Đổi mới phương thức thông tin về công tác xây dựng đảng trên báo chí cần thơ hiện nay (khảo sát báo in, báo điện tử, báo phát thanh truyền hình cần thơ năm 2014)

Chính vì vậy, muốn nâng cao hơn nữa trách nhiệm đội ngũ làm báo chuyên về đề tài xây dựng Đảng, nâng cao hơn nữa chất lượng thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí ở thành phố C

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THOA

HÀ NỘI - 2017

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày 10 tháng 01 Năm 2017

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công

bố trong bất kỳ công trình nào khác Trong luận văn này, tôi

có sử dụng một số trích dẫn từ các nguồn tài liệu tham khảo,

những trích dẫn đó đều được ghi nguồn đầy đủ, trung thực

Tác giả luận văn

Trần Thanh Ngân

LỜI CẢM ƠN

Là học viên cuối cùng bảo vệ luận văn thạc sĩ của lớp Cao học Báo chí K19 Cần Thơ, tôi xin chân thành cảm ơn sự động viên, giúp đỡ chí tình của rất nhiều Thầy Cô, bạn hữu và người thân, gia đình để tôi có thể vượt qua bao khó khăn, vướng mắc về tinh thần, vật chất, tiếp tục hoàn thành công việc sau hơn 4 năm theo đuổi đầy chông gai, trở ngại Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả Thầy Cô đã tận tụy, hết lòng truyền thụ kiến thức, dạy người, dạy nghề ở bậc đại học (Báo 8) và bậc cao học (Cao học Báo chí K19 – Cần Thơ), góp phần rèn luyện, bồi dưỡng giúp bản thân vững vàng: “vóc dáng - trúc mai, tinh thần

- tùng bách” Tôi cũng xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thị Thoa là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, giúp tôi hoàn thành luận văn này

Tôi đặc biệt cảm ơn Ban giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Phát thanh – Truyền hình, PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang – Trưởng Khoa Phát thanh – Truyền hình và PGS, TS Trương Ngọc Nam – Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã động viên, khích lệ tinh thần và tiếp sức, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi lội ngược dòng về đích thắng lợi

Tự đáy lòng, tôi nguyện phát huy kiến thức và kết quả đạt được, vươn lên tiếp tục cống hiến trong điều kiện sức khỏe của mình, góp phần nhỏ bé cho sự nghiệp phát triển đất nước!

Tác giả luận văn

Trần Thanh Ngân

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

HTCT : Hệ thống chính trị HND : Hội nông dân MTTQVN : Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

NQ : Nghị quyết NQTW : Nghị quyết Trung ƣơng PTTH : Phát thanh – truyền hình

TSVM : Trong sạch vững mạnh

TW 4 : Trung ƣơng 4 VTV : Đài truyền hình Việt Nam

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHƯƠNG THỨC THÔNG TIN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ 13

1.1.Các khái niệm và thuật ngữ 13

1.2 Vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong thông tin về công tác XDĐ 26

1.3 Tiêu chí phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng 32

Chương 2: THỰC TRẠNG PHƯƠNG THỨC THÔNG TIN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ CẦN THƠ 36

2.1 Khái lược về báo chí Cần Thơ 36

2.2 Phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ từ kết quả khảo sát 43

2.3 Tác động của thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ đối với công chúng Cần Thơ 79

Chương 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC THÔNG TIN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ CẦN THƠ 89

3.1 Vấn đề đặt ra đối với phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ 89

3.2Giải pháp đổi mới phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ 107

KẾT LUẬN 123

TÀI LIỆU THAM KHẢO 126

PHỤ LỤC 130

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thành phố Cần Thơ là một trong năm thành phố trực thuộc Trung ương, là trung tâm động lực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội … của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long Đảng bộ thành phố Cần Thơ, do vậy, cũng đảm nhận vai trò quyết định, nêu gương đầu tàu trên mọi lĩnh vực: lãnh đạo Đảng, chính quyền và nhân dân địa phương thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - văn hóa, ổn định trật tự - xã hội trên địa bàn, khu vực; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của mình

Trong quá trình hoạt động, các cấp ủy Đảng ở địa phương phát huy tốt vai trò tiên phong, tạo ra các phong trào hành động cách mạng hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thân cho cộng đồng dân cư; sàng lọc, chọn lựa những người ưu tú qua các phong trào cách mạng để phát triển vào tổ chức Đảng Đảng bộ cũng đấu tranh với những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, nhận thức, thực hiện tốt công tác đấu tranh xây dựng nội bộ để đảm bảo nền nếp, kỷ luật nghiêm minh của Đảng, qua đó tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; thúc đẩy việc học tập, làm theo cán bộ, đảng viên và củng cố lòng tin của quần chúng nhân dân Tuy vậy, trong thực tế, hàng năm, hàng nhiệm kỳ, các Đảng bộ cũng đã kiểm tra xử

lý, kỷ luật nhiều cán bộ, đảng viên bằng các hình thức từ khiển trách, phê bình đến khai trừ ra khỏi Đảng, do vướng tiêu cực, tham nhũng, sa sút ý chí rèn luyện, phấn đấu, xa rời mục tiêu, lý tưởng cao cả của Đảng

Để tuyên truyền về xây dựng Đảng, báo Cần Thơ có mục Chính trị, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Nghị quyết TW 4, Xây dựng Đảng… khá đều đặn từ 1- 2 tuần/ kỳ; Đài Phát thanh - Truyền hình Cần Thơ (PT - TH Cần Thơ) có chuyên mục Đảng với Dân – Dân với Đảng, phát vào ngày thứ 5, mỗi tháng 2 kỳ Nhìn chung, thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí ở địa phương vẫn còn khá khiêm tốn, theo kiểu đến hẹn lại

lên; nội dung và hình thức tuyên truyền còn sơ sài, thiếu tập trung phân tích,

đi sâu lý giải về vai trò, trách nhiệm đảng viên và tổ chức cơ sở Đảng Thi thoảng đến dịp kỷ niệm truyền thống Thành lập Đảng 3/2, Sinh nhật Bác Hồ 19/5…hoặc khi có vấn đề tiêu cực, sai phạm, mới có vệt tuyên truyền tập trung, đậm nét về lĩnh vực này trên sóng truyền hình VTV Cần Thơ Do vậy, việc thi hành kỷ luật của Đảng và việc thông tin sai phạm nơi này, nơi khác thường do đảng viên vi phạm đã bị phát hiện Hiếm có những chương trình đề cập, nhắc nhớ vai trò cán bộ, đảng viên một cách gần gũi, dễ học, dễ làm theo như mục tiêu, yêu cầu tuyên truyền mà sinh thời Bác Hồ thường nhắc nhở

Chính vì vậy, muốn nâng cao hơn nữa trách nhiệm đội ngũ làm báo chuyên về đề tài xây dựng Đảng, nâng cao hơn nữa chất lượng thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí ở thành phố Cần Thơ trong thời gian tới, góp phần xây dựng đội ngũ đảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, “tri hành hợp nhất”, “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, thì việc nhận thức về Đảng, việc nghiên cứu, học tập tư tưởng và đạo đức làm báo của Bác để đổi mới

phương thức thông tin trên báo chí Cần Thơ về công tác xây dựng Đảng là rất

cần thiết

Vì những lý do nêu trên, tôi quyết định chọn: “Đổi mới phương thức

thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ hiện nay” làm

đề tài cho luận văn Cao học báo chí học của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài :

Về tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí, đã có một số công trình nghiên cứu sau:

TS Nguyễn Thị Thoa, (2000 - 2001), Báo chí với hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trong thời kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Đề tài

khoa học Cấp Bộ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội [43] Đây là tài liệu nghiên cứu khá đầy đủ và chi tiết về: (1) Lý luận chung về

Đảng và tuyên truyền xây dựng Đảng, sự khác biệt giữa hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí với các phương tiện tuyên truyền khác (2) Đánh giá khách quan và sâu sắc về thực trạng hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí từ năm 1986 đến tháng 6/ 2001, chỉ ra những thành công và hạn chế của báo chí (3) Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tuyên truyền của báo chí về xây dựng Đảng, góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh về chính trị tư tưởng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu trong điều kiện kinh tế thị trường Tài liệu này rất bổ ích, tác giả luận văn có thể kế thừa về mặt lý luận trong quá trình nghiên cứu Tuy nhiên, đề tài này không đề cập đến thực tiễn báo chí TP Cần Thơ trong tuyên truyền xây dựng Đảng, nên đề tài luận văn không trùng lặp

về góc độ nghiên cứu

Phạm Thị Thu Huyền, (2014), Nâng cao năng lực cạnh tranh của các tạp chí Ban Đảng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, Luận án tiến sĩ

Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội [21]

Nguyễn Bá Sinh, (2012), Tính hấp dẫn của báo Đảng ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền, Hà Nội [39]

Nghiên cứu của tác giả Vương Thị Đỗ Quyên (2004) “Báo chí tuyên truyền xây dựng tổ chức cơ sở Đảng ở Bến Tre” Mục đích của nghiên cứu là phân tích, đánh giá thực trạng báo chí tỉnh Bến Tre trong tuyên truyền về xây dựng tổ chức cơ sở Đảng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm khắc họa những đặc điểm của vai trò báo chí trong tuyên truyền về xây dựng Đảng

Từ đó, rút ra những bài học về việc nâng cao chất lượng và hiệu quả trong hoạt động tuyên truyền về xây dựng Đảng nói riêng và báo chí nói chung Tác giả đã khẳng định rằng, từ khi báo Đồng Khởi và Đài PT-TH Bến Tre xây dựng chuyên trang, chuyên mục xây dựng Đảng trong đó có những tiểu mục

như thông tin về đường lối của Đảng, sinh hoạt tư tưởng, xây dựng tổ chức cơ

sở Đảng, gương đảng viên đã trở nên quen thuộc và được đông đảo công chúng trong tỉnh và các tỉnh bạn yêu thích Sự ra đời của nó đã có những đóng góp to lớn trong việc tuyên truyền đường đối, chủ trương của Đảng, Nhà nước

và địa phương, cung cấp thông tin mở rộng kiến thức và hướng dẫn dư luận đúng đắn Mặc dù vậy, tuyên truyền về Đảng và xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trên báo chí là một lĩnh vực khó, nhất là trong tình hình mới hiện nay càng khó khăn Do đó, kết quả tuyên truyền trên báo chí Bến Tre trong thời gian qua chưa đáp ứng được yêu cầu của công chúng cũng như của lãnh đạo tỉnh

Có nhiều nguyên nhân, trong đó là do lãnh đạo của các cơ quan báo chí và các nhà báo nhận thức chưa hết nhiệm vụ quan trọng trong tuyên truyền về xây dựng Đảng cho nên dẫn đến thiếu sự quan quan tâm, đầu tư đúng mức về chuyên mục xây dựng Đảng Ngoài ra, tâm lý ngại viết về xây dựng Đảng, nhất là với phóng viên trẻ… Chính vì thế đã ảnh hưởng đến hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bến Tre [38]

Nghiên cứu của tác giả Đỗ Mạnh Long (2012), “Tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Vĩnh Phúc (khảo sát trên báo Vĩnh Phúc từ 3/2010-6/2012)”

cũng đã nghiên cứu thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Vĩnh Phúc Từ đó tác giả cũng chỉ rõ những nguyên nhân và tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền hoạt động báo Vĩnh Phúc trong thời gian tới [24]

Nghiên cứu của Vũ Đình Chung (2005) “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam” Mục đích

nghiên cứu của tác giả là đánh giá thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng trên sóng Đài THVN và chỉ ra những ưu, khuyết điểm của chuyên mục thông qua đánh giá của công chúng về chất lượng của chương trình phát sóng Từ

đó đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới nội dung và hình thức thể hiện, nâng

cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trên chuyên mục Đảng trong cuộc sống hôm nay [03]

Nghiên cứu của tác giả Lê Thị Thu Thủy (2006) “Nâng cao chất lượng báo chí truyền hình tuyên truyền xây dựng cơ sở Đảng ở Nam Trung bộ và Nam bộ” Mục đích của tác giả cũng phân tích về thực trạng tuyên truyền cũng như chất lượng nội dung và hình thức các tác phẩm báo chí tuyên truyền

về xây dựng cơ sở Đảng ở Nam Trung bộ và Nam bộ Từ đó, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền về cơ sở Đảng ở Nam Trung bộ và Nam bộ trên các tạp chí Ban Đảng ở Trung ương [44]

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Mai Lan (2014) “Về việc tiếp nhận thông tin của đảng viên Tuyên Quang trên chuyên trang “Xây dựng Đảng” báo Tuyên Quang trong giai đoạn hiện nay” Mục đích của nghiên cứu là đánh giá mức độ và thái độ tiếp nhận thông tin của đảng viên trong tỉnh Tuyên Quang trên chuyên trang xây dựng Đảng và đánh giá hiệu quả cũng như quan tâm, nhu cầu thông tin của nhóm công chúng báo Đảng Từ thực tiễn về tiếp nhận, tác giả đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả tiếp nhận thông tin của đảng viên và chất lượng tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trên báo Tuyên Quang trong giai đoạn hiện nay.[23]

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Lâm Anh (2015) “Báo chí Bạc Liêu với vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay”, tập trung đánh giá thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra về tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu để đưa ra những giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu Tác giả nhận định, các cơ quan báo chí ở đây đã có những cách thức chuyển tải thông tin về xây dựng Đảng một cách phù hợp nhất, giúp cho việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương đạt hiệu quả trong suốt thời gian qua Tuy nhiên, vấn đề tuyên truyền chưa cân

đối và chưa toàn diện, thể hiện quá nhiều mặt tiêu cực; những vấn đề bất cập trong công tác xây dựng Đảng, gương sáng đảng viên khá ít và thiếu tính tương tác với công chúng Nguyên nhân do quan điểm chỉ đạo tuyên truyền

về xây dựng Đảng còn bị bó hẹp vào những kết quả tích cực và nguồn lực thực hiện còn hạn chế [02]

Các cuộc hội thảo xoay quanh đề tài báo Đảng địa phương có liên quan đến nội dung đề tài, như “Báo Đảng địa phương với việc tuyên truyền đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống (7/2006)” - Hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Hà Nội; Báo Đảng địa phương đưa nghi quyết của Đảng vào cuộc sống (3/2010)”; Hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Thái Nguyên “Làm gì để nâng cao tính hấp dẫn của báo Đảng địa phương (11-2010); “Tuyên truyền xây dựng Đảng trong tình hình mới”… Gần đây, Hội thảo “Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền xây dựng Đảng

của báo Đảng địa phương” tại thành phố Quy Nhơn Các tác giả Diệu Hương

[19, 21/6/2016] trên báo Quảng Bình online, tác giả Ngọc Minh [35, 22/6/2016] trên trang website nhabaobinhdinh.vn có bài viết lược thuật về hội thảo với nhan đề “Nâng cao chất lượng tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo Đảng địa phương” cùng nhận định rằng, trong công tác xây dựng Đảng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng Đó là tuyên truyền, phổ biến, cổ vũ việc thực hiện chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước nói chung, và về lĩnh vực công tác xây dựng Đảng nói riêng Báo chí tham gia giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên

và nhân dân, phản ánh những cách làm hay, những mô hình tốt, phản ánh tâm

tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, đồng thời phản ánh những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện để kịp thời điều chỉnh, để các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống một cách có hiệu quả Với chức năng báo Đảng địa phương, lẽ đương nhiên, công tác

tuyên truyền về xây dựng Đảng luôn được xác định là một trong những nhiệm

vụ quan trọng nhất, là “linh hồn”, “đặc sản” của mỗi tờ báo Trong thời gian qua, các báo Đảng khu vực miền Trung -Tây Nguyên đều chú trọng xây dựng

và kiện toàn đội ngũ phóng viên chuyên viết mảng xây dựng Đảng Các báo Đảng địa phương đã dành tỷ lệ thích đáng, đầu tư nhân lực và trí tuệ để tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng Mỗi tờ báo đều có những cách làm sáng tạo riêng vừa làm nổi bật chuyên mục, vừa hấp dẫn bạn đọc như: Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Sinh hoạt tư tưởng, Đưa nghị quyết đại hội vào cuộc sống Mặc

dù vậy, các báo Đảng địa phương đều cho rằng công tác tuyên truyền xây dựng Đảng hiện còn nhiều khó khăn Các bài viết còn khô cứng, một chiều, thiếu sắc bén, thuyết phục, tính chiến đấu còn hạn chế Đội ngũ phóng viên viết đúng, viết trúng, viết hay về công tác xây dựng Đảng còn quá ít

Bài viết của tác giả Gia Huy về “Nâng cao tính hấp dẫn của đề tài báo chí trong công tác xây dựng Đảng” [20, 15/3/2015] trên báo chinhphu.vn đã khẳng định rằng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng là tuyên truyền, phổ biến, cổ vũ việc thực hiện chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nói chung và về lĩnh vực báo chí nói riêng Báo chí tham gia giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đồng thời phản ánh những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước để kịp thời điều chỉnh và đưa nó đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.Tuy nhiên, viết và thông tin về xây dựng Đảng là vấn đề ít hấp dẫn đối với cán bộ biên tập, phóng viên; là vấn đề khó từ khâu phát hiện đề tài, xác định nội dung, khai thác tài liệu, cho đến việc thể hiện tác phẩm Do đó, viết về xây dựng Đảng đòi hỏi cán bộ, phóng viên phải có bản lĩnh vững vàng, nhiệt tình, tâm huyết với Đảng Đồng thời, phải là những người có nghiệp vụ tốt, có kiến thức hiểu biết sâu sắc về Đảng mới làm được những tác phẩm báo chí sinh động, hấp dẫn, thu hút công chúng

Bài viết của Phạm Thanh Tâm trên báo Yên Bái online về “Cần tăng cường công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng trong tình hình mới” (2009);

tác giả đánh giá rằng, mặc dù báo chí tỉnh nhà đã có nhiều thành tích, ưu điểm trong tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, lúng túng mà các tham luận của các đại biểu cũng đã đề cập Chúng ta cần nhìn nhận đúng, rõ và tập trung khắc phục những hạn chế ấy Báo chí còn ít chú ý đến việc phát hiện, cổ vũ, biểu dương những tấm gương người tốt việc tốt, những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ quê hương Tính hai chiều, tính diễn đàn chưa được phát huy thường xuyên Vẫn còn tình trạng thiếu cân đối nội dung tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng

Có những thông tin đăng tải còn mang tính suy diễn chủ quan, chưa nhạy bén Vẫn còn thiếu những bài viết về công tác xây dựng Đảng hay, hiệu quả, hấp dẫn, đi vào lòng người đọc Các bài viết còn mang tính chất phản ánh, chưa đi sâu vào phân tích nguyên nhân; các bài ký, phóng sự viết về công tác xây dựng Đảng chưa nhiều; phóng viên chưa phát hiện và lựa chọn được các chủ đề hay để viết về công tác này Thể tài bình luận về các vấn đề liên quan tới công tác xây dựng Đảng cũng còn ít Các chuyên mục, chương trình chuyên đề về công tác xây dựng Đảng chưa sâu, chưa hấp dẫn, chưa toàn diện, còn ít sáng tạo…[41, 14/1/2009]

Nhìn chung, các nghiên cứu liên quan đến tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí đã được quan tâm khá nhiều Mặc dù, các nghiên cứu ở những bối cảnh không gian, thời gian và khách thể nghiên cứu khác nhau nhưng điểm chung của các nghiên cứu đều đánh giá thực trạng và hiệu quả công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Có thể nói, các nghiên cứu này là cơ sở quan trọng đối với việc triển khai nghiên cứu đề tài của chúng tôi Qua rà soát, tổng quan tài liệu nghiên cứu trước đó cho thấy, chủ

đề nghiên cứu về phương thức thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí Cần

Thơ dường như còn bỏ ngõ và chưa được quan tâm một cách thỏa đáng Do

đó, việc triển khai nghiên cứu “Đổi mới phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ” là một trong những hướng nghiên cứu

có tính bổ sung và đắp đầy “khoảng trống” đối với chủ đề nghiên cứu về lĩnh vực báo chí tuyên truyền xây dựng Đảng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích: nghiên cứu thực trạng phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp đổi mới phương thức thông tin về Xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, luận văn thực hiện những nhiệm vụ sau đây:

- Khái quát cơ sở lý luận chung liên quan đến báo chí, báo điện tử, chức năng thông tin trên báo chí, báo điện tử và PT-TH

- Hệ thống những vấn đề liên quan công tác xây dựng Đảng dựa trên

tư tưởng Hồ Chí Minh, những vấn đề lý luận xây dựng Đảng hiện nay;

- Nghiên cứu thực trạng phương thức thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí, báo điện tử và đài PT-TH TP Cần Thơ hiện nay, đánh giá những ưu điểm, hạn chế phương thức thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí ở Cần Thơ; chỉ ra những vấn đề cần đổi mới để nội dung thông tin đi vào chiều sâu

và hiệu quả mong muốn

- Trên cơ sở phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp để đổi mới phương thức thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là Đổi mới phương thức thông tin

về công tác xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu :

Trong phạm vi luận văn, tác giả sẽ khảo sát tin, bài, chuyên đề, thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ (Khảo sát báo in và báo điện tử Cần Thơ, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình trên đài PT-TH

TP Cần Thơ, từ ngày 01/01/2014 đến tháng 03/2016; Điều tra ý kiến công chúng báo chí Cần Thơ từ tháng 12/2015 đến tháng 01/2016

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, tác giả thực hiện

những phương pháp nghiên cứu chính sau đây:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: gồm các công việc : sưu tầm, phân

tích, tổng hợp, lựa chọn… đối với tất cả tài liệu có liên quan đến đề tài, nhằm

hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến lĩnh vực đang nghiên cứu và

làm rõ hơn đề tài nghiên cứu của mình;

- Phương pháp nghiên cứu nội dung: khảo sát các tác phẩm báo chí,

các chuyên đề xây dựng Đảng có trên báo chí, báo điện tử, đài PT-TH Cần Thơ và phương thức thông tin về xây dựng Đảng của các cơ quan báo chí này,

từ đó đưa ra những đánh giá về ưu điểm, hạn chế của phương thức thông tin

về lĩnh vực xây dựng Đảng

- Phương pháp phân tích, so sánh văn bản, tài liệu: Phương pháp này

được vận dụng để làm rõ hơn đề tài nghiên cứu, thông qua việc phân tích, tổng hợp những số liệu, chứng cứ khoa học, luận cứ, luận điểm, để từ đó đánh

giá thực trạng, chỉ ra những thành công, hạn chế của báo chí Cần Thơ về lĩnh vực nghiên cứu

- Phương pháp ph ng vấn sâu: phỏng vấn các chuyên gia gắn với công

tác xây dựng Đảng, những nhà quản lý công tác báo chí, những nhà báo có kinh nghiệm tại Cần Thơ để có những ý kiến đánh giá chuyên môn về phương thức thông tin về xây dựng Đảng thật sự có hiệu quả trên báo chí Cần Thơ

- Phương pháp điều tra xã hội học: khảo sát, điều tra xã hội học, ghi

nhận ý kiến công chúng Cần Thơ đánh giá về chất lượng thông tin và phương thức thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí, mong muốn về việc nâng cao chất lượng thông tin về lĩnh vực này trong tương lai…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Luận văn cũng đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới phương thức thông tin xây dựng Đảng trên báo chí Cần Thơ để có hướng cải thiện, nâng cao hiệu quả hơn trong thời gian tới

Kết quả đạt được của luận văn sẽ giúp mở thêm hướng khai thác, thực hiện đề tài chuyên về xây dựng Đảng cho những người làm báo ở địa phương; đây cũng là tài liệu tham khảo bổ ích, giúp những người quan tâm tìm được

đặc điểm nổi bật trong phương thức chuyển tải thông tin và một số lưu ý khi thực hiện những đề tài này

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục,

nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương, 8 tiết, 29 mục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHƯƠNG THỨC

THÔNG TIN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ

1.1 Các khái niệm và thuật ngữ

1.1.1 Báo chí, báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình

Theo Luật Báo chí (sửa đổi 2016), "Báo chí là sản phẩm thông tin về các

sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử." [27, tr.08]

Còn theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền, “Báo chí được hiểu là phương tiện thông báo, thông tin về những sự việc mới diễn ra hàng ngày cho nhiều người biết Báo chí là phương tiện thông tin thời sự, phương tiện giao tiếp đại chúng, truyền thông giao tiếp đại chúng;

là diễn đàn cung cấp, trao đổi và chia sẻ thông tin trên phạm vi rộng rãi

Theo nghĩa hẹp, khái niệm báo chí được hiểu là những ấn phẩm báo chí và tạp chí; theo nghĩa rộng, báo chí bao gồm các loại hình: báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử.” [06, tr.129]

Toàn bộ nội dung thông tin của báo in xuất hiện đồng thời ngay trước mắt độc giả Việc tiếp nhận thông tin của công chúng đối với báo in chỉ qua thị giác - giác quan quan trọng nhất của con người trong mối quan hệ với thế giới xung quanh Chính vì vậy mà báo in có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, người đọc hoàn toàn chủ động trong việc tiếp nhận thông tin

từ báo in - chủ động từ việc chọn lựa thời điểm đọc, cách đọc, tốc độ đọc Tùy vào thời gian rảnh rỗi của mỗi người mà người đọc có thể nghiền ngẫm chi tiết hoặc lướt qua đề mục, tiêu đề và lựa chọn thông tin đọc trước, đọc sau theo ý thích, sở thích của mình Đây là thế mạnh của báo in, có khả năng chuyển tải những nội dung phức tạp và sâu sắc hơn các loại hình khác

Thứ hai, sự tiếp nhận thông tin từ báo in đòi hỏi người đọc hoàn toàn chủ động, phải tập trung trí não để phân tích, đánh giá và tiếp nhận, lưu trữ thông tin Dù có mặt hạn chế chuyển tải thông tin chậm hơn so với các loại hình báo chí khác, nhưng bù lại báo in đảm bảo sự chính xác về thông tin vì

có điều kiện được thẩm định, kiểm định rõ ràng, chặt chẽ hơn Do vậy, báo in trở thành nguồn tài liệu quý giá đối với người đọc vì những thông tin mà nó cung cấp; có thể được dùng làm tài liệu, luận cứ, luận chứng cho các công trình nghiên cứu khoa học

Báo nói (Báo Phát thanh):

Theo Luật Báo chí (sửa đổi 2016), “Báo nói là loại hình báo chí sử dụng tiếng nói, âm thanh, được truyền dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau”.[27, tr.08]

Âm thanh bao gồm ba yếu tố: lời nói, âm nhạc và tiếng động Phát thanh có 2 loại hình: phát thanh qua sóng điện từ; phát thanh truyền qua hệ thống dây dẫn [17, tr.14]

Phát thanh là sản phẩm của nền kỹ thuật điện tử ra đời trước truyền hình nên phát thanh đã từng được coi là loại hình truyền thông hiệu quả nhất

Sự sinh động của lời nói, âm nhạc, tiếng động truyền qua làn sóng radio đã từng được thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt

Nếu xét ở phương diện phủ sóng rộng thì phát thanh luôn vững vàng ở

vị trí số một so với tất cả các loại hình báo chí khác nhờ vào đặc điểm đơn

giản về kỹ thuật, rẻ tiền về phương tiện Thực tế ở Việt Nam, từ miền núi đến hải đảo xa xôi hay nông thôn hẻo lánh, các loại hình khác có thể gặp hạn chế, khó khăn về diện phủ sóng, phát hành… nhưng người tiếp nhận thông tin qua

hệ thống báo phát thanh vẫn rất dễ dàng, thuận tiện

Với mục tiêu thu hút thính giả, tạo ra sức sống cho làn sóng phát thanh, những người làm báo phát thanh hiện đại không chỉ quan tâm đến việc đem lại cho công chúng những thông tin nóng hổi, bổ ích với cuộc sống hàng ngày

mà còn chú trọng cách thể hiện những thông tin đó một cách thân tình, gần gũi “như nói với một người bạn” Người làm báo phát thanh ngày nay rất quan tâm đến những thói quen và sở thích của từng nhóm công chúng nghe đài, không ngừng cải tiến về hình thức và nội dung để các chương trình phát thanh đáp ứng nhu cầu, thị hiếu ở từng đối tượng, độ tuổi để vẫn luôn là người bạn đồng hành thủy chung của con người!

Báo hình (Báo truyền hình)

Theo Luật Báo chí (sửa đổi 2016), “Báo hình là loại hình báo chí sử dụng hình ảnh là chủ yếu, kết hợp tiếng nói, âm thanh, chữ viết, được truyền dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau”.[27,

tr 08-09]

Trong các loại hình truyền thông đại chúng, truyền hình là phương tiện ra đời muộn, là sản phẩm của nền văn minh khoa học công nghệ phát triển, thừa hưởng kinh nghiệm và thế mạnh của các loại hình khác Đó là sự khái quát, triết

lý của báo in; tính chuẩn xác cụ thể bằng hình ảnh, âm thanh của điện ảnh, phát thanh; tính hình tượng của hội họa; cảm xúc tư duy của âm nhạc

Nếu chỉ xét trên bình diện quá trình làm ra một tác phẩm – sản phẩm, thì ở báo in mỗi bài báo có thể là sản phẩm riêng, là sự sáng tạo riêng của mỗi

cá nhân, mỗi nhà báo; nhưng tác phẩm truyền hình lại mang dấu ấn của cả một tập thể bao gồm đạo diễn, biên kịch và những người làm kỹ thuật Sản

phẩm truyền hình luôn đòi hỏi sự thống nhất, hòa quyện, ăn ý của đoàn làm phim, giữa biên tập và người quay phim

Báo điện tử:

Theo Luật Báo chí (sửa đổi 2016), “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử” [27, tr.09]

Theo TS Nguyễn Thị Trường Giang: “Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương tác cao.” [14, tr.67]

Báo điện tử có thể đảm đương nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền hình

và báo in, có nhiều ưu điểm vượt trội so với loại hình báo chí truyền thống, trở thành kênh truyền thông vô cùng hiệu quả, đặt các phương tiện truyền thông đại chúng khác vào một cuộc đua tranh quyết liệt

Báo điện tử có nhiều ưu thế ở khả năng tương tác: tương tác qua lại giữa tờ báo và công chúng, giữa công chúng với nhau, tạo điều kiện thuận lợi thiết lập các diễn đàn báo chí; khả năng đa phương tiện; tính thời sự với khả năng truy cập thông tin nhanh, mới, nóng và nằm ở tâm điểm Tính thời sự của báo điện tử đạt đến tính phi định kỳ Ngoài ra, báo điện tử còn có thế mạnh nổi trội hơn các loại hình báo chí khác ở khả năng lưu giữ, tìm kiếm và truy xuất thông tin hết sức nhanh chóng, dễ dàng

1.1.2 Thông tin, phương thức thông tin

Thông tin có nghĩa là thông báo tin tức Là một thuật ngữ nền tảng của báo chí, “thông tin” liên quan trực tiếp đến tính hiệu quả của các phương tiện thông tin đại chúng, đến những đòi hỏi về phương pháp, hình thức sáng tạo của nhà báo, đến nguyên tắc về sự tác động qua lại giữa báo chí và công chúng

Thông tin là đặc trưng của mối quan hệ giữa thông báo và người tiếp

nhận thông báo; những gì người tiếp nhận lựa chọn, thử nghiệm và so sánh, đánh giá trong thông báo mới là thông tin Để đáp ứng nhu cầu của công chúng, đòi hỏi thông tin phải đáp ứng một loạt các yếu tố như tính thời sự, hấp dẫn, phù hợp lợi ích, sức gây ấn tượng tâm lý mạnh mẽ…Muốn vậy, thông tin báo chí phải mới mẻ, đặc sắc ở những giá trị, tri thức, tư tưởng mà công chúng chưa biết đến, chưa được tiếp cận; hình dung lại các hiện tượng, vấn đề, sự kiện quá khứ vẫn có giá trị trong đời sống thực tế, động viên con người tích cực suy nghĩ và hành động trong điều kiện mới Điều quan trọng hơn là tính dễ hiểu của văn bản thông qua kết cấu chặt chẽ, mạch lạc, ngôn ngữ và cách diễn đạt một cách giản dị mà không tầm thường Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, nhiều lần nhắc nhở những người cầm bút, trước khi viết phải đặt ra và trả lời một loạt câu hỏi: “Vì ai mà mình viết?”, “Viết cho ai xem?”, “Viết để làm gì?”, “Viết thế nào cho phổ thông, dễ hiểu, ngắn gọn dễ đọc?” v.v [29, tr.443]

Xem xét tác phẩm báo chí từ góc độ ngữ nghĩa có thể thấy các cấp độ khác nhau: thông tin mô tả, thông tin phân tích, thông tin khái quát và thông tin hướng dẫn; trong đó, thông tin phân tích được hình thành trên cơ sở tư duy

về những cái đang có dưới ánh sáng lý tưởng xã hội của nhà báo Những sự kiện vấn đề của đời sống hiện thực được nhà báo mổ xẻ, phân giải để tìm ra các mối quan hệ, các yếu tố ảnh hưởng, phát hiện nguyên nhân và hệ quả của chúng Thông tin phân tích có ý nghĩa rất to lớn trong việc thực hiện các đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Thông tin hướng dẫn là thông tin mang lại cho công chúng những hình dung cụ thể về phương hướng, phương pháp hành động, về mục đích và khả năng đạt được mục đích dựa trên các điều kiện hiện thực

Trong mối quan hệ nhà báo – tác phẩm – công chúng, hiệu quả của báo chí phụ thuộc vào khả năng thuyết phục của nội dung thông tin Khả năng

thuyết phục ấy bị quy định bởi một loạt yếu tố như khả năng phát hiện nội dung thông tin, tính khách quan, toàn diện trong phản ánh thông tin, mức độ đáp ứng nhu cầu thông tin của xã hội [42, tr.25-29]

Nói cách khác, trong hoạt động báo chí, thông tin là công cụ chủ yếu để nhà báo thực hiện mục đích của mình Thông tin trở thành cầu nối giữa báo chí và công chúng Tác phẩm khi đăng tải trên các phương tiện truyền thông

và báo chí, đối với công chúng, tác phẩm đó mới chỉ thể hiện qua chất lượng của thông tin tiềm năng, bởi thông tin đó có được công chúng tiếp nhận hay không Có nhiều tác phẩm báo chí không thể đến được với công chúng do lỗi

kỹ thuật chuyển tải, do công chúng không có thời gian, hay do bản thân tác phẩm chưa đủ sức hấp dẫn Điều này dẫn đến thực trạng thông tin tiềm năng đôi khi không chuyển thành thông tin hiện thực, hay nói cách khác là hiệu quả thông tin không có được, không đạt được theo mong muốn

Mỗi thông điệp truyền thông hoàn chỉnh, được phát qua kênh truyền, đến người nhận là một quá trình chuyển từ thông tin tiềm năng sang thông tin hiện thực Vì thế , hiệu quả của hoạt động thông tin cũng cần được xem xét từ quan điểm thông tin, thể hiện mối quan hệ giữa thông tin tiềm năng và thông tin hiện thực Công chúng tiếp nhận thông tin (về số lượng và chất lượng) thông qua việc tiếp xúc với các tác phẩm (thông tin tiềm năng) thường trải qua hai bước:

Bước một là lựa chọn trong tác phẩm những gì thỏa mãn nhu cầu của

họ Ví dụ một bài báo có chứa đựng 100 đơn vị thông tin tiềm năng (có thể coi một đơn vị thông tin là một ý trọn vẹn trong tác phẩm), nhưng người đọc chỉ tiếp nhận được 20 đơn vị (thông tin hiện thực) Như vậy số lượng thông tin tiềm năng trở thành thông tin hiện thực là 20%

Bước hai là việc xử lý thông tin hiện thực: do ảnh hưởng của thông tin hiện thực vừa được tiếp nhận đã làm thay đổi nhận thức, tính cách của quần

chúng Thông tin mới đã tác động làm hình thành các khái niệm, quan điểm, mục đích… bằng những cách khác nhau như hệ thống hóa, phát triển, làm sâu sắc hơn, điều chỉnh hay phá vỡ đi, làm giảm giá trị đi… Sự thay đổi này không do số lượng mà do chất lượng thông tin được tiếp nhận Tính chất của những thông tin dạng này phản ánh chức năng của nó

Mức độ chất lượng của thông tin không phụ thuộc vào khối lượng được tiếp nhận mà phụ thuộc vào ý nghĩa, giá trị và ảnh hưởng của nó đối với công chúng Do vậy, để có thể tạo ra hiệu quả thông tin, chúng ta cần chú trọng cùng một lúc cả hai yếu tố số lượng và chất lượng và đảm bảo tính cân đối của cả hai yếu tố này

Do vậy, có thể nói hiệu quả thông tin là phép so sánh chỉ mối quan hệ trước – sau, cao – thấp, nhiều – ít giữa kết quả đạt được của quá trình thông tin (đầu ra) và chi phí về mặt thời gian, công sức và nguồn lực (đầu vào) Thương số của hai yếu tố này càng nhỏ thì hiệu quả càng cao, nghĩa là hoạt động cung cấp thông tin được công chúng tiếp nhận và thay đổi hành vi theo mục đích, định hướng của chủ thể thông tin càng lớn [05, 4/2/2016]

Hiệu quả thông tin còn có mối liên hệ và ảnh hưởng trực tiếp giữa năng lực chuyên môn của người cung cấp thông tin và năng lực tiếp cận thông tin của công chúng Chính vì vậy, đội ngũ nhà báo - những người trực tiếp tạo ra sản phẩm báo chí truyền thông không ngừng nâng cao trình độ nhận thức, lý luận chính trị, nghiệp vụ chuyên môn, trang bị tốt kiến thức về văn hóa – xã hội; kết hợp với cải tiến, đầu tư thỏa đáng các phương tiện trang thiết bị hiện đại để đáp ứng năng lực, nhu cầu tiếp cận thông tin của công chúng một cách tốt nhất, hiệu quả nhất

Muốn có nhận thức đúng đắn về thông tin, cần xác định được mục đích hoạt động của báo chí, đồng thời phải nêu lên định hướng có tính nguyên tắc cho những hoạt động thực tiễn của một nền báo chí Định hướng rõ ràng sẽ

trang bị cho nhà báo phương thức thông tin và biết cách vận dụng thông tin có hiệu quả để thực hiện chức năng của báo chí

Phương thức thông tin:

Phương thức là cách thức và phương pháp (nói tổng quát); là cách thức nhận thức, nghiên cứu hiện tượng của tự nhiên và đời sống xã hội; là hệ thống các cách sử dụng để tiến hành một hoạt động nào đó [49, tr.984]

Phương thức thông tin của báo chí cũng rất phong phú, linh hoạt, từ đưa tin sự kiện, giải thích và phân tích, bình luận, chuyên luận cho đến các dạng thức tiểu phẩm, bút ký, tranh ảnh, biếm họa… phù hợp với mục đích và nhiệm vụ thông tin, tâm lý, sở thích công chúng – nhóm đối tượng, tâm lý và tâm trạng xã hội Do đó, thông tin báo chí không chỉ một chiều từ “trên xuống”, mà không kém phần quan trọng là chiều từ “dưới lên”… Chỉ khi nào báo chí thể hiện và đảm nhận được vai trò tương tác xã hội và thông qua đó dẫn dắt, hướng dẫn được dư luận xã hội thì nó mới thực sự thu hút được công chúng và dư luận xã hội vào tầm ảnh hưởng chính trị của mình

Phương thức thông tin xây dựng Đảng

Báo chí Việt Nam trực tiếp tuyên truyền tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản và pháp luật của Nhà nước Việt Nam Bao gồm: tuyên truyền nội dung quan điểm, đường lối, chính sách pháp luật đồng thời giáo dục và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho nhân dân Phương thức chủ yếu mà báo chí nước ta thường làm là giới thiệu nội dung cơ bản của văn bản; phân tích thực tiễn quá trình thực hiện nhằm giải thích và vận động nhân dân thực hiện; biểu dương những nơi làm đúng, làm tốt, những tấm gương người tốt, việc tốt; phê phán và đấu tranh với những nơi làm dở, làm sai; kích thích tính tích cực xã hội; tạo lập sự đồng thuận xã hội và xây dựng ý thức, thái độ chính trị tích cực trong nhân dân [06, tr.156]

Trong các loại hình truyền thông đại chúng, thông tin báo chí phong phú và đa dạng nhất

Quá trình thông tin phong phú, đa dạng, nhiều chiều, báo chí phát huy tốt hơn vai trò của mình trong mối quan hệ với dư luận xã hội Tuy nhiên, thông tin nhiều chiều cũng là vấn đề khá phức tạp và còn tùy thuộc vào hai yếu tố: tư duy chính trị và tính chuyên nghiệp của báo chí Nếu trong một xã hội mà nạn lạm dụng quyền lực còn phổ biến, dân chủ còn nhiều hạn chế thì khó có thể có thông tin báo chí nhiều chiều; thông tin báo chí khó có thể soi rọi vào bản chất những vấn đề phức tạp của đời sống xã hội… [06, tr.159-160]

1.1.3 Đổi mới phương thức thông tin xây dựng Đảng

Thời gian qua, khi đất nước bước vào thời kỳ hội nhập quốc tế, kinh tế

- xã hội phát triển đã kéo theo nhiều thay đổi về đời sống, văn hóa kể cả nhận thức chính trị Thông tin báo chí theo đó cũng có khá nhiều thay đổi; khuynh hướng chạy theo thị hiếu phục vụ đơn thuần nhu cầu giải trí, cá nhân tăng dần, sự quan tâm tình hình chính trị giảm đáng kể trước thực trạng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng, chức vụ, quyền hạn nhũng nhiễu, tiêu cực đã tác động xấu đến uy tín của Đảng, Nhà nước, ảnh hưởng lòng tin của nhân dân Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII đã nhận định nguyên nhân sâu xa nảy sinh hiện tượng này là do:

“Công tác thông tin, tuyên truyền về thực hiện Nghị quyết có lúc, có nơi chưa đầy đủ, kịp thời, chưa định hướng được dư luận; một số địa phương, đơn vị còn buông l ng khâu kiểm tra, giám sát việc thực hiện và khắc phục, sửa chữa khuyết điểm.” [09, tr.185]

Ban Chấp hành Trung ương cũng đã rút ra một số nguyên nhân cụ thể

Đó là: Chậm đổi mới tư duy về công tác xây dựng Đảng trong điều kiện mới Nhận thức chưa đầy đủ và sâu sắc, có mặt chưa rõ, chưa thống nhất một số vấn đề quan trọng ở tầm quan điểm, chủ trương Chưa thật sự phát huy dân

chủ trong Đảng, phát huy vai trò giám sát, tham gia của nhân dân vào công tác xây dựng Đảng Việc tổ chức thực hiện nghị quyết, chủ trương về xây dựng Đảng chưa nghiêm, còn thiếu các biện pháp cụ thể, khả thi Nhiều cấp

ủy Đảng và bí thư cấp ủy chưa đầu tư đúng mức thời gian, công sức cho công tác xây dựng Đảng Lãnh đạo, chỉ đạo, kiện toàn tổ chức, đổi mới công tác cán bộ thiếu đồng bộ, kiên quyết, hiệu quả thấp [09, tr.198]

Từ đó, Đại hội đề ra phương hướng tiếp tục đổi mới công tác lý luận, tư tưởng; tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị; Đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng

Về phần mình, báo chí cũng tự kiểm điểm, tự soi rọi mặt mạnh, những điều làm được để phát huy và những điều chưa làm được, hạn chế, khuyết điểm để khắc phục; tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó Đó là việc nâng cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng, trước công chúng về nội dung, chất lượng thông tin; đảm bảo tinh thần có xây, có chống, góp phần làm trong sạch tổ chức Đảng Cụ thể: một mặt biểu dương người tốt, việc tốt; đồng thời kiên quyết đấu tranh, vạch ra những việc chưa tốt, những cán bộ, đảng viên sa sút ý chí, sai phạm; phản bác những luận điệu xấu của các thế lực thù địch, mưu đồ chống phá cách mạng nước ta; định hướng chính trị, tư tưởng, kiên định lập trường xã hội chủ nghĩa, một lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng

Muốn làm tốt những yêu cầu, nhiệm vụ nêu trên, báo chí cần tập trung đổi mới phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng Có thể

có nhiều cách phân chia phương thức thông tin khác nhau dựa vào các tiêu chí khác nhau Chẳng hạn, phân theo hình thức thì có phương thức thông tin trực tiếp, phương thức thông tin gián tiếp; phân chia theo chiều tác động của thông tin thì có phương thức thông tin một chiều, phương

thức thông tin đa chiều… Nhưng có lẽ, phương thức thông tin theo nội dung là phù hợp hơn cả, vì nó vừa bao quát bề rộng phản ánh, vừa có thể

đi sâu, nhấn mạnh bề sâu của thông tin, hiệu quả phong trào, kể cả ghi nhận ý kiến, phản ánh, phản hồi từ công chúng (nếu có)

Phương thức thông tin theo nội dung thường được báo chí thể hiện, bao gồm 4 phương thức như sau:

 Phương thức thông tin theo chủ đề, kế hoạch của báo chí: đây là nhiệm vụ thường xuyên được cơ quan báo và từng phóng viên chủ động hoạch định, vạch ra theo từng giai đoạn để đảm bảo thông tin xuyên suốt, hiệu quả

 Phương thức thông tin theo dòng sự kiện chính trị quan trọng của Đảng: phương thức này một mặt cũng dựa vào chủ đề, kế hoạch; nhưng mặt khác dựa vào sự kiện riêng lẻ, có cân nhắc mức độ thông tin đậm – nhạt, trước – sau tùy sự kiện xảy ra; từ đó quyết định phương thức thông tin từng giai đoạn trước – trong – sau cụ thể của dòng sự kiện, tìm trọng điểm, giới thiệu điển hình nào… tạo ra điểm nhấn, hình thành vệt tuyên truyền đậm nét, hiệu quả hơn rất nhiều so với phương thức thông tin theo kế hoạch, chủ đề bình thường

 Phương thức thông tin theo hoạt động của công tác xây dựng Đảng (chính trị, tư tưởng – tổ chức, cán bộ - kiểm tra, giám sát trong Đảng): là cơ sở giúp cho nhà báo xem xét, quán xuyến, chọn chủ

đề, đề tài cụ thể hơn để đánh giá, phản ánh hoạt động của tổ chức Đảng sâu sát hơn, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện

 Phương thức thông tin theo chân dung cá nhân, tổ chức: phương thức này được sử dụng để nêu gương cá nhân tiêu biểu, tập thể điển hình trong phong trào cách mạng ở địa phương, cơ sở

Đổi mới phương thức thông tin chẳng những tập trung các nội dung về phương thức nêu trên đây, mà còn được hiểu là đổi mới cách chọn lựa đề tài, góc nhìn, quan điểm đánh giá và tinh thần đấu tranh, phê bình thẳng thắn trước phong trào và hoạt động thực tiễn ở địa phương, cơ sở Sự đổi mới này

sẽ giúp cho Đảng đánh giá chính xác hơn đội ngũ và tổ chức chính trị của mình để có biện pháp, giải pháp phù hợp tiến hành đổi mới, chỉnh đốn Đảng ngày một hoàn thiện hơn, xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp vô sản

Do vậy, báo chí nói chung và mảng báo chí thông tin về công tác xây dựng Đảng nói riêng càng phải phát huy những ưu điểm, mặt mạnh vốn có của mình; đồng thời mạnh dạn, khéo léo tham gia đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực, sa sút ý chí chiến đấu, thoái hóa biến chất, tự diễn biến, tự chuyển hóa ở một số cán bộ, đảng viên và tổ chức cơ sở Đảng với mục tiêu góp phần làm trong sạch đội ngũ, lành mạnh hóa cơ thể thống nhất của Đảng Hơn lúc nào hết, những lời dạy của Bác về vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng; phê bình và tự phê bình; về hình thức - nội dung, về phương thức thông tin đối với báo chí về xây dựng Đảng lại càng thiết thực và càng có ý nghĩa!

1.1.4 Đảng Cộng sản Việt Nam và công tác Xây dựng Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng nước ta, chấm dứt thời kỳ bế tắc, khủng hoảng về đường lối của cách mạng Việt Nam trong hơn hai phần ba thế kỷ, kể từ khi nước ta bị đế quốc Pháp xâm lược

“ Việc thành lập Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam ta Nó chứng t rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng.” [33, tr.152]

“Xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa cơ chế xây dựng

và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất,

năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện.” [43, tr.09]

Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, là một bộ phận không thể tách rời lý luận Mác – Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh về đảng cách mạng của giai cấp công nhân Công tác xây dựng Đảng phải thể hiện được tính chiến đấu, tính cách mạng và khoa học, khẳng định đường lối, quan điểm, tư tưởng, việc làm đúng đắn, sáng tạo; phê phán, khắc phục những nhận thức, tư tưởng mơ

hồ, lệch lạc, những hành động sai trái, đi ngược lại lợi ích của Đảng, của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc

Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là thể hiện sức mạnh và hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với sự phát triển xã hội Sức mạnh đó bắt nguồn từ sự thống nhất giữa ba mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức

Nội dung xây dựng Đảng về chính trị bao gồm: xây dựng cương lĩnh chính trị của Đảng dựa trên sự vận dụng chủ nghĩa Mác – Lenin vào thực tiễn cách mạng; căn cứ vào sự phát triển của tình hình cụ thể xác định đường lối, nhiệm vụ cụ thể cho từng thời kỳ, chuyển hướng mục tiêu, phương pháp đấu tranh một cách kịp thời và chính xác; biến đường lối chung ấy thành quy hoạch, kế hoạch, những chủ trương, phương hướng cụ thể, phù hợp với điều kiện từng ngành, từng địa phương, từng đơn vị, có tác dụng hướng dẫn hành động hàng ngày của các tổ chức Đảng, của cán bộ, đảng viên và quần chúng;

tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, chính sách và những nhiệm

vụ chính trị cụ thể của mỗi tổ chức Đảng

Xây dựng Đảng về tư tưởng làm cho chủ nghĩa Mác – Lenin, tư tưởng

Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng và của xã hội; nâng cao phẩm chất cách mạng của cán bộ, đảng viên, xây dựng bản lĩnh chính trị của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác – Lenin, thông suốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đấu tranh chống chủ nghĩa

cá nhân, cơ hội và mọi ảnh hưởng tư tưởng phi vô sản Trong điều kiện Đảng cầm quyền, công tác tư tưởng của Đảng còn phải coi trọng nâng cao kiến thức khoa học, kỹ thuật, năng lực tổ chức, quản lý cho cán bộ, đảng viên

Tổ chức là sức mạnh vật chất của Đảng Khi chưa có tổ chức, những người cộng sản chỉ có sự liên hệ về mặt tư tưởng Khi có tổ chức, những người cộng sản mới liên kết trong một đội ngũ vững chắc, có kỷ luật nghiêm minh, nhờ đó mới có sức mạnh để tiến hành cách mạng Vì vậy, vấn đề xây dựng Đảng về mặt tổ chức luôn được các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lenin xác định là nhiệm vụ trung tâm của các đảng cách mạng

Xây dựng Đảng vững mạnh trên cả ba mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức là phương châm cơ bản về xây dựng Đảng, được quy định trong Điều lệ

Đảng “Đảng Cộng sản Việt Nam được xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức” [10, tr.06]

Ngày nay, điều kiện, hoàn cảnh trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi, cả những tác động tích cực và tiêu cực, đòi hỏi Đảng phải có tư duy mới,

có tầm nhìn chiến lược, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng phải ngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm vai trò lãnh đạo bền vững của Đảng

1.2 Vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong thông tin về công tác XDĐ

1.2.1 Vai trò, nhiệm vụ báo chí nói chung

Lý luận báo chí vô sản và thực tiễn hoạt động của các phương tiện thông tin đại chúng đã chỉ ra vai trò và ý nghĩa vô cùng to lớn của báo chí trong sự hình thành đời sống tinh thần của quần chúng nhân dân lao động

Vấn đề đặt ra cho báo chí là lôi cuốn hàng triệu, hàng triệu nhân dân lao động, phát huy trí tuệ và tài năng của họ trong công cuộc sáng tạo lịch sử

Tính tự giác cao của con người chỉ có thể hình thành trên cơ sở nhận thức một cách toàn diện và sâu sắc thế giới xung quanh – những quy luật của

tự nhiên và xã hội, các quá trình và khuynh hướng vận động của đời sống xã hội, và lịch sử

Hơn thế nữa, báo chí giúp cho công chúng nhìn nhận, đánh giá bức tranh ấy, xác định được tính chất hoạt động của mình trong đó và định hướng các hành vi ý thức, các hành động tương lai của mình Ở đây, yêu cầu về sự định hướng toàn diện của quần chúng xã hội trở thành chức năng mục đích có

ý nghĩa quyết định trong toàn bộ hoạt động tư tưởng của các phương tiện thông tin đại chúng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói : “Báo chí ta không phải để cho một số ít

người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền giải thích đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, cho nên phải có tính chất quần chúng và tinh thần chiến đấu Mỗi tờ báo như báo của nông dân, báo của công nhân, báo của thanh niên, báo của phụ nữ v.v… nên có đặc điểm của nó, về hình thức thì không rập khuôn ; rập khuôn thì báo nào cũng thành khô khan, làm

cho người xem dễ chán” [32, tr.170]

Người còn khẳng định trách nhiệm báo chí là người tuyên truyền, người cổ động, người tổ chức chung, người lãnh đạo chung Vì vậy, nhiệm vụ của người làm báo là quan trọng và vẻ vang Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ

ấy thì phải cố gắng học tập chính trị, nâng cao tư tưởng, đứng vững trên lập trường giai cấp vô sản; phải nâng cao trình độ văn hóa, phải đi sâu vào nghiệp

vụ của mình

1.2.2 Vai trò, nhiệm vụ báo chí thông tin về công tác xây dựng Đảng

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, Đảng ta đã xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm và xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt Vì vậy, thông tin về công tác xây dựng Đảng trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác tư tưởng Tham gia thông tin về xây dựng Đảng có nhiều lực lượng, trong đó báo chí là một trong những lực lượng chủ yếu

Xây dựng Đảng là mảng đề tài truyền thống và quan trọng hàng đầu của báo chí cách mạng Việt Nam Ngay từ số báo đầu tiên phát hành ngày 21-6-1925 của báo Thanh niên – tờ báo cách mạng đầu tiên do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, nhiệm vụ tuyên truyền xây dựng Đảng đã được đặt lên đôi vai của báo chí Với 200 số báo, đặc biệt là 88 số đầu [37, tr.108], báo Thanh niên

đã mở đầu cho việc truyền bá học thuyết, tư tưởng giải phóng dân tộc, giáo dục lòng yêu nước theo quan điểm cách mạng và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lenin vào nước ta Ngay từ số báo thứ 2, báo đã viết: “Lịch sử các nước dạy chúng ta rằng, chỉ bằng con đường cách mạng, thì mới có thể tiến tới hình thành được một chính thể có nền giáo dục, công nghiệp, tổ chức phục vụ xã hội tốt đẹp” [37, tr.109]Trong nhiều số báo, Thanh niên đã trực tiếp tuyên truyền về chủ nghĩa cộng sản, về chính đảng cách mạng, góp phần quan trọng chuẩn bị về lý luận, chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

Tiếp nối phương hướng chính trị và nhiệm vụ mà báo Thanh niên đã vạch ra, báo chí của Đảng sau này cũng đã thường xuyên quan tâm thông tin, tuyên truyền về đề tài xây dựng Đảng Trong thời kỳ bí mật và kháng chiến, báo chí cách mạng thường xuyên nêu gương các tổ chức Đảng, các cán bộ, đảng viên gương mẫu trong sự nghiệp cách mạng; tổ chức và vận động quần chúng học tập, làm theo những người cộng sản gương mẫu, trung kiên; phổ biến, giải thích chủ trương, đường lối của Đảng tới quần chúng và kịp thời tổng kết các bài học, kinh nghiệm công tác Đảng để nhân rộng và phát huy Song song đó, báo chí còn đấu tranh phê phán các hiện tượng tiêu cực, thoái hóa, biến chất trong hàng ngũ cán bộ, đảng viên

Nếu nội dung thông tin hay đối tượng phản ánh về công tác xây dựng Đảng bao gồm: xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; xây dựng Đảng về tổ chức cán bộ; công tác kiểm tra thi hành kỷ luật trong Đảng; Chống tiêu cực và

tình trạng suy thoái về đạo đức lối sống trong Đảng… thì qua đó, có thể khái quát vai trò của báo chí thông tin về công tác xây dựng Đảng thể hiện ở các mặt công tác cụ thể, như sau:

- Là nơi truyền bá lý tưởng mục tiêu chính trị của Đảng tới toàn thể đảng viên và nhân dân, bảo đảm thống nhất ý chí và hành động trong Đảng trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đấu tranh chống các luận điệu cơ hội, bè phái, bất mãn hòng làm suy yếu Đảng

- Tuyên truyền sâu rộng các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; tổ chức, vận động bạn đọc, bạn nghe đài, xem truyền hình tham gia vào các hoạt động chính trị quan trọng của Đảng Đồng thời phản ánh chiều ngược lại, làm tốt vai trò cầu nối giữa Đảng với quần chúng nhân dân, giúp Đảng đã có cái nhìn khách quan hơn về chất lượng lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị ở các cơ

sở xã, phường, thị trấn; từ đó, đề ra nhiều quyết sách kịp thời nhằm từng bước tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của

hệ thống chính trị ở cơ sở

- Đấu tranh chống các quan điểm sai trái và thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, triển khai phê phán một cách có hệ thống các luận điệu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng

- Tuyên truyền các điển hình tiên tiến, gương tốt đảng viên, tạo ra nhiều hình mẫu, những bài học kinh nghiệm để các nơi khác học tập, noi theo

- Là diễn đàn thảo luận về việc cải tiến sinh hoạt Đảng ở chi bộ, đảng

bộ, nâng cao sức chiến đấu và hiệu quả lãnh đạo của Đảng ở cơ sở; chất lượng lãnh đạo của các đảng bộ, chi bộ cơ sở, tình hình thực hiện dân chủ trong Đảng và trong nhân dân; Xây dựng khối đại đoàn

kết, chống bè phái, chia rẽ trong nội bộ Đảng… giúp cán bộ, đảng viên từng bước trưởng thành, lắng nghe ý kiến phê bình của quần chúng, thiết thực chăm lo đời sống nhân dân

- Phê phán căn bệnh chạy theo thành tích và tình trạng mất đoàn kết kéo dài ở nhiều tổ chức Đảng, kể cả ở cấp tỉnh, thành phố; chỉ rõ nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng giảm sút ý chí, tính chiến đấu và năng lực lãnh đạo của tổ chức Đảng ở cơ sở, nhất là khi có tình hình phức tạp xảy ra

Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII đã cho phép báo chí được tham gia công tác giám sát, kiểm tra xây dựng Đảng, ghi nhận vai trò và đóng góp quan trọng của báo chí trong công tác tuyên truyền về xây dựng và chỉnh đốn Đảng [03, tr.13 - 18]

Nhìn lại lịch sử hơn 90 năm vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam,

có thể khẳng định báo chí luôn là một lực lượng quan trọng trong cuộc đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lối lãnh đạo của Đảng Thông qua hoạt động nghiệp vụ của mình, báo chí có những đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh

1.2.3 Nhiệm vụ của báo chí thông tin về công tác xây dựng Đảng trong thời kỳ mới :

Hoạt động báo chí luôn gắn liền với nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước Tại hội nghị đánh giá hoạt động báo chí năm 2013 và triển khai nhiệm

vụ 2014, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phạm Thành Hưng đánh giá rằng, năm 2014, tình hình thế giới tiếp tục có những diễn biến phức tạp, vẫn tiềm ẩn nguy cơ khó lường Tình hình trong nước, kinh tế tiếp tục khó khăn, thách thức do kinh tế phục hồi chậm, thiên tai lũ lụt, dịch bệnh có thể diễn biến phức tạp Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh thực hiện “diễn biến hòa bình” trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư

tưởng, văn hóa Bối cảnh này đặt ra cho báo chí những nhiệm vụ hết sức cần thiết phải thực hiện Trong đó, nhiệm vụ liên quan về hoạt động xây dựng Đảng gồm các nhiệm vụ:

Thứ nhất, căn cứ vào chức năng nhiệm vụ, tôn chỉ mục đích, các cơ quan báo chí cần xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phản ánh kịp thời, trung thực, chính xác sự đồng tình, hưởng ứng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đối với Nghị quyết Đại hội XI, Nghị quyết của các Hội nghị Trung ương, Nghị quyết Bộ Chính trị, đặc biệt Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Chỉ thị 03-CT/TƯ

Thứ hai, báo chí tuyên truyền, cổ vũ, động viên các phong trào thi đua yêu nước nhằm thực hiện có kết quả các nghị quyết của Quốc hội, các luật mới ban hành và các chính sách, giải pháp chỉ đạo, điều hành của chính phủ, các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế của đất nước ta

Thứ ba, tuyên truyền, nhân rộng các phong trào thi đua yêu nước, các tập thể cá nhân điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt

Thứ tư, chủ động tích cực đấu tranh, phê phán quan liêu tham nhũng, lãng phí, các tiêu cực và tệ nạn xã hội; góp phần ngăn chặn đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống; phát huy vai trò chủ lực trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, vu khống, xuyên tạc tình hình đất nước

Thứ năm, tuyên truyền về các sự kiện quan trọng của đất nước theo định hướng

Thứ sáu, thực hiện nghiêm chỉ đạo, định hướng tuyên truyền các vấn đề phức tạp, nhạy cảm theo quy chế của Ban Bí thư

Thứ bảy, tuyên truyền nhiệm vụ cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tăng

cường chống tham nhũng, tiêu cực, xây dựng nền hành chính công khai minh bạch, tăng cường liêm chính trong hoạt động công vụ

Thứ tám, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí và công tác quản lý Nhà nước về báo chí

Thứ chín, tăng cường hơn nữa công tác bồi dưỡng, tập huấn kiến thức quản lý báo chí, nâng cao nhận thức chính trị, nghiệp vụ chuyên môn cho lãnh đạo cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí [18, 15/1/2014]

1.3 Tiêu chí phương thức thông tin về công tác xây dựng Đảng

Hiện nay, tùy theo quan điểm, góc nhìn, mục đích tiếp cận nguồn thông tin, mà tiêu chí phân loại phương thức thông tin có nhiều dạng khác nhau: phân theo chiều tác động thì có phương thức thông tin đơn chiều, phương thức thông tin đa chiều; phân theo hình thức thì có phương thức trực tiếp, phương thức gián tiếp Tuy nhiên, qua khảo sát báo chí cho thấy, báo chí tập trung thông tin, phản ánh về công tác xây dựng Đảng tập trung ở 4 phương thức thông tin về nội dung chủ yếu như sau:

1 Thông tin theo chủ đề, kế hoạch của báo chí – đây là những mảng đề tài thường xuyên, nhiệm vụ chính trị được Đảng và Nhà nước giao: giới thiệu,

cổ vũ phong trào thi đua sản xuất, phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội; sinh hoạt, đời sống mọi mặt của người dân…; những ngày kỷ niệm hàng năm…

2 Thông tin theo dòng sự kiện chính trị quan trọng của Đảng – loại thông tin này được báo, đài tập trung phản ánh dựa vào những ngày kỷ niệm trọng đại của đất nước như Thành lập Đảng 3-2; Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30-4; Sinh nhật Bác Hồ 19-5; Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9 … nhất là vào dịp năm chẵn 5 năm, 10 năm Riêng năm 2015 và

2016, ngoài các dịp năm chẵn còn có sự kiện Đại hội Đảng các cấp ở cơ sở, huyện, tỉnh và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng là chủ đề lớn, xuyên suốt của báo chí địa phương Song song đó, báo chí cũng thường xuyên

tuyên truyền về các hoạt động phong trào, công trình thi đua lập thành tích chào mừng đại hội Đảng các cấp Trong đó, thành phố xác định 31 công trình trọng điểm, mở mới 16 công trình phục vụ dân sinh và hàng trăm công trình lớn, nhỏ ở khắp các địa bàn quận, huyện … được người dân tích cực hưởng ứng, đồng tinh tham gia, tạo ra khí thế ngày hội lớn hết sức phấn khởi

3 Thông tin theo hoạt động của công tác xây dựng Đảng – Báo chí dựa vào những nội dung chính của công tác xây dựng Đảng, tập trung tuyên truyền về chính trị - tư tưởng, tổ chức - cán bộ, kiểm tra - giám sát… Ở lĩnh vực này, báo chí Cần Thơ mà nổi bật là báo in, báo điện tử Cần Thơ với thế mạnh về thể loại phóng sự, ghi nhanh, hồi ký, ảnh …với đội ngũ phóng viên chính trị hùng hậu, tham gia mảng xây dựng Đảng khá đều tay, đã khai thác, giới thiệu được nhiều chi bộ, Đảng bộ củng cố, khắc phục sau kiểm điểm, phê bình theo tinh thần NQTW 4, khóa XI Tuy nhiên, báo chỉ mới khai thác những mặt hạn chế được đúc kết qua hội họp của chi bộ, Đảng bộ mà chưa chỉ ra được hướng khắc phục hiệu quả, hướng sửa chữa từ người, tổ chức liên quan, phần nào chưa thật sự đáp ứng nhu cầu và chưa thuyết phục công chúng, bạn đọc

4.Thông tin theo chân dung cá nhân, tổ chức – đây là nội dung tuyên truyền về gương người tốt, việc tốt trong đảng viên và các tổ chức cơ sở Đảng Thông qua những gương tiêu biểu với những việc làm cụ thể như vậy, công chúng càng thêm tin yêu Đảng của mình hơn

Thông qua 4 phương thức thông tin XDĐ nêu trên, thì phương thức thứ nhất và phương thức thứ hai, thoạt nhìn có sự trùng lắp, giống nhau Bởi

vì thông tin theo sự kiện chính trị của Đảng cũng được hiểu chính là thông tin theo chủ đề, nhiệm vụ hàng quý, hàng năm Song chúng tôi phân chia thành 2 phương thức này do có sự khác nhau ở chỗ: phương thức thông tin theo chủ

đề, kế hoạch là thông tin theo tiến trình tổ chức hoạt động gồm các bước khá