Báo chí hà nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay (khảo sát trên dữ liệu báo hà nội mới, đài pt th hà nội năm 2015)

Làm tốt công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh tức là góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ LAN ANH

BÁO CHÍ HÀ NỘI TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH HIỆN NAY

(Khảo sát trên dữ liệu Báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà Nội năm 2015)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI – 2016

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ LAN ANH

BÁO CHÍ HÀ NỘI TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH HIỆN NAY

(Khảo sát trên dữ liệu Báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà Nội năm 2015)

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60 32 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN QUANG HÕA

HÀ NỘI - 2016

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm Luận văn Thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng 12 năm 2016

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS,TS Phạm Huy Kỳ

Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu, các

số liệu trong luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực Phần tài liệu tham khảo được dẫn nguồn đầy đủ, chính xác Các kết luận của luận văn chưa từng được công bố trong các công trình nghiên cứu khác

Hà Nội, ngày 10 tháng 11 năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Lan Anh

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện bản luận văn này, tác giả đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể và

cá nhân Xin trân trọng cảm ơn sự hướng dẫn của Tiến sỹ Nguyễn Quang Hòa; sự tạo điều kiện cung cấp thông tin tư liệu của lãnh đạo một số phòng, ban của báo Hà Nội mới, Đài Phát thanh - Truyền hình

Hà Nội, Trung tâm Truyền thông GDSK Trung ương (Bộ Y tế), Trung tâm Truyền thông GDSK Sở Y tế Hà Nội

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 10 tháng 11 năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Lan Anh

BV

GDSK

Bệnh viện Giáo dục sức khỏe

TT&TT Thông tin và Truyền thông

Biểu 2.2 Biểu thị số lượng các tác phẩm báo chí về sức khỏe, y tế 39

Biểu 2.3 Biểu thị số lượng tác phẩm báo chí về phòng, chống

dịch bệnh

40

Biểu 2.4 Biểu thị tỷ lệ tin, bài về phòng, chống dịch bệnh của

Báo HNM và Đài PT-TH Hà Nội

41

Biểu 2.5 Biểu thị nhu cầu của công chúng với nội dung thông tin

phòng, chống dịch bệnh

42

Biểu 2.6 Biểu thị tác dụng của các thông tin phòng, chống dịch

bệnh đối với công chúng

Biểu 2.9 Biểu thị nhu cầu được tư vấn và tương tác nhiều hơn

với các chuyên gia y tế của công chúng

63

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC TIỄN BÁO CHÍ

TRONG TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG DỊCH

BỆNH 11 1.1 Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 11 1.2 Thực tiễn báo chí Hà Nội trong truyền thông phòng, chống dịch

bệnh 19 1.3 Vài nét về Báo Hà Nội mới và Đài PT-TH Hà Nội 28 Chương 2: KHẢO SÁT BÁO HÀ NỘI MỚI VÀ ĐÀI PHÁT THANH

– TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI TRONG TRUYỀN THÔNG

PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH NĂM 2015 34 2.1 Phương thức, tổ chức truyền thông phòng, chống dịch bệnh của

báo Hà Nội mới và Đài PT-TH Hà Nội 34 2.2 Kết quả khảo sát các tác phẩm báo Hà nội mới và Đài PT-TH Hà

Nội 37 2.3 Những thuận lợi và khó khăn trong truyền thông phòng, chống dịch

bệnh 64 Chương 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT VỚI BÁO CHÍ HÀ NỘI

TRONG CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG PHÒNG, CHỐNG

DỊCH BỆNH HIỆN NAY 73 3.1 Một số kiến nghị với các cơ quan quản lý về truyền thông phòng,

chống dịch bệnh hiện nay 73 3.2 Một số kiến nghị với những người làm báo về truyền thông phòng,

chống dịch bệnh hiện nay 86 KẾT LUẬN 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, là một trong những quốc gia có điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh truyền nhiễm phát triển Trong khi đó, ở một số địa phương còn tồn tại những phong tục, tập quán lạc hậu có hại cho sức khỏe, làm một số bệnh truyền nhiễm tồn tại dai dẳng và đôi lúc tạo nên các ổ dịch trong cộng đồng như khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi khó tiếp cận với các dịch vụ y tế Đặc biệt, khi nền kinh tế mở cửa, sự giao lưu thương mại giữa các quốc gia ngày càng phát triển, điều kiện kinh tế-xã hội có những bước chuyển mạnh mẽ cùng với hậu quả của biến đổi khí hậu, đô thị hóa, dân số tăng nhanh Việt Nam lại đối mặt với nguy cơ bị xâm nhập của các bệnh dịch nguy hiểm mới như: cúm A(H7N7), Ebola, Mers -CoV…

Chính vì vậy, công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh được coi

là một trong những biện pháp góp phần chủ động phòng, chống dịch bệnh ngay tại cộng đồng Làm tốt công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh tức là góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; trang bị kiến thức để mỗi người, mỗi gia đình có thể chủ động phòng bệnh, xây dựng nếp sống vệ sinh, rèn luyện thân thể, hạn chế những lối sống và thói quen có hại đối với sức khỏe; tham gia tích cực các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho cộng đồng

Từ sau khi hòa bình lặp lại, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, công tác phòng, chống dịch bệnh đã được quan tâm nhằm giảm tỷ lệ mắc và

tử vong các bệnh truyền nhiễm, góp phần quan trọng trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người dân Một trong những phương tiện truyền thông phục vụ đắc lực trong công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh ấy

chính là báo chí Với các chức năng như: Chức năng thông tin; chức năng định hướng, giáo dục chính trị, tư tưởng; chức năng văn hóa, giáo dục; chức

năng giám sát, phản biện xã hội; chức năng giải trí… Mỗi tác phẩm báo chí

khi được phát hành rộng rãi có khả năng tác động mạnh mẽ đến dư luận xã hội, nhận thức, thái độ quan niệm và hành vi của đông đảo của quần chúng và cộng đồng

Hà Nội là Thủ đô, trung tâm văn hóa – chính trị - kinh tế của nước ta, là nơi tập trung đông dân cư, có sự giao lưu thương mại rộng lớn do đó cũng là nơi dễ phát sinh, cũng như sự xâm nhập của các loại dịch bệnh nguy hiểm Vì vậy, công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn Thành phố

Hà Nội hiện nay có vai trò đặc biệt quan trọng vì nếu dịch bệnh bùng phát trên địa bàn Thủ đô sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng không chỉ đến đời sống của nhân dân mà còn gây ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động chính trị, ngoại giao, thương mại, du lịch của Hà Nội nói riêng và của cả nước nói chung Một ví dụ về tầm quan trọng của công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong năm 2015, khi dịch bệnh hô hấp cấp vùng Trung Đông Mers – CoV được thông báo có khả năng lây lan rộng thì Thủ đô Hà Nội vừa tập trung tuyên truyền dấu hiệu nhận biết, các biện pháp phòng bệnh vừa thực hiện nghiêm việc kiểm tra sức khỏe đối với những người ra vào nước ta… Ngoài ra, công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn Thành phố Hà Nội còn đóng vai trò quan trọng vì khi dịch bệnh bùng phát thì công tác xử lý, dập dịch cũng trở nên khó khăn hơn

do dân cư đông khó kiểm soát, dịch bệnh có khả năng lây lan nhanh, tình trạng lây nhiễm chéo tại các bệnh viện sẽ rất phức tạp Vì vậy, công tác phòng, chống dịch bệnh ngay tại cộng đồng được xem là một trong những giải pháp góp phần ngăn ngừa, không để dịch bệnh bùng phát trên địa bàn

Như vậy, câu hỏi đặt ra ở đây là báo chí Hà Nội đang thực hiện truyền thông phòng, chống dịch bệnh như thế nào? Công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh đã thực sự đạt hiệu quả chưa? Báo chí Hà Nội đóng vai trò như thế nào trong hoạt động truyền thông ấy và trong thời gian tới nó cần phải đổi mới như thế nào để phù hợp với tình hình mới và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của nhân dân Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề

tài “Báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay”

(Khảo sát trên dữ liệu Báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà Nội năm 2015) trở

thành vấn đề cấp thiết

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Cho đến nay, những công trình nghiên cứu khoa học viết về truyền thông chăm sóc sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh khá nhiều, có thể kể đến một số công trình như:

- Cuốn “Truyền thông đại chúng” của tác giả Tạ Ngọc Tấn (NXB Chính

trị Quốc Gia, 2001) đã cung cấp cho người đọc những hiểu biết cơ bản, có hệ thống về các phương tiện truyền thông đại chúng hiện đại; các nguyên tắc, phương pháp chính nhằm quản lý điều hành, phát huy tốt vai trò, sức mạnh của các loại hình phương tiện truyền thông đại chúng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

- Cuốn “Truyền thông - lý thuyết và những kỹ năng cơ bản” của Nhà

xuất bản Chính trị quốc gia do PGS, TS Nguyễn Văn Dững (Chủ biên), TS

Đỗ Thị Thu Hằng biên soạn đã cung cấp những kiến thức lý thuyết và kỹ năng truyền thông cơ bản nói chung, truyền thông - vận động xã hội và truyền thông đại chúng nói riêng; cũng như cung cấp một số nội dung, khái niệm, kỹ năng, tình huống, cơ chế, chức năng của một số loại hoạt động truyền thông; chu trình, việc lập kế hoạch truyền thông, giám sát, đánh giá, phương pháp sử dụng trong giám sát, đánh giá và các hoạt động để duy trì hoạt động truyền thông

- Bài viết “ Đánh giá thực trạng truyền thông nguy cơ trong phòng,

chống đại dịch cúm A/H1N1năm 2009 tại Việt Nam” của các tác giả Trần Quốc

Bảo, Phan Trọng Lân, Nguyễn Thị Kim Tiến, Nguyễn Thị Kim Liên được đăng trên tạp chí Y học Thực hành (814) số 3/2012 là một trong những nghiên cứu

mô tả khá đầy đủ bằng phương pháp thu thập thông tin từ các thông cáo báo chí, bản tin đăng tải trên thông tin đại chúng và phỏng vấn sâu đại diện một số

cơ quan liên quan để đánh giá hoạt động truyền thông phòng, chống đại dịch Cúm A(H1N1) năm 2009 tại Việt Nam

- Bài viết “Thực trạng trang thiết bị và phương tiện truyền thông giáo

dục sức khỏe của Trạm y tế xã về phòng, chống bệnh truyền nhiễm, thành phố

Hà Nội năm 2015” của các tác giả Nguyễn Nhật Cảm, Trần Thị Phương

Thảo, Nguyễn Hữu Thắng được đăng trên Tạp chí Y học Dự phòng tập XXVI, số 2(175) 2016 đã mô tả một cách khá đầy đủ thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện Truyền thông giáo dục sức khỏe của trạm y

tế xã về phòng, chống bệnh truyền nhiễm, thành phố Hà Nội năm 2015 Từ đó

đề xuất các chính sách bổ sung, cung cấp trang thiết bị và phương tiện cho trạm y tế xã để thực hiện tốt công tác truyền thông giáo dục sức khỏe, phòng, chống bệnh truyền nhiễm

- Đề tài nghiên cứu cấp Bộ của Bộ Y tế và Học viện Quân y thực hiện

năm 2000: “Đánh giá 20 năm thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu ở Việt

Nam” Qua kết quả nghiên cứu các nhà khoa học đã rút ra được hai nhận xét

quan trọng: Một là công tác truyền thông giáo dục sức khỏe ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân Hai

là công tác truyền thông giáo dục sức khỏe là sự nghiệp của cả cộng đồng

- “Báo cáo kết quả điều tra y tế Quốc gia 2001 – 2002” của Bộ Y tế,

trong đó đã tập trung khảo sát, điều tra và đánh giá chất lượng sức khỏe nhân dân trong hai năm 2001, 2002 nhằm nắm bắt thực trạng tình hình sức khỏe nói

chung và kết quả của một số hoạt động y tế trong lĩnh vực y tế dự phòng nâng cao sức khỏe Tuy nhiên đề tài này không đề cập đến các loại hình báo chí

- Luận văn thạc sĩ: “Giáo dục sức khỏe trên sóng truyền hình Việt Nam”

(Khảo sát chuyên mục Sức khỏe cho mọi người phát sóng trên kênh VTV2) của tác giả Nguyễn Việt Tiến (2006) đã đi sâu nghiên cứu các đặc tính, đặc thù nghiệp vụ trong quá trình thực hiện, nghiên cứu, đánh giá những thành công và những hạn chế trong việc thực hiện các chương trình giáo dục sức khỏe trên sóng truyền hình

- Luận văn thạc sĩ “Truyền thông giáo dục sức khỏe cho cộng đồng trên

báo chí” của tác giả Đỗ Võ Tuấn Dũng (2004) đã tập trung đánh giá nội dung

xuất bản và sử dụng tài liệu truyền thông trong 10 năm (1985 – 1995) của Dự

án chăm sóc sức khỏe ban đầu năm 1996, đồng thời khảo sát, xây dựng chức năng nhiệm vụ tổ chức bộ máy của Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương năm 1999

- Luận văn thạc sĩ “Thông tin về kiến thức chăm sóc sức khỏe nhân dân

trên báo chí ngành y tế hiện nay” của tác giả Hoàng Nữ Thái Bình (2013)

Luận văn đã khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động thông tin các sản phẩm truyền thông về kiến thức chăm sóc sức khỏe nhân dân trên báo in (cụ thể là các báo, tạp chí của ngành y tế: Sức khỏe & Đời sống, Gia đình & Xã hội, Tạp chí Dược & Mỹ phẩm), luận văn đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng của công tác thông tin, tuyên truyền về kiến thức chăm sóc sức khỏe nhân dân trên các báo, tạp chí của ngành y tế

- Luận văn thạc sĩ: “Báo chí tham gia phòng, chống ma túy ở Việt Nam

hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Hồng (2013) làm rõ cơ sở lý luận về vai trò

của báo chí nói chung, báo in nói riêng trong công tác phòng, chống ma túy; Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng vai trò của Báo Công an Nhân dân, báo Sức khỏe & Đời sống và Tạp chí Phòng, chống ma túy tham gia đấu tranh

phòng, chống ma túy; Xác định những vấn đề đặt ra về vai trò của báo chí tham gia phòng, chống ma túy Đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị phát huy hơn nữa vai trò của báo chí tham gia phòng, chống ma túy ở nước ta hiện nay

- Luận văn thạc sĩ: “Truyền thông về giáo dục sức khỏe trên các

chương trình truyền hình địa phương vùng đồng bằng bắc bộ hiện nay” của

tác giả Bùi Thế Thực (2014) đã nghiên cứu khái niệm liên quan đến truyền thông, giáo dục sức khỏe, các chương trình truyền hình; Phân tích, đánh giá chất lượng của chương trình truyền thông về giáo dục sức khỏe tại các đài địa phương vùng đồng bằng Bắc Bộ thông qua kết quả khảo sát; đề xuất phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng các chương trình

- Luận văn thạc sĩ : “Tạp chí ngành y tế với vẫn đề giáo dục sức khỏe

cộng đồng” của tác giả Nguyễn Thị Hoài Phương (2015) khái quát, hệ thống

hoá những vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục sức khỏe cộng đồng và vai trò của báo chí đối với các vấn đề giáo dục sức khỏe cộng đồng; Khảo sát, nghiên cứu đánh giá thực trạng và chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của vấn

đề giáo dục sức khỏe cộng đồng trên tạp chí của ngành y tế; Đề xuất những khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng thông tin giáo dục sức khỏe cộng đồng, tăng cường tính hiệu quả của thông tin giáo dục trên tạp chí

- Riêng về đề tài nghiên cứu, khảo sát báo chí Hà Nội có luận văn thạc

sĩ: “Báo in Thủ đô với vấn đề truyền thông sức khỏe” của tác giả Nguyễn

Trọng Tiến đã đi sâu phân tích và so sánh cách thức đưa tin về sức khỏe trên báo in thủ đô qua kết quả khảo sát; phỏng vấn sâu một số lãnh đạo các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo báo chí và các nhà báo, từ đó phân tích quan điểm của họ về y tế, truyền thông sức khỏe trên các phương tiện truyền thông báo in ở nước ta; Dựa trên kết quả phân tích, khảo sát nội dung và phỏng vấn sâu, đưa ra được bức tranh tổng thể của báo in thủ đô trong truyền thông sức

khỏe và từ đó đề xuất chiến lược truyền thông sức khỏe và thông tin phòng, chống dịch bệnh trên các phương tiện truyền thông trong thời gian tới

Ngoài ra còn có một số Luận văn thạc sĩ khác như: “Nâng cao chất

lượng đội ngũ cán bộ báo chí của Hà Nội hiện nay” của tác giả Phan Thị Lệ

Thu (2004) hoặc “Nâng cao chất lượng thông điệp cổ động giáo dục sức khỏe

cộng đồng trên sóng Đài truyền hình Việt Nam” (Khảo sát Đài truyền hình

Việt Nam từ tháng 5/2004 đến tháng 5/2006) của tác giả Nguyễn Trọng Ninh (2006) Tuy nhiên tất cả các công trình trên đã đề cập đến báo chí, truyền thông hoặc có đề cập một phần đến vai trò của báo chí trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe nhưng chưa có công trình nào đề cập đến một cách tổng quan về báo chí Hà Nội trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

Do đó, đề tài “Báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh

hiện nay” (Khảo sát trên dữ liệu Báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà Nội năm

2015) là không trùng lặp

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn hoạt động của báo chí

Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay, luận văn chỉ ra một số đóng góp của báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay, từ

đó đề xuất một số phương hướng truyền thông và thông tin phòng, chống dịch bệnh trên báo chí Hà Nội trong thời gian tới, góp phần nâng cao hiệu quả

truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về bộ máy tổ chức, hoạt động, nội dung truyền thông của báo chí Hà Nội

- Khảo sát phương thức truyền thông của báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh

- Khảo sát thói quen tiếp nhận thông tin và những đóng góp của báo chí

Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi khảo sát

4 1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu hoạt động của báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

4.2 Đối tượng và phạm vi khảo sát

- Đối tượng khảo sát: Là người làm công tác truyền thông trong ngành

Y tế, những người thực hiện các sản phẩm báo chí về y tế và những người dân được thụ hưởng các sản phẩm báo chí truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn thành phố Hà Nội

- Phạm vi khảo sát: Các dữ liệu của Báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà

Nội liên quan đến truyền thông phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn thành phố Hà Nội trong năm 2015

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được tiến hành dựa trên cơ sở nhận thức luận những vấn đề lý luận báo chí nói chung, chức năng, nhiệm vụ của báo chí Hà Nội và các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước liên quan đến công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh Ngoài ra, Luận văn còn dựa trên cơ sở lý thuyết của các ngành khoa học xã hội khác liên quan như: triết học, tâm lý học, khoa học chính trị

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng là các phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp phỏng vấn sâu và phương pháp chuyên gia Trong đó, phương pháp khảo sát chủ yếu là thực hiện điều tra xã hội học thông qua bảng hỏi đối với công chúng báo chí trên địa bàn thành phố Hà Nội, phỏng vấn sâu đối với lãnh đạo quản lý ngành

y tế, các chuyên gia y tế và các nhà báo đang thực hiện truyền thông phòng, chống dịch bệnh của báo Hà Nội mới, Đài PT-TH Hà Nội Ngoài ra, còn sử dụng phương pháp lịch sử và lôgíc, phân tích và tổng hợp, thống kê và so sánh, diễn giải và quy nạp

6 Đóng góp mới của nghiên cứu

- Trên cơ sở dữ liệu của báo Hà Nội mới và Đài PT-TH Hà Nội, luận văn tổng hợp và đưa ra một số kết luận về hoạt động, vai trò, hiệu quả của báo chí Hà Nội truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

- Đưa ra một số đề xuất và phương hướng cho các giải pháp có thể áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng truyền thông phòng, chống dịch bệnh của báo chí trên địa bàn thành phố Hà Nội phù hợp với nhu cầu thông tin của công chúng

7 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

7 1 Ý nghĩa khoa học

Trên cơ sở lý luận, luận văn sẽ góp phần bổ sung, làm rõ một số nội dung liên quan đến nhiệm vụ, hoạt động, vai trò của báo chí Hà Nội trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh hiện nay

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài nghiên cứu thành công sẽ trở thành tài liệu tham khảo đối với những người đang hoạt động hoặc quan tâm đến lĩnh vực y tế, đến công tác

phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt trong việc xây dựng các chương trình truyền thông về chăm sóc sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh

8 Kết cấu nội dung

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài có 3

chương 9 tiết

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC TIỄN BÁO CHÍ

TRONG TRUYỀN THÔNG PHÕNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

1.1 Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Báo chí Hà Nội

1.1.1.1 Báo chí

Trong tiến trình phát triển của lịch sử văn hóa nhân loại, báo chí là một hiện tượng xã hội Báo chí ra đời do nhu cầu thông tin – giao tiếp, giải trí và nhận thức của con người Chính vì vậy lịch sử phát triển của báo chí cũng như lịch sử lý luận của báo chí luôn gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của xã hội

Có rất nhiều quan điểm và khái niệm khác nhau về báo chí Theo cuốn

“Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội) thì:

“Báo chí là loại hình hoạt động thông tin – chính trị - xã hội” [5, tr.51] Hoạt động này nhằm cung cấp cho công chúng những thông tin, tức là thông báo cho công chúng biết mọi sự kiện, hiện tượng diễn ra hằng ngày trong đời sống

xã hội Nghĩa là những thông tin báo chí bao giờ cũng chứa đựng giá trị xã hội hoặc chính trị và nó khác với những thông tin giao tiếp cá nhân

Theo cuốn “Cơ sở lý luận báo chí” của tác giả Nguyễn Văn Dững: Báo chí được hiểu là phương tiện thông báo, thông tin về những sự việc mới diễn

ra hàng ngày cho nhiều người biết Báo chí là phương tiện thông tin thời sự, phương tiện giao tiếp xã hội; là diễn đàn cung cấp, trao đổi và chia sẻ thông tin công khai [13, tr.54] Tác giả cũng cho rằng trong quá trình phát triển, khái niệm báo chí đã được hiểu theo nhiều nghĩa nhưng tựu trung lại, thông thường, có thể hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp Báo chí được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng điện tử

và bảo bảng điện tử - tức là những kênh truyền thông đại chúng sản xuất và quảng bá thông tin thường xuyên liên tục nhất, trên phạm vi rộng lớn, nhất định (và phi định kỳ) đều đặn và cập nhật nhất, tác động đến nhiều người nhất, đa dạng và phong phú nhất [13, tr.55]

Như vậy có thể hiểu, báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hoá đời sống thực tiễn Báo chí có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội, là một bộ phận không thể thiếu trong đời sống tinh thần của mọi người, của mọi dân tộc

có trách nhiệm về mọi mặt với các tờ báo được phát hành Trong luận văn này, khái niệm báo chí Hà Nội được hiểu là báo của các tổ chức chính trị, xã hội, đoàn thể Hà Nội in ấn, phát hành và đối tượng độc giả chủ đạo là công chúng sinh sống, làm việc, học tập trên địa bàn thành phố Hà Nội

1.1.2 Truyền thông phòng, chống dịch bệnh

1.1.2.1 Truyền thông

Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Truyền thông” là “Truyền dữ liệu giữa các đơn vị chức năng, được thực hiện theo tập hợp các quy tắc quản lý việc truyền dữ liệu và sự phối hợp trao đổi” [39, tr.1053]

Trong cuốn “Truyền thông đại chúng” của Tạ Ngọc Tấn thì khái niệm

“Truyền thông" được giải thích như sau: “Truyền thông là sự trao đổi thông

điệp giữa các thành viên hay các nhóm người trong xã hội nhằm đạt được sự hiểu biết lẫn nhau.” [47, tr.8]

Theo cuốn “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội) của các tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường và Trần Quang, thì: Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kỹ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức

Ở khái niệm này cần lưu ý đến những khía cạnh: Thứ nhất, truyền thông

là một quá trình – có nghĩa nó không phải một việc làm nhất thời hay xảy ra trong một khuôn khổ thời gian hẹp, mà là một việc diễn ra trong một khoảng thời gian lớn Quá trình này mang tính liên tục, vì nó không thể kết thúc ngay sau khi ta chuyển tải nội dung cần thiết, mà còn tiếp diễn sau đó Đấy là quá trình trao đổi hoặc chia sẻ, có nghĩa là ít nhất phải có hai thực thể và không chỉ

có một bên cho và một bên nhận, mà cả hai bên đều cho và nhận

Thứ hai, truyền thông phải dẫn đến sự hiểu biết lẫn nhau, yếu tố này cực kỳ quan trọng đối với mục đích và hiệu quả của truyền thông Và cuối cùng, truyền thông phải đem lại sự thay đổi trong nhận thức và hành vi, nếu không mỗi việc làm sẽ trở nên vô nghĩa

Cũng theo các tác giả Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường, Trần Quang thì nhiều học giả khi nghiên cứu về truyền thông đã đưa ra nhiều mô hình truyền thông, nhưng mô hình của Ha-rôn Lats-uen (Harold Laswell), nhà chính trị học nổi tiếng người Mỹ được mọi người chấp nhận vì nó đơn giản,

dễ hiểu và thông dụng (hình dưới)

Mô hình này bao hàm những phần tử chủ yếu quá trình truyền thông, trong đó:

S – Ai (source, sender): Nguồn, người cung cấp, khởi xướng

M – Nói, đọc, viết gì(message): Thông điệp, nội dung thông báo

C – Kênh (Channel): Bằng kênh nào, mạch truyền nào

R – Cho ai (Receiver): Người tiếp nhận, nơi nhận

E – Hiệu quả (Effect): Hiệu quả , kết quả của quá trình truyền thông

Theo lý thuyết thông tin và điều khiển học (Cybernetics) của Cờ-lốt San-nông (Claude Shannon) và nhiều nghiên cứu khác, quá trình truyền thông còn được bổ sung thêm hai yếu tố: hiện tượng nhiễu (Noise) và phản hồi (Feedback) Do đó mô hình của Ha-rôn Lats-uen (Harold Laswell) có thể bổ sung như sau:

(Nhiễu) (Noise)

Phản hồi (feedback)

Phản hồi (Feedback) được hiểu là sự tác động ngược trở lại của thông tin từ phía người tiếp nhận đối với người truyền tin Phản hồi là phần tử cần thiết để điều khiển quá trình truyền thông, làm cho quá trình truyền thông được liên tục từ nguồn đến đối tượng tiếp nhận và ngược lại Nếu không có phản hồi, thông tin chỉ một chiều và mang tính áp đặt

Thực tế, nhiễu (Noise) luôn tồn tại trong quá trình truyền thông Đó là hiện tượng thông tin truyền bị ảnh hưởng bởi các điều kiện của tự nhiên và xã hội, phương tiện kỹ thuật…gây ra sự sai lệch hay kém chất lượng về nội dung thông tin cũng như tốc độ truyền tin Do vậy, “nhiễu là hiện tượng cần được xem và được coi như một hiện tượng đặc biệt trong quá trình lựa chọn kênh

S

M

để xây dựng nội dung thông điệp Các dạng nhiễu có thể có như vật lý, cơ học, luân lý, tôn giáo, môi trường, cung độ, lứa tuổi, giới tính, ngôn ngữ, học vấn, dân tộc…Mặt khác, nhiễu vẫn luôn được coi là quy luật của truyền thông, nếu biết xử lý nhiễu sẽ tăng thêm hiệu quả cho quá trình truyền thông” [5, tr.19]

Ngoài ra còn có rất nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau về truyền thông Nhưng nhìn chung, các quan niệm khác nhau đều mang những nét tương đồng cơ bản về thực chất của hoạt động truyền thông PGS TS Nguyễn Văn Dững và TS Đỗ Thị Thu Hằng đã đưa ra một định nghĩa chung

và khá đầy đủ về truyền thông trong cuốn “Truyền thông - lý thuyết và

những kỹ năng cơ bản” như sau: “Truyền thông là quá trình trao đổi thông

tin, tư tưởng, tình cảm , chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân/nhóm/cộng đồng/xã hội” [10, tr 11] Trong đó, “Truyền thông đại chúng là hoạt động giao tiếp xã hội rộng rãi được thực hiện thông qua các phương tiện kỹ thuật và công nghệ truyền thông” [10, tr 19] Đi sâu vào phân tích khái niệm truyền thông, PGS TS Nguyễn Văn Dững và PGS TS

Đỗ Thị Thu Hằng cũng giải thích các khái niệm về thông tin- giáo dục- truyền thông như sau:

“Thông tin - giáo dục - truyền thông là loại hình truyền thông có chủ đích sử dụng phối hợp 3 dạng truyền thông ứng với 3 mục đích: thông tin (cung cấp những thông tin cơ bản, bao gồm các kiến thức nền tảng và các kỹ năng cần thiết, những thông tin cập nhật về vấn đề cần truyền thông), giáo dục (không chỉ hướng vào các đối tượng đang cần những thông tin này mà còn cả những người cần đến trong tương lai, nhằm tạo nên sự thông hiểu) và

truyền thông (chia sẻ, trao đổi thông tin, kiến thức nhằm thúc đẩy những thay đổi trong thái độ và hành vi)” [10, tr.20]

Tuyên truyền vận động được xếp vào nhóm các hoạt động truyền thông

có chủ đích, tức là làm mọi người chú ý một vấn đề quan trọng và hướng những người có quyền ra quyết định vào một giải pháp hợp lý “Người ta cũng có thể gọi loại hình truyền thông có chủ đích này với một tên gọi khác là vận động gây ảnh hưởng [10, tr.20]

Cùng với Thông tin - giáo dục - truyền thông và tuyên truyền vận động, một loại hình truyền thông có chủ đích phổ biến hiện nay là truyền thông thay đổi hành vi Khái niệm về truyền thông thay đổi hành vi được giải thích như sau: “Truyền thông thay đổi hành vi là hoạt động tryền thông

có mục đích, có kế hoạch nhằm tác động vào tình cảm, lý trí của các nhóm đối tượng, từ đó nâng cao nhận thức, kỹ năng, hình thành thái độ tích cực làm cho đối tượng chấp nhận và duy trì hành vi mới có lợi cho các vấn đề truyền thông Truyền thông thay đổi hành vi và duy trì hành vi bền vững làm tiêu chí đánh giá những nỗ lực và mức độ thành công của hoạt động truyền thông” [10, tr.21]

Như vậy có thể hiểu truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi thông tin giữa hai hoặc nhiều người nhằm tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau tiến tới thay đổi nhận thức và hành vi Quá trình truyền thông bao gồm các yếu

tố như: nguồn, thông điệp, kênh truyền thông, người nhận, phản hồi (hiệu quả) và nhiễu Tùy thuộc vào các tiêu chí khác nhau như: tính chủ đích, kênh chuyển tải hay phạm vi tham gia của truyền thông để có thể phân loại truyền thông

1.1.2.2 Phòng, chống dịch bệnh

Theo từ điển Tiếng Việt thì dịch bệnh là sự lây lan của bệnh, còn theo

tài liệu bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Dịch bệnh có nghĩa là sự lây lan

nhanh chóng của một bệnh truyền nhiễm với số lượng lớn những người bị nhiễm trong một cộng đồng hoặc một khu vực trong vòng một thời gian ngắn, thường là hai tuần hoặc ít hơn Ví dụ, nhiễm não mô cầu, tỷ lệ mắc vượt quá 15 trường hợp trên 100.000 người trong hai tuần liên tiếp được coi

là một vụ dịch Dịch bệnh truyền nhiễm thường được gây ra bởi một số yếu

tố trong đó có một sự thay đổi trong sinh thái của số lượng vật chủ (ví dụ như sự gia tăng hoặc tăng mật độ của một loài vector), một sự thay đổi di truyền trong các ổ mầm bệnh hoặc bắt đầu của một tác nhân gây bệnh mới nổi (do sự biến đổi các tác nhân gây bệnh hoặc vật chủ) Nói chung, dịch bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch vật chủ hoặc là một tác nhân gây bệnh mới xuất hiện hoặc một mầm bệnh mới nổi Một dịch bệnh có thể được giới hạn trong một không gian Tuy nhiên, nếu nó lây lan sang các quốc gia hoặc châu lục khác và ảnh hưởng đến số lượng lớn người dân mắc bệnh, nó có thể được gọi là một đại dịch

Các tuyên bố về một dịch bệnh thường đòi hỏi dựa trên cơ sở về số lượng hay tỷ lệ mới mắc của một bệnh; dịch bệnh xảy ra do các bệnh nhất định, chẳng hạn như cúm, được xác định dựa trên cơ sở là gia tăng đáng kể các trường hợp bị nhiễm Trong một vài trường hợp sự gia tăng nhanh về số lượng của một bệnh rất hiếm gặp có thể được phân loại là một dịch bệnh, còn những trường hợp các bệnh phổ biến như cảm lạnh thông thường không được

coi là dịch bệnh

Theo Luật phòng, chống bệnh bệnh truyền nhiễm: Dịch là sự xuất hiện bệnh truyền nhiễm với số người mắc bệnh vượt quá số người mắc bệnh dự tính bình thường trong một khoảng thời gian xác định ở một khu vực nhất định

Như vậy, phòng, chống dịch bệnh là ngăn ngừa các nguy cơ xuất hiện

và lây lan của các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng dân cư

1.1.2.3 Truyền thông phòng, chống dịch bệnh

Một trong những mục tiêu của Tổ chức Y tế thế giới cũng như tất cả các thành viên khác chính là: Sức khỏe cho mọi người Mục tiêu này chỉ có thể đạt được khi tất cả mọi thành viên trong cộng đồng cùng tham gia tích cực vào việc thực hành các hành vi sức khỏe lành mạnh và cải thiện môi trường sức khỏe tốt cho cộng đồng Trong đó truyền thông giáo dục sức khoẻ là nội dung đầu tiên trong tám nội dung chăm sóc sức khoẻ ban đầu mà Hội nghị Alma - Am đã đề ra năm 1978 Đây cũng là nội dung đầu tiên trong 10 nội dung chăm sóc sức khoẻ ban đầu của Việt Nam, đó là: Giáo đục sức khoẻ nhằm giúp cho mọi người có kiến thức tối thiểu và cơ bản nhất để họ có thể tự phòng bệnh cho mình, cho gia đình, người thân và cho xã hội; để họ có thể xử trí đúng khi bị ốm đau, bệnh tật và để họ thay đổi những cách nghĩ và nếp sống có hại cho sức khoẻ

Nghị quyết Trung ương 4 (khóa VII) cũng đã nêu rõ: “Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ tổ quốc” Với vai trò quan trọng như thế, trong các hoạt động chăm sóc sức khoẻ nhân dân, nhất là tại tuyến y tế cơ sở, công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ được xếp vào Chuẩn 1, Chuẩn quốc gia về y tế theo Quyết định

số 370/2002/QĐ-BYT của Bộ Y tế Y tế cơ sở có điều kiện gần dân, sát dân,

là tuyến đầu trong phòng, chống dịch bệnh nên việc củng cố các hoạt động thuyền thông GDSK tại tuyến y tế cơ sở có ý nghĩa lớn trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân

Như vậy công tác tuyền thông GDSK bao gồm cả công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh có vai trò vô cùng quan trọng trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân

Trong đó, truyền thông phòng, chống dịch bệnh không chỉ là cung cấp thông tin một chiều mà là quá trình tác động qua lại hai chiều và hợp tác giữa người làm công tác truyền thông với đối tượng được truyền thông Biến quá

trình truyền thông thành quá trình tự học, nâng cao sự hiểu biết và dẫn tới thay đổi hành vi Người làm công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng mà từ đó có thể nâng cao kỹ năng chuyên môn và sự hiểu biết đối với công chúng của mình Trong quá trình truyền thông, việc thu nhận thông tin phản hồi là cũng là vấn đề người làm công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh cần hết sức coi trọng, để kịp thời điều chỉnh bổ sung những thông tin thiếu sót làm cho các chương trình truyền thông phòng, chống dịch bệnh thêm sinh động và thu hút

sự quan tâm của cộng đồng

Truyền thông phòng, chống dịch bệnh không chỉ là cung cấp các thông tin chính xác, đầy đủ về sức khỏe bệnh tật mà còn nhấn mạnh đến các yếu tố khác ảnh hưởng đến hành vi sức khỏe con người như: môi trường sống, ảnh hưởng môi trường lao động việc làm, yếu tố hỗ trợ xã hội, kỹ năng tự chăm sóc sức khỏe Vì thế truyền thông phòng, chống dịch bệnh sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để giúp cho mọi người hiểu được hoàn cảnh riêng của họ và chọn các hành động bảo vệ, tăng cường sức khỏe phù hợp Cũng từ định nghĩa trên cho thấy truyền thông phòng, chống dịch bệnh là một quá trình phải tiến hành thường xuyên, liên tục, lâu dài bằng nhiều biện pháp khác nhau chứ không phải là công việc có thể làm một lần là xong Vì vậy, để thực hiện truyền thông phòng, chống dịch bệnh chúng ta phải có sự đầu tư tài lực, vật lực, nhân lực thích đáng, hết sức kiên trì thì mới đem lại hiệu quả cao

1.2 Thực tiễn báo chí Hà Nội trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh

1.2.1 Một số quy định trong Luật và các văn bản dưới Luật

Trong cuốn “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông” (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội)” đã khẳng định báo chí đóng vai trò quan trọng trong xã hội, bởi lẽ:

“Báo chí là kênh tạo lập, định hướng và hướng dẫn dư luận; là kênh chủ yếu cung cấp kiến thức thông tin về tình hình thời sự trong nước và quốc

tế cho nhân dân; là một công cụ hữu hiệu để quản lý, điều hành và cải cách xã hội; là một định chế với những quy tắc và chuẩn mực riêng của mình và có những quan hệ mật thiết với các định chế khác trong xã hội” [5, tr.29]

Điều 4, Luật Báo chí (2016) quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí cũng đã nêu rõ: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân

Báo chí có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của Nhân dân;

Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước

và thế giới theo tôn chỉ, Mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành mạnh của Nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội; làm diễn đàn thực hiện quyền

tự do ngôn luận của Nhân dân;

Phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội;

Góp phần giữ gìn sự trong sáng và phát triển tiếng Việt, tiếng của các dân tộc thiểu số Việt Nam;

Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, hữu nghị, hợp tác, phát triển bền vững”.[32]

Tại hội nghị tổng kết công tác quản lý báo chí năm 2015, triển khai nhiệm vụ năm 2016 do Sở Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Hà Nội tổ

chức đã đưa ra đánh giá chung: Hà Nội hiện có 24 cơ quan báo chí gồm 13

báo in, 10 tạp chí và Đài PT-TH Hà Nội với 40 ấn phẩm Nhìn chung, các cơ quan báo chí Hà Nội đã hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền, bám sát tôn chỉ, mục đích, không để xảy ra sai sót, góp phần định hướng tư tưởng dư luận trong nhân dân, giữ vững ổn định kinh tế, xã hội của Thủ đô

Như vậy, báo chí Hà Nội đang làm tốt vai trò, nhiệm vụ của mình trong việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao dân trí

Về vai trò của báo chí trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh đã được quy định cụ thể tại Mục 1, Chương II về phòng bệnh truyền nhiễm của Luật phòng, chống bệnh bệnh truyền nhiễm được Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 21/11/2007 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm

2008 Cụ thể: “Tại điều 9: Nội dung thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm bao gồm:

Đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

về phòng, chống bệnh truyền nhiễm

Nguyên nhân, đường lây truyền, cách nhận biết bệnh và các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm

Hậu quả của bệnh truyền nhiễm đối với sức khoẻ, tính mạng con người

và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm”

Không chỉ quy định về nội dung thông tin mà Luật phòng, chống bệnh bệnh truyền nhiễm còn chỉ rõ trách nhiệm của các cơ quan báo chí quy định tại Điều 12 Trách nhiệm thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm:

“Cơ quan, tổ chức, đơn vị vũ trang nhân dân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm

Bộ Y tế có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc cung cấp chính xác và kịp thời thông tin về bệnh truyền nhiễm

Bộ Thông tin và Truyền thông có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng thường xuyên thông tin, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm, lồng ghép chương trình phòng, chống bệnh truyền nhiễm với các chương trình thông tin, truyền thông khác

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế,

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, các bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan xây dựng nội dung giáo dục phòng, chống bệnh truyền nhiễm kết hợp với các nội dung giáo dục khác

Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm cho nhân dân địa phương

Các cơ quan thông tin đại chúng có trách nhiệm ưu tiên về thời điểm, thời lượng phát sóng để thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh truyền nhiễm trên đài phát thanh, đài truyền hình; dung lượng và vị trí đăng trên báo in, báo hình, báo điện tử theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông Việc thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống bệnh

truyền nhiễm trên các phương tiện thông tin đại chúng không thu phí, trừ trường hợp thực hiện theo hợp đồng riêng với chương trình, dự án hoặc do tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài tài trợ”

Như vậy, thực hiện truyền thông phòng, chống dịch bệnh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của báo chí Hà Nội nói riêng và báo chí nói chung Điều này, đã được quy định cụ thể trong Luật Báo chí và Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm

1.2.2 Thông tin về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành Y tế

Báo chí Hà Nội có vai trò rất to lớn trong việc thông tin các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Báo chí đã góp phần tích cực vào những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo Trong những năm qua, Báo chí Hà Nội đã cung cấp cho công chúng những thông tin nhanh nhạy, phong phú, đa dạng

về mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài Với nhiệm vụ là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, báo chí Hà Nội chuyền tải nhanh chóng, đầy đủ, kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện tốt hơn vai trò, nhiệm vụ của mình Các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước của thành phố Hà Nội cũng đến được với công chúng thủ đô một cách hiệu quả nhất thông qua báo chí

Cùng với nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, báo chí Hà Nội chú trọng giáo dục chủ nghĩa yêu nước, truyền thống cách mạng góp phần củng cố niềm tin của nhân dân Hà Nội vào sự lãnh dạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước

Trong lĩnh vực y tế, báo chí Hà Nội cung cấp các thông tin, chính sách mới của Bộ Y tế, UBND Thành phố Hà Nội, Sở Y tế Hà Nội Qua đó, công

chúng Thủ đô có thể nắm bắt được đầy đủ những dự thảo luật, những; chính sách y tế thông qua các báo trên địa bàn thủ đô một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất Báo chí Hà Nội liên tục đăng tải các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về lĩnh vực y tế Thông qua báo chí, người dân thu nhận được thông tin về đường lối, chính sách kịp thời và cũng có thể thông tin phản hồi đến các nhà quản lý, hoạch định chính sách Có thể lấy một vài ví

dụ như việc báo chí Hà Nội đăng tải hàng loạt những tin bài về chủ trương tăng viện phí của ngành Y tế, Luật Bảo hiểm y tế… Từ đó báo chí Hà Nội vừa giúp công chúng nắm được các quy định, chính sách mới của ngành Y tế vừa tiếp nhận thông tin phản hồi của công chúng Báo chí Hà Nội cũng đã có nhiều bài phản ánh tâm tư nguyện vọng của quần chúng nhân dân về vấn đề tăng viện phí Đây cũng là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước

về y tế và các ban, ngành chức năng của Hà Nội nắm được nguyện vọng của người dân và đề ra những chính sách phù hợp với thực tiễn

Ngoài những bất cập cần giải quyết, báo chí Hà Nội cũng đăng tải gương người tốt việc tốt, những điển hình tiên tiến trong ngành Y tế Nâng cao y đức là trọng tâm của ngành Y tế trong giai đoạn hiện nay Nhờ tác động báo chí Hà Nội, đạo đức của cán bộ y tế cũng được nâng lên vì báo chí Hà Nội vừa nêu gương người tốt việc tốt trong thực hiện y đức vừa phê phán những cá nhân thiếu y đức, góp phần giáo dục y đức cho cán bộ y tế

Như vậy, có thể thấy trong lĩnh vực y tế, báo chí Hà Nội đã phát huy vai trò quan trọng trong việc thông tin về đường lối, chủ trương, chính sách mới về y tế của Nhà nước và cũng thông qua báo chí, công chúng Hà Nội có điều kiện phản hồi thông tin hiệu quả đến các nhà quản lý, hoạch định chính sách Báo chí phát huy vai trò tạo dư luận xã hội, hướng dẫn dư luận xã hội, thúc đẩy các cơ quan quản lý y tế, các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện tốt hơn vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình

1.2.3 Giúp người dân nâng cao kiến thức để chủ động nhận biết và phòng, chống dịch bệnh

Báo chí Hà Nội cung cấp các thông tin mới về tình hình dịch bệnh để từ

đó giúp công chúng thủ đô nâng cao được nhận thức về bệnh tật và từ đó hình thành lối sống lành mạnh Báo chí Hà Nội định hướng và giáo dục người dân

về phương pháp thực hành nâng cao sức khỏe Đối với vấn đề chăm sóc sức khỏe cộng đồng, báo chí Hà Nội đóng vai trò to lớn và ngày càng khẳng định

vị trí của mình Nắm bắt được những nhu cầu thiết thực của công chúng trong lĩnh vực y tế như: Công chúng thủ đô muốn biết nhiều hơn về sức khỏe của mình; muốn trao đổi nhiều hơn về sức khỏe với bạn bè và gia đình; muốn có thông tin về sức khỏe qua các phương tiện thông tin đại chúng; sẵn sàng chuyển đổi hành vi để bảo vệ sức khỏe của họ…Các chương trình truyền thông trong lĩnh vực y tế đang giúp cho mọi người có thêm những thay đổi về nhận thức cũng như hành vi đối với vấn đề về sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh

Báo chí Hà Nội cũng luôn cập nhật, đăng tải những tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực y tế trong nước cũng như trên thế giới Công chúng thủ

đô có thể dễ dàng tìm thấy những thông tin y học bổ ích như: ca ghép gan cho trẻ em, điều trị tăng huyết áp bằng cắt thần kinh giao cảm tại Việt Nam và điều chế thuốc cho bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS, bệnh nhân nhiễm cúm A/H5N1, cúm A/H7N9, Ebola trên thế giới Những thông tin này giúp người dân Hà Nội và các tỉnh lân cận rất nhiều trong việc chăm sóc bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng

Như vậy vai trò của việc nâng cao kiến thức về phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe là vấn đề không thể phủ nhận Trong đó, báo chí là kênh thông tin quan trọng để chuyển tải các thông tin y tế đến người dân, giáo dục người dân thực hành lối sống lành mạnh, hướng đến một cộng đồng khỏe mạnh Điều cần quan tâm là phải nâng cao trình độ, trách nhiệm của những cán bộ truyền thông, các nhà báo, nhà hoạch định chính sách đối với vấn đề này

1.2.4 Khuyến cáo về tình hình, diễn biến của dịch bệnh

Trong những năm gần đây, tại nhiều nước trên thế giới đang có tình trạng phát sinh, gia tăng những dịch bệnh mới nổi và nguy hiểm như: E-bô-la, sởi, cúm A(H7N9), MERS-CoV Bên cạnh đó, các bệnh dịch: bại liệt, dịch hạch cũng có nguy cơ bùng phát trở lại sau một thời gian tạm lắng xuống Còn đối với trong nước, một số bệnh dịch như sốt xuất huyết, tay chân miệng luôn

có nguy cơ bùng phát mạnh nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời Nguyên nhân là do sự biến đổi của các tác nhân gây bệnh, vấn đề ô nhiễm môi trường, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường yếu kém, đô thị hóa, biến đổi khí hậu nhất là sự giao lưu đi lại của người dân ngày càng rộng rãi, tạo điều kiện cho dịch, bệnh nhanh chóng lan truyền từ vùng này sang vùng khác

Đặc biệt là việc gia tăng về số trường hợp mắc, số trường hợp tử vong liên quan đến sởi do sự tích lũy số trẻ không có miễn dịch sởi trong nhiều năm tại cộng đồng, nhất là tại một số địa phương có tỷ lệ tiêm phòng vắcxin thấp, không đạt tỷ lệ bao phủ hơn 95% ở quy mô xã, phường Đặc biệt là tình trạng lây chéo tại một số bệnh viện do chưa làm tốt việc cách ly bởi sự quá tải

và tâm lý người dân muốn chuyển bệnh nhân lên tuyến trên đã là một trong những nguyên nhân chính làm nhiều trẻ em tử vong

Những dấu hiệu đáng lo ngại của tình hình gia tăng dịch bệnh đó yêu cầu ngành y tế nói riêng và cả xã hội nói chung cần phải thực hiện hốt hơn nữa công tác phòng, chống dịch bệnh Trước tình hình đó, báo chí cần phải thông tin kịp thời về tình hình, diễn biến của dịch bệnh, giúp nhân dân chủ động tham gia các hoạt động phòng bệnh như khai báo khi có dịch; thực hiện

vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường; an toàn thực phẩm và đưa trẻ đi tiêm chủng phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch từ đó góp phần quan trọng trong việc loại trừ các yếu tố nguy cơ gây bệnh cũng như không để bùng phát dịch trong cộng đồng

Chính vì vậy, thực hiện sự chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, báo chí Hà Nội thường xuyên đăng tải các thông tin khuyến cáo về dịch bệnh, phòng ngừa nâng cao nhận thức của người dân với các yếu tố nguy cơ đến sức khỏe Báo chí Hà Nội góp phần giúp người dân tự mình lựa chọn một cuộc sống lành mạnh, hướng dẫn phòng ngừa ốm đau, chữa bệnh và giúp phục hồi sức khỏe Các khuyến cáo về các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe được đăng tải trên báo chí đã giúp công chúng hiểu biết đầy đủ và từ đó thay đổi nhận thức và hình vi với các vấn đề liên quan đến sức khỏe Ví dụ: các khuyến cáo về tác hại của việc hút thuốc lá trên báo chí Hà Nội đã giúp người dân nhận thức được tác hại của thuốc lá và giúp giảm số lượng người dân thủ

đô hút thuốc trong thời gian gần đây Các thông tin về thực phẩm bị ô nhiễm, không đảm bảo vệ sinh an toàn đã giúp người dân nâng cao kiến thức về an toàn thực phẩm từ đó thận trọng hơn trong việc lựa chọn, sử dụng thực phẩm Hay những khuyến cáo về việc thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, về diệt loăng quăng, bọ gậy giúp phòng, chống bệnh sốt xuất huyết…đã giúp mọi người có ý thức tự giác tham gia cùng cộng đồng thực hiện vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh

Ngày nay, trước những biến đổi của khí hậu, sự ô nhiễm môi trường, những dịch bệnh mới đang là những thách thức de dọa đến sức khỏe con người và kinh tế của mỗi quốc gia Những thách thức này vượt qua các biên giới quốc gia Vì vậy, việc đối mặt với những thách thức này đòi hỏi sự quyết tâm chính trị và sự hiểu biết về chuyên môn, đặc biệt là cần phải nâng cao vai trò và hiệu quả của công tác truyền thông nhằm khuyến cáo, tuyên truyền để tất cả mọi người thực hiện phòng, chống bệnh tật cho bản thân, cộng đồng và toàn xã hội

Tóm lại, trong những quy định về nhiệm vụ của báo chí truyền thông, phòng chống dịch bệnh thì hiện nay báo chí Hà Nội đang tập trung thông tin

các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và của ngành Y tế; giúp người dân nâng cao kiến thức để chủ động nhận biết và phòng, chống dịch bệnh; khuyến cáo về tình hình, diễn biến của dịch bệnh

1.3 Vài nét về Báo Hà Nội mới và Đài PT-TH Hà Nội

1.3.1 Báo Hà Nội mới

Báo Hà Nội mới - cơ quan ngôn luận của Thành ủy Đảng cộng sản Việt Nam - Thành phố Hà Nội - tiếng nói của Đàng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, phát hành hàng ngày, 8 trang nội dung, khổ 42x57cm

Báo có từ cách đây hơn nửa thế kỷ khi Báo Thủ đô ra số đầu vào ngày

24 - 10 - 1957, hợp nhất với Báo Hà Nội hàng ngày thành Thủ đô Hà Nội (1959), rồi tiếp tục hợp nhất với Báo Thời mới đề trở thành Hà Nội mới, số báo đầu ra ngày 25- 1 - 1968 với niềm vinh dự là tờ báo được Bác Hồ đặt tên

Là một tờ báo Đảng có truyền thống vẻ vang, với quá trình 59 năm xây dựng và phát triển, từ khi ra đời, báo luôn nhận được tình cảm yêu mến và tin tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô; sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của lãnh đạo thành phố Báo Hà Nội mới đã không ngừng phát triển, kế thừa và phát huy xứng đáng truyền thống vẻ vang của Báo chí cách mạng Việt Nam

Các thế hệ người làm báo Hà Nội mới có vinh dự được phục vụ, được cống hiến trong một cơ quan báo chí quan trọng hàng đầu của Thủ đô nghìn năm văn hiến - Trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, kinh tế và giao lưu quốc tế Trong quá trình phát triển, Báo HNM luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, xứng dáng là chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng văn hóa; là cầu nối giữa Đảng bộ, chính quyền với nhân dân; đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Thủ đô và đất nước

Các tin bài, tác phẩm báo chí của Báo HNM có tác dụng tích cực, hiệu

quả trên các lĩnh vực: Bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ; cổ vũ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô quyết tâm thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chính sách của Đảng và của Đảng bộ, chính quyền thành phố; chăm sóc bảo

vệ sức khỏe người dân, phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn

Báo HNM còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội - từ thiện, văn hóa, thể thao, tạo được những tình cảm tốt đẹp trong nhân dân Thủ đô và đồng bào cả nước Với những nỗ lực, cố gắng đó, tờ báo đã được đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh (năm 2005) và nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng và Nhà nước trao tặng

Hàng năm cán bộ, phóng viên, biên tập viên, công nhân viên tiêu biểu được tuyên dương, khen thưởng, được nhận nhiều Giải thưởng báo chí Ngô Tất Tố của thành phố và Giải báo chí quốc gia Tháng 4/2014 Báo HNM được vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động, đây chính là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những thành tích xuất sắc của các thế hệ người làm báo HNM trong nhiều năm qua

Đáp ứng yêu cầu thông tin ngày càng đòi hỏi sự nhanh nhạy, chính xác,

có tính chiến đấu cao, phát huy truyền thống vẻ vang, báo HNM đã và đang từng bước hướng tới phát triển đa dạng các loại hình báo chí, trở thành cơ quan truyền thông đa phương tiện của thành phố Hà Nội

Hiện nay, báo đang tái cấu trúc tổ chức nhân sự, ấn phẩm, xây dựng hệ thống quản trị nội dung trên nền tảng internet, từng bước xây dựng hạ tầng, công nghệ, thiết bị hiện đại để giản lược quá trình thu thập thông tin, nhằm đạt hiệu quả cao hơn trong công tác tuyên truyền, đáp ứng nhu cầu của bạn đọc trong tình hình mới

Trong luận văn, tác giả chỉ tiến hành nghiên cứu trên báo Hà Nội mới số

ra hàng ngày (không nghiên cứu báo Hà Nội mới cuối tuần, đặc san Hà Nội mới ngày nay, báo điện tử Hanoimoi.com.vn, hay các phụ trương khác )

1.3.2 Đài PT-TH Hà Nội

Đài PT-TH Hà Nội thành lập ngày 14 tháng 10 năm 1954, chỉ 4 ngày sau ngày giải phóng Thủ đô Từ một đài truyền thanh lúc đầu chủ yếu làm nhiệm vụ thông tin và tuyên truyền chính sách, với cơ sở vật chất kỹ thuật ban đầu của đài chỉ có một máy tăng âm, một máy quay đĩa, hai micro và gần 1000m dây chắp nối đủ loại, với hơn chục chiếc loa quanh bờ hồ và một số trục đường chính Đến nay, Đài PT-TH Hà Nội đã trở thành một cơ quan báo chí truyền thông đa phương tiện, bao gồm: Báo nói, Báo hình, Báo điện tử, Báo in và hệ thống truyền hình Cáp với 58 kênh truyền hình trong nước và quốc tế Hình ảnh và tiếng nói của Thủ đô đã được vươn xa trên khắp mọi miền đất nước và đến với bè bạn gần, xa

Trải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Đài PT-TH Hà Nội đã phát triển vượt bậc và trở thành một trong những đơn vị hàng đầu của của hệ thống phát thanh – truyền hình cả nước với một kênh sóng phát thanh, hai kênh sóng truyền hình, hệ thống truyền hình cáp, tờ báo điện tử, tạp chí truyền hình Các chuyên đề, chuyên mục của Đài luôn bám sát nhiệm vụ chính trị của thành phố, phản ánh đầy đủ các hoạt động, sự kiện đang diễn ra tại Thủ đô và một số tỉnh đồng bằng Bắc bộ Nhiều chuyên đề, chuyên mục

đã gắn bó với người dân Thủ đô và các tỉnh phía Bắc, thật sự trở thành món

ăn tinh thần không thể thiếu của nhiều khán thính giả gắn bó với Đài PT-TH

Hà Nội

Về Phát thanh, hiện nay, Đài đã phát sóng 3 kênh FM: 90 Mhz, 96 Mhz

và 98,9 Mhz; đã đưa vào khai thác 4 dây chuyền sản xuất âm thanh kỹ thuật

số, tiêu chuẩn châu Âu Mạng truyền dẫn và biên tập âm thanh kỹ thuật số đã dùng phần mềm biên tập âm thanh DALETS của cộng hòa Pháp Mạng biên tập này gồm một server chủ, 10 trạm biên tập nằm ở 5 ban biên tập và trung tâm kỹ thuật sản xuất chương trình Hiện tại, các chương trình thời sự - chính

trị của Đài đều được phát trực tiếp Đó là dấu ấn đáng ghi nhận về sự nghiệp phát thanh của Đài PT- TH Hà Nội

Với truyền hình - kênh thông tin chủ lực của Đài, trong những năm qua Truyền Hà Nội đã luôn khẳng định được vị trí là Đài Thủ đô với thông tin nhanh nhạy, chính xác về mọi mặt, bao gồm: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh – quốc phòng của Thủ đô và đất nước Đài đang phát sóng trên 2 kênh truyền hình và đang chuẩn bị cho ra đời kênh thứ 3 nhằm đáp ứng hơn nữa nhu cầu thông tin ngày càng cao của khán giả Thủ đô và cả nước

Hiện nay Đài PT-TH Hà Nội đang ra sức xây dựng thành tổ hợp truyền thông tiên tiến hiện đại theo xu hướng phát triển của truyền thông thế giới bao gồm: hệ thống truyền hình, hệ thống phát thanh, truyền hình cáp, báo điện tử, tạp chí truyền hình Vùng phủ sóng của Đài đã được mở rộng khắp khu vực đồng bằng Bắc bộ và Trung du Chính điều này giúp thông tin của Đài PT-TH

Hà Nội đến với công chúng nhanh hơn, rộng hơn

Tiểu kết chương 1

Trong Chương 1 chúng tôi đã làm rõ các khái niệm báo chí, truyền thông

và truyền thông phòng, chống dịch bệnh Qua đó có thể hiểu: Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hoá đời sống thực tiễn Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi thông tin giữa hai hoặc nhiều người nhằm tạo ra sự hiểu biết lẫn nhau tiến tới thay đổi nhận thức và hành vi Do

đó, truyền thông phòng, chống dịch bệnh là giúp cho mọi người hiểu, thay đổi hành vi và cùng hành động để ngăn ngừa dịch bệnh phát sinh, lây lan trong cộng đồng

Đồng thời Chương 1 của luận văn cũng chỉ ra vai trò của báo chí trong truyền thông phòng, chống dịch bệnh Qua đó nhận thấy, báo chí nói chung và báo chí Hà Nội nói riêng luôn đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, là công cụ giúp các cơ quan quản lý thực hiện tốt chức năng xã hội của mình Báo chí cung cấp thông tin, hoạt động mọi mặt trong đời sống kinh tế - xã hội, tình hình đất nước, đồng thời là kênh phản biện, chuyển tải ý kiến, nguyện vọng của quần chúng nhân dân Cùng với xu hướng phát triển chung của các phương tiện thông tin đại chúng, Báo chí Hà Nội đã và đang phát triển mạnh mẽ và có nhiều thay đổi cả về số lượng và chất lượng, phát huy vai trò là cơ quan ngôn luận, là cầu nối của Đảng, chính quyền với nhân dân Thủ đô trong mọi lĩnh vực của đời sống Đặc biệt trong những năm gần đây, khi tình hình dịch bệnh có dấu hiệu gia tăng do ảnh hưởng của môi trường, khí hậu, đặt ra nhiều thách thức cho ngành y tế nói riêng và cả xã hội nói chung Thực tế đó đòi hỏi cần phải thực hiện hốt hơn nữa công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh, bảo

vệ sức khỏe cho nhân dân mà báo chí là một trong những phương tiện truyền thông đại chúng đóng vai trò quan trọng