Quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài phát thanh truyền hình vùng đông bắc hiện nay (khảo sát đài phát thanh và truyền hình quảng ninh, đài phát thanh và truyền hình bắc ninh, đài phát thanh và truyền hình n

Mục đích chính, nhằm khảo sát thực trạng, tìm ra giải pháp cụ thể, khả thi nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên ở đài phát thanh và truyền hình tỉnh, trong đó có đài PT&TH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SỸ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN TRÍ NHIệM

HÀ NỘI – 2019

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

CHủ TịCH HộI ĐồNG

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Nguyễn Trí Nhiệm Các số liệu và trích dẫn trong luận văn là trung thực Kết quả nghiên cứu của luận văn không trùng với bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Học viên

Vũ Thị Minh

Tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể các Thầy, Cô giáo của Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã có nhiều sự giúp đỡ tận tình cho bản thân trong quá trình thu thập tài liệu, gợi ý đề tài, hướng dẫn bảo vệ đề cương và thực hiện luận văn này

Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Trí Nhiệm đã luôn

theo sát, hướng dẫn động viên cá nhân tác giả trong việc thực hiện luận văn, chỉ ra các điểm cần chỉnh sửa, khắc phục để luận văn được hoàn thiện

Tác giả cũng gửi lời cảm ơn chân thành đến các đồng chí lãnh đạo, các anh chị em đồng nghiệp của Đài Phát thanh vàTruyền hình tỉnh Bắc Ninh, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Quảng Ninh, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Nam Định, đã nhiệt tình cung cấp tư liệu, phỏng vấn sâu để bổ sung tính thực tiễn cho luận văn

Cuối cùng, cá nhân tác giả mong muốn từ hội đồng sự đánh giá khách quan và xin hứa sẽ chỉnh sửa để hoàn thiện hơn luận văn này!

Xin chân thành cảm ơn!

: Truyền hình Việt Nam : Thông tin và Truyền thông

Bảng 2.1 So sánh mô hình tổ chức và tổng số cán bộ viên chức giữa các Đài

Phát thanh và truyền hình trong diện khảo sát 42Bảng 2.2 So sánh tỷ lệ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của đài

PT&TH có liên quan đến quản lý hoạt động của phóng viên trong diện khảo sát 43Bảng 2.3 Tổng hợp số lượng phóng viên được cấp thẻ nhà báo 46Bảng 2.4 Tổng hợp trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ, công

nhân viên tại các đài PT-TH diện khảo sát 49

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA

PHÓNG VIÊN Ở ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TỈNH 10

1.1 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2 Đặc điểm, vai trò hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh 16

1.3 Cơ sở pháp lý trong quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH 20

1.4 Nội dung, phương pháp và các yếu tố tham gia vào quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh 23

1.5 Nguyên tắc quản lý hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA PHÓNG VIÊN TẠI CÁC ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH VÙNG ĐÔNG BẮC HIỆN NAY 37

2.1 Khái lược về các Đài Phát thanh và Truyền hình các tỉnh trong diện khảo sát 37

2.2 Khảo sát tình hình quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài Phát thanh và Truyền hình vùng Đông Bắc hiện nay 39

2.3 Đánh giá tình hình khảo sát 67

Chương 3 NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA PHÓNG VIÊN TẠI CÁC ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH VÙNG ĐÔNG BẮC HIỆN NAY 90

3.1 Những vấn đề đặt ra 90

3.2 Giải pháp 94

3.3 Một số khuyến nghị 111

KẾT LUẬN 115

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 118 PHỤ LỤC

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Báo chí từ khi hình thành đến nay luôn có vai trò to lớn trong đời sống

xã hội Ở Việt Nam, báo chí là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức chính trị xã hội và là diễn đàn của nhân dân Cho dù hoạt động trong môi trường nào, bản chất của báo chí là hoạt động thông tin, giao tiếp xã hội trên quy mô rộng lớn nhất, là phương tiện và phương thức kết nối xã hội hữu hiệu nhất, là phương tiện và phương thức can thiệp xã hội hiệu quả nhất thông qua mối quan hệ với công chúng và dư luận xã hội, với nhân dân và các nhóm

xã hội, cộng đồng quốc tế

Chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan báo chí phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó hoạt động của đội ngũ phóng viên là nhân tố có ý nghĩa quyết định Hoạt động của phóng viên có vai trò quan trọng trong sáng tạo các loại hình tác phẩm báo chí Họ là người trực tiếp tác nghiệp, tham gia vào quá trình thu thập, xử lý và truyền tải thông tin báo chí Trong cuốn sách Hồ Chí

Minh toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Chủ tịch Hồ chí Minh đã chỉ rõ “Cán

bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ

Tuy nhiên, công tác quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài PT&TH các tỉnh còn nhiều bất cập, hạn chế, một số Đài PT&TH tỉnh mới chỉ xây dựng được quy chế chung về quản lý lao động hoặc quản lý nội dung chương trình trong đài PT&TH bao gồm cả hoạt động phóng viên trong khi đó lao động phóng viên là lao động đặc thù Chưa có quy chế quản lý cụ thể cho đối tượng này, dẫn đến quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH tỉnh thiếu chặt chẽ, còn chồng chéo cho nên chưa phát huy khả năng sáng tạo của phóng viên Trong quá trình hoạt động tác nghiệp, phóng viên vi phạm nội quy, quy trình sản xuất, hoạt động xa rời tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo

chí Có đài PT&TH tỉnh buông lỏng quản lý, cũng có đài còn rập khuôn máy móc trong quản lý hoạt động của phóng viên cho nên chưa khai thác thế mạnh, phát huy khả năng sáng tạo của phóng viên để phục vụ nhiệm vụ thông tin truyên truyền trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu hội nhập Thậm chí có hiện tượng phóng viên, nhà báo vi phạm pháp luật, đạo đức nghề nghiệp Tuy là phóng viên của cơ quan báo chí địa phương nhưng không tập trung làm việc cống hiến cho cơ quan mình công tác mà luôn tìm cách, lợi dụng cơ hội để lôi kéo, cung cấp thông tin cho phóng viên báo chí nơi khác hoặc báo trung ương

để vụ lợi cá nhân Năng lực, bản lĩnh, trách nhiệm của đội ngũ những người làm báo ở một số đài PT&TH tỉnh nói chung và một số đài PT&TH tỉnh vùng đông bắc nói riêng còn bất cập, hạn chế, lúng túng trong việc nhìn nhận, chọn lọc, xử lý thông tin quan trọng, phức tạp, nhạy cảm

Thực tế cho thấy, vấn đề quản lý hoạt động của phóng viên ở đài phát thanh và truyền hình tỉnh trong đó có đài PT&TH các tỉnh vùng đông bắc đã và đang đặt ra những vấn đề cần nghiên cứu Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 Theo đó, quan điểm của quy hoạch:

“ Đối với phát thanh, truyền hình: Hệ thống phát thanh, truyền hình đổi mới

theo hướng tập trung sản xuất chương trình, bảo đảm thời lượng phát sóng chương trình sản xuất trong nước của kênh phát thanh, kênh truyền hình phục

vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền thiết yếu của quốc gia và địa phương… Nhà nước có cơ chế hỗ trợ, đặt hàng đối với các kênh, chuyên mục, chương trình phục vụ các nhiệm vụ chính trị, thông tin, tuyên truyền thiết yếu và có cơ chế phù hợp để từng bước hình thành và phát triển ngành công nghiệp sản xuất nội dung trong nước….Mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có 01 đài phát thanh và truyền hình Mỗi đài chỉ có 01 kênh phát thanh, 01 kênh truyền hình phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền thiết yếu.” Đây là căn cứ để các đài PT&TH tỉnh thực hiện rà soát, điều chỉnh

về số lượng kênh, số lượng phóng viên và hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động của phóng viên cho phù hợp đảm bảo theo đúng lộ trình của quy hoạch quản lý báo chí đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của đài PT&TH tỉnh cần có những giải pháp, trong đó có vấn đề quản lý hoạt động của phóng viên - nhân tố quan trọng quyết định, giữ vai trò xương sống đối với hoạt động của mỗi cơ quan báo chí Đây là lý do, tôi chọn đề tài: “ Quản lý hoạt động của phóng viên ở các đài PT&TH vùng đông bắc hiện nay” để làm luận văn thạc sỹ trong khóa học của mình Mục đích chính, nhằm khảo sát thực trạng, tìm ra giải pháp

cụ thể, khả thi nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên ở đài phát thanh và truyền hình tỉnh, trong đó có đài PT&TH tỉnh Nam Định nơi tôi đang công tác, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đài PT&TH tỉnh phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin tuyên truyền thiết yếu của quốc gia và địa phương

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Qua khảo sát cho thấy, nghiên cứu về báo chí, lãnh đạo và quản lý báo

chí, quản lý tòa soạn đã có nhiều công trình nghiên cứu Nhưng ở mỗi góc

độ,các tác giả có cách nhìn nhận và tiếp cận khác nhau Đây là những tài liệu quan trọng làm cơ sở giúp tác giả tham khảo trong suốt quá trình thực hiện công trình nghiên cứu Cụ thể:

2.1 Nhóm công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận báo chí, lý thuyết truyền thông, tổ chức bộ máy tòa soạn, công tác lãnh đạo và quản lý báo chí nói chung :

TS Hoàng Quốc Bảo (2010), Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí

Việt Nam hiện nay, Nhà xuất bản chính trị- hành chính; PGS.TS Nguyễn Văn

Dững (2012), Cơ sở lý luận báo chí, Nhà xuất bản lao động; Đinh Văn Hường (2013), Tổ chức và hoạt động của tòa soạn, Nhà xuất bản Đại học quốc gia

Hà Nội

2.2 Nhóm công trình nghiên cứu về nghề báo, lao động của nhà báo,

đạo đức và trách nhiệm xã hội nghề báo

Hữu Thọ (1997), “Nghĩ về nghề báo”, Nxb Giáo dục; TS Nguyễn Quang Hòa, Nghệ thuật ứng xử nhà báo, con đường ngắn nhất tới thành

công, NXB chính trị- hành chính; Nguyễn Thị Nhã (2010), “ Lao động nhà báo , lý thuyết và những kỹ năng cơ bản”, Nhà xuất bản chính trị- hành

chính; Nguyễn Thành Lợi (2014), Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền

thông hiện đại, Nhà xuất bản thông tin và truyền thông Hà Nội; Nguyễn Thị

Trường Giang (2014),100 bản quy tắc đạo đức nghề báo trên thế giới, Nhà

xuất bản chính trị quốc gia

Ngoài ra, có một số sách ít nhiều liên quan đến đề tài nghiên cứu như

PGS.TS Nguyễn Văn Dững (2011), Báo chí truyền thông hiện đại (từ hàn lâm

đến đời thường), nhà xuất bản Đại học Quốc gia, Hà Nội; Nguyễn Trí Nhiệm

(2015), Báo chí truyền thông những vấn đề đương đại, Nhà xuất bản chính trị quốc gia; Nguyễn Thị Trường Giang (2017), Báo chí và truyền thông đa

phương tiện, Nhà xuất bản đại học quốc gia Hà Nội; Học viện chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh, Phân viện báo chí và tuyên truyền- Hội nhà báo Việt Nam

(2016), Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc gia đào tạo, bồi dưỡng báo chí- truyền

thông ở Việt Nam hiện nay, Hà Nội

2.3 Một số luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ có liên quan hoặc gần với

vấn đề nghiên cứu:

Luận án tiến sỹ Báo chí học của tác giả Doãn Thị Thuận, Quản lý báo

chí điện tử ở nước ta trong giai đoạn hiện nay( 2017), Học viện báo chí và

tuyên truyền; Luận án tiến sỹ của tác giả Trần Tiến( 2017), Nâng cao chất

lượng đào tạo phóng viên truyền hình Việt Nam hiện nay, Học viện báo chí

tuyên truyền; Luận văn thạc sỹ của Phạm Bá Thịnh (2002), Hoạt động của

phóng viên thường trú, Phân viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội; Luận văn

thạc sỹ truyền thông đại chúng của Vũ Thị Huệ ( 2004), Quản lý báo mạng điện

tử ở Việt nam thực trạng và giải pháp , Học viện báo chí và tuyên truyền; Luận

văn (2015), Hoàn thiện mô hình tổ chức, quản lý Đài PTTH Thành phố Cần

thơ hiện nay, Học viện báo chí tuyên truyền Một số luận văn nghiên cứu về

hoạt động của phóng viên nước ngoài tại Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

Như vậy, qua khảo sát, nghiên cứu cho thấy vấn đề quản lý phóng viên thường trú, quản lý nâng cao chất lượng hoạt động của đài PT và TH tỉnh đã được nghiên cứu, hoặc một số công trình liên quan gần với vấn đề nghiên cứu còn quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài PT và TH tỉnh chưa có nghiên cứu trực tiếp đến đề tài này

Trên thực tế hoạt động của phóng viên đóng vai trò xương sống đối với mỗi cơ quan báo chí nói chung và đài PT&TH tỉnh nói riêng Mỗi đơn vị có cách quản lý khác nhau, tuy nhiên, ở góc độ nghiên cứu, tổng hợp thực tiễn chưa được quan tâm nhiều, chưa có một quy chuẩn nào hướng dẫn cách thức quản lý cũng như đánh giá quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH tỉnh Đó là khoảng trống, chúng tôi sẽ tiếp cận nghiên cứu, với mong muốn khái quát và góp một phần vào lý thuyết về quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH tỉnh Trong luận văn, chúng tôi sẽ kế thừa những ý tưởng khai phá của những nhà nghiên cứu đi trước và coi đó là tiền đề lý luận và thực tiễn để triển khai đề tài nghiên cứu của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH tỉnh, luận văn phân tích nguyên nhân thành công, hạn chế và đề xuất giải nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình các tỉnh vùng đông bắc trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, luận văn thực hiện nhiệm vụ sau:

Một là: Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động phóng

viên tại các Đài Phát thanh- Truyền hình các tỉnh vùng đông bắc

Hai là: Dựa trên khung lý thuyết đã xác định, tiến hành khảo sát, phân

tích làm rõ thực trạng quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH vùng Đông bắc thông qua 03 đài trong diện khảo sát

Ba là: Từ việc đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, thành

công, hạn chế, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình các tỉnh vùng đông bắc trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là: Quản lý hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình vùng đông bắc

+ Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Bắc Ninh có nhiều đổi mới trong cách thức quản lý hoạt động của phóng viên, góp phần nâng cao chất lượng các chương trình phục vụ nhu cầu của khán thính giả

+ Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Nam Định là đơn vị nơi tôi công tác, có bề dày truyền thống với 60 năm thành lập và phát triển Đặc biệt 3 năm gần đây có sự đổi mới mạnh mẽ trong sản xuất chương trình Phát thanh và truyền hình

- Thời gian khảo sát từ tháng 6/2018 đến tháng 11/2018

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn dược nghiên cứu dựa trên nền tảng cơ sở đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, văn bản pháp luật của Nhà nước có liên quan đến vấn đề quản lý báo chí, quản lý hoạt động phóng viên ở các cơ quan báo chí

Luận văn còn được ngiên cứu dựa trên cơ sở lý luận báo chí, các tài liệu khoa học về quản lý trong đó có lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí, hoạt động của phóng viên ở Việt Nam hiện nay, tổ chức cơ quan báo chí, đạo đức và trách nhiệm xã hội của nhà báo, quản lý phóng viên nói chung và lĩnh vực phát thanh, truyền hình nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi sử dụng kết hợp một số phương pháp sau đây:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu:

Phương pháp này được sử dụng nhằm thu thập, nghiên cứu, kế thừa những tài liệu đã được các tác giả công bố nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho

đề tài này Trên cơ sở đó, sử dụng để so sánh, minh họa cho các kết quả khảo sát, khẳng định những đóng góp mới của luận văn

- Phương pháp phỏng vấn sâu:

Dùng để phỏng vấn các đối tượng là các nhà báo, các phóng viên, người lãnh đạo trực tiếp tại các Đài PT&TH tỉnh, Sở Thông tin - Truyền thông, cơ quan chủ quan ở các địa phương nhằm thu thập ý kiến đánh giá về những vấn đề liên quan đến công tác quản lý hoạt động phóng viên hiện nay; những giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của đội ngũ phóng viên,

từ đó thu thập những dữ liệu thực tế cho quá trình nghiên cứu

Tác giả tiến hành 10 cuộc phỏng vấn sâu bao gồm các thành phần: Lãnh đạo Đài PT&TH tỉnh, trưởng phó các phòng chuyên môn quản lý phóng viên và Phóng viên ở các đài PT&TH tỉnh trong diện khảo sát

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận của đề tài

Chúng tôi hy vọng, luận văn sẽ có những đóng góp về mặt lý luận ở những khía cạnh sau:

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh- Truyền hình tỉnh

Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của phóng viên, chỉ ra thành công, hạn chế và nghuên nhân thành công và hạn chế Trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp , khuyến nghị nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH vùng đông bắc hiện nay

Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần bổ sung thêm một phần lý luận vào lý thuyết quản lý báo chí nói chung và quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh nói riêng

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Mặc dù đây là đề tài được nghiên cứu ở một góc độ hẹp nhưng thực tế cho thấy lại có ý nghĩa thiết thực, thực tiễn cao Nếu luận văn nghiên cứu thành công, kết quả sẽ là nguồn tư liệu có giá trị tham khảo về mặt thực tiễn với phương pháp, kỹ năng, nguyên tắc về quản lý và những giải pháp nâng

cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH các tỉnh vùng đông bắc

Kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các nhà trường và các trung tâm đào tạo hiện nay

Ngoài ra, việc nghiên cứu đề tài này cũng là cơ hội để tác giả luận tổng các kiến thức sau thời gian học Cao học chuyên ngành quản lý Phát thanh -Truyền hình và Báo mạng điện tử tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Mục lục, Phụ lục, Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của phóng viên tại đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh

và Truyền hình các tỉnh vùng đông bắc hiện nay( Khảo sát thực trạng quản lý đội ngũ phóng viên của Đài PT&TH Quảng Ninh, Đài PT&TH Bắc Ninh và Đài PT&TH Nam Định)

Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh -Truyền hình các tỉnh vùng đông bắc hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA PHÓNG VIÊN Ở

ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TỈNH

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm Quản lý

Trong tiến trình phát triển của lịch sử, ngay từ buổi đầu con người đã sớm biết quy tụ thành bầy, nhóm để tồn tại Từ đó hình thành các tổ chức nhằm liên kết con người cùng thực hiện một định hướng với những mục tiêu nhất định Quản lý là hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hiệp tác để làm một công việc nhằm đạt mục tiêu chung Mặc dù thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến, nhưng do nhiều cách tiếp cận khác nhau cũng có nhiều cách hiểu khác nhau

Có người cho rằng quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác

Có người quan niệm quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những cộng sự cùng chung một tổ chức

Trong cuốn “ Tập bài giảng khoa học quản lý” NXB Lao động – Xã hội (2006) của Nguyễn Cảnh Hoan xét quản lý với tư cách làm một hành động, có

thể định nghĩa: ‘’Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng dẫn của chủ thể

quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường’’

Có lẽ không có lĩnh vực hoạt động nào không cần đến quản lý bởi ở mọi cấp độ, mọi cơ sở, quản lý là nhiệm vụ cơ bản nhằm để thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân, làm việc với nhau trong các nhóm,

có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định

Trong cuốn “ Cơ sở khoa học quản lý”, NXB Chính trị quốc gia, Hà

Nội (1997) của tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: Quản lý là sự tác động

chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra

Theo Harol Koontz, chuyên gia trong ngành quản trị đại diện tiêu biểu

của trường phái “quá trình quản trị trong cuốn Những vấn đề cốt yếu của quản

lý, NXB khoa học và Kỹ thuật (1993) cho rằng: Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác

Từ những ý chung của các quan niệm trên, Quản lý là một nghệ thuật

nhằm đạt được mục đích đã đề ra thông qua việc tác động điều khiển, hướng dẫn, phối hợp các nguồn lực của tổ chức

1.1.2 Khái niệm phóng viên, nhà báo

Phóng viên, nhà báo là đội ngũ đông nhất và động nhất, yếu tố trung tâm, chủ thể trực tiếp của hoạt động báo chí, trực tiếp quyết định năng lực và hiệu quả hoạt động báo chí Trên thực tế, có nhiều quan niệm, cách hiểu khác nhau về chức danh hoạt động báo chí và vẫn chưa có sự thống nhất

 Nhà báo

Nhà báo, tiếng Anh là Journalist, là khái niệm rộng, gọi chung những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí hay truyền thông đại chúng như phóng viên, biên tập viên, người lãnh đạo cơ quan báo chí, bình luận viên

Theo Từ điển tiếng Việt năm(1992): “ Nhà báo là người chuyên làm

có sự ràng buộc bởi một hợp đồng lao động với một cơ quan thông tấn hoặc hoàn toàn không có sự ràng buộc , như một nhà báo tự do.’’

Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí của PGS.TS Nguyễn Văn Dững, có đưa

ra khái niệm: “ Nhà báo là khái niệm dùng để chỉ những người tiến hành các

loại hình lao động trong quá trình thu thập, xử lý và chuyển tải thông tin Đó là lao động tổ chức và quản lý, lao động biên tập, lao động tác giả và lao động kỹ

thuật- dịch vụ trong báo chí Nhà báo là chủ thể trực tiếp hoạt động báo chí, chịu trách nhiệm trước pháp luật và dư luận xã hội về những thông tin mà họ cung cấp cho công chúng xã hội, trên cả bình diện pháp luật và đạo đức.”

Nhà báo được phân chia ra nhiều chức danh cụ thể trong mỗi loại hình tòa soạn báo chí Đối với báo chí Phát thanh, Truyền hình, nghề nghiệp và chức danh các vị trí công việc của lao động báo chí rất đa dạng Các Biên tập viên, lãnh đạo cơ quan báo chí, quay phim cũng là nhà báo Trong báo chí đương đại, các kỹ sư tin học, kiến thức- kỹ năng tin học ngày càng có vai trò quan trọng trong quá trình thu thập, sản xuất và tiêu thụ tin tức Địa vị pháp lý và vai trò xã hội của các nhà báo trong các thể chế chính trị khác nhau cũng không giống nhau, phụ thuộc vào môi trường pháp lý với những quy định cụ thể

Trong cuốn Tổ chức và hoạt động của toàn soạn, NXB Đại học quốc gia Hà Nội( 2013) của tác giả Đinh Văn Hường: “Nhà báo không chỉ là khái

niệm rộng mà còn là một nghề, một nghiệp như các nghề khác trong xã hội.”

Theo luật báo chí sửa đổi năm 2016, trong Điều 25, mục 4- Nhà báo

quy định : “ Nhà báo người hoạt động báo chí được cấp thẻ nhà báo”

 Phóng viên

Phóng viên, tiếng Anh là Reporter, correspondent

Theo Từ điển tiếng Việt năm 1992 gọi phóng viên ‘’ là người làm báo

chuyên đi lấy tin tức, tài liệu để viết bài”

Trong cuốn Thuật ngữ báo chí- truyền thông, tác giả Phạm Thành Hưng cho rằng phóng viên “ Trong nghĩa hẹp, là những nhà báo chuyên viết

thể phóng sự, trong nghĩa rộng và thực tế sử dụng, phóng viên không phải là người chỉ chuyên sâu trong một thể loại mà là nhà báo thường xuyên khai thác thông tin trong đời sống sôi động hàng ngày.”

Theo tác giả Đinh Văn Hường, trong cuốn Tổ chức và hoạt động của

toàn soạn cho rằng: “Phóng viên là khái niệm hẹp hơn khái niệm nhà báo, là một bộ phận, thành phần trong nội hàm nhà báo Thông thường người ta gọi những người làm việc tại một cơ quan báo chí cụ thể là phóng viên”

Theo Thông tư liên tịch số 11/2016/TTLT-BTTTT-BNV giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ nội vụ: Quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của các chức danh viên chức Biên tập viên, Phóng viên, Biên dịch viên và Đạo diễn truyền hình thuộc chuyên ngành Thông tin và Truyền thông

Tại Điều 9 Quy định nhiệm vụ; Tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi

dưỡng; Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của Phóng viên hạng III Trong đó, nhiệm vụ:

a) Xây dựng đề cương, thực hiện viết tin, bài theo phân công và hướng dẫn của trưởng ban biên tập;

b) Viết, chụp ảnh và quay phim các loại tin, phóng sự, Điều tra có nội dung phức tạp trung bình và chịu trách nhiệm cá nhân về tác phẩm báo chí của mình;

c) Tổ chức làm việc với thông tin viên, giao dịch đặt viết tin, bài theo

đề cương đã được duyệt

Nhà báo, phóng viên đều là những người hoạt động báo chí, tham gia sản xuất sản phẩm báo chí, nhưng giữa hai đối tượng này có sự khác biệt nhất định Theo luật báo chí - Điều 25, Nhà báo là những người hoạt động báo chí nhưng có thể không làm trong cơ quan báo chí cụ thể, làm ở nhiều lĩnh vực khác, tham gia cộng tác với các cơ quan báo chí và phải đủ tiêu chuẩn được cấp thẻ nhà báo

Phóng viên những đối tượng được hiểu là những người hoạt động báo chí trong một cơ quan báo chí cụ thể, tham gia quá trình sản xuất tác phẩm báo chí như viết kịch bản, quay phim, chụp ảnh… được cơ quan báo chí cử đi tác nghiệp Phóng viên đủ tiêu chuẩn theo quy định được cấp thẻ nhà báo Những phóng viên chưa được cấp thẻ nhà báo khi đi tác nghiệp sử dụng giấy giới thiệu của cơ quan báo chí

Trong cuốn Tổ chức và hoạt động của toàn soạn của tác giả Đinh Văn Hường: Phóng viên là một chức danh được Nhà nước quy định… là công

chức chuyên môn nghiệp vụ trong các cơ quan báo chí, thực hiện viết, chụp

ảnh, quay phim các loại báo chí có nội dung ở mức độ phức tạp trung bình

Theo Quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp trong Thông tư liên tịch số 11/2016/TTLT-BTTTT-BNV giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và

Bộ nội vụ, phóng viên ở cơ quan báo chí có phóng viên hạng 3, phóng viên hạng 2( phóng viên chính) và phóng viên hạng 1( phóng viên cao cấp)

Ở các cơ quan báo chí ngoài đối tượng phóng viên vừa nêu trên, còn có

phóng viên thường trú Trong cuốn Tổ chức và hoạt động của toàn soạn của tác giả Đinh Văn Hường Tác giả đưa ra khái niệm Phóng viên thường trú là đại diện

có thẩm quyền của cơ quan báo chí tại một địa bàn nào đó trong và ngoài nước trong một thời gian nhất định để theo dõi phản ánh kịp thời những sự kiện, vấn đề xảy ra tại địa bàn đó trên các phương tiện thông tin đại chúng

Đối với đài PT&TH, có phóng viên quay phim và phóng viên làm nhiệm

vụ xây dựng đề cương, thực hiện viết tin, bài( gọi chung là phóng viên viết)

Phóng viên viết là người lựa chọn đề tài, viết kịch bản, tổ chức cảnh quay… Bắt đầu từ những phát hiện hay ý tưởng về vấn đề, sự kiện đang diễn

ra, phóng viên viết thu thập tư liệu, xây dựng kịch bản sơ lược để phối hợp với phóng viên quay phim triển khai đề tài để có hình ảnh chân thực, khách quan , sinh động, thể hiện cốt lõi của vấn đề cần phản ánh Trong quá trình khai thác, thu thập tư liệu, phóng viên viết kiêm luôn nhiệm vụ phỏng vấn người trong cuộc hay nhân chứng của một sự kiện Sau khi hoàn tất khâu quay phim ở hiện trường, đến khâu hậu kỳ, họ phải xem lại hình ảnh, viết lời bình, thể hiện tác phẩm, cùng với kỹ thuật dựng hình, chọn nhạc, đồ họa… Phóng viên viết là người chịu trách nhiệm chính trong sáng tạo tác phẩm báo chí

Phóng viên quay phim là đồng tác giả trong tác phẩm truyền hình Công việc của quay phim luôn đòi hỏi phải sáng tạo gồm nhiều công việc, nhưng chủ yếu là ghi lại những hình ảnh mà tác phẩm đòi hỏi phải có Người quay phim phải nắm được tư tưởng chủ đề Nhiều khi, trong quá trình tác nghiệp

họ chính là người phát hiện ra ý tưởng, những khía cạnh mới từ góc máy mà phóng viên viết không nghĩ ra Phóng viên quay phim và phóng viên viết luôn kết hợp với nhau, ngay từ khâu viết kịch bản Mỗi tác phẩm truyền hình có

những yêu cầu khác nhau, hai người kết hợp ăn ý sẽ có tác phẩm chất lượng cung cấp cho công chúng Công việc chính của quay phim là tạo hình, tư duy hình ảnh, cho nên họ phải có đầu óc tổ chức, làm chủ các phương tiện kỹ thuật, nhạy cảm về chính trị, năng động, linh hoạt, độc lập sáng tạo và họ phải có phẩm chất và trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo

1.1.3 Đài Phát thanh và Truyền hình

Ở Việt Nam, theo Luật báo chí và các văn bản hướng dẫn thi hành, Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, là diễn đàn của nhân dân Cơ quan báo chí là cơ quan thực hiện một hoặc nhiều loại hình báo chí: báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử

Trong cuốn “Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện

nay” (2010), Nhà xuất bản chính trị - hành chính, Hà Nội TS Hoàng Quốc

Bảo cho rằng: Cơ quan báo chí là một cơ quan trong hệ thống xã hội, cũng như các cơ quan xã hội khác, tổ chức hoạt động của cơ quan báo chí cần xác

định rõ: Một là, cơ quan báo chí là một cơ quan xã hội… là phương tiện

thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội, là diễn đàn của nhân dân’ cho nên được Nhà nước thành lập hay công nhận, phải phục vụ xã hội, phục vụ nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ của luật pháp và phải tuân thủ luật pháp của nhà nước

Hai là, cơ quan báo chí là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan nhà nước, các tổ chức và đoàn thể xã hội cho nên phải giúp các cơ quan ,tổ chức và đoàn thể xã hội ấy thực hiện những chức năng nhiệm vụ do xã hội quy định, phải thực hiện những nhiệm vụ của những cơ quan, tổ chức và đoàn thể xã hội ấy…

Theo luật báo chí 2016, Điều 16 Cơ quan báo chí là cơ quan ngôn

luận của các cơ quan, tổ chức quy định tại Điều 14 của Luật này, thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một số sản phẩm báo chí theo quy định của Luật này

Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh là cơ quan truyền thông báo chí trực thuộc UBND cấp tỉnh, hoạt động ở hai lĩnh vực chính là Phát thanh và Truyền hình, ngoài ra các đài còn có Trang thông tin điện tử hoặc báo điện tử

sản phẩm, nhưng báo chí có độc giả mục tiêu phục vụ thông tin”

Theo Từ điển Tiếng Việt (1975), tác giả Hoàng Phê chủ biên, nhà xuất

bản Khoa học xã hội cho rằng “quản lý” là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo yêu cầu nhất định

Vậy ta có thể hiểu, quản lý phóng viên là tổ chức và điều khiển hoạt động của phóng viên, trong đó có hoạt động tác nghiệp, thu thập thông tin, xử

lý thông tin, sản xuất tin, bài nhằm đảm bảo theo đúng tôn chỉ, mục đích của

cơ quan báo chí, tuân thủ theo quy định của pháp luật và trách nhiệm, đạo đức

nghề nghiệp của người làm báo

1.2 Đặc điểm, vai trò hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

1.2.1 Đặc điểm hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Hoạt động của phóng viên ở đài PT&TH là tham gia sản xuất tác phẩm phát thanh và truyền hình từ khâu lựa chọn đề tài, khai thác thu thập tài liệu, viết lời bình, hoàn thiện tác phẩm và phản hồi thông tin từ khán thính giả Căn cứ vào đặc điểm của báo phát thanh và truyền hình, điều kiện và môi trường hoạt động, hoạt động của phóng viên ở Đài PT&TH tỉnh có những đặc điểm sau:

- Hoạt động của phóng viên ở Đài PT&TH tỉnh thể hiện mối quan hệ chặt chẽ giữa cá nhân và tập thể Phóng viên là người trực tiếp tạo ra các tác phẩm báo chí Lao động cá thể của phóng viên là một khâu, một mắt xích quan trọng trong dây chuyền sản xuất nhất là đối với đài PT&TH tỉnh Mỗi

tác phẩm báo chí PT&TH hoàn thiện là thành quả của cả một ekip gồm nhiều

bộ phận từ thu thập chất liệu, xây dựng kịch bản, quay phim, hậu kỳ, phát sóng….Bản chất lao động của phóng viên là lao động cá thể trong tập thể, trong mối liên thông, liên hệ với tập thể Do đó, thành công của phóng viên phụ thuộc vào việc xác định vai trò, vị trí, nhiệm vụ của mình trong cơ quan báo chí Hiện nay, quy trình sản xuất báo PT&TH có thay đổi cho phù hợp với điều kiện thực tế Phóng viên truyền hình ở Đài PT&TH tỉnh vừa thu thập

tư liệu, vừa viết kịch bản, quay phim và dựng hình Phóng viên “đa kỹ năng” một người có thể làm được nhiều việc, vừa là chủ thể chính đối với một loại hình báo chí tác nghiệp trực tiếp, nhưng cũng là chủ thể kết nối, chia sẻ thông tin dữ liệu (cả sản phẩm hoàn chỉnh) với các loại hình khác

- Hoạt động của phóng viên tại Đài PT&TH tỉnh gắn liền với quá trình sản xuất và sáng tạo Lao động phóng viên trong đài PT&TH nói chung là toàn bộ quá trình hoạt động nghiệp vụ của phóng viên tham gia vào quy trình sản xuất ra sản phẩm phát thanh, truyền hình hoàn chỉnh Phóng viên có ý thức và tinh thần sáng tạo là người biết dấn thân, tự đổi mới và bứt phá chính mình trên từng trang viết; không bao giờ bằng lòng với những gì đã có, đã đạt được mà luôn luôn cầu thị, thường xuyên trau dồi ý chí phấn đấu, rèn luyện ngòi bút, tích cực sáng tạo ra những tác phẩm báo chí hay để phục vụ công chúng.Tính sáng tạo của người cầm bút thể hiện ở con mắt tinh tế, nhạy cảm trong phát hiện, khai thác đề tài; sắc sảo trong lập luận, lý giải, phân tích, bình luận, định hướng vấn đề và khả năng chuyển tải ý định nội dung một cách khéo léo, sinh động Sự sáng tạo của phóng viên còn thể hiện ở ý thức sử dụng ngôn ngữ, câu từ đến kết cấu, bố cục chương trình phát thanh, truyền hình không chỉ bảo đảm tính chính xác, chặt chẽ, thống nhất về quy phạm, mà luôn có sự biến đổi linh hoạt, uyển chuyển, mềm dẻo, tạo sức hút như “ma lực” hấp dẫn đối với công chúng Cái tài của nhà báo thể hiện rõ nét và sinh động nhất ở khả năng sáng tạo, nhưng sự sáng tạo đó cần đặt trên nền tảng của một lập trường cách mạng đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức công dân cao cả và đạo đức nghề nghiệp lành mạnh Đó là cả một quá trình

rèn luyện, trau dồi cả về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp và tác phong của người cầm bút

- Hoạt động của phóng viên ở Đài PT&TH tỉnh kết hợp hai yếu tố toàn diện và chuyên sâu Báo chí là sản phẩm văn hóa – tinh thần Với đặc trưng nghề nghiệp, phóng viên, nhà báo cần được trang bị phông kiến thức chung, hiểu biết về nhiều kĩnh vực khác nhau, những vấn đề của đời sống xã hội Bởi chỉ khi có kiến thức rộng mới sáng tạo những tác phẩm báo chí đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của công chúng Kiến thức toàn diện tổng hợp đối với nhà báo, phóng viên hết sức quan trọng, để phóng viên, nhà báo hoạt động lâu dài và duy trì bút lực bền vững Kiến thức văn hóa của phóng viên được tích lũy từ nhiều nguồn: qua đào tạo trường lớp, qua sách báo, qua quá trình tự học và nhu cầu luôn nâng cao trình độ của mỗi phóng viên Trên cơ sở nền kiến thức văn hóa chúng, mỗi phóng viên sẽ chọn lĩnh vực mình quan tâm, ưa thích để tìm hiểu sâu Có tìm hiểu sâu, hiểu biết kỹ mới viết đúng, viết trúng và phản ánh toàn diện, sắc nét, từ đó hình thành phóng viên chuyên ngành như chuyên viết về tài chính ngân hàng, nông nghiệp nông thôn, hoặc vấn đề về môi trường…

TS Hoàng Quốc Bảo trong cuốn “Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo

chí ở Việt Nam hiện nay (2010), Nhà xuất bản chính trị - hành chính, Hà Nội

cho rằng “Thực tế cho thấy, không có kiến thức toàn diện thì không thể có

kiến thức chuyên sâu và càng chuyên sâu đòi hỏi kiến thức càng phải rộng Hai yếu tố này hỗ trợ và tác động lẫn nhau, đảm bảo cho phóng viên, nhà báo hoạt động tự tin, chủ động, sáng tạo”

1.2.2 Vai trò hoạt động của phóng viên ở Đài PT&TH tỉnh

Vai trò hoạt động của phóng viên phải nhìn tổng thể trong mô hình cơ quan báo chí, hoạt động của cơ quan báo chí, qui trình sản xuất sản phẩm báo chí, trong hoạt động kinh tế báo chí, quan hệ công chúng…để thấy được vai trò của phóng viên- một bộ phận hay mắt xích trong cơ quan báo chí

1.2.2.1 Phóng viên với vai trò đầu nguồn, chủ lực trong dây truyền sản

xuất tác phẩm phát thanh, truyền hình

Phóng viên là những người làm việc ở cơ quan báo chí cụ thể, đảm nhiệm một chức danh cụ thể trong cơ quan báo chí, trực tiếp quyết định năng lực và hiệu quả hoạt động báo chí Phóng viên là lực lượng trung tâm, thường chiếm số động trong cơ quan báo chí, đảm nhiệm vai trò chủ lực trong dây chuyền sản xuất sản phẩm báo chí Đối với đài PT&TH, có phóng viên quay phim và phóng viên viết tin, bài

Hoạt động nghiệp vụ của phóng viên là cơ sở đầu tiên thúc đẩy mọi hoạt động của cơ quan báo chí Những tác phẩm phát thanh và truyền hình bắt đầu từ sự sáng tạo hay ý tưởng khởi nguồn của phóng viên Họ lựa chọn chủ

đề, đề tài, khai thác tư liệu, hình ảnh, viết kịch bản và tham gia trong suốt quá trình sản xuất cho đến khi hoàn thiện tác phẩm trước khi lên sóng Có nguồn

tư liệu là hình ảnh, kịch bản, các bộ phận khác như biên tập, PTV, kỹ thuật dựng hậu kỳ, đồ họa bắt tay vào phối hợp cùng hoàn thiện tác phẩm và cuối cùng là duyệt và phát sóng Đội ngũ phóng viên được ví như những con ong chăm chỉ ngày đêm đi thu thập mật ngọt về làm tổ

Để có được một sản phẩm truyền hình, phóng viên viết và phóng viên quay phim luôn kết hợp với nhau để có hình ảnh và tư liệu tốt nhất làm tác phẩm Họ luôn làm việc theo một ê kíp: Phóng viên, biên tập, quay phim, kỹ thuật, âm thanh, ánh sáng Tuy nhiên, hiện nay, với xu hướng hội tụ làm báo

đa phương tiện, nhiều trường hợp phóng viên truyền hình phải làm việc một mình với một máy quay phim và thiết bị dựng, kỹ xảo Phóng viên được đào tạo, hoặc tự trang bị nhiều kỹ năng cần thiết để có thể đảm nhận tất cả các khâu trong quy trình sản xuất tác phẩm báo chí

1.2.2.2 Vai trò hoạt động của phóng viên trong hoạt động kinh tế báo chí

Kinh tế báo chí là tổng hòa các quan hệ xã hội trong lĩnh vực sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng những kết quả hoạt động báo chí trên cơ sở

cơ chế kinh doanh thị trường Hiệu quả hoạt động kinh tế báo chí của một cơ quan báo chí được đánh giá thông qua chất lượng sản phẩm hàng hoá và dịch

vụ quảng cáo Những tờ báo, đài PT&TH muốn tồn tại được phải là một tờ báo hay với tin bài hấp dẫn để thu hút nhiều công chúng Nhiều công chúng

thì sẽ thu hút được nhiều quảng cáo Quảng cáo trên báo chí là điều rất cần thiết cho các nhà kinh doanh sản xuất và cũng đem lại một khoản tiền đáng kể cho cơ quan báo chí Quảng cáo rõ ràng đã và đang thể hiện những khả năng,

ưu thế của mình trong lĩnh vực kinh tế, tài chính của các đài PT&TH

Về chất lượng sản phẩm hàng hoá của một cơ quan PT&TH phụ thuộc vào chất lượng tác phẩm báo chí, chất lượng nguồn nhân lực, kỹ thuật Bên cạnh năng lực chuyên môn nghiệp vụ, xét về khía cạnh hiệu quả kinh tế báo chí, mỗi phóng viên là mắt xích đầu tiên và quan trọng quyết định đến chất lượng tác phẩm và hiệu quả kinh tế của sản phẩm báo chí phát thanh, truyền hình

Cùng với quá trình đổi mới, phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và hội nhập quốc tế, đến nay nhiều cơ quan báo chí đã chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ về mặt tài chính Việc tự hạch toán thu chi giúp Nhà nước tiết giảm được một khoản chi ngân sách đáng kể, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phát triển năng động, không bị lệ thuộc vào nguồn vốn ngân sách Nhiều cơ quan báo chí đã tổ chức và quản trị tốt hoạt động kinh doanh báo chí, nhờ đó không chỉ

tự trang trải được thu – chi mà còn tích lũy, chủ động nguồn vốn cho đầu tư phát triển

Hoạt động phóng viên có vai trò là nền tảng, cốt lõi quyết định hoạt động của cơ quan báo chí, của đài PT&TH

1.3 Cơ sở pháp lý trong quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PT&TH

1.3.1 Văn bản quy phạm pháp luật

Vấn đề quản lý Nhà nước đối với hoạt động báo chí được đặt ra ngay sau khi Nhà nước Việt Nam ra dời, công tác quản lý bằng pháp luật đối với báo chí đã được coi trọng, trong đó có nội dung quan trọng là quản lý hoạt động của phóng viên nói chung và phóng viên tại các đài PT&TH tỉnh

Sắc lệnh 282 ngày 14/12/1956 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký đã quy định chế độ hoạt động của báo chí, có những điều quan trọng như: bảo đảm

quyền tự do ngôn luận của nhân dân trên báo chí; quy định rõ về những điều báo chí không được thông tin; quy định thủ tục cấp giấy phép, điều kiện hoạt động của báo chí và lưu chuyển, quy định hình thức kỷ luật nếu báo chí vi phạm Từ đó đến nay, cùng với sự phát triển của cách mạng Việt Nam và sự biến động phức tạp của tình hình thế giới, hệ thống văn bản pháp luật về báo chí cũng được ban hành, hoàn thiện dần qua một số lần sửa đổi

Ngày 20/4/1992, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Nghị định số 133 quy định chi tiết về thi hành Luật báo chí năm 1989 và

cụ thể hóa những quan điểm trong các Chỉ thị mới của Ban Bí thư Trung ương Đảng - Bộ Văn hoá - Thông tin đã ban hành Thông tư số 95 ngày 5/12/1992 và Thông tư số 65 hướng dẫn chi tiết về thi hành luật báo chí Trong thời kỳ bùng nổ thông tin, với sự phát triển của khoa học công nghệ đã được ứng dụng vào truyền bá thông tin, do ảnh hưởng của hệ thống thông tin toàn cầu Internet, Chính phủ đã ra nghị định số 21 ngày 5/7/1997 ban hành quy chế tạm thời về quản lý, thiết lập sử dụng mạng internet ở Việt Nam Sau

đó Bộ văn hoá thông tin, Bộ Nội vụ, Tổng Cục bưu điện đã ra Thông tư liên tịch số 08 ngày 14/7/1997 hướng dẫn việc cấp giấy phép kết nối, cung cấp và

sử dụng internet Hệ thống báo chí điện tử ở Việt Nam cũng đã ra đó Từ đó đến nay, cùng với sự phát triển của cách mạng Việt Nam, hệ thống văn bản pháp luật về báo chí được bổ sung và từng bước hoàn thiện Tiêu biểu như: Luật Báo chí 1989; Luật Báo chí 1999; Đề án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí năm 1999; Quyết định số 77/2007/QĐ-TTg, ngày 28/5/2007 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí; Thông tư số 07/2007/ TT-VHTT của Bộ Văn hoá - Thông tin hướng dẫn cấp, đổi và thu hồi Thẻ nhà báo; Quyết định số 52/2008/QĐ-BTTTT, ngày 02-12-2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc ban hành Quy chế xác định nguồn tin trên báo chí; Thông tư số 13/2008/TT-BTTTT, ngày 31/12/2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn việc thành lập và hoạt động của cơ quan đại diện, phóng viên thường trú trong nước của các cơ quan báo chí; Quy hoạch truyền dẫn, phát

sóng phát thanh, truyền hình đến năm 202; Luật Quảng cáo số 16/2012/QH13 ngày 21/6/2012; Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập; Quyết định số 362-QĐ/TTG ngày 3-4 phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025; Nghị định 09/2017/NĐ-CP quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước; Luật báo chí 2016; Bộ TT&TT có quy định về quản lý phóng viên, trong đó có Thông tư liên tịch số 11/2016/TTLT-BTTTT-BNV giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ nội vụ: Quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp của các chức danh viên chức Biên tập viên, Phóng viên, Biên dịch viên và Đạo diễn truyền hình thuộc chuyên ngành Thông tin và Truyền thông; Nghị định số 27 /2018/NĐ-CP sửa đổi , bổ sung một số điều của Nghị định số72/2013/NĐ-CP của chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và Thông tin trên mạng

1.3.2 Trách nhiệm xã hội, đạo đức nhà báo

Đạo đức nghề nghiệp được khẳng định là một trong những phẩm chất

có tính chất nền tảng của hoạt động báo chí, thậm chí trong rất nhiều trường hợp, đạo đức nghề nghiệp còn được nhấn mạnh hơn nghiệp vụ báo chí Bởi người làm báo nói chung và phóng viên nói riêng có thể học tập, rèn luyện, đúc rút kinh nghiệm về nghiệp vụ, nhưng đạo đức nghề nghiệp là yếu tố thuộc

tư chất của con người, mà nổi lên là tinh thần trách nhiệm, thái độ nghiêm túc đối với công việc Đây là những yếu tố chỉ có thể hình thành trên cơ sở tự ý thức Vì thế, để phát triển lành mạnh, tạo dựng uy tín trong xã hội và công chúng báo chí, mọi nền báo chí luôn coi trọng, đề cao đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Ở Việt Nam, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo đã được luật hóa thông qua Luật Báo chí và gắn liền với vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam Cụ thể, tại điểm b, khoản 2, Điều 8 Luật Báo chí 2016 quy định: Hội Nhà báo Việt Nam “Ban hành và tổ chức thực hiện quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo” Quy định này không chỉ khẳng định đạo đức

nghề nghiệp là yếu tố hết sức quan trọng đối với mỗi người làm báo, tạo ra hành lang pháp lý đối với người làm báo trong quá trình tác nghiệp mà còn đồng thời khẳng định yếu tố đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động báo chí của mọi hội viên Hội Nhà báo Việt Nam, không phân biệt giữa người làm báo có Thẻ Nhà báo, hay người làm báo không có Thẻ Nhà báo

Hội Nhà báo Việt Nam ban hành 10 điều quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam, là hết sức kịp thời, cần thiết Những người làm báo Việt Nam cam kết thực hiện những quy định trên, đó là bổn phận và nguyên tắc hành nghề, là lương tâm và trách nhiệm của người làm báo” Mười điều quy định nêu trên thật sự là hệ thống tiêu chí hoàn chỉnh, tương ứng với

ý thức công dân, đạo đức nghề nghiệp người làm báo Mới đây, Hội Nhà báo Việt Nam xây dựng Quy tắc sử dụng Mạng xã hội của người làm báo Việt Nam bao gồm 03 Chương và 07 Điều và có hiệu lực bắt đầu từ ngày 01/01/2019

Trên cơ sở hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến báo chí, các cơ quan báo chí đều xây dựng nội quy, quy chế cụ thể để quản lý lao động nói chung và quản lý hoạt động của phóng viên như: Qui định chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các phòng chuyên môn nghiệp vụ trực

thuộc; Quy chế về quản lý lao động; Quy chế về quản lý nội dung chương

trình; Quy chế chi tiêu nội bộ; Quy chế văn hóa công sở và quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, lao động ứng xử; Quy chế thi đua khen thưởng

1.4 Nội dung, phương pháp và các yếu tố tham gia vào quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

1.4.1 Nội dung quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Bất kì ngành nghề nào ngoài yêu cầu chung về năng lực, tuân thủ quy định pháp luật… đều có những điểm khác nhau về bản chất Đặc thù bản chất của nghề báo là hoạt động của truyền thông đại chúng, là hoạt động chính trị -

xã hội, là hoạt động kinh tế - dịch vụ xã hội Như vậy, sự khác biệt lớn nhất của báo chí đối với các ngành nghề khác đến từ chính bản chất của nghề

nghiệp Phóng viên thông qua tác phẩm của mình cũng chính là thực hiện chức năng nhiệm vụ của cơ quan báo chí Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của cơ quan báo chí, chủ thể quản lý xác định được nội dung quản lý hoạt động phóng viên Quản lý hoạt động của phóng viên bao gồm quản lý về mặt

tổ chức và hoạt động tác nghiệp của phóng viên

Ở các cơ quan báo chí nói chung, Đài PT&TH tỉnh nói riêng đều xây dựng các nội quy, quy chế của cơ quan Phóng viên là thành viên của Đài PT&TH tỉnh phải tuân thủ theo như: Nội quy ra vào cơ quan, Quy chế làm việc, quy trình sản xuất chương trình, kỷ luật của cơ quan

* Về quy hoạch, tạo nguồn, tuyển dụng phóng viên ở đài Phát thanh -

Truyền hình tỉnh

Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII,

(1997), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, [ Tr 88], Đảng ta nhấn mạnh: “Quy hoạch

cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán

bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và

lâu dài” Theo đó, quy hoạch cán bộ, phóng viên là một khâu cơ bản trong công

tác quản lý hoạt động của phóng viên, nhằm chủ động tạo nguồn nhân sự , tập hợp được nhiều nhân tài; làm cơ sở cho việc đào tạo, bố trí, sử dụng và phát triển đội

ngũ phóng viên trong cơ quan báo chí bảo đảm về số lượng và chất lượng, có cơ cấu hợp lý và sự chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ

Trên thực tế, các đài xây dựng Quy hoạch phát triển Đài Phát thanh và Truyền hình theo từng giai đoạn 5 năm và tầm nhìn 10 năm Trong đó có nội dung quan trọng là nguồn nhân lực cho từng giai đoạn cụ thể: tổ chức bộ máy; công tác đào tạo; số lượng, chất lượng nguồn nhân lực như trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị với mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên môn lành nghề, chú trọng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có đủ bản lĩnh chính trị, phẩm chất cách mạng, có năng lực tổ chức thực hiện, từng bước đáp ứng yêu cầu của phát thanh - truyền hình hiện đại

Bám sát chỉ đạo của Bộ TT&TT, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, công tác quy hoạch cán bộ, xây dựng đội ngũ phóng viên của đài PT&TH tỉnh phù hợp với chức năng hoạt động của cơ quan báo chí Hàng năm, đều xem xét bổ sung và điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ công tác tuyên truyền trong tình hình mới

Tuyển dụng là khâu đầu vào trong công tác cán bộ và có vai trò quan trọng trong quản lý hoạt động của phóng viên Trước hết liên quan đến chất lượng

phóng viên cũng như quá trình phát triển của phóng viên sau này Từ trước đến

nay, việc tuyển dụng phóng viên ở Đài PT&TH tỉnh thực hiện theo luật viên chức, đều thông qua hai hình thức: Xét tuyển (không qua thi) và thi tuyển

*Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ phóng viên

Quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đã và sẽ dẫn đến sự cạnh tranh quyết liệt giữa các cơ quan báo chí; cách mạng KHKT;

xu hướng chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ về tài chính; trình độ dân chí được nâng lên; xã hội dân chủ, cởi mở hơn kéo theo những vấn đề về hoạt động của báo chí, chất lượng nguồn nhân lực Căn cứ vào tình hình thực

tế, hàng năm, Đài PT&TH tỉnh phối hợp với các trường chuyên ngành báo chí, Hội nhà báo, các Đài Phát thanh, Đài Truyền hình quốc gia tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ phóng viên Hình thức đào tạo chủ yếu trực tiếp, cầm tay chỉ việc theo

từng chuyên đề và yêu cầu đặt ra từ thực tiễn như bổ sung, cập nhật thông tin, kiến thức mới, cách làm báo nói, báo hình theo xu hướng hiện đại

* Bố trí, sử dụng đội ngũ phóng viên tại đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Phóng viên ở các đài PT&TH tỉnh thường được phân về các phòng thuộc khối nội dung, bao gồm phòng Thời sự, Phòng chuyên đề - chuyên mục, phòng Văn nghệ giải trí Một số đài có phòng Quay phim, phòng Phát thanh Lãnh đạo các phòng quản lý trực tiếp đội ngũ phóng viên trong phòng

và phân công công việc hàng ngày Trước đây, phóng viên hoạt động tác nghiệp theo sự phân công từ trên xuống Trưởng phòng căn cứ vào nhiệm vụ của phòng và định hướng của lãnh đạo đài, phân công đề tài phóng viên thực hiện theo tháng hoặc tuần Nhưng hiện nay, phương thức này có sự thay đổi theo hướng mở Bên cạnh việc đăng ký đề tài hoặc phân công đề tài, theo dõi vấn đề, phóng viên có cơ chế chủ động hơn Phóng viên độc lập trong tác nghiệp, bám sát từng chuyển động của cuộc sống có sự phản ánh kịp thời nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc hoạt động của báo chí Phóng viên là hạt nhân quan trọng trong phát hiện nguồn tin, phanh phui các vấn đề tiêu cực từ đó giúp các cơ quan chức năng vào cuộc giải quyết những vấn đề công chúng và

dư luận xã hội quan tâm Phóng viên không chỉ là người phản ánh, còn tham gia giám sát, phản biện xã hội, tạo diễn đàn để mọi đối tượng quan tâm có thể tiếp cận và thực hiện các hoạt động giám sát và phản biện xã hội theo khả năng của mình

1.4.2 Quản lý hoạt động tác nghiệp của đội ngũ phóng viên tại Đài Phát thanh và truyền hình tỉnh

Nhiệm vụ của phóng viên ở đài PT&TH là sản xuất tin, bài phát thanh

và truyền hình Phóng viên tham gia từ khâu lựa chọn đề tài, khai thác thu thập tài liệu( Đối với phát thanh gồm tư liệu thông tin về sự kiện, nhân vật và

âm thanh; với truyền hình gồm tư liệu thông tin về sự kiện, nhân vật và hình ảnh), viết lời bình, hoàn thiện tác phẩm và phản hồi thông tin từ khán thính

giả Mỗi khâu trong hoạt động tác nghiệp đều tuân thủ quy trình nhất định Phóng viên viết tin bài và phóng viên quay phim luôn luôn có sự phối kết hợp trong từng khâu, từng công đoạn

Lựa chọn đề tài, cần chú ý đề tài có tính thời sự, được công chúng quan tâm Đề tài có nằm trong kế hoạch tuyên truyền của cơ quan báo chí, khả năng, điều kiện ghi hình, hậu kỳ, có trùng đề tài cũ

Đối với các đài PT và TH tỉnh, bám sát kế hoạch tuyên truyền của đài, các phòng chuyên môn xây dựng kế hoạch tuyên truyền trên khung sóng phát thanh và truyền hình đã được phân công Phóng viên căn cứ vào đó đăng ký

đề tài theo tuần hoặc tháng Ngoài ra phóng viên trong quá trình tác nghiệp phát hiện đề tài mới kịp thời báo cáo lãnh đạo phòng thống nhất cách thức triển khai Phóng viên viết thường là người lựa chọn và đăng ký đề tài Có trường hợp trên cơ sở ý tưởng của phóng viên quay phim, phóng viên viết và phóng viên quay phim cùng kết hợp để đăng ký và triển khai đề tài

Khảo sát thực tế hiện trường là yêu cầu có tính nguyên tắc để ekip thực hiện, xác định tốt góc tiếp cận và khả năng thực hiện tác phẩm Phóng viên

có tài năng đến đâu cũng không thể làm tốt tác phẩm truyền hình nếu bỏ qua công việc này Bởi quá trình nghiên cứu thực tế, khảo sát, liên hệ cơ sở, phóng viên có thể kiểm tra thông tin về đối tượng/ nhân vật, dự đoán trước những trắc trở( tiếng ồn, an ninh, tập quán địa phương) Ghi chép càng nghiều, càng có cơ hội nảy sinh nhiều ý tưởng để thực hiện tốt tác phẩm Khi khảo sát lấy thông tin, phóng viên định hình hình ảnh cần quay, ghi cái gì, hình ảnh nào sẽ minh họa cho vấn đề này, nhân vật nào sẽ được ghi hình, phỏng vấn, diễn tả thái độ, cảm xúc của nhân vật bằng chi tiết, hình ảnh nào

Ở khâu này, phóng viên viết và phóng viên quay phim cùng phải đi khảo sát thực tế nhưng hiện nay ở các đài chủ yếu chỉ có phóng viên đi khảo sát thực tế

Xây dựng kịch bản là xương sống của một sản phẩm PT và TH Mỗi thể loại có dạng kịch bản riêng Kịch bản là kim chỉ nan cho cả ekip, mamg tính dự kiến chứ không phải ở dạng ổn định Đối với truyền hình, kịch bản

phân cảnh được chú trọng Kịch bản là sự sắp xếp hình ảnh theo chuỗi logic của hành động và tâm trạng Điều này rất quan trọng đối với nhóm thông tấn bao gồm phóng sự, chuyên đề, chuyên mục Kết cấu là sự ghép nối các yếu tố trong tác phẩm theo trình tự nhất định, đảm bảo sự đơn giản dễ hiểu nhưng phải đạt yêu cầu thu hút khán giả Trước khi ghi hình, lãnh đạo các phòng chuyên môn phải duyệt kịch bản phân cảnh

Ghi hình: Trên cơ sở kịch bản phân cảnh, phóng viên quay phim thực hiện ghi hình tại hiện trường( các cỡ cảnh, động tác máy, góc máy, bố cục, độ dài) Ở khâu này, không chỉ có phóng viên quay phim tác nghiệp, phóng viên viết và phóng viên quay phim luôn kết hợp cùng lựa chọn hình ảnh, góc máy, phỏng vấn nhân vật, dẫn ngoài hiện trường

Hoàn thiện tác phẩm là khâu cuối gồm thể hiện tác phẩm, sắp xếp lại hình ảnh, sử dụng âm thanh, tiếng động và kỹ xảo, đồ họa để có tác phẩm phát thanh và truyền hình hoàn chỉnh trước duyệt để lên sóng Ở khâu này, trước đây, phóng viên phối hợp với kỹ thuật viên dựng hình lựa chọn từng hình ảnh, bố trí xắp xếp theo trình tự logic nhưng hiện nay phóng viên có thể dựng hình, làm đồ họa

Mỗi tác phẩm phát thanh, truyền hình trước khi lên sóng đều qua khâu duyệt đảm bảo về nội dung và yêu cầu kỹ thuật về hình ảnh, âm thanh Phóng viên phải bám sát và chỉnh sửa theo yêu cầu của ban biên tập

Xuyên suốt trong quá trình hoạt động tác nghiệp, phóng viên tuân thủ quy trình tác nghiệp và quy định của pháp luật Trong đó, phóng viên phải tuân thủ tuyệt đối những quy định về các nguyên tắc tự do và các nội dung có liên quan được thể hiện trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Phóng viên trong quá trình hoạt động vừa tuân thủ tuyệt đối những quy định về vấn đề thông tin, ngôn luận vừa nghiêm túc thực hiện tự do báo chí, đề cao tính sáng tạo trong những đề tài của mình để đem đến những góc nhìn đa dạng, thông tin đa chiều tới cho bạn đọc, khán thính giả nhưng đồng

thời luôn phải theo đuổi mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Đảng

và Nhà nước ngày một vững bền

Phóng viên thực hiện các quyền và nghĩa vụ mà pháp luật quy định Trước hết là luật báo chí Theo luật báo chí 2016, phóng viên là thành viên của một cơ quan báo chí Theo đó cơ quan báo chí có bao nhiêu quyền và nghĩa vụ theo luật định thì phóng viên có bấy nhiêu trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ xã hội

Phóng viên là chủ thể tích cực trong quá trình hoạt động báo chí, có sức mạnh to lớn trong định hướng nhận thức, hình thành dư luận xã hội Cũng như mọi nghề nghiệp khác, phóng viên phải chịu sự chi phối quy tắc đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội Trong cuốn Lý luận báo chí tập 2 của tác giả

E.P.Kprokhorop có chỉ ra: Nhà báo phải thông tin những gì, bằng cách nào,

cho ai theo những nguyên tắc nhất định được quy định trong Luật báo chí, các văn bản quy phạm pháp luật

Phóng viên chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động và những thông tin của mình và sẽ bị xử lý theo pháp luật nếu vi phạm Bên cạnh đó, trong hoạt động tác nghiệp, phóng viên, nhà báo tuân thủ đạo đức nghề nghiệp - bộ phận hợp thành trách nhiệm xã hội của nhà báo Đạo đức nghề nghiệp của nhà báo chính là những nguyên tắc, những chuẩn mực được hình thành trong các mối quan hệ ứng xử nghề nghiệp của nhà báo, khi được thể chế hóa, được các đồng nghiệp và dư luận xã hội thừa nhận sẽ trở thành những chuẩn mực điều chỉnh hành vi của những người làm báo

Quản lý hoạt động của phóng viên bằng cơ chế, chính sách, quy trình tác nghiệp để trong hoạt động tác nghiệp, phóng viên tuân thủ theo quy định của pháp luật đồng thời phát huy tính sáng tạo, cống hiến tác phẩm báo chí chất lượng, phục vụ công chúng báo chí bởi tiêu chí đánh giá hoạt động của phóng viên thông qua việc chấp hành nội quy, quy trình sản xuất, thực hiện nghiêm túc tôn chỉ mục đích của cơ quan báo chí và thể hiện ở chất lượng tác phẩm báo chí

1.4.2 Phương pháp quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

1.4.1 Phương pháp quản lý hoạt động của phóng viên tại Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Phương pháp quản lý là tổng thể cách thức tác động có thể có và có chủ đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể để đạt mục tiêu

đề ra trong điều kiện biến động của môi trường Có nhiều phương pháp quản

lý như phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế, phương pháp tuyên truyền giáo dục, phương pháp ngoài hệ thống Trong quá trình thực hiện, chủ thể quản lý lựa chọn phương pháp phù hợp, vận dụng linh hoạt trong từng tình huống cụ thể tùy thuộc vào đặc điểm của đối tượng quản lý cũng như

năng lực, kinh nghiệm chủ thể quản lý Việc chủ thể quản lý lựa chọn công

cụ, phương tiện quản lý và cách thức tác động là tuỳ thuộc vào năng lực của chủ thể, đặc điểm của đối tượng quản lý, tính chất của công việc, mục tiêu của

tổ chức và hoàn cảnh thực tế Những yếu tố này không phải là bất biến, do vậy phương pháp quản lý là mang tính linh hoạt và sáng tạo Tính linh hoạt và sáng tạo của phương pháp quản lý biểu hiện ở chỗ không có một phương pháp quản lý nào là tối ưu cho mọi lúc, mọi nơi Căn cứ vào đặc điểm của phóng viên, cũng như chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của phóng viên để quản lý phóng viên cho hiệu quả

1.4.1.1 Phương pháp hành chính

Phương pháp tổ chức - hành chính là tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trên cơ sở sử dụng các công cụ tổ chức - hành chính để duy trì kỷ luật, kỷ cương nhằm đạt tới hiệu quả tối ưu Phương pháp này được thực hiện thông qua các biện pháp: Phân công công việc cho nhân viên và giao quyền cho các cấp quản lý theo đúng chức năng, nhiệm vụ, phù hợp với năng lực của họ; Thực hiện việc đánh giá hiệu quả công việc một cách công bằng; Xây dựng và triển khai các nội quy, quy chế quản lý như nội quy ra vào

cơ quan, quy chế quản lý lao động, các quy trình sản xuất, quy trình bảo

dưỡng trang biết bị…; Đề bạt, thuyên chuyển, buộc thôi việc đối với nhân viên trên cơ sở kết quả lao động của họ; Đào tạo và phát triển nhân lực

1.4.1.2 Phương pháp kinh tế

Phương pháp quản lý bằng kinh tế có những đặc trưng cơ bản:

+ Chủ thể quản lý sử dụng nguồn lực vật chất và lợi ích kinh tế để tác động vào nhân viên nhằm thúc đẩy họ trong công việc

+ Phương pháp kinh tế được thực hiện thông qua các biện pháp: Cung cấp những điều kiện về cơ sở vật chất, kĩ thuật để phục vụ cho công việc, các chế độ bảo hiểm, bảo hộ lao động; Xây dựng định mức lao động hợp lý, ứng dụng các thành tựu khoa học - kỹ thuật, lựa chọn các phương án tối ưu để thực hiện công việc; Thực hiện chế độ tiền công, tiền lương, tiền thưởng và các chế phúc lợi khác một cách công bằng, công khai, minh bạch

Sản phẩm báo chí khi được phát sóng là kết quả để đánh giá thành quả lao động của phóng viên Mỗi đài PT&TH xây dựng quy chế nhuận bút để trả cho các bộ phận sản xuất trong đó có phóng viên, đồng thời có cơ chế khuyến khích để động viên khen thưởng kịp thời và chế tài xử lý những trường hợp vi phạm nội quy, quy trình sản xuất, vi phạm đạo đức nghề nghiệp…

1.4.1.3 Phương pháp tuyên truyền giáo dục

Phương pháp tuyên truyền giáo dục là tác động tuyên truyền giáo dục của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để xác lập nhận thức đúng đắn về

sứ mệnh của tổ chức, trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi thành viên nhằm thực hiện công việc một cách tối ưu Đài PT&TH tỉnh thường xuyên giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, phóng viên và công nhân viên chức thông qua các kỳ sinh hoạt Đảng, sinh hoạt chuyên môn như duy trì chế độ giáo dục lý luận chính trị; Học tập nghị quyết gắn với thực hành kỷ cương, nêu cao ý thức trách nhiệm thực thi công vụ

1.4.3 Các yếu tố tham gia vào quản lý hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

1.4.3.1 Chủ thể quản lý

Ở cấp vĩ mô, chủ thể quản lý là các cơ quan quản lý nhà nước Theo quy định tại Luật Báo chí 2016, cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí bao gồm: Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông, Các Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí

Trong phạm vi luận văn, chúng tôi đề cập tới các chủ thể quản lý trực tiếp hoạt động của phóng viên tại các đài PTTH tỉnh ở cấp độ vi mô, đó là lãnh đạo các cơ quan báo chí; lãnh đạo các phòng chuyên môn

1.4.3.2 Khách thể quản lý

Khách thể quản lý đó là toàn bộ yếu tố tác động hoặc chịu sự điều chỉnh của chủ thể trong quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PTTH tỉnh như tổ chức bộ máy, phương tiện kỹ thuật phục vụ sản xuất chương trình,

cơ chế chính sách, các nội quy quy chế của đài

Khách thể quản lý còn là tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý hoạt động hoạt động của phóng viên tại các đài PTTH tỉnh như vai trò của Ban tuyên giáo tỉnh ủy, Sở TTTT, UBND tỉnh trong quản lý hoạt động của phóng viên tại các đài PTTH tỉnh; khán thính giả quan tâm tới chương trình của đài Trong đó công chúng là một bộ phận quan trọng, có thể tạo nên dư luận xã hội và biến thông tin thành hành động

1.5 Những vấn đề có tính nguyên tắc trong quản lý hoạt động của phóng viên tại các Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh

Nguyên tắc quản lý là cơ sở nền tảng cho sự vận hành của một tổ chức

Để xây dựng mục tiêu, nội dung quản lý đúng đắn và lựa chọn phương thức quản lý phù hợp, các nhà quản lý phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý Mặt khác, nhờ có nguyên tắc quản lý mà chủ thể quản lý có thể xây dựng và thực thi các phương pháp, phong cách và nghệ thuật quản lý

1.5.1 Phù hợp với nguyên tắc hoạt động của báo chí

Khi quản lý đội ngũ phóng viên cần chú trọng đến một số nguyên tắc

cơ bản của báo chí Đó là nguyên tắc tính Đảng; tính khách quan, chân thật; tính khuynh hướng; tính nhân dân và dân chủ của báo chí; tính dân tộc và tinh