Đã có một số công trình nghiên cứu đề cập đến những vấn đề này ở những khía cạnh khác nhau, nổi bật là những công trình đã được công bố như: - “Báo chí với hoạt động tuyên truyền về công
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan: Bản luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu thực
sự của cá nhân, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, kiến thức kinh điển, nghiên cứu khảo sát tình hình thực tiễn và dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thoa Các số liệu, mô hình và những kết quả trong luận văn là trung thực, các đề xuất đưa ra xuất phát từ thực tiễn và kinh nghiệm, chưa từng được công
bố dưới bất cứ hình thức nào trước khi trình, bảo vệ và công nhận bởi Hội đồng đánh giá luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Báo chí học
Một lần nữa, tôi xin khẳng định về sự trung thực của lời cam kết trên
Tác giả
ĐỖ MẠNH LONG
Trang 3Môc lôc
Chương 1: Vai trò của báo chí trong tuyên truyền xây dựng Đảng 11
1.2 Báo chí với việc tuyên truyền xây dựng Đảng 18
Chương 2: Thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên
3.1 Nâng cao nhận thức và tăng cường sự chỉ đạo đối với hoạt động tuyên
3.2 Coi trọng và thường xuyên nghiên cứu ý kiến công chúng, thiết lập
đường dây nóng để kịp thời nắm bắt những vấn đề bức xúc trong công tác
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCH HĐND
NQ
TR
TW UBND
VD Nxb
VI, VII,VIII Th.S
TS
[ ]
Ban chấp hành Hội đồng nhân dân
Nghị quyết
Trang Trung ương
Ủy ban nhân dân
Ví dụ Nhà xuất bản
Số La mã Thạc sĩ Tiến sĩ
Ký hiệu danh mục tài liệu tham khảo
Trang 5DANH MỤC BIỂU ĐỒ - ĐỒ THỊ TRONG LUẬN VĂN
Trang
Biểu đồ 2.1: Đánh giá của độc giả về nội dung chuyên mục xây dựng Đảng … 41 Biểu đồ 2.2: Đánh giá về mức độ cụ thể của thông tin trong chuyên mục …… 42 Biểu đồ 2.3: Đánh giá của độc giả về đề tài phản ánh trong chuyên mục ………43 Biểu đồ 2.4: Ý kiến về sự hấp dẫn của chuyên mục ……….…44 Biểu đồ 2.5: Đánh giá của độc giả về hình thức thể hiện của chuyên mục …… 53 Biểu đồ 2.6: Tỷ lệ những thông tin độc giả thu được trên chuyên mục …….…55 Biểu đồ 2.7: Đánh giá của độc giả về thời gian xuất bản ……….….…56 Biểu đồ 2.8: Đánh giá của độc giả độ dài, ngắn của bài viết trên chuyên mục.….57 Biểu đồ 2.9: Mức độ theo dõi chuyên mục của độc giả ……… … 58 Biểu đồ 2.10: Những thông tin dành được nhiều sự quan tâm của độc giả …… 59
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng luôn có một vị trí đặc biệt quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng ví công tác xây dựng Đảng như cái máy phát điện, mọi công việc khác như những chiếc bóng đèn Máy mạnh thì đèn sáng Hầu hết các văn kiện của Đảng đều khẳng định công tác xây dựng Đảng là một trong những công việc trọng tâm của cách
mạnh nước ta Nghị quyết trung ương 4, khóa XI xác định: “Một số vấn đề cấp
bách về xây dựng Đảng hiện nay” Trong công cuộc đổi mới đất nước, trước tình
trạng suy thoái về đạo đức lối sống trong một bộ phận cán bộ đảng viên, vấn đề xây dựng Đảng lại thêm một lần nữa được toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đặc biệt coi trọng và đang nỗ lực không ngừng học tập và làm theo tư tưởng của người Đảng ta đã phát động cuộc vận động toàn dân xây dựng chỉnh đốn Đảng
và học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, lấy đây là cơ sở để nâng cao uy tín, năng lực lãnh đạo của Đảng Báo chí nói chung và Báo Vĩnh Phúc nói riêng luôn đặt vấn đề tuyên truyền xây dựng Đảng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm,
là một chủ đề thời sự lớn trong đời sống chính trị của tỉnh
Những năm qua, Báo Vĩnh Phúc đã cố gắng nâng cao số lượng, chất lượng tin bài về tuyên truyền xây dựng Đảng Đặc biệt, từ chỗ mỗi tuần chỉ có 2
số báo đến nay Báo Vĩnh Phúc đã có báo ngày, báo tuần Từ chỗ tin bài về xây dựng Đảng chung chung đến nay đã có riêng chuyên mục Xây dựng Đảng và duy trì thường xuyên trên các số báo Tuy nhiên, đến thời điểm này, tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc vẫn cần phải đầu tư nhiều công sức hơn nữa, trí tuệ tập thể hơn nữa bởi vì nội dung, hình thức tin bài về tuyên truyền xây dựng Đảng vẫn còn nghèo nàn, chưa thực sự hấp dẫn bạn đọc, hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng chưa tương xứng với chức năng nhiệm vụ của một báo Đảng địa phương Đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng vẫn đang là một yêu cầu cấp thiết đối với những người làm báo Vĩnh Phúc Do
Trang 7vậy, việc tổng kết thực tiễn, rút ra những vấn đề lý luận chung cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc là một
việc cần làm, có ý nghĩa thực tiễn cao Đây là lý do tác giả chọn vấn đề: “Tuyên
truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn
tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trước yêu cầu về đổi mới nâng cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng, gần đây cũng đã có một số nhà nghiên cứu và những người trực tiếp quan tâm đến mảng đề tài này Đã có một số công trình nghiên cứu đề cập đến những vấn đề này ở những khía cạnh khác nhau, nổi bật là những công trình đã được công bố như:
- “Báo chí với hoạt động tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trong thời kỳ kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay” (Đề tài khoa học Cấp Bộ do
TS.Nguyễn Thị Thoa - chủ nhiệm năm 2000)
- “Báo chí Bến Tre với việc tuyên truyền về công tác xây dựng tổ chức cơ
sở Đảng” (Vương Thị Đỗ Quyên – Luận văn thạc sĩ Báo chí, Hà Nội 2004)
- “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam” (Vũ Đình Chung – Luận văn thạc sĩ Truyền thông Đại chúng,
Trang 8nguyên nhân và chỉ ra những giải pháp cụ thể nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền về mảng đề tài này Chính vì vậy, đây vẫn là khoảng trống cần tiếp tục được nghiên cứu và làm sáng tỏ để làm cơ sở giúp những người làm báo Đảng địa phương đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng – Một trong những nhiệm vụ “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” của Báo Vĩnh Phúc
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Hiện tại, bài viết về tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc xuất hiện chưa thường xuyên và chủ yếu là chưa thông tin được đa dạng, phong phú trên các thể loại bài viết Chính vì vậy, đề tài luận văn chọn vấn đề: “Tuyên
truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc” làm đối tượng nghiên cứu chính,
ngoài ra tác giả cũng nghiên cứu vấn đề qua thực tiễn tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng của một số cơ quan báo chí để làm cơ sở so sánh với đối tượng nghiên cứu chính
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chọn thời gian khảo sát Báo Vĩnh Phúc từ tháng 3 năm 2010 đến
tháng 6 năm 2012 vì nhiều lý do:
Thứ nhất, Đảng ta tiếp tục phát động cuộc vận động học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng chỉnh đốn Đảng; Triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay.”
Thứ hai, đây là thời gian nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo
chí nói chung và Báo Vĩnh Phúc nói riêng được phản ánh sinh động nhất
Thứ ba, Đây là thời gian Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Phúc quan tâm, chỉ
đạo sâu sát, thường xuyên đánh giá ưu khuyết điểm trong công tác Đảng và xây dựng Đảng Do vậy, đây là thời gian lý tưởng để triển khai các hoạt động nghiên cứu đề tài Ngoài ra, đề tài còn khảo sát, điều tra ý kiến công chúng trên địa bàn
tỉnh Vĩnh Phúc
Trang 94 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1.Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc nhằm tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tuyên truyền
của Báo Vĩnh Phúc về mảng đề tài này trong thời gian tới
4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu đó luận văn có nhiệm vụ:
- Nghiên cứu lý luận về xây dựng Đảng
- Khảo sát thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng, đánh giá những ưu,
khuyết điểm của “Tuyên truyền xây dựng Đảng” trên Báo Vĩnh Phúc từ tháng
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp: Nghiên cứu tài liệu, khảo sát, thống kê, phân tích, tổng hợp về các tin bài tuyên truyền xây dựng Đảng đã xuất bản trên Báo Vĩnh Phúc từ tháng 3/2010 đến 6/2012 Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu thăm dò ý kiến bạn đọc để lấy ý kiến của họ về ưu, nhược điểm trong tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng
Đảng trên Báo Vĩnh Phúc làm cơ sở để nhận định đánh giá vấn đề
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
Trang 10- Luận văn là công trình khoa học đầu tiên tổng kết thực tiễn tương đối hệ thống và chỉ ra những giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc
- Những luận điểm mà luận văn đưa ra sẽ góp phần giúp cho những người làm báo nói chung và Báo Vĩnh Phúc nói riêng nâng cao hiệu quả hoạt động tác nghiệp của mình trong tuyên truyền lĩnh vực xây dựng Đảng
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục Phần nội dung chính của luận văn gồm 3 chương
Trang 11Chương 1 VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG
1.1 Khái niệm
1.1.1 Xây dựng Đảng
Ngay từ những năm 1927, xúc tiến các công việc chuẩn bị cho sự ra đời
của Đảng, trong cuốn Đường Kách mệnh Bác Hồ đặt vấn đề: Kách mệnh trước
hết là phải có gì? Người chỉ rõ: Trước hết phải có Đảng kách mệnh và Đảng có vững kách mệnh mới thành công [31 tr42].
Sự ra đời và quá trình phát triển của Đảng cộng sản Việt Nam đã chứng minh đó là chân lý đầu tiên của cách mạng Chân lý ấy đã được khẳng định hùng hồn trong cách trong cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ bằng thắng lợi vẻ vang của cách mạng tháng tám, bằng thắng lợi vĩ đại của công cuộc kháng chiến chống đế quốc, thực dân xâm lược, thống nhất đất nước làm rạng rỡ dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế Chân lý ấy đã lại một lần nữa được khẳng định trong Cách mạng Xã hội Chủ nghĩa, bằng sự đổi mới với những thành tựu to lớn đã dành được
-“Đảng có vững kách mệnh mới thành công” cũng có nghĩa muốn cách
mạng luôn vận động và phát triển phải thường xuyên chăm lo công tác xây dựng Đảng Đó cũng như một lời nhắc nhở tất cả các cấp ủy phải luôn coi xây dựng Đảng
là một nhiệm cụ quan trọng, nhất quán trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng
Tổng kết 60 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, một trong những bài học quan trọng được Đại hội VII của Đảng rút ra đó là:
“Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cách mạng Việt Nam” Đại hội cũng chỉ rõ “Đảng không có lợi ích
nào khác ngoài việc phụng sự Tổ quốc; Phục vụ nhân dân Đảng phải nắm vững, vận dựng sáng tạo và góp phần phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, không ngừng làm giàu trí tuệ, bản lĩnh
Trang 12chính trị và năng lực tổ chức của mình để đủ sức giải quyết các vấn đề do thực tiễn cách mạng đặt ra ” [44.tr10]
Bài học trên, sau này được Đảng ta tiếp tục khẳng định Tại Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VIII, Đảng ta kết luận:
“Sự nghiệp cách mạng của nước ta do Đảng cộng sản lãnh đạo Đảng ta
là Đảng cầm quyền Những thắng lợi và thành tựu, những thất bại và tổn thất của cách mạng đều gắn liền trách nhiệm của Đảng Trong quá trình đổi mới đất nước, Đảng phải nghiêm túc xem xét những sai lầm, khuyết điểm và yếu kém của mình, đổi mới và chỉnh đốn Đảng, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo” [17.tr74]
Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đại
hội IX đề ra nhiệm vụ “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Nâng cao năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của Đảng” Đại hội IX coi trọng xây dựng Đảng trong sạch
vững mạnh là nhiệm vụ then chốt, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng ta, là nhân tố bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới, xây dựng và bảo vệ vững chắc thành trì cách mạng của Đảng, của tổ quốc Các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X nêu
rõ, Đảng ta phải tiếp tục xác định:
“Phải tập trung làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tạo bước chuyển biến mới, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức;có đạo đức;có phương thức lãnh đạo khoa học” [19.tr24]
Đại hội XI của Đảng nhận định: “ công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
được tăng cường, đạt một số kết quả tích cực…” Cuộc vận động “Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đạt được một số kết quả bước đầu
Đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân phấn khởi, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, vào công cuộc đổi mới và triển vọng phát triển của đất nước” Tuy nhiên, công tác xây dựng đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của
Trang 13Đảng và sự tồn vong của chế độ Trong đó, vấn đề cấp bách hiện nay là đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, là trọng tâm, cấp bách nhất, cần tập trung chỉ đạo chặt chẽ và thường xuyên.
- Trong mọi thời kỳ cách mạng, xây dựng Đảng luôn là công việc coi trọng hàng đầu, quyết định trực tiếp đến sinh mệnh cũng như chất lượng hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội Vậy thế nào là xây dựng Đảng? Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề nên đã có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau Sau đây là một số quan niệm về xây dựng Đảng thường gặp
- Theo ông Vũ Hiền - Nguyên ủy viên trung ương Đảng - Nguyên tổng giám đốc Đài tiếng nói Việt Nam thì:
“Xây dựng Đảng là công việc thường xuyên của Đảng nhằm đảm bảo cho Đảng luôn luôn mạnh mẽ về chính trị, tư tưởng và tổ chức; có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao; xứng đáng là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Xây dựng Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, trong
đó Đảng phải chủ động, thường xuyên chăm lo làm tốt công tác xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh” [39.tr99]
- Theo nhà báo Thanh Phong – Nguyên trưởng ban xây dựng Đảng báo Nhân dân: Xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa các cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện
Xây dựng Đảng được thể hiện trên các mặt: Xây dựng và bảo vệ cương lĩnh đường lối của Đảng (Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng); Xây dựng Đảng về tổ chức, đảng viên; Xây dựng gắn với phát triển, chỉnh đốn Đảng [39.tr134] Cũng theo nhà báo Thanh Phong, trong những nội dung cơ bản nêu trên về xây dựng Đảng thì vấn đề bảo vệ đường lối quan điểm là hàng đầu, bởi vì: Đường lối, cương lĩnh của một Đảng là sợi chỉ đỏ cho mọi hoạt động của tổ
Trang 14chức Đảng và đảng viên Nếu một tổ chức Đảng, một đảng viên không nắm vững quan điểm đường lối, cương lĩnh của Đảng thì sẽ không tránh khỏi những sai lầm, chệch hướng trong lãnh đạo cách mạng [39.tr135]
- Dưới con mắt của một người làm công tác và nghiên cứu lý luận, TS.Ngô Đình Xây, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh lại cho rằng:
“Xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội về những qui luật xây dựng nội bộ Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Trong điều kiện có chính quyền, xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học,
kỹ thuật, an ninh, quốc phòng và đối ngoại Đối với việc xây dựng nội bộ Đảng thì đó là nguyên lý về tư tưởng tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng và những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền” [39.tr13]
Nói cách khác, xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện
- Nhìn chung các quan điểm trên đều tiếp cận được với những nội dung cơ bản của công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên, khái niệm xây dựng Đảng cũng có một cách diễn đạt dễ hiểu hơn
- Theo tữ ngữ phổ thông, xây dựng là làm nên một công trình kiến trúc, hoặc là hình thành nên một tổ chức hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh
tế, văn hóa theo một phương hướng nhất định
- Theo điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam:
Trang 15“Đảng là giai cấp tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc” [18.tr4] “Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, lấy tập chung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và điều lệ Đảng” “Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền Đảng gắc bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ, chịu
sự giám sát của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, đoàn kết
và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng” [18.tr 5]
Như vậy, kết hợp hai luận điểm trên có thể nói một cách khái quát nhất như sau: Xây dựng Đảng – đó là tổng thể các công việc nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh; Không ngừng nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng để Đảng xứng đáng là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc
1.1.2 Tuyên truyền xây dựng Đảng
- Tuyên truyền là một hoạt động nhằm truyền bá trong quần chúng nhân dân những tư tưởng nền tảng, những quan điểm chính yếu của hệ tư tưởng của chế độ nhằm hình thành một bức tranh đặc trưng về thế giới và lịch sử vận động của xã hội [38.tr99] Thuật ngữ tuyên truyền xuất hiện khoảng 400 năm trước, dùng để chỉ hoạt động của các nhà truyền giáo nhằm thuyết phục, lôi kéo những người khác theo đạo Ki – tô Sau này, thuật ngữ tuyên truyền được sử dụng để biểu đạt các hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của người khác và định hướng hành động của họ theo một khuynh hướng nhất định
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong tác phẩm “Người tuyên truyền và cách tuyên
truyền” cho rằng: “Tuyên truyền là đem một việc gì đó nói cho dân hiểu, dân
nhớ, dân làm” [39.tr 18] Nói một cách khác: Tuyên truyền là những hoạt động
mang tính khoa học và nghệ thuật của chủ thể tư tưởng tác động đến các đối tượng tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi của đối tượng, hình
Trang 16thành ở đối tượng một kiểu thế giới quan, một kiểu ý thức xã hội, khơi dậy, cổ
vũ tính tích cực xã hội của những đối tượng đó
- Là một bộ phận của công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền có vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng cũng như trong tiến trình phát triển của xã hội loài người; Nó truyền bá, phổ biến hệ tư tưởng cách mạng trong xã hội, trước hết là trong các lực lượng tiên tiến, khơi dậy tính sáng tạo của quần chúng, động viên lực lượng quần chúng tham gia sự nghiệp cách mạng, góp phần tổ chức các phong trào cách mạng, chuẩn bị tiền đề lý luận, tư tưởng và con người cho các cuộc cách mạng Nội dung quan trọng của công tác tuyên truyền là đưa
lý luận cách mạng vào phong trào quần chúng, xác lập địa vị thống trị của hệ tư tưởng cách mạng trong đời sống tinh thần của toàn xã hội Tuyên truyền là hoạt động truyền bá, đưa tư tưởng cách mạng thâm nhập vào quần chúng, trở thành sức mạnh vật chất thúc đẩy các phong trào cách mạng
- Lịch sử cách mạng Việt Nam đã cho thấy: Công tác tuyên truyền chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng Công tác tuyên truyền luôn đi trước, đi cùng và đi sau các phong trào cách mạng Đi trước để truyền bá
tư tưởng, định hướng nhận thức, thống nhất hành động, biến lý tưởng, mục tiêu của Đảng thành lý tưởng, mục tiêu chung của toàn xã hội Đi cùng là để cổ vũ, động viên, để phát hiện, biểu dương những nhân tố mới, con người mới từ đó thúc đẩy tiến trình cách mạng Đi sau là để tổng kết thực tiễn, rút ra các bài học kinh nghiệm, những quy luật vận động của cách mạng, từ đó nâng cao trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cải biến xã hội
- Ngay từ khi còn hoạt động bí mật cho đến lúc dành được chính quyền lãnh đạo toàn xã hội, Đảng ta đã sử dụng tuyên truyền như một phương thức hoạt động, một công cụ sắc bén để truyền bá hệ tư tưởng của mình, để hệ tư tưởng của mình luôn chiếm vị trí lãnh đạo xã hội Xác định rõ vai trò, vị trí trọng yếu
của công tác tuyên truyền, Đảng ta luôn coi trọng tuyên truyền là “Linh hồn”
của mọi công tác [39.tr 20] Tuyên truyền không chỉ phục vụ những nhiệm vụ cụ thể trước mắt mà còn nhằm cải tiến bộ mặt tinh thần của toàn thể xã hội, của
Trang 17hàng chục triệu con người Quan niệm công tác tuyên truyền là một nhân tố làm nên thắng lợi, do đó Đảng ta luôn coi công tác tuyên truyền là
“Một bộ phận quan trọng của cuộc đấu tranh cách mạng” Đảng luôn yêu
cầu “Toàn Đảng phải làm công tác tuyên truyền thật sâu rộng và liên tục
Mỗi đảng viên dù ở cương vị công tác nào đều phải làm công tác tuyên truyền ” “Công tác tuyên truyền, bộ phận chủ yếu của công tác tư tưởng phải được coi là một trong những công tác căn bản của Đảng mà mỗi Đảng viên phải có trách nhiệm tiến hành” [39.tr 21]
- Công tác tuyên truyền bao gồm nhiều lĩnh vực, nhưng tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng luôn là nội dung xuyên suốt, quan trọng hàng đầu trong toàn bộ hoạt động tuyên truyền của Đảng Tuyên truyền xây dựng Đảng bao gồm các nội dung:
Tuyên truyên các vấn đề cương lĩnh mục tiêu lý tưởng của Đảng Đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc cương lĩnh, mục tiêu, lý tưởng của Đảng
Tuyên truyền các vấn đề về xây dựng nội bộ Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng
Tuyên truyền những nguyên lý về tư tưởng, tổ chức và kiểm tra, những nguyên tác tiêu chuẩn trong sinh hoạt Đảng và cơ chế để thực hiện các nguyên tắc tiêu chuẩn đó
Tuyên truyền các quan điểm, nghị quyết của Đảng về công tác xây dựng Đảng Tuyên truyền về thực tiễn công tác xây dựng Đảng, về những kinh nghiệm xây dựng Đảng của các tổ chức cơ sở Đảng; về những vấn đề nảy sinh từ trong đời sống và sinh hoạt của Đảng; về thái độ của quần chúng trong việc đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng vào cuộc sống; về việc phát huy vai trò tiên phong gương mẫu của người đảng viên…
- Trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền, thực hiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tuyên truyền xây dựng Đảng còn bao gồm tuyên truyền về những nguyên tắc, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, đối với các lĩnh vực của đời
Trang 18sống xã hội như: kinh tế, xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học, kỹ thuật,
an ninh, quốc phòng, đối ngoại…
Tóm lại, tuyên truyền xây dựng Đảng là tuyên truyền để mọi người, mọi cán bộ đảng viên nhận thức đúng đắn và sâu sắc về những qui luật, những cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, về toàn bộ các công việc làm cho Đảng ta ngày một vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có năng lực trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò là đội tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân
và nhân dân lao động
1.2 Báo chí với việc tuyên truyền xây dựng Đảng
1.2.1 Tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí nói chung
Trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, Đảng ta đã xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt Vì vậy, tuyên truyền xây dựng Đảng trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác tư tưởng Tham gia xây dựng Đảng có nhiều lực lượng, trong
đó báo chí là một trong những lực lượng chủ yếu
Trước hết, có thể nói xây dựng Đảng là mảng đề tài truyền thống và quan trọng hàng đầu của báo chí cách mạng Việt Nam Ngay từ số báo đầu tiên phát hành ngày 21/6/1925 của báo Thanh Niên – Tờ báo cách mạng đầu tiên do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, nhiệm vụ tuyên truyền xây dựng Đảng đã được đặt nên đôi vai của báo chí Với 200 số báo, đặc biệt là 88 số đầu tiên [29.tr 108] Báo Thanh Niên đã mở đầu cho việc truyền bá học thuyết, tư tưởng giải phóng dân tộc, giáo dục lòng yêu nước theo quan điểm cách mạng và truyền bá chủ
nghĩa Mác - Lênin vào nước ta Từ số thứ 2, báo đã viết “Lịch sử các nước dạy
chúng ta rằng, chỉ bằng con đường cách mạng thì mới có thể tiến tới hình thành được một chính thể có nền giáo dục, công nghiệp, tổ chức phục vụ xã hội tốt đẹp” [29.tr 109] Trong nhiều số báo Thanh Niên đã trực tiếp tuyên truyền về chủ
nghĩa cộng sản, về chính Đảng cách mạng, góp phần quan trọng chuẩn bị về lý luận, chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Tiếp nối phương hướng chính trị và nhiệm vụ mà báo Thanh Niên đã vạch ra,
Trang 19báo chí cách mạng sau này cũng đã thường xuyên quan tâm tuyên truyền về đề tài xây dựng Đảng Trong thời kỳ bí mật kháng chiến, báo chí cách mạng đã thường xuyên nêu gương các tổ chức Đảng, các cán bộ, đảng viên gương mẫu trong sự nghiệp cách mạng; Tổ chức và vận động quần chúng học tập, làm theo những người cộng sản gương mẫu, trung kiên; Phổ biến, giải thích chủ trương, đường lối của Đảng tới quần chúng và kịp thời tổng kết các bài học, kinh nghiệm công tác Đảng để nhân rộng và phát huy
Tuyên truyền về xây dựng Đảng, báo chí giai đoạn này hướng tới động viên cán bộ, đảng viên không quản ngại gian khổ, hy sinh, đi đầu gương mẫu trong đánh giặc và xây dựng hậu phương vững mạnh để đánh thắng kẻ thù Qua báo chí, rất nhiều đảng viên gương mẫu, nhiều Đảng bộ vững mạnh được phát hiện, biểu dương, nhân rộng, có sức lôi cuốn mạnh mẽ đến đông đảo bạn đọc
Đi đôi với tuyên truyền, giải thích chủ trương của Đảng, phát hiện, biểu dương các cơ sở Đảng, các đảng viên tiên tiến, báo chí đã đấu tranh phê phán những hiện tượng tiêu cực, thoái hóa, biến chất trong hàng ngũ cán bộ, đảng
viên Bài viết “Nêu cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh hay các mục “Chống tham ô, lãng phí, quan liêu” trên
báo Nhân Dân đã thực sự là những định hướng quan trọng cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh với những biểu hiện suy thoái, biến chất trong một bộ phận cán bộ đảng viên thời đó, góp phần tích cực xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh
Ngày nay, bước vào thời kỳ đổi mới, cùng với sự phát triển toàn diện của
hệ thống thông tin đại chúng, các tờ báo, tạp chí chuyên viết về mảng đề tài xây dựng Đảng cũng đã được củng cố, kiện toàn một bước đáng kể, đảm đương phần chủ lực về chủ đề này trên báo chí Đến nay, hệ thống này bao gồm: Khối Tạp chí trung ương, cơ quan thông tin, nghiên cứu, lý luận của trung ương và các cơ quan tham mưu của Đảng như Tạp chí Cộng sản, Tạp chí xây dựng Đảng, Lịch
sử Đảng, Kiểm tra, Tư tưởng – Văn hóa, Thông tin lý luận, Dân vận…
- Khối báo chí do các tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo và quản lý gồm:
Trang 20Báo Nhân dân, các báo của Đảng bộ 63 tỉnh và thành phố, các tờ báo điện tử như Website Đảng Cộng sản Việt Nam Các báo Đảng bộ địa phương có Hà nội mới, Sài gòn giải phóng, Thừa thiên - Huế, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần thơ, Vĩnh Phúc… xuất bản hàng ngày, mỗi báo còn có thêm các số phụ như số cuối tuần,
số cuối tháng, số Xuân Báo trực thuộc các tỉnh thành khác đều ra từ tuần/ kỳ đến tuần/ 5 kỳ và số phụ Các báo kể trên đều có chuyên mục xây dựng Đảng tương đối thường xuyên
- Cùng với các báo, tạp chí do Đảng trực tiếp lãnh đạo và quản lý, hệ thống báo chí trong cả nước, đặc biệt là các báo chính trị - xã hội đều thường xuyên có thông tin, bài viết về xây dựng và chỉnh đốn Đảng Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam đều có chuyên đề xây dựng Đảng phát sóng hàng tuần
Tuyên truyền về xây dựng Đảng, báo chí đã tập trung truyền bá lý tưởng, mục tiêu chính trị của Đảng tới toàn thể đảng viên và nhân dân, bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, đấu tranh chống các luận điệu cơ hội, bè phái, bất mãn hòng làm suy yếu Đảng Thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng, báo chí đã tuyên truyền sâu rộng các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; Tổ chức, vận động độc giả, bạn nghe đài, xem truyền hình tham gia vào các hoạt động chính trị quan trọng của Đảng Nhiều tờ báo đã thực sự trở thành những diễn đàn quan trọng để nhân dân cùng lo việc nước Qua báo chí, nhiều ý kiến xây dựng tâm huyết từ nhân dân đã đến được với Đảng, giúp cho Đảng có cơ sở để điều chỉnh và đề ra nhiều chủ trương lãnh chỉ đạo sát với tình hình thực tiễn Cứ mỗi lần thảo luận xây dựng dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc, các cơ quan báo chí đã nhận hàng vạn ý kiến đóng góp, trong đó có hàng nghìn ý kiến được đăng tải là nguồn thông tin vô cùng quan trọng giúp Ban Chấp hành Trung ương Đảng kịp thời chỉnh lý, hoàn thiện văn kiện trước khi trình Đại hội Qua các kênh tuyên truyền, báo chí đã góp phần không nhỏ trong việc làm cầu nối giữa Đảng và nhân dân Tham gia xây dựng Đảng, báo chí đã tích cực đấu tranh chống các quan điểm sai
Trang 21trái và thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, triển khai phê phán một cách có hệ thống các luận điệu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng
Cùng với quảng bá mục tiêu lý tưởng của Đảng, báo chí đã đi đầu trong việc tuyên truyền các điển hình tiên tiến, gương tốt đảng viên Chỉ riêng chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo Nhân Dân, mỗi năm đã tuyên truyền hơn 300 điển hình tiên tiến, đặc biệt là các Đảng bộ, chi bộ vũng mạnh trên mặt trận kinh tế Hàng trăm điển hình tập thể và con người đảng viên được thông tin trên các báo
đã được nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng và Chiến sĩ thi đua, các chuyên mục Gương sáng đảng viên, Người tốt quanh ta, Người tốt - việc tốt, Nét đẹp đời thường, Người đảng viên hôm nay trên các báo, đài giới thiệu đã có tác dụng giáo dục rất thiết thực Nhiều tấm gương khi tuyên truyền đã trở thành hình mẫu cho thế hệ trẻ và đông đảo bạn đọc, bạn nghe đài, bạn xem truyền hình học tập, rèn luyện Đáng chú ý là từ các điển hình, báo chí đã rút ra những bài học kinh nghiệm để các nơi khác noi theo
Tuyên truyền về xây dựng Đảng, nhiều tờ báo đã trở thành diễn đàn thảo luận về việc cải tiến sinh hoạt Đảng ở Chi bộ, Đảng bộ, nâng cao sức chiến đấu và hiệu quả lãnh đạo của Đảng ở cơ sở Vấn đề được báo chí quan tâm trong thời gian qua là chất lượng lãnh đạo của các Đảng bộ, Chi bộ cơ sở, tình hình thực hiện dân chủ trong Đảng và trong nhân dân; xây dựng khối đại đoàn kết, chóng bè phái chia rẽ nội bộ trong Đảng Qua báo chí, người đọc nhận thức được là ở nơi nào dân chủ trong Đảng được phát huy, ở nơi ấy dân chủ trong nhân dân được thực hiện, cán bộ đảng viên lắng nghe ý kiến phê bình của quần chúng, gương mẫu trong cuộc sống và có hành động chăm lo thiết thực đến đời sống nhân dân
Cùng với biểu dương những cách làm hay, những điển hình tốt trong công tác xây dựng Đảng, phổ biến kinh nghiệm chung cho các địa phương cùng học tập, cùng thực hiện, báo chí cũng lên tiếng phê phán căn bệnh chạy theo thành tích và tình trạng mất đoàn kết kéo dài ở nhiều tổ chức Đảng, kể cả ở cấp tỉnh, thành phố Vì chạy theo thành tích, việc đánh giá chất lượng tổ chức Đảng và đảng viên không đúng với thực tế Nhiều cấp ủy vì căn bệnh thành tích nên đã
Trang 22không dám mạnh dạn đấu tranh, đánh giá đúng thực chất tình hình để đề ra những biện pháp chấn chỉnh, uốn nắn kịp thời, thậm chí làm ngơ trước những biểu hiện tiêu cực đang diễn ra trong Đảng Không chỉ phê bình, báo còn chỉ rõ
đó là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng giảm sút tính chiến đấu và năng lực lãnh đạo của tổ chức Đảng ở cơ sở, nhất là khi có tình hình phức tạp xảy ra Cũng qua sự phản ánh toàn diện của báo chí, Đảng đã có cái nhìn và đánh giá khách quan hơn về chất lượng lãnh đạo của tổ chức Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị ở các cơ sở xã, phường, thị trấn từ đó đề ra nhiều quyết sách kịp thời nhằm từng bước tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở Theo đó, năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý của chính quyền, vai trò của các đoàn thể quần chúng được nâng lên Chất lượng sinh hoạt của cấp ủy, của các chi bộ Đảng, nhất là chi bộ Đảng ở nông thôn, đường phố, doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã được cải thiện đáng kể Ở rất nhiều địa phương đã không còn tình trạng chi bộ, Đảng ủy bao biện làm thay hoặc khoán trắng lãnh đạo cho trưởng thôn, chủ tịch xã, ban giám đốc Từ học tập kinh nghiệm được phản ánh trên báo chí, nhiều nơi đã xác lập được mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền, các đoàn thể quần chúng qua xây dựng qui chế làm việc Tình trạng chồng chéo giữa Đảng và chính quyền được báo chí phản ánh, phân tích từ nhiều nguyên nhân đến nay cơ bản được khắc phục, tác động tích cực vào chương trình cải cách hành chính hiện nay
Tham gia xây dựng Đảng, báo chí đã dũng cảm, kiên trì vạch trần tội ác của những kẻ đã trượt chân xuống vũng bùn tội lỗi, đưa ra ánh sáng pháp luật nhiều vụ việc được quần chúng nhân dân đồng tình ủng hộ Trước sức ép của dư luận và tinh thần cách mạng tiến công của báo chí, đã không còn những vùng cấm, những giới hạn trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực Các vụ án như: Thủy cung Thăng Long, Tân Trường Sanh, Epco – Minh Phụng trước đây hay các vụ sai phạm trong quản lý đất đai ở Hà Tây cũ, Phú Quốc, mới đây là Tiên Lãng – Hải Phòng, Đồng Tâm – Vĩnh Phúc, các vụ sai phạm về kinh tế gần đây là Vinashin, Vinaline… đều được báo chí đeo bám, phản ánh đấu tranh, tạo ra dư
Trang 23luận mạnh mẽ, buộc các cơ quan thực thi pháp luật phải vào cuộc tích cực hơn
Từ đó, trách nhiệm tập thể và các cá nhân sai phạm trước mỗi vụ việc đều được làm rõ Trước sự công phá của báo chí, đã có không ít Đảng viên biến chất, trong
đó nhiều người có chức có quyền đã phải đền tội trước pháp luật Việc báo chí tham gia chống tiêu cực đã trở thành một hiện tượng xã hội, tạo được lòng tin cho quần chúng nhân dân, được Đảng đánh giá cao Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII đã cho phép báo chí được tham gia công tác giám sát, kiểm tra xây dựng Đảng Đây là một trong những đóng góp quan trọng của báo chí khi tuyên truyền về xây dựng và chỉnh đốn Đảng
Nhìn lại chặng đường hơn 80 năm lịch sử vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam, có thể báo chí luôn là một lực lượng quan trọng trong cuộc đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lối lãnh đạo của Đảng Thông qua hoạt động nghiệp vụ của mình, báo chí có những đống góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh Ghi nhận đóng góp của báo chí với sự nghiệp cách mạng của Đảng, tại Hà Nội, ngày 18/6/2010, trong lễ mít tinh kỉ niệm 85 năm báo chí cách mạng Việt Nam, đồng chí Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương khẳng định:
“Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn tin cậy đánh giá cao những đóng góp to lớn của báo chí Việt Nam đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước Dù ở bất cứ cương vị nào, hoàn cảnh nào những nhà báo cách mạng vẫn phát huy được phẩm chất cao quý của người làm báo: đó là trung thực, dũng cảm, luôn giữ “cái tâm” và ngòi bút trong sáng, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng chung Việc Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao vàng, phần thưởng cao quý nhất cho các nhà báo Việt Nam trong dịp kỷ niệm 85 năm báo chí Cách mạng Việt Nam năm nay, đã thể hiện điều ấy” [45]
1.2.2 Tuyên truyền xây dựng Đảng ở Báo Vĩnh Phúc
1.2.2.1 Vài nét về Báo Vĩnh Phúc
Trang 24Là cơ quan của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam Tỉnh Vĩnh Phúc – Tiếng nói của Đảng bộ Chính quyền Nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc, nhiệm vụ chính trị của Báo Vĩnh Phúc là thông tin, tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, trong đó, tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong toàn bộ các hoạt động tuyên truyền của báo
Sáu mươi năm qua, gắn liền với những chặng đường lịch sử của dân tộc và địa phương, từ số báo đầu tiên lấy tên Tia Sáng đến nay, Báo Vĩnh Phúc đã từng bước phát triển, trưởng thành với vai trò là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc – Tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Vĩnh Phúc Những ngày đầu tái lập tỉnh, Báo Vĩnh Phúc xuất bản 2 kỳ/tuần, từ năm 2006 đến nay, báo đã xuất bản 7 kỳ/tuần với số lượng bình quân 5.000 tờ/kỳ Năm 2007, báo Vĩnh Phúc điện tử chính thức hoạt động Năm 2010, đã có thêm ấn phẩm Vĩnh
Phúc Cuối tuần và Vĩnh Phúc Chủ nhật
Trong những năm đầu thành lập, nhiệm vụ tuyên truyền nói chung, tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng không tránh khỏi những hạn chế Giai đoạn này công tác tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng của Báo Vĩnh Phúc vẫn chưa định hình rõ nét, thường là đan xen trong phản ánh các
hoạt động hoạt động sản xuất chiến đấu của quân và dân Vĩnh Phúc
Năm 1986 Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ VI chủ trương xóa bỏ nền kinh
tế kế hoạch vận hành theo hướng tập trung quan liêu bao cấp, chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đường lối đổi mới của Đảng đã khơi dậy sự năng động và tính sáng tạo của các thành phần kinh tế phát triển đất nước Nhờ đó, đời sống kinh tế xã hội có những chuyển biến quan trọng: Hàng hóa ngày một phong phú, xuất khẩu tăng nhanh, đất nước dần dần từng bước vượt qua khủng hoảng kinh tế xã hội Nền kinh tế luôn giữ được tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm Từ một nước hằng năm thiếu lương thực, Việt Nam
đã trở thành nước xuất khẩu lương thực đứng hàng thứ 2 trên thế giới Tích lũy
xã hội và đời sống của nhân dân đã được cải thiện và nâng cao một bước
Trang 25Kinh tế tăng trưởng cũng là lúc Đảng, Nhà nước có nhiều điều kiện thuận lợi đầu tư cho báo chí phát triển Nội dung và hình thức tuyên truyền của báo chí cũng trở nên phong phú hơn, việc tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng cũng đã có sự đầu tư quan tâm hơn trước Tuy nhiên, tuyên truyền xây dựng Đảng là một lĩnh vực khó, dẫu đã có sự đầu tư nhưng hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng giai đoạn này cũng vẫn chưa được định hình rõ nét, chủ yếu vẫn chung chung như những tin thời sự Thông tin chính vẫn là hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng và nhà nước, hoạt động của lãnh đạo tỉnh, thỉnh thoảng cũng có những bài phản ánh thực tiễn công tác xây dựng Đảng nhưng nội dung nghèo nàn, đơn điệu, do vậy tác dụng tuyên truyền chưa cao, chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị
1.2.2.2 Chuyên mục Xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc
Tháng 2/1999, BCH Trung ương Đảng khóa VIII ra Nghị quyết Trung ương
6 (lần 2) "về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay" hoạt động tuyên truyền Xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc mới bước sang một trang mới, tháng 8/1999 với sự ra đời của chuyên mục Xây dựng Đảng, chuyên mục đã đánh dấu một bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức về tuyên truyền công tác xây dựng Đảng, đồng thời cũng nói nên sự nỗ lực trong quá trình đổi mới của Báo Vĩnh Phúc Lần đầu tiên Báo Vĩnh Phúc có chuyên mục Xây dựng Đảng, phản ánh những nội dung về công tác xây dựng Đảng
Là chuyên mục đặc thù, ngay từ những ngày đầu, chuyên mục Xây dựng Đảng đã có nhiều cố gắng để khẳng định vị trí của mình trong hoạt động tuyên truyền xây dựng Đảng, đồng thời góp phần đa dạng hóa, phong phú thêm nội dung cho Báo Vĩnh Phúc Sau khi ra đời, chuyên mục đã có nhiều bài viết dưới nhiều thể loại báo chí, tuyên truyền các vấn đề xây dựng Đảng Cùng với sự phản ánh những kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng, mối quan hệ Đảng với dân, chủ trương với cuộc sống thông qua thể loại phóng sự chính luận, chuyên mục còn mời các nhà chính luận, đặt hàng bài viết các đồng chí lãnh đạo của Đảng cùng trao đổi về những vấn đề bức thiết đang đặt ra với công tác xây dựng Đảng
Trang 26Đến giai đoạn này, nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng được thể hiện một cách toàn diện qua các bài viết về các vấn đề: Đảng lãnh đạo về công tác tư tưởng, công tác cán bộ; vai trò của tổ chức Đảng và mỗi cán bộ đảng viên trong quá trình tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng luôn là những nội dung trọng tâm được phản ánh trong chuyên mục Trong quá trình tuyên truyền, chuyên mục Xây dựng Đảng thường xuyên kết hợp hài hòa, đảm bảo thông tin
cơ bản với những vấn đề thời sự của công tác xây dựng Đảng Không chỉ đề cập đến những vấn đề cơ bản bao gồm: Lịch sử, truyền thống vẻ vang của Đảng; Bản chất giai cấp công nhân của Đảng; Đổi mới phương thức lãnh đạo, thực hiện các nguyên tắc xây dựng Đảng; Mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với quần chúng, chuyên mục còn dành cho những bài viết phản ánh những vấn đề thời sự đang nổi lên trong thực tiễn công tác xây dựng Đảng, thu hút được sự quan tâm chú ý của các tổ chức Đảng, đảng viên và quần chúng nhân dân Những bài viết này thường được gắn liền với những sự kiện chính trị để lựa chọn nội dung đề cập
Trong tuyên truyền đồng thới cũng là phổ biến chủ trương, đường lối xây dựng Đảng của Đảng, phản ánh kịp thời những kinh nghiệm hay, việc làm tốt trong thực tiễn xây dựng Đảng ở cơ sở, nêu các tấm gương đảng viên điển hình trong cuộc sống, các bài viết còn thẳng thắn phê phán những luận điệu sai trái,
mơ hồ trong nhận thức, uốn nắn những lệch lạc trong hoạt động tổ chức Đảng và đảng viên, khắc phục được tình trạng thông tin xuôi chiều về Đảng và công tác xây dựng Đảng Nhờ vậy, hoạt động tuyên truyền về xây dựng Đảng của chuyên mục luôn thấm đẫm tính thực tiễn, nội dung thông tin cụ thể, bước đầu thu hút được sự quan tâm của bạn đọc
Sự ra đời chuyên mục Xây dựng Đảng của Báo Vĩnh Phúc là một bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức và hành động trước yêu cầu của nhiệm
vụ tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu chuyên mục cũng không tránh khỏi những hạn chế nhất định Nội dung thông tin các bài viết vẫn còn giản đơn, chủ yếu là phản ánh thực tiễn hoạt động xây dựng Đảng ở các tổ chức cơ sở Đảng, hình thức trình bày, thể hiện sơ cứng, chưa bắt
Trang 27mắt, tính nghiệp vụ chưa cao, nhiều vấn đề lớn quan trọng mang tính thời sự của công tác xây dựng Đảng chưa được bao quát và phản ánh kịp thời Trong kế hoạch tuyên truyền còn thiếu những bài viết mang tính bình luận về những vấn
đề đặt ra đối với lý luận cũng như thực tiễn công tác xây dựng Đảng, ít các bài viết tổng kết mang tính toàn quốc về các lĩnh vực của công tác xây dựng Đảng, đây cũng chính là những vấn đề đặt ra đối với sự phát triển của chuyên mục
Nhằm làm mềm hóa và phong phú thêm nội dung, hoạt động tuyên truyền
về Đảng và công tác xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc không còn bó hẹp trong các vấn đề xây dựng Đảng thuần túy như tổ chức, kiểm tra và các hoạt động tư tưởng của Đảng Trong thời gian qua, không chỉ bám sát tiến trình cuộc vận
động xây dựng chỉnh đốn Đảng, nội dung của chuyên mục Xây dựng Đảng đã
vươn tới đề cập, phân tích và phản ánh hoạt động lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trên các lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, cắt nghĩa từng vấn đề dưới lăng kính của công tác xây dựng Đảng để khẳng định đường lối và vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn; nâng cao nhận thức và niềm tin của công chúng vào Đảng, vào đường lối đổi mới đồng thời góp phần khơi dậy và cổ vũ phong trào toàn dân tham gia xây dựng Đảng, tổ chức thực hiện đưa nghị quyết Đảng vào cuộc sống Nhiều vấn đề như vai trò của tổ chức Đảng, đảng viên ở cơ
sở trong lãnh đạo nhân dân thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng làng văn hóa, xây dựng nông thôn mới, thực hiện công tác hòa giải cơ sở hay kinh nghiệm lãnh đạo tiến trình cổ phần hóa của Đảng bộ một doanh nghiệp… đã làm cho nội dung của chuyên mục sinh động, gần gũi hơn với đời sống và công việc thường ngày của cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở Có thể nói chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo Vĩnh phúc đã và đang giành được sự quan tâm của độc giả
Mở rộng đối tượng phản ánh nhưng phải giữ được bản sắc riêng – đây là
một yêu cầu và cũng là cơ sở để chuyên mục Xây dựng Đảng xác lập chỗ đứng
của mình trong hệ thống báo đài địa phương tỉnh Vĩnh Phúc Cũng là đề cập đến một hoạt động của một doanh nghiệp đi đầu trong sản xuất kinh doanh nhưng nội dung của chuyên mục tập trung phản ảnh đời sống của tổ chức Đảng trong doanh
Trang 28nghiệp đó như thế nào? Vai trò của cấp ủy doanh nghiệp trong cụ thể hóa đường lối của Đảng vào thực tiễn doanh nghiệp ra sao? Công tác bố trí, sử dụng cán bộ
ở doanh nghiệp cũng như ý thức, trách nhiệm và vai trò của mỗi đảng viên trong các cương vị được giao như thế nào? Từ đó khái quát giúp công chúng nhận thức
rõ hơn vai trò của tổ chức Đảng – cội nguồn của sự thành công ở một doanh nghiệp Hay khi đề cập đến vấn đề ủng hộ phòng chống lụt bão, Chuyên mục không đi sâu vào phản ánh diễn biến, không quá mải mê với lời kêu gọi tinh thần tương thân, tương ái của cộng đồng với những người bị nạn…Nhiệm vụ của chuyên mục lúc này là phản ánh kịp thời những quyết sách và những việc làm thiết thực, đầy trách nhiệm của các cấp ủy Đảng từ trung ương đến địa phương nhằm giúp cho nhân dân vùng bão lũ vượt lên khó khăn; khắc họa những tấm gương đảng viên quên mình vật lộn với bào lũ cứu giúp nhân dân… để giúp cho công chúng nhận thức rõ hơn về Đảng, về những đảng viên của Đảng từ đó thêm lòng tin với Đảng, đoàn kết với Đảng, cùng đưa đường lối của Đảng vào cuộc sống Sự rành mạch trong sự lựa chọn vấn đề và tiếp cận sự việc đã giúp cho chuyên mục không bị lẫn với các thể loại bài viết của chuyên mục khác Nội dung của chuyên mục trở lên phong phú, sinh động hơn, qua đó giúp cho công chúng cảm nhận được những thông tin mới và có cái nhìn đa chiều về Đảng và
công tác xây dựng Đảng Trong thời gian gần đây, chuyên mục Xây dựng Đảng
có nhiều điều kiện hơn để điều tra phản ánh một cách cặn kẽ những vướng mắc trong quá trình tổ chức, triển khai nghị quyết Đảng vào cuộc sống từ đó đề xuất với các cấp ủy biện pháp tháo gỡ, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng Nội dung của chuyên mục trở lên sâu sắc hơn, những vấn đề được đề cập trong chuyên mục có điều kiện được mổ xẻ, phân tích…Tính thuyết phục của chuyên mục được nâng lên nhiều
Tiểu kết chương 1
Những năm gần đây chuyên mục Xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc đã
có nhiều chuyển biến tích cực Trong tổng số 750 số báo được khảo sát có 110 số báo có chuyên mục Xây dựng Đảng và tuyên truyền công tác xây dựng Đảng
Trang 29(Cụ thể: năm 2010: 30 bài viết; Năm 2011: 50 bài; Đến tháng 6 Năm 2012 : 30 bài viết) Mỗi năm chuyên mục xuất bản được trên 50 số báo, nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng được thể hiện một cách toàn diện qua các bài viết về các vấn đề: Đảng lãnh đạo về công tác tư tưởng, công tác cán bộ; vai trò của tổ chức Đảng và mỗi cán bộ đảng viên trong quá trình tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng…luôn là những nội dung trọng tâm được phản ánh và là một trong những chuyên mục quan trọng không thể thiếu được trên tờ Báo Vĩnh Phúc và cũng là chuyên mục được công chúng đón đợi
Trang 30Chương 2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG
TRÊN BÁO VĨNH PHÚC
Tháng 2/1999, Ban Chấp Hành Trung ương Đảng khóa VIII ra Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) "Về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay" Thực hiện Nghị quyết, tại buổi lễ mít tinh kỷ niệm 109 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1999), Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu thay mặt Trung ương Đảng phát động "Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng", trọng tâm là tiến hành tự phê bình và phê bình trong toàn Đảng, từ đó giúp mỗi cán bộ, Đảng viên và tổ chức Đảng nhìn lại chính bản thân mình để phát huy ưu điểm, sửa chữa thiếu sót, không ngừng nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng Tiếp tục cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, Hội nghị lần thứ 4 BCH Trung ương Đảng khóa XI đã bàn và thống nhất ban hành Nghị quyết "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay" Đây là một Nghị quyết rất quan trọng, được toàn Đảng, toàn dân đặc biệt quan tâm, quan tâm từ trong quá trình diễn ra Hội nghị đến khi kết thúc Hội nghị Ngay sau khi ban hành, Nghị quyết đã được tuyệt đại đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đón nhận với một tình cảm hồ hởi, vui mừng, đồng tình, nhất trí cao, cho rằng Nghị quyết đã lựa chọn đúng vấn
đề, đánh giá đúng thực trạng và đề ra đúng các giải pháp để tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn và nguyện vọng của nhân dân Đây là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, nhằm củng cố,
xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức
Phản ánh hiện thực cuộc sống, báo chí nói chung, Báo Vĩnh Phúc nói riêng
đã theo sát tiến trình của cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, kịp thời phản ánh quá trình thực hiện cuộc vận động Đây là thời gian công tác tuyên truyền xây
dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc được phản ánh sinh động nhất
Để đánh giá khách quan chất lượng, hiệu quả của công tác tuyên truyền xây dựng Đảng và cũng là trực tiếp phục vụ đề tài luận văn này, tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát, đánh giá công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc
Trang 31được xuất bản từ tháng 3 năm 2010 đến tháng 6 năm 2012 và bằng bảng hỏi với cách chọn mẫu có lựa chọn cho công chúng trong tỉnh Vĩnh Phúc Kết quả thu được từ các phiếu điều tra sẽ được trình bày lần lượt trong các chương này và những chương sau Kết quả là những cơ sở thực tế để nghiên cứu, phân tích đánh giá thực trạng chất lượng tin đã bài xuất bản trong thời gian vừa qua, đồng thời cũng là cơ sở để xem xét, đề ra những giải pháp cụ thể để cải thiện chất lượng,
nâng cao hiệu quả tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng
2.1 Nội dung và hình thức tuyên truyền
2.1.1 Nội dung tuyên truyền
Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Nội dung là phần chứa đựng ở bên
trong” [43.tr 234] Nội dung là cái làm nên nội hàm bản chất của sự vật Như vậy,
nội dung tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng là các vấn đề, các mặt của công tác xây dựng Đảng Hiểu một cách khác, đó chính là đối tượng phản ánh của tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng bao gồm: Xây dựng Đảng
về chính trị, tư tưởng; Xây dựng Đảng về tổ chức cán bộ; Công tác kiểm tra thi hành kỷ luật trong Đảng; Chống tiêu cực và tình trạng suy thoái về đạo đức lối sống trong Đảng…Nội dung tuyên truyền là yếu tố quan trọng nhất, quyết định
đến chất lượng hiệu quả tuyên truyền
2.1.1.1 Nội dung xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng
(có 31 tin, bài trên 110 tin, bài )
Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng luôn là vấn đề cốt tử, là một trong những nhiệm vụ hàng đầu trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng Xây dựng Đảng
về chính trị, tư tưởng bao gồm: Xây dựng và bảo vệ cương lĩnh, đường lối chính sách của Đảng; Tuyên truyền chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần hình thành, phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa, từ đó hình thành niềm tin khoa học vào Đảng, thúc đẩy cán bộ đảng viên và nhân dân tích cực tham gia vào
sự nghiệp đổi mới, đưa đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội
Phản ánh nội dung này, ngay từ khi Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) được ban hành, Báo Vĩnh Phúc đã dành chỗ cho nhiều tin bài để phổ biến, phân
Trang 32tích cặn kẽ các quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng Không lảng tránh những vấn đề lý luận khô khan và đã sử dụng các hình thức thể hiện phù hợp, lúc thì ký chính luận, khi thì bài phỏng vấn, trao đổi với các nhà nghiên cứu, Báo Vĩnh Phúc
đã kịp thời truyền tải thông tin, những nhận thức mới về chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh đến với công chúng Bài: “Vai trò lãnh đạo của Đảng bộ
Công ty Vận tải ôtô ” (ngày 12/4/2010); “Sức xuân của Đảng bộ Vĩnh Phúc”
(ngày 18/3/2011); “Con đường chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Bác Hồ đã lựa
chọn” (ngày 2/5/2011); “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác xây dựng Đảng”
(ngày 25/08/ 2011); “Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc với công tác phụ nữ” (ngày
20/10/2011)… và nhiều tin bài có cùng chủ đề khác đã tiếp cận, mổ xẻ những vấn
đề lý luận dưới nhiều khía cạnh khác nhau, từ đó góp phần nâng cao nhận thức, cổ
vũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân kiên định, quyết tâm phấn đấu đưa
đất nước đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn
Nét độc đáo khi tuyên truyền về mảng đề tài “Xây dựng Đảng về chính trị,
tư tưởng” trong thời gian qua là các tin bài đã khắc phục được tình trạng phản ánh chung chung theo kiểu hô hào lý thuyết suông Việc giáo dục truyền thống, lý tưởng của Đảng đã trở lên sống động và thuyết phục hơn khi được tuyên truyền gắn với một câu chuyện cụ thể, với những việc làm và hành động tiêu biểu của
những người đảng viên điển hình trong cuộc sống Các bài như: “Chín mươi tuổi
đời, gần bảy mươi tuổi Đảng” (ngày 16/8/2011); “Trọn một niềm tin với Đảng”
(ngày 28/3/2012) đã thuyết phục được độc giả bởi những tấm lòng thủy chung, sắt son với Đảng của những Đảng viên năm 1930 – Thế hệ Đảng viên đầu tiên của Đảng chan chứa niềm tự hào dân tộc anh hùng và truyền thống đấu tranh của Đảng, của cách mạng, nguyện tiếp bước cha ông, quyết tâm góp sức vào sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh của các thế hệ đảng viên hôm nay Những bài viết này đều để lại những ấn tượng khó phai về hình ảnh những người cộng sản kiên trung, buất khuất, kiên cường trong lòng độc giả
Báo Vĩnh Phúc cũng đã dành nhiều khoảng trống cho tin bài đề cập đến quá trình hình thành, tổ chức thực hiện và kết quả triển khai các nghị quyết quan trọng
Trang 33của Đảng Riêng trong đợt tuyên truyền phục vụ Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ
XI, Báo Vĩnh Phúc đã mở thêm chuyên mục “Hướng tới Đại Hội Đảng toàn quốc
lần thứ XI” để đăng tải những ý kiến tâm huyết của cán bộ, đảng viên và nhân
dân đóng góp xây dựng cho những nội dung quan trọng vào Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp Hành Trung ương Đảng khóa X trình Đại Hội khóa XI
Trước, trong và sau Đại hội, chuyên mục Xây dựng Đảng đã có nhiều tin bài phản
ánh liên tục quá trình diễn biến và sự thành công của Đại hội, phân tích nội dung, định hướng nhận thức cho cán bộ đảng viên và công chúng về những quan điểm
chỉ đạo mới của Đại hội như: “Đại hội Đảng khóa XI – Tầm cao của trí tuệ” (ngày 15/1/2011), “Vĩnh Phúc thi đua xây dựng nông thôn mới để góp phần hiện thực
hóa Nghị quyết của Đảng” (ngày 25/2/2011) Để Nghị quyết Đại hội của Đảng và
các nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng được nhận thức một cách thấu suốt, chuyên mục cũng đã theo sát thực tiễn công tác tư tưởng của các cấp ủy Đảng, kịp thời biểu dương những cách làm hay, những việc làm sáng tạo trong quá trình
tổ chức học tập, quán triệt đưa nghị quyết vào cuộc sống Các bài “Đảng bộ Vĩnh
Tường làm theo lời Bác” (5/7/2011), “Đảng bộ Công an tỉnh xây dựng chi đảng bộ
trong sạch vững mạnh” (ngày 28/10/2011) là những ví dụ cụ thể
Trong loạt bài “Đưa Nghị quyết vào cuộc sống” chuyên mục đã phản ánh
sự nghiêm túc và sáng tạo của cấp ủy Công an tỉnh khi duy trì đều đặn trong nhiều năm nay qui định học tập, quán triệt nghị quyết gắn liền với viết báo cáo thu hoạch Tác dụng của việc làm này là gắn trách nhiệm của cán bộ đảng viên với nhiệm vụ học tập, quán triệt các nghị quyết của Đảng Qua việc tổ chức cho đảng viên viết thu hoạch, cấp ủy cấp trên có thể kiểm tra được kết quả nhận thức của đảng viên từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời, giúp cho từng cán bộ đảng viên, từng chi bộ quán triệt tốt hơn nội dung của nghị quyết Đảng Viết thu hoạch để nâng cao nhận thức, thống nhất hành động, đây cũng là cơ sở để các cấp ủy tỉnh
Vĩnh Phúc triển khai công tác cụ thể đưa Nghị quyết vào cuộc sống
“Góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền nghị quyết của Đảng” chuyên
mục Xây dựng Đảng đã nghi nhận những bước thành công của chủ trương xây
Trang 34dựng nông thôn hiện nay của các Chi, Đảng bộ cơ sở đã vận động được quần chúng nhân dân cùng nhà nước vào cuộc chuyên mục đã chỉ rõ cái mới trong công tác tuyên truyền của các cấp ủy của Vĩnh Phúc là gắn nói với làm, gắn phổ biến nghị quyết với xây dựng các mô hình trình diễn trực quan Từ các mô hình trình diễn trực quan đã thuyết phục, nâng cao nhận thức của cán bộ đảng viên và nhân dân, đặc biệt là đối với cán bộ đảng viên và nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, trình độ dân trí thấp về những nội dung quan trọng của nghị quyết, hình thành quyết tâm biến nghị quyết của Đảng thành hiện thực Điều đáng mừng là khi các bài viết được xuất bản, những cách làm hay trên đã được cấp ủy nhiều nơi học tập, vận dụng, góp phần quan trọng vào quá trình đưa nghị
quyết Đảng vào cuộc sống
Không chỉ biểu dương những cách làm hay, nội dung tuyên truyền “Xây
dựng Đảng về chính trị, tư tưởng” trong chuyên mục Xây dựng Đảng cũng đã
thẳng thắn phê bình những biểu hiện không lành mạnh, thiếu trách nhiệm của một
số cấp ủy trong việc tiếp thu, tuyên truyền đưa nghị quyết vào trong cuộc sống
Trong loạt bài “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền nghị quyết của Đảng” (tháng 5/2011), “Tuyên truyền thế nào cho hiệu quả” (tháng 1/2012), chuyên mục Xây
dựng Đảng cũng đã bày tỏ sự lo lắng trước tình trạng cán bộ đảng viên trong đó
có không ít những vị là cấp ủy viên, là cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở một số cơ sở lại
tỏ ra thờ ơ, thiếu trách nhiệm khi học tập và quán triệt tinh thần các nghị quyết của Đảng, thậm chí có nhiều Chi, Đảng bộ cơ sở quán triệt tinh thần nghị quyết
qua loa, đại khái cho xong chuyên mục Xây dựng Đảng còn phản ánh tới công
chúng những trường hợp khi học tập quán triệt tinh thần nghị quyết có cấp ủy còn ngủ gật, đọc báo, trao đổi điện thoại di động…trong khi cấp trên đang ra sức dồn
hết tâm huyết để phổ biến những nội dung quan trọng của nghị quyết mới ban hành
Phản ánh thực tế trên, chỉ rõ đó là nguyên nhân vì sao Nghị quyết Đảng chậm đi vào cuộc sống, chuyên mục Xây dựng Đảng cũng đã nêu vấn đề: Đổi mới, nâng cao chất lượng học tập và tiếp thu nghị quyết Đảng cần có nhiều biện
Trang 35pháp đồng bộ nhưng trước hết phải được bắt đầu bằng ý thức và trách nhiệm của
người đảng viên khi tham gia học tập, quán triệt tinh thần nghị quyết
Chuyên mục Xây dựng Đảng cũng rất quan tâm phản ánh, nêu bật vai trò của công tác tư tưởng trong toàn bộ sự nghiệp của Đảng Qua hoạt động tuyên truyền của mình, chuyên mục đã cổ vũ các cán bộ, đảng viên đang công tác trên mặt trận
tư tưởng văn hóa, động viên họ tiếp tục giữ vững tinh thần cách mạng tiến công, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần tích cực vào thúc đẩy tiến trình của
cách mạng Có thể thấy điều này qua các bài viết: “Sức mạnh của công tác tư
tưởng” (ngày 5/4/2010), “Tinh thần là sức mạnh” (ngày 16/12/2011) Dạng bài
này thường xuất hiện vào dịp kỷ niệm những sự kiện trọng đại của đất nước
Trong nhiều số báo phát hành, chuyên mục đã phân tích, tiếp cận vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau, làm rõ vị trí quan trọng của công tác tư tưởng, của đội ngũ những người làm công tác tư tưởng trước sự kiện thời sự nhạy cảm Loạt
bài viết “Công tác tư tưởng với cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng theo
tinh thần nghị quyết TW4 khóa XI” (tháng 4/2012) đều đã lập luận và khẳng định
vị trí tiên phong của công tác tư tưởng trong xây dựng Đảng nói chung và trong quá trình thực hiện cuộc vận động chỉnh đốn Đảng nói riêng Các bài viết trên chuyên mục cũng đã chỉ rõ: Để xây dựng chỉnh đốn Đảng đạt được hiệu quả, yêu cầu đặt ra với các cấp ủy là phải làm thật tốt công tác tư tưởng, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức trách nhiệm, thống nhất hành động của toàn Đảng, toàn dân trong quá trình thực hiện Cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng chỉ chuyển động khi toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc được mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của cuộc vận động này Tuyên truyền về vai trò của công tác tư tưởng trong cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, chuyên mục cũng đã thẳng thắn đặt vấn đề công tác tư tưởng phải luôn đi đầu, tích cực phản ánh những vấn đề nổi cộm, bức xúc trong nhân dân, từ đó phản ánh và tham mưu cho cấp ủy các cấp làm tốt công tác gợi ý cho cấp dưới và chỉ đạo tiến hành
kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và cá nhân trước từng vụ việc
2.1.1.2 Thông tin xây dựng Đảng về tổ chức (có 11 tin, bài trên 110 tin, bài)
Trang 36Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống, cơ cấu, bộ máy của Đảng
từ cấp ủy đến các Ban, Đảng đoàn từ cấp cơ sở đến cấp Trung ương theo đúng những nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng; Là xây dựng đội ngũ đảng viên, đội ngũ cán bộ bao gồm các khâu lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng, phân phối công tác sử dụng lực lượng ấy, là định rõ chức năng và các mối quan hệ giữa Đảng với
Nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội khác trong hệ thống chuyên chính vô sản
Trong quá trình bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối nhiệm vụ chính trị công tác tư tưởng và công tác tổ chức luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể thiếu một mặt nào, không thể xem nhẹ một mặt nào Thông qua công tác tư tưởng, đường lối của Đảng được quán triệt trong toàn Đảng, mọi người, mọi tổ chức từ trên xuống dưới thống nhất nhận thức, tự nguyện tự giác hành động theo đường lối của Đảng Phải thông qua công tác tổ chức, với quy mô và nội dung rộng lớn, phức tạp, bao gồm những việc từ xây dựng và sử dụng bộ máy, bố trí cán bộ, đến kiểm tra việc thực hiện… thì nhận thức mới biến thành hành động, đường lối
nhiệm vụ chính trị của Đảng mới trở thành hiện thực
Xây dựng Đảng về chính trị tư tưởng, luôn gắn liền với xây dựng Đảng về
tổ chức Do vậy, cùng với tuyên truyền xây dựng Đảng về chính trị tư tưởng, một nội dung bao trùm hoạt động của chuyên mục Xây dựng Đảng trong thời gian qua
là tuyên truyền “Xây dựng Đảng về tổ chức” Đây cũng là mảng đề tài quan trọng trong hoạt động tuyên truyền về Đảng và công tác xây dựng Đảng của chuyên
mục Xây dựng Đảng trên Báo Vĩnh Phúc
Bám sát thực tiễn công tác xây dựng Đảng và tùy vào từng thời điểm cụ thể, chuyên mục đã có những phóng sự đeo bám và phản ánh mảng đề tài này Đã
có rất nhiều bài viết phản ánh những mâu thuẫn nảy sinh, những kinh nghiệm trong quá trình xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh ở các tổ chức
cơ sở Đảng trong tỉnh Ví dụ: Các bài viết: “Hương Sơn nâng cao vai trò lãnh
đạo của Đảng” (ngày 8/4/2010), “Đảng bộ khối doanh nghiệp nâng cao chất lượng đảng viên ở các doanh nghiệp” (ngày 9/9/2010), “Đảng bộ Đồng Ích 28 năm liền giữ vững danh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh” (ngày 14/9/2011),
Trang 37“Thực trạng tổ chức Đảng ở xã nghèo Lãng Công” (ngày 19/4/2012) Đặc biệt từ
khi Ban chấp hành Trung ương ra Nghị quyết về củng cố hệ thống chính trị ở cơ
sở, trước, trong và sau khi Trung ương ban hành Nghị quyết, chuyên mục đã xác định nội dung trọng tâm và hướng hoạt động tuyên truyền của mình vào phản ánh hoạt động của tổ chức Đảng, kinh nghiệm xây dựng tổ chức Đảng ở cơ sở, cổ vũ động viên phong trào xây dựng tổ chức cơ sở Đảng vững mạnh và củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị Độc giả có thể ghi
nhận điều này qua các bài: “Kinh nghiệm chỉ đạo củng cố tổ chức Đảng yếu kém
ở Huyện Tam Đảo” (ngày 4/8/2011), “Một số vấn đề nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở” (ngày 7/6/2012) Phản ánh hoạt động củng cố, nâng cao
chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở, chuyên mục cũng đã phản ánh nhiều kinh nghiệm quý của các cấp ủy trong công tác quy hoạch, đào tạo, sử dụng và thực hiện chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở Qua chuyên mục, nhiều cách làm hay như: Kinh nghiệm đào tạo, phổ cập trình độ đại học cho cán bộ xã của Huyện Vĩnh Tường, Lập Thạch; Việc chủ động xây dựng những chính sách hấp dẫn thu hút lực lượng sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng về địa phương công tác và tăng cường cán bộ cho các xã phường ở Thành Phố Vĩnh Yên…Những
việc làm sáng tạo trên được biểu dương trên chuyên mục Xây dựng Đảng của Báo
Vĩnh Phúc đều đã trở thành kinh nghiệm chung cho các cấp ủy trong quá trình
thực hiện, đưa nghị quyết của trung ương vào cuộc sống
Không chỉ phản ánh những cách làm hay, biểu dương những kinh nghiệm tốt, chuyên mục Xây dựng Đảng cũng đã xây dựng nhiều bài viết điều tra, phản ánh và phê bình tình trạng chạy theo thành tích, đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở Đảng không đúng thực chất, không coi trọng và buông lỏng việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng ở một số địa phương, từ đó đề xuất các biện
pháp khắc phục Bài: “Xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh -
thực trạng và giải pháp” hay bài phóng sự “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” (tháng 12/2011), là những bài có nội dung khá sinh động phản ánh vấn đề
trên Trong bài “Xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh - thực trạng
Trang 38và giải pháp”, chuyên mục đã nêu vấn đề tại sao ở những nơi được đánh giá hàng
chục năm liền là Đảng bộ trong sạch vững mạnh tiêu biểu như Đảng bộ xã Đồng Ích, khi có khiếu kiện xảy ra, vai trò của cấp ủy xã và các chi bộ lại hoàn toàn mờ nhạt, mất hết vai trò lãnh đạo? Vấn đề trên lại tiếp tục được chuyên mục đào xới
trong bài “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”, từ đó cảnh báo tính chất,
mức độ nguy hại của căn bệnh thành tích và đề xuất với các cấp ủy cần phải khách quan, cầu thị trong công tác đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng hàng năm, bởi có đánh giá đúng thực chất mới có thể tự mình thấy được những mặt tồn
tại yếu kém và đề ra các biện pháp khắc phục
Phê phán căn bệnh thành tích, chuyên mục cũng thẳng thắn đấu tranh với những biểu hiện mất đoàn kết nội bộ, buông lỏng kỷ luật sinh hoạt Đảng, sự giảm sút tinh thần chiến đấu, tình trạng nể nang, dĩ hòa vi quý trong sinh hoạt Đảng và chỉ rõ đó là những nguyên nhân dẫn đến sự yếu kém của một số tổ chức cơ sở Đảng hiện nay Tùy số lượng những bài viết này không nhiều nhưng lại gây được
ấn tượng mạnh trong lòng công chúng Những biện pháp khắc phục tình trạng trên được nêu trong các bài có tác dụng gợi mở giúp các đơn vị thực hiện tốt hơn công
tác xây dựng Đảng ngay từ các chi bộ
Một sự kiện nổi bật trong đời sống xây dựng Đảng trong thời gian qua là quá trình quán triệt và tổ chức thực hiện đưa Nghị quyết 13 của Bộ Chính trị về công tác luân chuyển cán bộ vào trong cuộc sống Đây cũng là một trong những
đề tài quan trọng được Báo Vĩnh Phúc đeo bám và phản ánh, giúp cho các cấp ủy nhận thức rõ mục đích, yêu cầu và các biện pháp tiến hành luân chuyển cán bộ
lãnh đạo và quản lý một cách hiệu quả Trong bài viết: “Một số kinh nghiệm rút
ra từ công tác luân chuyển cán bộ” (ngày 3/3/2010), chuyên mục đã khẳng định:
luân chuyển cán bộ lãnh đạo và quản lý là một chủ trương lớn của Đảng, là một khâu đột phá, then chốt trong công tác cán bộ Đây là cơ sở để các cấp ủy tiến hành làm tốt các khâu đánh giá, đào tạo, quy hoạch và sử dụng đội ngũ cán bộ chuyên mục Xây dựng Đảng cũng đã phân tích và phản ánh một số mâu thuẫn nảy sinh, nêu một số kinh nghiệm của địa phương trong quá trình thực hiện luân
Trang 39chuyển cán bộ như: thế nào là cán bộ thuộc diện luân chuyển? Đâu là sự khác biệt giữa luân chuyển với điều động và tăng cường cán bộ? Các điều kiện về điều kiện làm việc và biện pháp tư tưởng giúp cho cán bộ luân chuyển yên tâm công tác…từ đó giúp cho Tỉnh và các cấp ủy có biện pháp chỉ đạo thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị có kết quả Những bài viết này có tác dụng định hướng nhận thức
và hành động cho các cấp ủy, nhận thức đúng mới thực hiện đúng
2.1.1.3 Phản ánh về công tác kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng
(có 7 tin, bài trên 110 tin, bài)
Để xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, nâng cao sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng, yêu cầu đặt ra với tất cả các cấp ủy đều phải tiến hành làm tốt công tác kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng Kiểm tra vừa là một nội dung lãnh đạo, đồng thời vừa là một phương thức lãnh đạo của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Chín phần mười khuyết điểm xảy ra là do thiếu kiểm tra Lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không lãnh đạo” Kiểm tra là một công tác then chốt trong xây dựng Đảng Phản ánh thực tiễn xây dựng Đảng, chuyên mục Xây dựng Đảng cũng đã kịp thời đề cập và phản ánh hoạt động của
ủy ban kiểm tra các cấp trong quá trình thực hiện vai trò chức năng của mình,
góp phần xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh
Trong hầu hết các bài trên chuyên mục tuyên truyền về mảng đề tài này:
“Công tác kiểm tra ở Đảng bộ Vĩnh Tường” (ngày 22/1/2010), “Đảng ủy Khối cơ quan tỉnh tăng cường công tác kiểm tra – giám sát Đảng” (ngày 3/6/2012),
chuyên mục đều nêu bật vị trí trung tâm của công tác kiểm tra Đảng, xác định rõ kiểm tra là công việc được tiến hành thường xuyên, nhằm phát hiện những chệch choạc, không đúng theo định hướng chính trị của Đảng trong quá trình thực hiện các chủ trương chính sách và các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng Tuyên truyền về công tác kiểm tra thi hành kỷ luật Đảng, chuyên mục không chỉ nêu bật vai trò của công tác kiểm tra trong xác minh, kết luận và xử lý nghiêm các sai phạm của một bộ phận cán bộ đảng viên suy thoái biến chất, gây hậu quả xấu, mà còn khẳng định tầm quan trọng của công tác kiểm tra trong quá trình phát hiện
Trang 40những dấu hiệu vi phạm, giúp cho cấp ủy và đảng viên nhận rõ bản thân ngay từ
những khuyết điểm nhỏ, từ đó sửa chữa không để những sai phạm lớn xảy ra
Đan xen trong các bài viết phản ánh về mảng đề tài này, chuyên mục luôn coi trọng khắc họa chân dung các cán bộ đang hoạt động trên lĩnh vực kiểm tra của Đảng, biểu dương tinh thần tận tụy, dũng cảm đấu tranh của họ với những biểu hiện sai trái, bảo vệ sự trong sạch của Đảng Trong nhiều bài, chuyên mục
đã đi sâu phân tích, khai thác khá hiệu quả cuộc đấu tranh nội tâm thường xuyên diễn ra trong cán bộ kiểm tra Đó là cuộc đấu tranh giữa cái chung và cái riêng, giữa lý tưởng niềm tin và cuộc sống khó khăn hiện tại, giữa lợi ích của tập thể, của Đảng với lợi ích của cá nhân, để từ đấy nêu bật những phẩm chất tốt đẹp của các cán bộ đang công tác trong ngành kiểm tra Đảng, cổ vũ, động viên họ gắn bó
với sự nghiệp của Đảng và hoàn thành tốt các công việc được giao
Tùy theo yêu cầu đặt ra với công tác kiểm tra từng giai đoạn, chuyên mục Xây dựng Đảng đã xây dựng nội dung tuyên truyền phản ánh hoạt động kiểm tra thi hành kỷ luật Đảng phù hợp Chuyên mục mang tính định hướng cho các cấp
ủy tăng cường chỉ đạo hoạt động công tác kiểm tra một cách hiệu quả, có bài viết
đề cập đến những vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, từ đó bàn đến các biện pháp nâng cao chất lượng hiệu quả công tác này Ví dụ: Khi chuẩn bị loạt bài cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, căn cứ vào nhiệm vụ
xây dựng chỉnh đốn Đảng “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”
theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa VI, chuyên mục đã có bài phóng
sự “Công tác kiểm tra trước yêu cầu xây dựng Đảng hiện nay” (tháng 3/2012)
Nội dung bài viết đã khẳng định vai trò của công tác kiểm tra đối với công tác xây dựng Đảng, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với công tác kiểm tra đảng là phải xác minh làm rõ trách nhiệm của tập thể và cá nhân cấp ủy trước từng vụ việc nổi cộm Thực tiễn cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, mà trọng tâm là đợt sinh hoạt chính trị, tự phê bình và phê bình trong toàn Đảng đã cho thấy công việc này là hết sức quan trọng, đã mang tính quyết định đến chất lượng và tiến trình tiến hành cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn đảng sau này Cùng với thẳng