanh niên ở tỉnh Hà Tĩnh từ

đó đưa ra một số giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong thanh niên trên địa bàn phường, xã ở Hà Tĩnh

Tất cả các sách, công trình khoa học, bài báo, các luận văn thạc sĩ nêu trên đều có đề cập đến Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và công tác phát triển đảng viên nhưng ở nhiều lĩnh vực, nhiều môi trường, nhiều địa phương khác nhau

và chưa một công trình nào có chủ đích nghiên cứu sâu về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển đảng viên Do vậy, vấn đề nghiên cứu của đề tài này là hoàn toàn mới và không trùng lặp Tuy vậy, những công trình khoa học nêu trên là nguồn tài liệu quí báu để tác giả chọn lọc, kế thừa một cách hợp lý những vấn đề có liên quan đến đề tài

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh cấp xã với công tác phát triển đảng viên, luận văn khảo sát thực trạng sự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển Đảng viên từ đóđưa ra mục tiêu, phương hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cườngsự tham gia của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nộivới

công tác phát triển đảng viên trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về Đoàn thanh niên cấp xã với công tác

phát triển đảng viên

- Phân tích, đánh giá thực trạng sự tham gia của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển đảng

viên hiện nay

- Đưa ra mục tiêu, phương hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội vớicông tác phát triển đảng viên thời

gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Sự tham gia của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở

huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội vớicông tác phát triển đảng viên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: từ 2015 đến nay

Nội dung nghiên cứu: Phân tích sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã(khảo sát 29 xã, thị trấn thuộc huyện Thường Tín)với công tác phát triển đảng viên theo các nội dung: sự tham gia của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã vớitạo nguồn để phát triển đảng viên,

trong bồi dưỡng cho quần chúngưu tú, trong giới thiệu quần chúng ưu tú trở thành đảngviên, trong nhận xét đảng viên dự bị

Không gian nghiên cứu: Huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài dựa trên cơ sở lý luận là Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và công tác phát triển đảng viên

Phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp logic và kết hợp các phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, nghiên cứu tài liệu, khảo sát thực tế

6 Đóng góp mới của luận văn

Luận văn góp phần làm rõ hơn thực trạng về sự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xãở huyện Thường Tínvới công tác phát triển đảng viên thời gian qua Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cườngsự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển đảng viên

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu nghiên cứu và

giảng dạy trong các trường đại học, cao đẳng trung cấp, các cơ sở nghiên cứu

Những giải pháp mà luận văn đề xuất từ việc nghiên cứu thực trạngsự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển đảng viênsẽ có ý nghĩa thực tiễn đối với việc tăng cườngsự tham gia của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín với công tác phát triển đảng viêntrong thời gian tới, và có thể là những giải pháp có tính chất tham khảo cho các địa phương khác khi thực hiện nhiệm vụ quan trọng này

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các bảng, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương, 8 tiết

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã trong công tác phát triển đảng viên

Chương 2: Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong công tác phát triển đảng viên hiện nay – Thực trạng và đánh giá

Chương 3: Mục tiêu, quan điểmvà giải pháp nhằm tăng cườngsự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã ở huyện Thường Tín,

thành phố Hà Nội trong công tác phát triển đảng viên thời gian tới

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỒ CHÍ MINH CẤP XÃ TRONG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN

ĐẢNG VIÊN

1.1 Khái quát về Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minhcấp xã

1.1.1 Một số khái niệm

1.1.1.1 Khái niệm Thanh niên

Bàn về khái niệm thanh niên, có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau:

Từ góc độ xã hội học, thanh niên được xem là một nhóm xã hội của những người “mới lớn”, đây là một nhóm động, không ổn định, nó như một dòng chảy, thường xuyên đón nhận những thành viên mới và chia tay với những người đã trưởng thành, vượt quá phạm vi lứa tuổi của nhóm

Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là một độ tuổi, ở giữa lứa tuổi trẻ em

và tuổi trưởng thành Ở giai đoạn này, sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao, tuy nhiên, các yếu tố tâm lý mới được định hình và ổn định một cách tương đối Thanh niên có sự khác biệt lớn về nhiều mặt (tuổi, nơi sinh sống, nghề nghiệp…), do đó, các đặc điểm tâm lý của thanh niên rất phong phú, đa dạng, tuy nhiên, chúng có một tính chất chung, đó là tính trẻ Tính trẻ được thể hiện ở sự năng động, nhiệt huyết, chấp nhận mạo hiểm, giàu mơ ước và hoài bão lớn, thích cái mới, thích giao lưu, học hỏi và mong muốn có những đóng góp cho xã hội để khẳng định bản thân

Dưới góc độ luật học và cũng là góc độ tiếp cận của luận văn,theo Luật

thanh niên Việt Nam năm 2005, độ tuổi thanh niên được quy định là từ đủ 16

đến 30 tuổi[46, tr.10] Với độ tuổi từ 16 đến 30, thanh niên Việt Nam có

những điểm nổi bật như: 1- Đặc điểm tâm lý nổi bật của thanh niên: yêu cái mới, chọn cái đẹp , luôn hướng tới tương lai, nhạy cảm với thực tiễn, dễ tiếp

nhận với các giá trị cách tân và đổi mới, hăng hái, xung phong, luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh chống lại những cái cũ, lỗi thời, lạc hậu.2- Thanh niên là một nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù, chiếm số đông trong dân cư, đan xen trong các giai tầng, cơ cấu xã hội và cơ cấu nghề nghiệp Thanh niên không phải là một giai cấp, nhưng lại thường xuyên chịu ảnh hưởng của các quan hệ giai cấp, của dư luận xã hội, của lối sống cộng đồng 3- Thanh niên là lực lượng lao động dự trữ của xã hội, là tài nguyên vô giá của mỗi quốc gia, dân tộc, là lực lượng tích cực tham gia vào quá trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội 4- Thanh niên là tương lai của đất nước, là lực lượng xã hội hùng hậu, có tiềm năng to lớn, xung kích trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đào tạo, bồi dưỡng và phát huy thanh niên là trách nhiệm của Nhà nước, gia

đình và xã hội

1.1.1.2 Khái niệm đoàn viên

Thanh niên là lực lượng xung kích và quan trọng trong đời sống kinh

tế, chính trị, xã hội của một quốc gia Tuy nhiên không phải thanh niên nào cũng là đoàn viên thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở Việt Nam Điều 1, Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh quy định: Đoàn viên Đoàn

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thanh niên Việt Nam tiên tiến, phấn đấu

vì mục đích, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; có lối sống lành mạnh, cần

kiệm, trung thực; tích cực, gương mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên; chấp hành nghiêm

chỉnh pháp luật của Nhà nước và Điều lệ Đoàn

Thanh niên Việt Nam tuổi từ 16 đến 30, tích cực học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc, được tìm hiểu về Đoàn và tán thành Điều lệ Đoàn, tự nguyện hoạt động trong một tổ chức cơ sở của Đoàn, có lý lịch rõ ràng đều được xét

kết nạp vào Đoàn [29, tr.3]

Do đó muốn trở thành đoàn viên, thanh niên Việt Nam cần phải trải qua quá trình rèn luyện và được công nhận thông qua việc kết nạp thanh niên vào

Đoàn với theo các bước và thủtục sau:

- Thanh niên vào Đoàn tự nguyện viết đơn, báo cáo lý lịch và được một

trong các tập thể, cá nhân sau đây giới thiệu và bảo đảm:

+ Một đoàn viên cùng công tác, sinh hoạt ít nhất ba tháng

+ Tập thể Chi hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (nếu là hội viên Hội

Liên hiệp Thanh niên Việt Nam)

+ Ban Chấp hành Chi hội Sinh viên Việt Nam (nếu là hội viên Hội Sinh

viên Việt Nam)

+ Tập thể chi đội (nếu là đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ ChíMinh)

- Được hội nghị chi đoàn xét đồng ý kết nạp với sự biểu quyết tán thành

của trên một phần hai (1/2) tổng số đoàn viên có mặt tại hội nghị và được Đoàn cấp trên trực tiếp ra quyết định kết nạp Trường hợp xét kết nạp nhiều

người thì phải xét và quyết định kết nạp từng người một

- Ở nơi chưa có tổ chức Đoàn và đoàn viên, hoặc chưa có tổ chức Hội

Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam thì Đoàn cấp trên cử cán bộ, đoàn viên về làm công tác phát triển đoàn viên, hoặc do một đảng viên cùng công tác, sinh hoạt ít nhất ba tháng ở nơi đó giới thiệu và bảo đảm; Ban Chấp hành Đoàn cấp trên trực tiếp xét quyết định kết nạp

Theo báo cáo của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI (nhiệm kỳ 2022) thì Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hiện có khoảng 7,03 triệu đoàn viên trên tổng số khoảng 23,6 triệu thanh niên Việt Nam (từ 16 - 30 tuổi) Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố lớn nhất Việt Nam, có khoảng 390.000 Đoàn viên và Hà Nội – thủ đô của cả nước có hơn 672.000 đoàn viên [11, tr.7]

2017-Đoàn viên được thừa hưởng nhiều giá trị tốt đẹp của các thế hệ cha anh

đi trước, đó là truyền thống yêu nước nồng nàn, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, vì nghĩa, …Chính vì lẽ đó, bản thân đoàn viên cần phải ý thức rõ hơn ai hết vai trò và trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đoàn viên thanh niên phải là những người trẻ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm Đoàn viên cần phải hiểu được nhiệm

vụ của mình khi đứng trong tổ chức đoàn

1.1.1.3 Khái niệm Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Theo Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh:

“Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”[29,tr.2]

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam; là lực lượng xung kích cách mạng; là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên; đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh;

là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước

và xã hội

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đoàn kết, phát triển quan hệ

hữu nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên tiến bộ, thanh niên và nhân dân các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì tương lai và hạnh phúc của tuổi trẻ

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được thành lập ngày 26/3/1931, đến nay đã trải qua 10 kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc

Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, Đoàn đã tập hợp đông đảo thanh niên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bước vào thời kỳ mới, Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp củamình, xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,

có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khát vọng đưa đất nước vươn lên, có tri thức, sức khoẻ, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại Tiếp tục nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn, mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên; phát huy vai trò xung kích cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, góp phần đưa nước

ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 với

2 phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ là “Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc” và “Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp” cùng 10 chương trình, đề án lớn đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2017 – 2022 thông qua

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụcủa Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

1.1.2.1 Chức năng của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Chức năng cơ bản của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được thể hiện ngay

trong phần “Những vấn đề cơ bản của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” của Điều lệ Đoàn Để làm rõ hơn bản chất của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong giai đoạn cách mạng hiện nay, có thể nhìn nhận các chức năng của Đoàn như sau:

Thứ nhất, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng

Cộng sản Việt Nam Đoàn TNCS là tổ chức do Đảng trực tiếp sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến tự nguyện phấn đấu thực hiện mục tiêu lý tưởng của Đảng, đó là những đoàn viên cộng sản trẻ tuổi, nguồn bổ sung quan trọng, đảm bảo cho Đảng phát triển không ngừng

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên,

do thanh niên và vì thanh niên, do đó Đảng trực tiếp giao cho Đoàn giáo dục, giúp đỡ từ những thanh niên tiên tiến trở thành đoàn viên, từ những đoàn viên

ưu tú trở thành đảng viên Vì vậy, Đoàn là tổ chức quần chúng gần Đảng nhất

- Đảng cho phép tổ chức Đoàn được thay mặt như một đảng viên chính thức khi giới thiệu đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng…

Chức năng là đội dự bị của Đảng còn thể hiện ở chỗ Đoàn thanh niên

có đội quân xung kích cách mạng của Đảng, đi đầu trong mọi khó khăn trên tất cả mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội như lời Bác đã khẳng định: “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”

Ngày nay, bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh càng thể hiện rõ là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, Đoàn động viên ĐVTN phát huy vai trò xung kích sáng tạo, đi đầu trong phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, trung thành với sự nghiệp đổi mới của Đảng, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng, là đội xung kích cách mạng,

là nơi bổ sung nguồn sinh lực mới quan trọng cho Đảng

Thứ hai, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là trường học Xã hội chủ nghĩa của

thanh niên Việt Nam Đây là chức năng cơ bản nhất cần được quán triệt trong công tác thanh niên nói chung và trong công tác Đoàn nói riêng Hiệu quả

giáo dục con người được Đoàn TNCS Hồ Chí Minh coi là thước đo khả năng thể hiện vị trí, vai trò của Đoàn trong thanh niên và trong xã hội

Trường học XHCN hiểu theo nghĩa rộng là môi trường giáo dục, rèn luyện, định hướng giá trị cho thanh niên theo lý tưởng của Đảng và Chủ tịch

Hồ Chí Minh lựa chọn Với chức năng này, Đoàn TNCS phải thông qua các nội dung, phương thức hoạt động khác nhau, với nhiều loại hình giáo dục khác nhau để đoàn kết tập hợp, giáo dục thanh niên

Thực hiện tốt chức năng này có nghĩa là Đoàn đã đóng góp vai trò quan trọng trong việc định hướng các giá trị XHCN cho tuổi trẻ

Thứ ba, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là người đại diện chăm lo và bảo vệ

quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ Chức năng này đã được xác định trong Án nghị quyết (10/1930) của BCH Trung ương Đảng, là chức năng cơ bản đầu tiên khi chuẩn bị cho thành lập Đoàn TNCS Chức năng này quyết định sự tồn tại hay không của Đoàn Thanh niên, vì bất kỳ một tổ chức nào ra đời trước hết là nhằm mục đích đại diện và bảo vệ lợi ích cho các thành viên của nó Nhu cầu và lợi ích luôn gắn liền với mỗi con người trong đời sống xã hội Bất

kỳ một tổ chức chính trị - xã hội nào cũng không thể tồn tại và phát triển được nếu trong thực tiễn những hoạt động của nó không phản ánh được những nhu cầu và lợi ích ở những mức độ nhất định Vì vậy, nếu xem nhẹ chức năng đại diện và bảo vệ quyền lợi của tuổi trẻ thì chắc chắn thanh niên sẽ xa rời tổ chức Đoàn, còn đoàn viên sẽ trở nên “chán” Đoàn, bỏ sinh hoạt Đoàn Thực hiện tốt chức năng này là một điều kiện quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Thứ tư, với tư cách là một thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Đoàn góp phần tham gia giám sát, phản biện xã hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị Việt Nam, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Do đó, Đoàn tham gia xây dựng,

giám sát, phản biện và triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những chính sách ảnh hưởng đến tổ chức Đoàn

và tầng lớp thanh niên Qua đó, tích cực phản ánh, đề xuất, kiến nghị với Đảng, Nhà nước để bảo vệ cho quyền - lợi ích chính đáng của đoàn viên

Thứ năm, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là người phụ trách Đội Thiếu niên

tiền phong Hồ Chí Minh Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là một tổ chức của các em thiếu nhi, do các em làm chủ và tự quản Đội đáp ứng những nguyện vọng, quyền lợi chính đáng của các em, tập hợp, giáo dục thiếu nhi Nhưng để thể hiện được điều đó, Đội cần có sự hướng dẫn, giúp đỡ của Đoàn Hướng dẫn, giúp đỡ không có nghĩa là làm giúp, làm thay các em, mà là tạo điều kiện để các em có thể tự tiến hành công việc, tự quản trong mọi hoạt động của mình Đoàn hướng dẫn thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu

để trở thành người công dân tốt, người đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh

Việc phụ trách Đội được thể hiện qua việc: Đoàn quyết định phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp công tác Đội và phong trào thiếu nhi; đẩy mạnh

xã hội hóa sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc giáo dục trẻ em Đoàn hướng dẫn, tạo điều kiện cho Đội hoạt động, nâng cao vị trí xã hội của tổ chức Đội,Đoàn cử những đoàn viên, cán bộ đoàn có năng lực làm phụ trách Đội trong trường học và trên địa bàn dân cư…Làm tốt chức năng này chính là sự khẳng định vai trò của Đoàn trong sự nghiệp đào tạo, giáo dục thế hệ mai sau, thế hệ lớn lên làm chủ đất nước

1.1.2.2 Nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Từ những chức năng cơ bản nêu trên, nhiệm vụ của Đoàn thanh niên tập trung vào một số nội dung sau:

Một là, đoàn kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh niên, thực hiện tốt

vai trò nòng cốt, định hướng chính trị trong việc xây dựng tổ chức hoạt động của Hội LHTN, Hội sinh viên Việt Nam…nhằm đưa thanh niên vào trong tổ

chức của Hội và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cùng phấn đấu vì sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, công bằng, xã hội văn minh theo định hướng XHCN

Hai là, giáo dục lý tưởng XHCN cho ĐVTN thông qua các phong trào

hành động cách mạng.Tham gia công tác giáo dục thanh niên phải thông qua những phong trào, những hành động cách mạng cụ thể Đoàn không thể chỉ nói suông, giáo dục mang tính kinh viện, giáo điều mà phải tổ chức, đưa thanh niên vào các phong trào hành động cách mạng, qua các công việc và phong trào thiết thực đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của tuổi trẻ Kết hợp chặt chẽ nguyên lý giáo dục: Học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn

Ba là, tham gia xây dựng Đảng, bảo vệ Đảng, coi nhiệm vụ xây dựng

Đảng là một tất yếu trong xây dựng tổ chức Đoàn, ngược lại Đoàn TNCS phải

là đội quân trung thành, kế tục sự nghiệp của Đảng, mang ngọn cờ, lý tưởng của Đảng đến đích cuối cùng, đưa Nghị quyết và đường lối của Đảng vào trong cuộc sống Đoàn TNCS là nguồn cung cấp bổ sung cho Đảng lực lượng trẻ, có tri thức, đạo đức, sức khoẻ để gánh vác công việc, tạo sinh lực mới cho Đảng Quán triệt tinh thần công tác xây dựng, phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, lấy xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, Đoàn thanh niên phải là lực lượng nòng cốt trong việc tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng

1.1.3.Cơ cấu tổ chức của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Điều 6, Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có quy định hệ thống tổ chức của Đoàn gồm 4 cấp:

- Cấp Trung ương

- Cấp tỉnh và tương đương

- Cấp huyện và tương đương

- Cấp cơ sở (gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở)

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ Nội dung cơ bản của nguyên tắc đó là: Cơ quan lãnh đạo các

cấp của đoàn do bầu cử lập ra, thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Cơ quan lãnh đạo cao nhất là Đại hội Đại biểu toàn quốc Cơ quan lãnh đạo của Đoàn ở mỗi cấp là Đại hội Đại biểu hoặc Đại hội Đoàn viên ở cấp đó Giữa hai kỳ Đại hội cơ quan lãnh đạo là Ban Chấp hành do Đại hội Đoàn cùng cấp bầu ra Giữa 2 kỳ họp Ban Chấp hành, cơ quan lãnh đạo là Ban Thường vụ do Ban chấp hành cùng cấp bầu ra

Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hay còn được gọi Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là cơ quan cấp cao nhất của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Ban chấp hành Trung ương Đoàn có nhiệm kỳ 5 năm và do Đại hội Đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh bầu

Ban chấp hành Trung ương Đoàn khóa XI có nhiệm kỳ 2017-2021 có

151 ủy viên trung ương

Phiên họp của ban chấp hành Trung ương Đoàn được gọi là Hội nghị ban chấp hành Trung ương Đoàn Hội nghị Trung ương Đoàn tổ chức thường

kỳ 6 tháng 1 lần, họp bất thường khi cần thiết

Ban Thường vụ điều hành Hội nghị Trung ương Đoàn Kết thúc Hội nghị, Trung ương Đoàn biểu quyết nghị quyết hội nghị, ủy nhiệm Ban Thường vụ hoàn chỉnh nghị quyết ban hành

Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn được mời tham dự Hội nghị, trừ nội dung Trung ương Đoàn bàn riêng

Tính đến năm 2017, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có 44.454 đoàn cấp cơ

sở, 267.495 chi đoàn [10,tr.8] Trong đó, Đoàn thanh niên công sản Hồ Chí

Minh ở cấp xã là Đoàn cấp cơ sở được thành lập theo địa bàn dân cư, trực thuộc Đoàn cấp huyện

1.1.4 Vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã

Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã (sau đây gọi tắt là

Đoàn xã) là nền tảng của Đoàn, được thành lập theo địa bàn dân cư Đoàn xã

là tổ chức cơ sở Đoàn trực thuộc Đoàn cấp huyện

Vai trò của Đoàn xã được thể hiện trong mối quan hệ của Đoàn xã trong hệ thống chính trị cấp xã ở các nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất, trong mối quan hệ với Đảng ủy các xã, thị trấn: Đoàn là đội

dự bị tin cậy của Đảng, là người kế tục trung thành sự nghiệp, lý tưởng cách mạng của Đảng, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp toàn diện và tuyệt đối của Đảng Đảng ủy xã, thị trấn định hướng chính trị cho mọi hoạt động, nguyên tắc tổ chức của Đoàn xã và phong trào thanh thiếu niên Đảng ủy chăm lo, đào tạo, bồi dưỡng nguồn cán bộ trẻ tại địa phương có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho Đảng ủy trong tương lai Đoàn xã tham mưu, đề xuất với Đảng ủy về những vấn đề liên quan đến thanh niên và công tác thanh thiếu niên, tham gia xây dựng, bảo vệ và tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, đóng góp ý kiến cho đảng viên và sự lãnh đạo của Đảng ủy

Mối quan hệ giữa Đảng ủy và Đoàn xã là một quan hệ gắn bó chặt chẽ Đảng ủy vững mạnh, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng là điều kiện phát triển thuận lợi của Đoàn xã vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức sẽ đem lại sức sống, bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng

Thứ hai, trong mối quan hệ với chính quyền xã, thị trấn: Tổ chức Đoàn

chịu sự quản lý chung của Nhà nước đối với toàn xã hội; mọi hoạt động của Đoàn nằm trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật Nhà nước thông qua

hệ thống tổ chức, bộ máy chính quyền các cấp ban hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện Luật Thanh niên (được Quốc hội thông qua tháng 11/2005 và

có hiệu lực từ tháng 7/2006) Nhà nước ban hành các cơ chế, chính sách liên

quan đến thanh niên, tạo điều kiện cho các tổ chức của thanh niên phát huy hết khả năng, năng lực của tuổi trẻ để cống hiến, xây dựng đất nước Nhà nước bảo đảm nguồn kinh phí phương tiện làm việc và hoạt động cho Đoàn

Đoàn xã là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp xây dựng, bảo vệ chính quyền xã, thị trấn; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động Đoàn viên xung phong, tình nguyện đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp tham gia có hiệu quả vào sự nghiệp CNH, HĐH đất nước Đoàn xã tham gia quản

lý nhà nước, quản lý xã hội trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mình, đề cử những đại biểu ưu tú nhất đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của tuổi trẻ vào Hội đồng nhân dân cấp xã Vận động, tuyên truyền, giáo dục đoàn viên trở thành những công dân tốt, gương mẫu, có ích cho xã hội; tích cực, tự giác thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ công dân; sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật

Thứ ba, trong mối quan hệ với Mặt trận Tổ quốc Việt Namvà các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã: Đoàn xã tích cực, chủ động liên kết, phối hợp

hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của mỗi tổ chức, nhằm quy tụ sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh thiếu niên Đoàn xã phối hợp và thống nhất hành động với các tổ chức thành viên khác trong Mặt trận, góp phần thực hiện chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Cuối cùng là trong mối quan hệ với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh: Tại Chương IX, Điều lệ Đoàn ghi rõ: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ

trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, hướng dẫn thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu trở thành đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước Đảng ủy trực tiếp giao cho Đoàn xã phụ

trách, dìu dắt, giáo dục thiếu niên, nhi đồng BCH Đoàn xã có trách nhiệm xây dựng tổ chức Đội, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi,

phối hợp với chính quyền xã, các đoàn thể và tổ chức kinh tế - xã hội xã, chăm

lo, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động của Đội.Đoàn xã

tổ chức các hoạt động nhằm giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, nếp sống, làm tốt công tác chăm sóc giáo dục cho thiếu niên nhi đồng thông qua công tác xây dựng tổ chức Đội vững mạnh Đồng thời tổ chức các hội thi, hội nghị, diễn đàn, các hoạt động trao đổi kinh nghiệm, sáng kiến, mô hình trong công tác phụ trách cũng như hoạt động Đội để tạo phong trào, không khí thi đua sôi nổi giữa các tập thể, cá nhân của Hội đồng Đội các xã; tham mưu cho Đảng ủy, chính quyền xã cụ thể hóa các chủ trương chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước sát với nhu cầu thực tế của công tác thiếu niên, nhi đồng của địa phương

1.2 Một số vấn đề lý luận về công tác phát triển đảng viên

1.2.1 Khái quát về đảng viên

Điều 1 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam: Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; có lao động, hoàn thành tốt nhiệmvụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng [27, tr.8]

Đối với Đảng Cộng sản, đảng viên có vị trí, vai trò quan trọng hàng đầu trong sự hình thành, phát triển và sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, có ý nghĩa quyết định sự thành bại của cách mạng Vị trí, vai trò của đảng viên

biểu hiện ở các mặt cơ bản sau đây:

Đảng Cộng sản là một tổ chức chặt chẽ thống nhất, như một cơ thể sống hoàn chỉnh, trong đó mỗi đảng viên là một tế bào của Đảng Đảng viên mạnh là một trong những yếu tố cơ bản làm cho Đảng mạnh Toàn bộ sức mạnh của Đảng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng đều được tạo thành từ những đảng viên, vào số lượng và chất lượng của cả đội ngũ đảng viên

Đảng Cộng sản ra đời và lãnh đạo cách mạng là do yêu cầu tất yếu khách quan của cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng trước hết và chủ yếu thông qua đội ngũ đảng viên Đảng viên là những người trực tiếp đưa lý luận tiên phong của Đảng vào trong các phong trào cách mạng của quần chúng, giáo dục, tuyên truyền, chỉ ra cho quần chúng lao động con đường đấu tranhđể đạt được mục đích, lợi ích của mình Đảng viên còn là chiến sĩ cách mạng, đi tiên phong trong các phong trào, làm tấm gương sáng cho quần chúng hành động theo đúng mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Đảng viên tồn tại gắn liền với tổ chức Đảng, chịu sự lãnh đạo, quản lý, kiểm tra của tổ chức Tổ chức mạnh bảo đảm cho từng đảng viên mạnh, đảng viên mạnh làm cho tổ chức mạnh Chất lượng đội ngũ đảng viên ngày càng cao, nội bộ Đảng càng đoàn kết, thống nhất thì uy tín và vai trò lãnh đạo của Đảng ngày càng được nâng cao

Đảng viên là tiền đề, cơ sở để xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể quần chúng Có đội ngũ đảng viên ưu tú mới cung cấp cho Đảng, Nhà nước và nhân dân những cán bộ tốt, đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ

Đảng viên là người trực tiếp xây dựng mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, đưa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với

nhân dân và tổ chức cho nhân dân thực hiện, đồng thời lắng nghe ý kiến, tâm

tư, nguyện vọng của nhân dân phản ánh cho Đảng để đề ra chủ trương, đường lối đúng đắn, phù hợp với thực tiễn cuộc sống, với nguyện vọng của nhân dân

Có thể khẳng định rằng, sự hình thành và phát triển của Đảng, mối quan hệ giữa Đảng với dân, uy tín và vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng, sự thành công hay thất bại của của cách mạng trước hết và chủ yếu phụ thuộc vào vai trò của đội ngũ đảng viên Đảng có số lượng đảng viên đông đảo, có chất lượng cao, cơ cấu hợp lý thì năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng cao, lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi, và ngược lại Đảng viên và chất lượng đảng viên là nhân tố có ý nghĩa quyết định sự tồn tại, phát triển của Đảng và sự thành bại của cách mạng Vì vậy, phát triển đảng viên là công tác quan trọng của Đảng, phải được thực hiện thường xuyên, trên cơ sởnhững điều kiện và tiêu chuẩn do Đảng qui định theo yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng

Đảng Cộng sản là một tổ chức chính trị của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân, đại biểu quyền lợi, lợi ích của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động Đảng là một tổ chức chặt chẽ nhất, thống nhất nhất, tập trung nhất của giai cấp Mục đích của Đảng là tập hợp, đoàn kết giai cấp công nhân, nhân dân lao động đấu tranh lật đổ chế độ áp bức, bóc lột, xây dựng chế

độ xã hội chủ nghĩa và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản Do đó, để trở thành

đảng viên cộng sản, người xin vào Đảng phải là những người tiên tiến nhất của

giai cấp công nhân, nhân dân lao động, tự nguyện đứng trên quan điểm, lập trường của giai cấp công nhân, đại biểu quyền lợi, lợi ích cho giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động; suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng; chịu sự quản lý và hoạt động trong một tổ chức cơ sở Đảng; đi tiên phong trong phong trào đấu tranh cách mạng của quần chúng nhân dân

Theo điều 1 Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam được Đại hội đại biểu

toàn quốc lần thứ XI thông qua ngày 19 tháng 1 năm 2011 xác định:

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là công dân Việt Nam từ mười tám tuổi trở lên, thừa nhận và tự nguyện thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điềulệ Đảng, tiêu chuẩn và nhiệm vụ đảng viên, hoạt động trong một tổ chức

cơ sở đảng; qua thực tiễn chứng tỏ là người ưu tú, được nhân dân tín nhiệm, đều có thể được xét để kết nạp vào Đảng [27, tr.8]

Đảng viên của ĐảngCộng sản Việt Nam hiện nay cần phải hội đủ các

tiêu chuẩn dưới đây:

Một là,phải là người giác ngộ lý tưởng cách mạng, trung thành với lý tưởng đó; có kiến thức và năng lực phấn đấu xây dựng đất nước theo mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Theo đó, người đảng viên trước hết phải kiên định và nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhận thức đúng đắn qui luật vận động và phát triển của lịch sử; từ đó giác ngộ địa vị và vai trò của giai cấp công nhân và của Đảng trước dân tộc, trước nhân dân, đưa đất nước phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa Tuyệt đối tin tưởng vào

sự lãnh đạo của Đảng, đứng vững trên quan điểm, lập trường giai cấp, biết đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân

Hai là, không ngừng học tập nâng cao trình độ học vấn, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, năng lực công tác, năng động, sáng tạo trong hoạt động, giữ vững nguyên tắc của Đảng, quyết tâm thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Ba là, có ý thức tự giác và tính tổ chức, kỷ luật cao, chăm lo xây dựng Đảng cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức Chấp hành nghiêm chỉnh nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ Thường xuyên tự phê bình và phê bình, xây dựng nội bộ Đảng đoàn kết thống nhất, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của Nhà nước

Bốn là, giữ gìn và tăng cường mối liên hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhândân; tiền phong, gương mẫu trong các phong trào cách mạng của quần chúng, làm tấm gương sáng cho quần chúng noi theo

1.2.2 Khái niệm công tác phát triển đảng viên

Trải qua một quá trình phát triển lịch sử, Đảng Cộng sản Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh là nhờ thường xuyên làm tốt công tác phát triển đảng viên, chăm lo bồi dưỡngnhững quần chúng ưu tú trong giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và các tầng lớp xã hội khác để bổ sung vào đội ngũ của mình, tăng cường nguồn sinh lực cho Đảng, làm cho Đảng có sức mạnh để thực hiện sứ mệnh của mình trước nhân dân và dân tộc

Trong mọi thời kì cách mạng, phát triển đảng viên là vấn đề quan trọng đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Làm tốt công tác phát triển đảng viên là góp phần trẻ hoá đội ngũ đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm tính liên tục, kế thừa trong Đảng Lực lượng đảng viên mới, nhất là lực lượng đảng viên trẻ mới được bổ sung là yếu tố không thể thiếu, làm tăng cường sinh khí, năng lực lãnh đạo của Đảng

Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng cộng sản Việt Nam, có thể khẳng định: Công tác phát triển đảng viên là hoạt động cơ bản, thường xuyên của công tác xây dựng Đảng, là công tác Đảng phát hiện, lựa chọn, tuyên truyền, giáo dục, vận động, bồi dưỡng,

và kết nạp chuyển hoá những quần chúng ưu tú tự nguyện rèn luyện, phấn đấu vào Đảng trở thành đảng viên cộng sản trên cơ sở tuân thủ các quy định của Điều lệ Đảng và các văn bản hướng dẫn của cấp uỷ đảng có thẩm quyền, nhằm tăng cường nguồn sinh lực, sức chiến đấu mới cho Đảng[31, tr.30]

Công tác phát triển đảng viên là trách nhiệm của toàn Đảng mà trước hết là các tổ chức cơ sở Đảng và cấp uỷ cấp trên trực tiếp của cơ sở Dưới sự

lãnh đạo của Đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị, xã hội tham gia vào

các bước, các khâu trong quá trình phát triển đảng viên

Để làm tốt công tác phát triển đảng viên cần quán triệt một số quan điểm cơ bản dưới đây:

Phát triển đảng viên là bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của Đảng Phát triển đảng viên là để không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, đủ sức lãnh đạo cách mạng trong từng thời kỳ

Phát triển đảng viên phải được tiến hành thường xuyên, tích cực, nhưng phải vững chắc, bảo đảm tiêu chuẩn

Phát triển đảng viên phải tiến hành một cách tích cực, chủ động, bám sát các phong trào cách mạng của quần chúng

Phát triển đảng viên phải xác định đúng và thực hiện nghiêm túc thủ tục kết nạp đảng viên

1.2.3 Vai trò, nguyên tắc của công tác phát triển đảng viên

Phát triển đảng viên mới có ý nghĩa quyết định sự tồn tại, phát triển của Đảng ta Các Nghị quyết Đại hội Đảng cũng luôn nhấn mạnh đến công tác này Đặc biệt, Chỉ thị 51-CT/TW, ngày 21/1/2000 của Bộ Chính trị BCH T.Ư Đảng (khóa VIII) đã chỉ rõ: “Kết nạp đảng viên là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, có tính quy luật trong công tác xây dựng Đảng cũng như trong quá trình phát triển, hoạt động lãnh đạo của Đảng, nhằm tăng thêm sức chiến đấu và bảo đảm sự kế thừa, phát triển của Đảng”

Để thực hiện tốt công tác phát triển đảng viên cần nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc trong công tác xây dựng đảng như: nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyêntắc giữ gìn đoàn kết, nhất trí trong Đảng, nguyên tắc tự phê bình

và phê bình, nguyên tắc kiểm tra và kỷ luật Đảng

Đầu tiên là nguyên tắc tập trung dân chủ: Các cấp uỷ đảngphải thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, tạo điều kiện để quần chúng

nhân dân tham gia tích cực vào công tác phát triển đảng viên thì ở đó kết nạp được nhiều đảng viên bảo đảm cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu Nơi nào không tuân thủ nguyên tắc, mất dân chủ thì kết nạp được ít đảng viên, hoặc kết nạp đảng viên không bảo đảm chất lượng Khẳng định điều này không phải là tuyệt đối hoá khía cạnh dân chủ mà làm lu mờ vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng Chống tư tưởng buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển đảng viên, khoán trắng cho các đoàn thể vì chính làbiểu hiện của

sự vi phạm các nguyên tắc trong công tác phát triển đảng viên đối với quần chúng ưu tú

Thứ hai, nguyêntắc giữ gìn đoàn kết, nhất trí trong Đảng Đoàn kết thống nhất trong Đảng là một trong những nguyên tắc cơ bản nhất trong xây dựng Đảng, là sự vận động và phát triển theo đúng quy luật của Đảng Đoàn kết thống nhất trong Đảng là cơ sở để xây dựng khối đoàn kết toàn dân Trong công tác phát triển đảng viên, các cấp ủy đảng phải tôn trọng ý kiến nhận xét

và biểu quyết của đảng viên, giới thiệu quần chúng ưu tú của các tổ chức chính trị xã hội, đề phòng các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách, bằng nhiều

âm mưu thâm độc, xảo quyệt, kích động chia rẽ nội bộ, gây mất đoàn kết trong Đảng

Thứ ba, nguyên tắc tự phê bình và phê bình Các cấp ủy đảng phải thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình, coi tự phê bình và phê bình là nguyên tắc để phát triển Đảng viên Trong đó, tự phê bình và phê bình trên tinh thần nêu gương, tự giác, chân thành, thẳng thắn, khách quan, trung thực, không mệnh lệnh, áp đặt,v.v Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán

bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu phụ trách công tác phát triển đảng viên phải gương mẫu, mỗi người có tinh thần trách nhiệm hơn trong hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao

Thứ tư, nguyên tắc kiểm tra và kỷ luật Đảng Các cấp ủy đảng cần tăng cường và đẩy mạnh thực hiện kiểm tra và giám sát trong công tác phát triển

đảng viên Trong kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm với tinh thần quyết tâm cao, bản lĩnh vững vàng, giữ vững nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong nhiệm kỳ và hằng năm để sớm phát hiện những trường hợp kết nạp đảng vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập trung xử

lý những đảng viên có biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” làm tan rã khối đoàn kết thống nhất trong Đảng

Bên cạnh các nguyên tắc chung trong công tác xây dựng Đảng cần phải được quán triệt đối với công tác phát triển đảng viên, công tác phát triển đảng viên cần phải bảo đảm các nguyên tắc đó trên ba phương diện: tiêu chuẩn, lịch sử chính trị và những quy định về thủ tục mà Điều lệ Đảng đã quy định

Thứ nhất, phải xác định đúng tiêu chuẩn đảng viên Vì tiêu chuẩn đảng viên là những chuẩn mực mà người vào Đảng phải có, là những thuộc tính bản chất của người đảng viên phản ánh mối quan hệ cơ bản của người đảng viên với mục tiêu lý tưởng đường lối nhiệm vụ cách mạng của Đảng

Thứ hai, phải chú trọng tới lịch sử chính trị, tổ chức xác minh, kết luận chính xác những vấn đề về lịch sử chính trị và thực tế chính trị hiện nay của quần chúng,đề phòng những phần tử xấu chui vào Đảng, phải tích cực, chủ động đi vào phong trào cách mạng của quần chúng để xây dựng những nhân cách cộng sản Phải từ thực tiễn phong trào đấu tranh cách mạng của quần chúng để phát hiện, lựa chọn và giáo dục giác ngộ những quần chúng ưu tú thành những chiến sỹ cộng sản

Thứ ba, phát triển Đảng phải xác định đúng và thực hiện đúng, nghiêm túc thủ tục kết nạp đảng viên, thời kỳ dự bị của đảng viên, là thủ tục hành chính được quy định nghiêm ngặt, đòi hỏi người xin vào Đảng và tổ chức Đảng phải thực hiện

1.2.4 Quy trình của công tác phát triển đảng viên

Bên cạnh việc tuân thủ các nguyên tắc trong công tác phát triển đảng viên, việc thực hiện quy trình kết nạp đảng viên hợp lý, khoa học cũng rất

quan trọng Về thực chất quy trình trong công tác phát triển đảng viên gồm bướccơ bản sau:

Bước 1: Xây dựng kế hoạch pháttriển đảng viên và triển khai thực hiện

Các tổ chức Đảng phải xác định công tác phát triển đảng viên là nhiệm

vụ của cấp ủy, tổ chức đảng Do đó, các tổ chức Đảng cần phải có phương hướng, nhiệm vụ và kế hoạch thực hiện phù hợp với tình hình thực tế của TCCSĐ Đây là nội dung đồng thời là việc đầu tiên của công tác phát triển đảng viên trong các TCCSĐ Trong phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch phát triển đảng viên phải xác định rõ chủ trương, phương châm, mục tiêu, nhiệm vụ; trong kế hoạch phát triển đảng viên cần xác định rõ chỉ tiên phấn đấu, thời gian và các bước thực hiện; sự phân công, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong phát triển đảng viên

Bước hai: Tạo nguồn để phát triển đảng viên

Trong hệ thống chínhtrị, Đảng là một thành viên đồng thời là tổ chức lãnh đạo toàn hệ thống Do vậy ngay từ tạo nguồn Đảng bộ cơ sở phải phát động được phong trào hành động cách mạng tại cơ sở để phát hiện những quần chúng ưu tú, tổ chức cơ sở đảng phải phân công đảng viên theo dõi, giúp

đỡ, giáo dục, thuyết phục những đoàn viên, những quần chúng ưu tú để họ tìm hiểu về Đảng và đây chính là nguồn cho công tác phát triển đảng viên của Đảng bộ huyện Người được phân công theo dõi, giúp đỡ quần chúng ưu tú phải là những đảng viên có uy tín để làm gương cho họ noi theo Mặt khác, cấp uỷ phải cử cấp uỷ viên có năng lực phụ trách thanh niên, hàng tháng phải nghe Đoàn thanh niên và các tổ chức quần chúng phản ánh quá trình phấn đấu, rèn luyện của quần chúng ưu tú và chỉ đạo hoạt động để công tác tạo nguồn đạt kết quả tốt, tạo đà cho công tác phát triển đảng viên đi vào nề nếp

Bước ba: Tổ chức lớp bồi dưỡng cho quần chúngưu túđể họ tìm hiểu

vềĐảng

Đây là bước rất quan trọng vì qua đó quần chúng được tìm hiểu về

Đảng một các có hệ thống và họ tự soi xét lại bản thân để tự giác phấn đấu vào Đảng với động cơ trong sáng Từ nhận thức về Đảng, họ tự nguyện viết đơn xin gia nhập Đảng

Bước bốn:Thủ tục bồi dưỡng, giới thiệu quần chúng ưu tú trở thành

Bước năm:Khicác tổ chứcđã giới thiệu quần chúngưu tú sangtổ chức

Đảng đểxem xét kết nạp thì tổ chức cơ sở Đảng phải tổ chức đi kiểm tra xác minh lý lịch đối tượng kết nạp Đảng Phân công đảng viên có kinh nghiệm về quê quán và nơi công tác của đối tượng để kiểm tra, kết luận chính xác những vấn đề về lịch sử, bảo đảm người xin vào Đảng không vi phạm những quy định trong Điều lệ Đảng và các quy định của Trung ương Kết quả thẩm tra lý lịch phải được cấp uỷ nơi đến nhận xét, đóng dấu, ký tên; người đi thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước chi bộ về kết quả thẩm tra

Bước sáu: Lấy ý kiến nhận xét của tổ chức đoàn thể nơi quần chúngưu

tú đang sinh hoạt

Đây là bước rất quan trọng thể hiện sự tín nhiệm của quần chúng và tổ chức nơi quần chúng ưu tú đang sinh sống, công tác, học tập Tuy nhiên, trên thực tế cần đề phòng hai khuynh hướng sau: Khuynh hướng thứ nhất, nhiều quần chúng ưu tú dám đấu tranh bảo vệ sự thật song vì lợi ích nhất thời, tư tưởng níu kéo, cục bộ nên không được nhất trí giới thiệu sang tổ chức Đảng; khuynh hướng thứ hai, quá nể nang, giới thiệu cho xong việc, chỉ nêu ưu điểm

mà không vạch rõ khuyết điểm để tổ chức Đảng có phương hướng tiếp tục bồi dưỡng, giáo dục

Bước bảy:Hội nghị chi bộ và Ban chấp hành Đảng bộ cơ sở xét kết

nạpđảng viên mới phải được thực hiện đúng như quy định của Điều lệ Đảng

và các văn bản hướng dẫn của cấp có thẩm quyền

Bước tám:Tổ chức lễ kết nạp đảng viên Các bước tổ chức lễ kết nạp,

giao nhiệm vụ, tiếp tục bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện đảng viên dự bị để họ được công nhận là đảng viên chính thức cũng cần được thực hiện theo đúng quy định trong Hướng dẫn số 01-HD/TW ngày 20/9/2016 Hướng dẫn một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng (Phụ lục)

Bước chín: Bồi dưỡng đảng viên dự bị và công nhận đảng viên chính

thức Người được kết nạp vào Đảng phải trải qua thời kỳ dự bị 12 tháng, tính

từ ngày chi bộ tổ chức lễ kết nạp Trong thời kỳ dự bị, chi bộ tiếp tục giáodục, rèn luyện và phân công đảng viên chính thức giúp đảng viên đó tiến bộ Đảng viên dự bị phải học lớp bồi dưỡng đảng viên mới, được trung tâmbồi dưỡng chính trị cấp huyện hoặc cấp uỷ có thẩm quyền kết nạp đảng viên cấp giấy chứng nhận theo mẫu của Ban Tổ chức Trung ương.Sau 12 tháng, kể từ ngày chi bộ kết nạp, đảng viên dự bị viết bản tự kiểm điểm nêu rõ ưu điểm, khuyết điểm về thực hiện nhiệm vụ đảng viên và biện pháp khắc phục khuyết điểm,

tồn tại; đề nghị chi bộ xét, công nhận đảng viên chính thức

1.3 Sự tham gia của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp

xã trong công tác phát triển đảng viên

Quá trình tạo điều kiện giúp đoàn viên ưu tú cảm tình Đảng, rồi trở thành đảng viên trẻ thì tổ chức Đoàn đóng vai trò vô cùng quan trọng Việc Đảng giao quyền đó cho tổ chức Đoàn, chứng tỏ Đảng rất tin tưởng vào Đoàn trong công tác phát triển đảng viên trẻ

Năm 2018, tỷ lệ đoàn viên phát triển Đảng từ đoàn viên ưu tú chiếm trong tổng số đảng viên được phát triển của cả nước chiếm 68,3%; cả nước giới thiệu được hơn 221 ngàn đoàn viên ưu tú cho Đảng[9, tr.15] Con số này thể hiện vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong công tác phát triển đảng

viên Vậy sự tham gia của Đoàn xã trong công tác phát triển đảng viên thể hiện như thế nào? Ngay sau đây, luận văn phân tích sự tham gia của Đoàn xã trong công tác phát triển Đảng viên qua những nội dung cụ thể sau theo quy trình kết nạp Đảng

1.3.1 Sự tham giacủa Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp

xã trong việctạo nguồn để phát triển đảng viên

Việc tạo nguồn phát triển đảng viên do tổ chức đảng tổ chức, lãnh đạo

và trực tiếp tiến hành, nhưng huy động sự tham gia của tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, các tổ chức kinh tế, xã hội

có liên quan, nhất là tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và tổ

tú để tổ chức đảng lựa chọn, bồi dưỡng thành đối tượng kết nạp vào Đảng

1.3.2 Sự tham giacủa Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp xãtrong việcbồi dưỡng cho quần chúng ưu tú

Bồi dưỡng cho quần chúng ưu tú là bước quan trọng trong công tác phát triển đảng viên Đoàn xã tham gia vào công tác bồi dưỡng quần chúng ưu

tú như sau:

Thứ nhất, Đoàn xã thường xuyên tuyên truyền, giáo dục cho quần chúng về Đảng và yêu cầu xây dựng Đảng trong thời kỳ mới Tổ chức cho đoàn viên tìm hiểu những chủ trương của Đảng, tạo ra tính chủ động trong

đoàn viên để họ phấn đấu vào Đảng

Thứ hai, thông qua phong trào hành động cách mạng để sàng lọc, đánh giá đoàn viên, từ đó lựa chọn ra và giới thiệu những thanh niên ưu tú cho chi

bộ, đề nghị tổ chức Đảng cho họ đi học lớp bồi dưỡng kết nạp Đảng Đoàn phải

có sự phân loại số đoàn viên ưu tú đã được đi lớp bồi dưỡng kết nạp Đảng để giới thiệu sang tổ chức Đảng xem xét kết nạp đồng thời tiếp tục rèn luyện số chưa được giới thiệu để họ tiếp tục phấn đấu Khi đã giới thiệu đoàn viên sang

tổ chức Đảng, Đoàn cần tiếp tục theo dõi số đã được kết nạp và chưa được kết nạp để phối hợp cùng tổ chức Đảng để tiếp tục giáo dục, thử thách

Tiêu chuẩn đoàn viên ưu tú được lựa chọn bao gồm:

- Là Đoàn viên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (minh chứng bằng sổ đoàn viên)

- Có nguyện vọng được đứng trong hàng ngũ của Đảng, có phẩm chất chính trị tốt, tuyệt đối trung thành và tin tưởng đường lối lãnh đạo của Đảng

CS Việt Nam

- Chấp hành tốt các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, có động cơ phấn đấu bền bỉ, trong sáng

- Có đạo đức tốt, lối sống văn hóa, lành mạnh, hòa đồng với mọi người

- Chấp hành các quy định của Đoàn thanh niên, tham gia tích cực với tinh thần trách nhiệm cao trong các hoạt động phong trào đoàn và địa phương nơi cư trú

1.3.3 Sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh cấp xã trong hoạt động nhận xét và giới thiệu quần chúng ưu tútrở thành đảng viên

Theo quy định hiện hành, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là

tổ chức giới thiệu đối tượng kết nạp Đảng cho chi bộ đối với người trong độ tuổi thanh niên

Yêu cầu của nội dung công tác này là phải chọn đúng đối tượng và tổ chức bồi dưỡng đối tượng đúng quy định của Đảng - những đoàn viên có triển

vọng trở thành đảng viên đã học lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng (có giấy chứng nhận do trung tâm bồi dưỡng chính trị hoặc cấp uỷ có thẩm quyền cấp

và có giá trị trong vòng 60 tháng kể từ ngày cấp)

Chi đoàn trực thuộc có trách nhiệm tổ chức họp, nhận xét, đánh giá quần chúng ưu tú và biểu quyết về việc giới thiệu đoàn viên ưu tú vào đảng, sau đó gửi biên bản họp và đề nghị lên Đoàn xã cấp trên.Biên bản họp chi đoàn cần nêu rõ những ưu điểm, khuyết điểm của đoàn viên về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực công tác, quan hệ của đoàn viên.Nhận xét của chi đoàn sẽ là cơ sở để Ban chấp hành Đoàn xã ra ''Nghị quyết giới thiệu đoàn viên ưu tú vào Đảng''

Ban chấp hành Đoàn xã căn cứ đề nghị của chi đoàn tổ chức họp xem xét ra ''Nghị quyết giới thiệu đoàn viên ưu tú vào Đảng'' Trong đó có 02 nội dung chính:

Thứ nhất,nhận xét về đoàn viên ưu tú những mặt sau: phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực công tác, quan hệ quần chúng, trong đó phân tích rõ ưu điểm, khuyết điểm của đoàn viên

Thứ hai, kết quả biểu quyết của Ban Chấp hành đoàn trong đó nêu rõ số thành viên tán thành, số thành viên không tán thành giới thiệu đoàn viên vào Đảng Nghị quyết này được gửi kèm theo nghị quyết đề nghị của chi đoàn nơi đoàn viên đang sinh hoạt lên cấp ủy cùng cấp

1.3.4 Sự tham gia của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí cấp xã trong quá trìnhbồi dưỡng, nhận xét đảng viên dự bị

Điều 2 Điều lệ Đảng quy định, “đảng viên có nhiệm vụ tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở”; tham gia

“sinh hoạt Đảng và đóng Đảng phí đúng quy định” Điều 45 Điều lệ Đảng còn quy định: “Đoàn viên còn trong độ tuổi Đoàn TNCS phải sinh hoạt và công tác trong tổ chức Đoàn TNCS”