Tăng cường sự lãnh đạo của tỉnh ủy đối với đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh tỉnh nam định trong thời kỳ hội nhập quốc tế

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRẦN HỮU HÀ TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH NAM ĐỊNH TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN VĂN TH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN HỮU HÀ

TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA

TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỒ CHÍ MINH TỈNH NAM ĐỊNH TRONG THỜI KỲ

HỘI NHẬP QUỐC TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG

VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2013

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN HỮU HÀ

TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA

TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN

HỒ CHÍ MINH TỈNH NAM ĐỊNH TRONG THỜI KỲ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP QUỐC TẾ 8

1.1 Một số khái niệm liên quan 9

1.2 Nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên cộng sản 14

1.3 Yêu cầu của thời kỳ hội nhập quốc tế đòi hỏi tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên cộng sản 18

Chương 2: THỰC TRẠNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN TỈNH NAM ĐỊNH TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP QUỐC TẾ 20

2.1 Một số nét về kinh tế - xã hội và tình hình Đảng bộ tỉnh Nam Định 20

2.2 Sự lãnh đạo của Tỉnh ủy đối với Đoàn Thanh niên cộng sản tỉnh Nam Định trong thời kỳ hội nhập quốc tế 26

2.3 Những kinh nghiệm rút ra 44

2.4 Những vấn đề đặt ra về sự lãnh đạo của Tỉnh ủy đối với Đoàn Thanh niên cộng sản tỉnh Nam Định trong thời kỳ hội nhập quốc tế 48

Chương 3: MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH NAM ĐỊNH TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP QUỐC TẾ . 51

3.1 Mục tiêu và phương hướng 51

3.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 53

KẾT LUẬN . 71

TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

PHỤ LỤC .

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đối với mọi quốc gia, dân tộc và thời đại, thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, trực tiếp kế thừa và tiếp nối các thế hệ cha anh để thúc đẩy xã hội không ngừng phát triển Việc bồi dưỡng và phát huy vai trò của thanh niên luôn là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng con người không chỉ là vấn đề xã hội của riêng quốc gia nào mà còn là vấn đề của toàn nhân loại Thanh niên Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật đó Thực tiễn lịch sử dân tộc ta đã chứng minh các thế hệ thanh niên luôn là lực lượng nòng cốt, xung kích trong tất cả các cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc, là người kế thừa và phát triển không ngừng những thành quả cách mạng của nhân dân, gánh vác sứ mệnh trọng đại là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nhận thức rõ vị trí, vai trò của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng, ngay từ khi mới ra đời, Đảng luôn quan tâm, lãnh đạo công tác, hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản, luôn tổ chức, rèn luyện, đưa Đoàn Thanh niên vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Trong sự nghiệp đổi mới, vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên càng trở lên quan trọng, mang ý nghĩa chiến lược Vì vậy, Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII chỉ rõ:

Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam

có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không, phần lớn

là tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng [18, tr 56]

Lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ trong toàn bộ công tác của Đảng, là yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Thực tiễn đã chứng minh, ở bất cứ địa phương, ngành, cơ quan đơn vị nào, sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là các cấp ủy đảng luôn là yếu tố quyết định, đảm bảo cho tổ chức Đoàn hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức năng đoàn kết, tập hợp, giáo dục thanh niên đưa họ vào phong trào hành động cách mạng nhằm thực hiện thắng lợi đường lối chủ trương của Đảng cũng như chính sách, pháp luật của Nhà nước

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo trong những năm vừa qua đã thu được nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề cần thiết để đưa đất nước chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa và từng bước hội nhập quốc tế Trong những thắng lợi đó có sự đóng góp không nhỏ của Đoàn Thanh niên Cộng sản Tuy nhiên, do những biến đổi của tình hình trong nước và quốc tế đang tác động mạnh mẽ làm biến đổi về cơ cấu xã hội, địa vị kinh tế, học vấn, tư tưởng, tâm lý, lối sống Vì vậy, hoạt động của Đoàn Thanh niên hiện nay đang đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục có những giải pháp kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập quốc tế cho phù hợp với nhu cầu, lợi ích chính đáng của thanh niên

Từ yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp cách mạng, đòi hỏi Đảng không ngừng đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh Đây là vấn đề vừa có tính lí luận, vừa có tính thực tiễn sâu sắc, đồng thời đáp ứng yêu cầu có tính cấp bách trong giai đoạn cách mạng hiện nay

Thực hiện chủ trương của Đảng, trong những năm qua Tỉnh ủy Nam Định đã có nhiều cố gắng trong lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh, động viên thu hút đông đảo thanh niên tham gia các phong trào xã hội do

Tỉnh đoàn phát động, tạo môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội lành mạnh cho thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp Tuy nhiên sự lãnh đạo này cũng còn những hạn chế, yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới - thời kỳ hội nhập quốc tế Trước thực trạng đó đòi hỏi Tỉnh ủy Nam Định cần tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của mình đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh nhằm phát huy tối đa vai trò của Đoàn Thanh niên trong thời kỳ hội nhập quốc tế Ý thức được tầm quan trọng của vấn đề, tôi chọn cho mình đề

tài: "Tăng cường sự lãnh đạo của Tỉnh ủy đối với Đoàn Thanh niên Cộng

sản Hồ Chí Minh tỉnh Nam Định trong thời kỳ hội nhập quốc tế" với

mong muốn đóng góp phần nhỏ bé của mình nhằm nâng cao sự lãnh đạo của Tỉnh ủy với Đoàn Thanh niên, thực hiện thắng lợi mục tiêu chính trị của Đảng bộ tỉnh Nam Định trong thời kỳ hội nhập quốc tế

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Ngay từ khi ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác tổ chức, giáo dục, rèn luyện Đoàn Thanh niên Cộng sản để tổ chức này trở thành một lực lượng cách mạng quan trọng và trở thành đội dự bị tin cậy của Đảng Vì vậy, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên là một lĩnh vực quan trọng, sớm được các nhà khoa học quan tâm:

- Ngô Bích Ngọc, Sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng đối với Đoàn

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong các trường Đại học và Cao đẳng

ở Hà Nội giai đoạn hiện nay Luận án tiến sĩ khoa học chính trị, Hà Nội,

2004 Sau khi đã khái quát về Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh ở các trường Đại học và Cao đẳng trên địa bàn Hà Nội, tác giả đã phân tích, đánh giá về sự lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trong các trường Đại học, Cao đẳng đối với Đoàn Thanh niên trực thuộc và đưa các giải pháp để

tăng cường sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng đối với Đoàn Thanh niên cộng sản

- Nguyễn Thị Tú Oanh, Phát huy nguồn lực thanh niên trong sự nghiệp

công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Triết

học, Hà Nội, 1999 Trong luận án, tác giả Nguyễn Thị Tú Oanh đã nêu lên vị trí và vai trò của thanh niên đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa là cơ hội đồng thời cũng là thách thức rất lớn đối với sự phát triển của đất nước Vì vậy, cần tập hợp và phát huy được sức mạnh tổng hợp của nguồn lực thanh niên trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa do Đảng và Nhà nước lãnh đạo

- Nguyễn Thọ Ánh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong hệ

thống chính trị Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ Chính trị học, 2004

Trong luận văn này, tác giả Nguyễn Thọ Ánh đã đề cập tới sự ra đời và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; phân tích hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay và nêu lên vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản trong hệ thống chính trị cùng với những phương hướng, giải pháp xây dựng

và phát triển Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

* Sách, báo, tạp chí chuyên ngành:

- Nguyễn Văn Hùng, Ban dân vận Trung ương, Đảng Cộng sản Việt

Nam với công tác vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001

- Văn Tùng, Một số vấn đề về công tác thanh niên trong thời kỳ công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2001

- Hoàng Đình Cúc, Xây dựng, củng cố thế giới quan khoa học cho

thanh niên, sinh viên nước ta hiện nay Tạp chí Lý luận chính trị, số 3/2007

- Trương Giang Long, Chủ động đổi mới, hội nhập trong xu thế toàn

cầu hóa và trọng trách của thanh niên, Tạp chí Cộng sản, số 151, 7/2008

Trong bài viết của mình, tác giả nêu lên thời cơ và thách thức đối với thanh niên trong quá trình hội nhập nền kinh tế khu vực và thế giới

- Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và Đoàn Thanh niên, Báo điện tử

Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 17/7/2008

- Phấn đấu vào Đảng để thực hiện lý tưởng cao đẹp của chúng ta, Kỷ

yếu Hội thảo khoa học, Nxb Thanh niên, Hà Nội, (2001); trong đó có một số bài viết về tổ chức Đảng lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

- Trương Tấn Sang, Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác

thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Tạp chí

có những đóng góp mới vào lý luận cũng như thực tiễn của công tác lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1 Làm rõ những cơ sở lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu như: các khái niệm cơ bản, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đối với hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản

2 Tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ hội nhập quốc tế

3 Đề xuất một số phương hướng, giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa

sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ hội nhập quốc tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ hội nhập quốc tế

-Căn cứ vào sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định với Đoàn Thanh niên trong những năm qua Kết hợp giữa nghiên cứu tổng kết thực tiễn và ý kiến của các chuyên gia theo quan điểm gắn lý luận với thực tiễn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Luận văn sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát để nghiên cứu thực trạng sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Bên cạnh

đó, luận văn còn sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp

6 Cái mới của luận văn

Bằng kết quả nghiên cứu thực tiễn, đề tài đã làm rõ thêm một số vấn đề

lý luận và thực tiễn về sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh

7 Ý nghĩa của luận văn

Bằng kết quả nghiên cứu, luận văn làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh

Có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các cấp ủy, chính quyền, Đoàn Thanh niên các cấp ở tỉnh Nam Định

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho giảng dạy, nghiên cứu

ở trường chính trị tỉnh và các trung tâm bồi dưỡng chính trị

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương, 10 tiết

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN TRONG THỜI KỲ

HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng và Chủ tịch

Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác vận động quần chúng nói chung, đặc biệt là công tác thanh niên mà trực tiếp là lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Quần chúng thanh niên được coi là: lực lượng rường cột của nước nhà, là tương lai của dân tộc Thực tiễn cách mạng nước ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng hơn 80 năm qua đã chứng minh vai trò xung kích, cách mạng - "đội

dự bị tin cậy của Đảng"

Ngày nay, đất nước bước vào thời kỳ hội nhập quốc tế, bối cảnh quốc

tế đang thay đổi nhanh chóng, khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển, xu hướng hội nhập ngày càng gia tăng tạo ra nhiều thời cơ nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc Để sự nghiệp vẻ vang đó đạt được thắng lợi, Đảng ta phải nắm chắc vai trò lãnh đạo của mình, tập hợp và phát huy đến mức cao nhất mọi tiềm năng của các lực lượng quần chúng, đặc biệt là thanh niên, để thanh niên Việt Nam đủ hành trang và vững vàng tiến vào thiên niên kỷ mới Vấn

đề tổ chức, lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự hưng thịnh của Tổ quốc, sự bền vững của chế độ và đảm bảo

sự thực thi quyền lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp đổi mới Đây còn là đòi hỏi cấp bách nhằm phát huy nguồn lực trí tuệ và sức sáng tạo của thanh niên, tạo cơ hội cho đoàn viên, thanh niên đóng góp trí tuệ và sức lực vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước

1.1 Một số khái niệm liên quan

1.1.1 Thanh niên

"Thanh niên" là một thuật ngữ thường gặp trong cuộc sống, là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu với cách hiểu khác nhau

Có khi "thanh niên" dùng để chỉ một con người cụ thể, có những trường hợp

nó dùng để chỉ tính cách, phong cách trẻ trung của một người nào đó và nó thường xuyên được dùng để chỉ cả một lớp người trẻ tuổi Tùy theo góc độ tiếp cận của mỗi ngành khoa học mà người ta đưa ra những định nghĩa khác nhau về thanh niên

Về mặt sinh học, thanh niên là giai đoạn kết thúc của lứa tuổi thiếu

niên, chủ thể đạt đến sự trưởng thành về sinh lý (bắt đầu vào độ tuổi dậy thì) Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình phát triển của cá thể con người cả về thể lực và trí lực Muốn xác định giai đoạn này, người ta thường tập trung ở việc xác định độ tuổi của thanh niên Ở nước ta, độ tuổi thanh niên

từ 16 đến 30

Về mặt xã hội, thanh niên là một bộ phận đông đảo trong dân cư, những

người trong độ tuổi này luôn chiếm một tỷ lệ không nhỏ trong tổng dân số cả nước Theo số liệu tổng điều tra dân số toàn quốc năm 1999, số người trong

độ tuổi thanh niên là 27,4 triệu người, chiếm 35,9% tổng số dân và 54,5% lực lượng lao động xã hội Trong đó, thanh niên khu vực nông thôn là 20,5 triệu người, chiếm 74,8% số thanh niên, 50% lực lượng lao động trong nông nghiệp Trong cơ cấu xã hội, thanh niên là một bộ phận thuộc tất cả các giai cấp, các tầng lớp, các dân tộc, tôn giáo,và cũng tương tự như vậy, họ có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống như: Chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng

Trong Điều 1 Luật Thanh niên được Quốc hội nước ta thông qua vào ngày 29 tháng 11 năm 2005 có quy định: "Thanh niên quy định là những người có độ tuổi từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi" [45] Từ những phân tích trên, có

thể hiểu thanh niên là một nhóm nhân khẩu xã hội đặc thù, bao gồm những

người thuộc độ tuổi từ 16 tuổi đến 30 tuổi, ở mọi giai cấp, tầng lớp trong xã hội Họ có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội và có vai trò to lớn trong

sự phát triển của đất nước

1.1.2 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, Đoàn đã tập hợp đông đảo thanh niên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là đội quân xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ; phụ trách đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam

1.1.3 Khái niệm hội nhập quốc tế

Hội nhập quốc tế là một quá trình phát triển tất yếu, do bản chất xã hội của lao động và quan hệ giữa con người Sự ra đời và phát triển của kinh tế thị trường cũng là động lực hàng đầu thúc đẩy quá trình hội nhập Hội nhập diễn

ra dưới nhiều hình thức, cấp độ và trên nhiều lĩnh vực khác nhau, theo tiến trình từ thấp đến cao Hội nhập đã trở thành một xu thế lớn của thế giới hiện đại, tác động mạnh mẽ đến quan hệ quốc tế và đời sống của từng quốc gia Ngày nay, hội nhập quốc tế là lựa chọn chính sách của hầu hết các quốc gia

để phát triển

Những năm gần đây, "hội nhập quốc tế " đã trở thành ngôn từ khá thân

quen với hầu hết người Việt Nam Trong công sở, nhà trường, ở quán nước trên hè phố, thậm chí cả ở thôn quê, người ta đều sử dụng nó một cách rất thông dụng Tuy vậy, nhưng không phải ai cũng thực sự hiểu khái niệm này Giới học thuật và những nhà hoạch định chính sách cũng còn hiểu rất khác nhau và vẫn tiếp tục tranh luận về nhiều khía cạnh của hội nhập quốc tế Trong bối cảnh nước ta đang "tích cực, chủ động hội nhập quốc tế" theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI vừa qua, việc xác định đúng ý nghĩa, bản chất, nội hàm, xu hướng vận động cũng như hệ lụy của hội nhập quốc tế là rất cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chiến lược, chính sách và các biện pháp cụ thể của nước ta trong quá trình hội nhập

Thuật ngữ "hội nhập quốc tế" trong tiếng Việt có nguồn gốc dịch từ tiếng nước ngoài (tiếng Anh là "international integration", tiếng Pháp là

"intégration internationale") Đây là một khái niệm được sử dụng chủ yếu trong các lĩnh vực chính trị học quốc tế và kinh tế quốc tế, ra đời từ khoảng giữa thế kỷ trước ở châu Âu, trong bối cảnh những người theo trường phái thể chế chủ trương thúc đẩy sự hợp tác và liên kết giữa các cựu thù (Đức - Pháp) nhằm tránh nguy cơ tái diễn chiến tranh thế giới thông qua việc xây dựng Cộng đồng châu Âu

Ở Việt Nam, thuật ngữ "hội nhập kinh tế quốc tế" bắt đầu được sử dụng

từ khoảng giữa thập niên 90 của thế kỷ trước cùng với quá trình Việt Nam gia

nhập ASEAN, tham gia Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và các thể

chế kinh tế quốc tế khác Những năm gần đây, cụm từ "hội nhập quốc tế"

(thậm chí nói ngắn gọn là "hội nhập") được sử dụng ngày càng phổ biến hơn

và với hàm nghĩa rộng hơn hội nhập kinh tế quốc tế Mặc dầu vậy, cho đến

nay vẫn không có một định nghĩa nào về "hội nhập quốc tế" giành được sự

nhất trí hoàn toàn trong giới học thuật và cả giới làm chính sách ở Việt Nam

Từ các định nghĩa khác nhau nổi lên hai cách hiểu chính: Thứ nhất, cách hiểu hẹp coi "hội nhập quốc tế" là sự tham gia vào các tổ chức quốc tế và khu vực Thứ hai, cách hiểu rộng, coi "hội nhập quốc tế" là sự mở cửa và tham gia

vào mọi mặt của đời sống quốc tế, đối lập với tình trạng đóng cửa, cô lập hoặc ít giao lưu quốc tế Với tư duy theo cách này, không ít người thậm chí đã đánh đồng hội nhập với hợp tác quốc tế Cả hai cách hiểu trên về khái niệm

"hội nhập quốc tế" đều không đầy đủ và thiếu chính xác

Từ lý luận và thực tiễn nêu trên, cần xác định một cách tiếp cận phù

hợp đối với khái niệm "hội nhập quốc tế" để làm nền tảng xây dựng chiến lược hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn mới Như vậy, hội nhập

quốc tế được hiểu như là quá trình các nước tiến hành các hoạt động tăng cường sự gắn kết họ với nhau dựa trên sự chia sẻ về lợi ích, mục tiêu, giá trị, nguồn lực, quyền lực (thẩm quyền định đoạt chính sách) và tuân thủ các luật chơi chung trong khuôn khổ các định chế hoặc tổ chức quốc tế

1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và Đảng Cộng sản Việt Nam về Đoàn Thanh niên Cộng sản

1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về Đoàn Thanh niên Cộng sản

Vấn đề thanh niên được tất cả các quốc gia, các thời đại coi là vấn đề

có ý nghĩa, tầm quan trọng đặc biệt Thanh niên không chỉ là lực lượng kế cận của xã hội mà còn là lực lượng lao động chính tạo ra của cải vật chất nuôi

sống xã hội Với bất cứ hoàn cảnh nào, sự tồn vong của một quốc gia cũng được quyết định bởi vai trò quan trọng của thanh niên

Học thuyết Mác - Lênin với bản chất cách mạng và khoa học đã có những quan điểm lý luận cơ bản về thanh niên và công tác Đoàn Theo Mác, giai cấp vô sản chỉ được hình thành với tư cách là một giai cấp khi ý thức được địa vị và tương lai của mình Những công nhân tiên tiến nhất hoàn toàn hiểu rõ ràng: tương lai của giai cấp công nhân, tương lai của nhân loại hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên - tức là lực lượng thanh niên Cuối thế kỷ XIX, trong bối cảnh xã hội tư bản, C Mác cho rằng, cần phải giải thoát cho thanh, thiếu niên khỏi sự tác động có tính chất phá hoại của hệ thống hiện đại Chính C Mác đã gọi thanh niên là cội nguồn của sự sống, của dân tộc và giai cấp công nhân, là bộ xương của mỗi cơ thể dân tộc Khi nói về vai trò giáo dục thanh niên, C Mác đã nhấn mạnh: "Công tác giáo dục sẽ làm cho những người trẻ tuổi có khả năng nắm vững nhanh

chóng toàn bộ hệ thống sản xuất trong thực tiễn" [35, tr 475] Tư tưởng của

C Mác là phải tổ chức giáo dục các tầng lớp thanh niên để họ nắm vững các

kỹ năng, kỹ xảo, quy trình quản lý sản xuất, sẽ hỗ trợ cho việc quản lý toàn diện những năng lực tất cả các thành viên của xã hội được xây dựng trên cơ

sở những nguyên lý cộng sản chủ nghĩa Việc giáo dục đó phải làm thường xuyên, liên tục, giáo dục ở trường lớp và giáo dục trong thực tế lao động

Ph Ăngghen đã chỉ rõ: thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực cuộc sống đã, đang và sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị Ngay

khi mới 19, 20 tuổi, trong các thư gửi cho bạn bè, Ăngghen đã chế nhạo cái

nguyện vọng của những chàng trai, cô gái muốn sống bình lặng, muốn "giam

mình trong vương quốc điền viên, với thái độ "mũ ni che tai", bàng quan trước

thời cuộc Với lòng hứng khởi, với niềm tin vô hạn vào tiềm năng của thế hệ trẻ

ở Đức, Ph Ăngghen nhấn mạnh rằng, thanh niên không bao giờ thỏa mãn với lý tưởng trước đây, họ muốn được tự do hơn trong hành động, họ khao khát lập chiến công và vì sự đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cả cuộc đời mình Thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyết những mâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống đất nước Điều đáng lưu ý là niềm tin ấy đã được nhen lên trong tâm trí của Ph Ăngghen trong điều kiện của chế độ quân chủ chuyên chế

Năm 1845, Ph Ăngghen viết rằng, chính thanh niên Đức đòi hỏi phải thực hiện cuộc cách mạng trong tương lai ở nước này Nguyên tắc của giáo dục thế hệ trẻ là gắn lý luận với thực tiễn, kết hợp học và hành Việc hình thành thế giới quan khoa học cho thanh niên thông qua sự tham gia của họ vào cuộc đấu tranh xã hội, vào lao động sản xuất, vào những công việc cụ thể, thực tế hàng ngày Ph Ăngghen là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ "giáo dục thực tiễn" Ông cho rằng, đây là cơ sở quan trọng của giáo dục khoa học -

là công cụ mạnh nhất để cải tạo xã hội Ph Ăngghen dự báo: "Một xã hội tổ chức theo nguyên tắc cộng sản chủ nghĩa, sẽ làm cho những thành viên trong

xã hội đó có khả năng sử dụng một cách toàn diện năng lực phát triển toàn diện của mình" [35, tr 475] Ph Ăngghen cũng là người đầu tiên đưa ra các quan niệm: "đội quân xung kích quyết định của đạo quân vô sản quốc tế",

"đội hậu bị của Đảng" để gắn với thanh niên Năm 1852, khi "Đảng của Mác"

đã khẳng định vị trí của mình trên vũ đài chính trị, trong cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại những đạo luật đặc biệt của Bitxmac, Ph Ăngghen đã viết: chính thế hệ trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng C Mác - Ph Ăngghen khẳng định rằng: lực lượng quần chúng nhân dân đông đảo cần được tập hợp,

tổ chức và giáo dục, sao cho những biến đổi tư tưởng của họ bắt kịp với thời

đại, đi đúng quĩ đạo của dòng thác lịch sử đang cuộn chảy Trong Bản thảo

kinh tế triết học năm 1844, C Mác đã viết:

Bản thân xã hội sản xuất ra con người với tính cách là con người như thế nào thì nó cũng sản xuất ra xã hội như thế Bản chất con người của tự nhiên chỉ tồn tại với con người xã hội; vì chỉ có trong

xã hội, tự nhiên đối với con người mới là một cái khâu liên hệ của con người với con người, mới là tồn tại của con người với người khác và tồn tại của người khác với người đó [35, tr 169-170]

Rằng: "nếu như người ta bẩm sinh đã là sinh vật có tính xã hội thì do

đó chỉ có thể phát triển bản tính chân chính của mình trong xã hội và cần phải phán đoán về lực lượng của bản tính anh ta không phải căn cứ vào lực lượng của

cá nhân riêng lẻ mà căn cứ vào lực lượng của toàn xã hội" [35, tr 169-170]

C Mác và Ph Ăngghen đã khẳng định rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong đó có thanh niên

Phát triển sáng tạo những luận điểm của C Mác và Ph Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới, V.I Lênin đã coi thanh niên là "nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng" V.I Lênin đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong trào thanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ, sự tác động qua lại giữa tổ chức thanh niên với Đảng Cộng sản V.I Lênin cũng sớm nhìn thấy vai trò cách mạng to lớn không chỉ đối với thanh niên công nhân, mà còn đối với thanh niên học sinh, sinh viên Người thường xuyên nhắc nhở những người bạn chiến đấu của mình rằng phải kiên trì đấu tranh để hợp nhất phong trào học sinh, sinh viên thành một phong trào chung theo tinh thần của chủ nghĩa Mác V.I Lênin cho rằng, thành công của phong trào thanh niên chính là ở chỗ phải biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ nghĩa Mác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranh chính trị của giai cấp vô sản Đồng thời, Người cũng phê phán gay gắt những đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của lực lượng trẻ trong cách

mạng, coi thường thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của họ V.I Lênin nhấn mạnh, cần có thái độ khoan dung, độ lượng với lớp trẻ và cần thiết phải phòng ngừa khuynh hướng cho rằng lớp trẻ tuy đầy nhiệt tình và sáng kiến, nhưng lại chưa qua trường học của cuộc đấu tranh giai cấp Người cho rằng đó chỉ là cái cớ để khước từ việc sử dụng thanh niên V.I Lênin luôn nhắc nhở người cộng sản: cần phải đòi hỏi ở thanh niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách có nguyên tắc những khuyết điểm của họ, cần phải giáo dục cho họ tinh thần trách nhiệm cao và nghĩa vụ của họ đối với cách mạng

Cuộc đấu tranh để giành giật thanh niên không chỉ diễn ra giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản, giữa các Đảng cộng sản và các thế lực phản động, mà còn diễn ra giữa những người cộng sản chân chính và bọn cơ hội chủ nghĩa trong phong trào công nhân C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin đã nêu cho chúng ta một tấm gương sáng về thái độ kiên quyết, không khoan nhượng đối với mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội trong vấn đề thanh

niên Các ông đã gọi bọn cơ hội chủ nghĩa là "những người bạn giả" của

thanh niên và đòi hỏi phải vạch trần bộ mặt thật của chúng; ngăn chặn ảnh hưởng của chúng đối với thanh niên, bóc trần mọi mưu đồ muốn lừa phỉnh, cám dỗ thanh niên, mưu toan tước bỏ xu hướng cách mạng của phong trào thanh niên, cản trở việc tham gia của thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh chính trị của Đảng Cộng sản Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đã diễn ra xung quanh vấn đề thanh niên trên hai mặt có quan hệ mật thiết với nhau: giáo dục ai và giáo dục như thế nào? Những phần tử cơ hội qui nhiệm vụ trên vào việc đào tạo những người có văn hóa, song đứng ngoài chính trị

Vì thế, theo họ, không nên thu hút quá sớm thanh niên vào hoạt động chính trị V.I Lênin đã vạch trần lập trường cải lương đó của bọn cơ hội và cho rằng, đó chỉ là thói đạo đức giả và chính sách ngu dân, không hơn, không

kém Người khẳng định rõ lập trường của những người cộng sản chân chính là phải giáo dục cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Trong bài diễn văn đọc tại Đại hội III Đoàn Thanh niên Cộng sản Nga, V.I Lênin đã chỉ rõ: thanh niên phải học chủ nghĩa cộng sản trong một trường học riêng của mình, trong một tổ chức độc lập - đó là Đoàn Thanh niên Cộng sản V.I Lênin viết: "Chỉ khi nào Đoàn Thanh niên Cộng sản gắn liền từng bước học tập, huấn luyện và giáo dục của mình với cuộc đấu tranh chung của tất cả những người lao động chống lại bóc lột, thì lúc đó mới xứng đáng với danh hiệu là đoàn thể của thế hệ trẻ cộng sản chủ nghĩa" [33, tr 360] Trong tác

phẩm về nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên, V.I Lênin đã chỉ rõ: "ai nắm

được thanh niên là người đó làm chủ thế giới và theo một nghĩa nào đó có

thể nói rằng xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa chính là thanh niên" [33,

tr 354] Có thể thấy thanh niên là lực lượng mà nhiều đảng phái, nhiều thế lực chính trị khác nhau trong xã hội quan tâm lôi kéo và sử dụng cho mục đích riêng của mình Vậy làm thế nào để tập hợp, đoàn kết thanh niên, tổ chức cho thanh niên hoạt động trong trường lớp riêng của mình - Đoàn Thanh niên Cộng sản, thoát khỏi những ảnh hưởng xấu để đi đến những mục tiêu tốt đẹp vì lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động V.I Lênin đã từng cảnh báo rằng, nếu không biết tổ chức họ lại và nâng họ dậy thì họ sẽ đi theo những người Mensevic và khi đó sự thiếu chín chắn và chưa từng trải của họ sẽ bị kẻ thù lợi dụng và gây nên thiệt hại gấp bội Chính V.I Lênin là người đề xướng việc thành lập tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản nhằm giáo dục, rèn luyện thanh niên, định hướng thanh niên

đi theo những người cộng sản Ông đánh giá cao vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản trong cách mạng dân tộc

Nói chuyện với đoàn viên thanh niên Cộng sản, V.I Lênin yêu cầu, cần giáo dục thanh niên thông qua thực tế trong hoạt động sản xuất, trong học tập,

công tác, chiến đấu và trong cuộc sống sinh động của quần chúng Người

nhấn mạnh:

Trước mắt các đồng chí là nhiệm vụ xây dựng và các đồng chí có thể làm tròn nhiệm vụ đó, khi đã nắm vững được tất cả những kiến thức hiện đại, biết biến chủ nghĩa cộng sản từ những công thức, những lời dạy, những phương pháp, những chỉ thị, những cương lĩnh có sẵn và học thuộc lòng thành cái thực tế sinh động, là cái kết hợp với công tác trực tiếp của các đồng chí [33, tr 365]

Những tư tưởng của C Mác, Ph Ăngghen và V.I Lênin đã chỉ ra rằng: việc cuốn hút thanh niên vào hoạt động cách mạng, không thể là quá trình tự phát Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản với Đoàn Thanh niên Cộng sản là điều

vô cùng cần thiết để biến những năng lực tiềm năng của thanh niên thành sức mạnh hiện thực Đồng thời các ông cũng chỉ ra rằng việc tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh niên phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, có như vậy thì thanh niên mới phát huy hết vai trò của mình

1.2.2 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Đoàn Thanh niên Cộng sản

Nối tiếp những quan điểm khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin về Đoàn Thanh niên, Hồ Chí Minh cũng đánh giá cao vai trò và vị trí của Đoàn Thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng Quan điểm đó xuất phát từ những tư tưởng nhân văn, khoa học và đạo đức Hồ Chí Minh cùng một nhãn quan chiến lược tinh tế, sâu sắc Một trong những di sản tinh thần vô giá mà Người để lại cho chúng ta là những tư tưởng chiến lược về giáo dục, đào tạo, tổ chức và phát huy vai trò to lớn của Đoàn Thanh niên vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người

Như chúng ta đã biết, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thế

hệ trẻ Từ năm 1920, khi còn bôn ba ở nước ngoài tìm con đường cứu nước cho dân tộc, Người đã sớm có tư tưởng: muốn thức tỉnh dân tộc, trước hết phải thức tỉnh thanh niên Nhưng muốn thức tỉnh thanh niên thì phải tổ chức

họ lại để tuyên truyền, giáo dục, vận động và phát huy sức mạnh thanh niên Cùng với những bước trưởng thành của cách mạng, tổ chức cộng sản của thanh niên được Hồ Chí Minh sáng lập, dìu dắt và rèn luyện đã góp phần đắc lực trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đó chính là Đoàn Thanh

niên Cộng sản Hồ Chí Minh ngày nay mà tiền thân là "Việt Nam thanh niên

cách mạng đồng chí Hội" được thành lập từ năm 1925 Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã chỉ rõ: muốn vận động nhân dân các nước thuộc địa đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc thì trước hết cần phải giác ngộ thanh niên Nếu thanh niên không được giác ngộ, không có sức sống, không có nghị lực thì dân tộc có nguy cơ diệt vong Vì vậy, trong thời gian chuẩn bị cho việc thành lập Đảng, Người đã chú trọng đến thanh niên và đồng thời đã chuẩn bị kỹ càng về mặt

tư tưởng và cán bộ chuẩn bị cho việc thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản

Trong tác phẩm "Bản án chế độ thực dân Pháp" có phần phụ lục nhan

đề "Gửi thanh niên Việt Nam", Nguyễn Ái Quốc đã chỉ trích một số thanh

niên cam chịu làm nô lệ và thiết tha kêu gọi thanh niên đề cao lòng yêu nước

Người đã kết thúc bằng lời tâm huyết: "Đông Dương đáng thương hại! Người

sẽ nguy mất nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh" Chủ

tịch Hồ Chí Minh đã nhìn thấy ở thanh niên vai trò là động lực chủ yếu của cách mạng Đối với nước ta, vị trí của thanh niên được Người khẳng định là lớp người tiên phong, đột phá, đảm bảo cho sự hồi sinh của dân tộc, đóng vai trò là người châm ngòi đầu tiên cho cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn ý

thức rằng Đoàn Thanh niên chính là đội dự bị của Đảng, của cách mạng Vì vậy, sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc là sự nghiệp các thế hệ kế tiếp nhau, Đoàn Thanh niên đóng vai trò là người tiếp sức cho cách mạng

Người chỉ rõ: "Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên

già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai - tức là các cháu thiếu niên nhi đồng" [36, tr 81]

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên trở thành

bộ phận của hệ tư tưởng trong đường lối chính trị cách mạng của Đảng, có thể khái quát ở những nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải phát huy vai

trò xung kích đi đầu, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng của Đảng và Nhà nước Điều đó có nghĩa là Đoàn phải tập hợp, động viên đông đảo thanh niên xung phong vào những nơi khó khăn, gian khổ, ác liệt nhất, thực hiện

khẩu hiệu "Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó thì thanh niên " Để khẳng

định vai trò quan trọng ấy của tổ chức Đoàn, khi duyệt huy hiệu Đoàn, Người nói: Huy hiệu của Đoàn Thanh niên là tay cầm cờ đỏ sao vàng tiến lên Ý nghĩa của nó là thanh niên phải xung phong làm gương mẫu trong các công tác, trong học hỏi, trong tiến bộ, trong đạo đức cách mạng Thanh niên phải thành một lực lượng to lớn và vững chắc trong công cuộc kháng chiến, kiến quốc đồng thời phải vui vẻ, hoạt bát Bác mong rằng toàn thể các cháu nam, nữ thanh niên

cố gắng làm tròn nhiệm vụ để xứng đáng với cái huy hiệu vẻ vang ấy

Thứ hai: Hồ Chí Minh xác định: Đoàn Thanh niên Cộng sản phải là

người giúp Đảng chăm lo giáo dục thanh niên trở thành con người mới xã hội chủ nghĩa, làm chủ xã hội tương lai Người chỉ rõ: Đoàn Thanh niên Cộng sản phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ trẻ thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa

xã hội Đoàn Thanh niên cần chú ý giáo dục tư tưởng thanh niên, thái độ, hoạt động và sinh hoạt hằng ngày để kịp thời khuyến khích, uốn nắn và sửa chữa cho nhau tiến bộ Đoàn cần chú ý công tác giáo dục thanh niên thấm nhuần đạo đức cách mạng; khiêm tốn, đoàn kết, thực hành chủ nghĩa cá nhân, tự lực

tự lợi, kiêu căng tự mãn, chỉ tham việc gì có danh tiếng, coi khinh lĩnh vực bình thường, chống tham ô, lãng phí Cố gắng học hỏi, không ngừng nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, khoa học kĩ thuật để bảo vệ Tổ quốc phục vụ nhân dân Trong từng giai đoạn cách mạng, Bác luôn định hướng mục tiêu, nội dung công tác giáo dục của Đoàn, Bác yêu cầu nội dung giáo dục phải toàn diện, bồi dưỡng thanh thiếu niên trở thành những con người mới Đoàn Thanh niên phải thông qua phong trào thực tế, gắn việc giáo dục với hành động cách mạng, giáo dục phải thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng, gắn học hành, gia đình, nhà trường và xã hội

Thứ ba: Việc xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn Thanh niên trở thành đội

dự bị chiến đấu của Đảng, hạt nhân tập hợp đoàn kết thanh niên Đoàn Thanh niên phải thực sự là trường học cộng sản chủ nghĩa của thanh niên Hồ Chí Minh xác định: "Muốn đoàn được củng cố và phát triển thì tất cả đoàn viên phải gương mẫu Cán bộ lãnh đạo phải chống bệnh quan liêu Cán bộ cần phải đi sâu vào đời sống, hiểu rõ tâm lí của các thanh niên và giúp họ giải quyết các vấn đề một cách thiết thực" [Dẫn theo 14, tr 278]

Tư tưởng của Người về xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản là quá trình đào tạo và xây dựng đội hậu bị cho Đảng Tại đại hội Quốc tế thanh niên

cộng sản lần thứ IV (7/1924), Bác Hồ đã nêu rõ: Nhanh chóng hình thành các

tổ chức thanh niên cách mạng và xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản ở các nước thuộc địa và ngay sau khi từ Matxcơva về Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc đã bắt tay ngay vào việc chuẩn bị về mọi mặt cho sự ra đời

và phát triển của tổ chức thanh niên cộng sản Theo Người, xây dựng tổ chức thanh niên cộng sản là quá trình hình thành cánh tay đắc lực và đội hậu bị tin cậy của Đảng Không có tổ chức thanh niên, Đảng thiếu đi đội hậu bị tin cậy

để phát triển Tại Đại hội Đoàn lần thứ II, Bác chỉ rõ: "Đoàn là cánh tay đắc

lực của Đảng" và giải thích: "Cánh tay để thực hiện những chủ trương và chính sách cách mạng" Tư tưởng về xây dựng đoàn của Chủ tịch Hồ Chí

Minh còn đề cập đến trách nhiệm của các cấp ủy đảng đối với tổ chức Đoàn Thanh niên, Người nhắc nhở các cấp ủy đảng: phải giúp đỡ Đoàn Thanh niên phát triển tốt, đồng thời phải chọn những đồng chí đoàn viên đã kinh qua thử

thách và đủ điều kiện đưa họ vào Đảng

Thứ tư: Đoàn Thanh niên có nhiệm vụ giáo dục, dìu dắt thiếu niên nhi

đồng Bác yêu cầu: Giáo dục thiếu niên nhi đồng là một khoa học, cán bộ đoàn phải cố gắng học tập, nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm để tiến bộ mãi Nhất là phải làm kiểu mẫu trong mọi việc, Như vậy các bạn sẽ thành công Năm 1960, trong lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng, Bác đã củng cố thêm vấn đề này: Đoàn Thanh niên lao động phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức

và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành sự nghiệp chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Đoàn Thanh niên phải giúp Đảng chăm sóc, giáo dục các em thành lớp người mới, con ngoan của gia đình, chuẩn bị cho các em mai sau trở thành những người chủ tương lai của xã hội Đoàn làm công việc phụ trách và dìu dắt, nhưng không được làm thay và cũng không được thiếu quan tâm, vô trách nhiệm

Thứ năm: Đoàn Thanh niên Cộng sản phải là người đại biểu cho lợi ích

và quyền làm chủ của thanh niên Cùng với yêu cầu về tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh niên, đoàn còn phải quan tâm chăm lo lợi ích vật chất và tinh thần cho thanh niên, bảo vệ quyền lợi ích chính đáng cho thanh niên Khi nói đến

nhiệm vụ đảng viên, đoàn viên, Bác nhắc nhở mọi người: phải luôn luôn chăm lo đến đời sống của quần chúng thanh niên Phải chí công vô tư và có tinh thần lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ Xây dựng tổ chức Đoàn phải gắn với đoàn kết, tập hợp thanh niên thành một mặt trận rộng lớn, đảm bảo mối liên hệ chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn với đông đảo thanh niên Muốn thực hiện được mục tiêu đó tổ chức đoàn phải đảm bảo vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức Trong đó: về chính trị, Đoàn Thanh niên Cộng sản là lực lượng nòng cốt, tuyệt đối trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc, xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam Về tư tưởng, Đoàn lấy chủ nghĩa Mác - Lênin là kim chỉ nam, nền tảng tư tưởng cho mọi hành động, là lực lượng xung kích trong bảo vệ và phát huy những giá trị tích cực của chủ nghĩa Mác - Lênin trong quá trình cách mạng của dân tộc.Về tổ chức, các cấp bộ Đoàn từ Trung ương đến cơ sở phải thường xuyên được củng cố, hoạt động có hiệu quả, đổi mới nội dung và phương thức đoàn kết tập hợp thanh thiếu niên nhi đồng

1.2.3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Đoàn Thanh niên Cộng sản

Nhận thức rõ về vị trí, vai trò của Đoàn Thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng, ngay từ khi mới được thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chú trọng công tác thanh niên và xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Đảng ta chỉ rõ: Người vào Đảng mà dưới 21 tuổi thì đưa vào nhóm thanh niên cộng

sản Tháng 10/1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xác định:

"Đảng phải thi hành ngay án nghị quyết quốc tế thanh niên cộng sản, phái ra một số đồng chí trẻ tuổi phụ trách tổ chức thanh niên cộng sản đoàn và giúp cho Đoàn có tính chất độc lập" [7, tr 90] Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 10/1930 là văn kiện đầu tiên, hết sức quan trọng,

đặt nền móng cho đường lối chiến lược về công tác thanh niên của Đảng Nghị quyết đã đề cập tương đối toàn diện, sâu sắc về vị trí, vai trò và nhiệm

vụ của thanh niên Đề ra những định hướng cơ bản về xây dựng tổ chức Đoàn,

sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên và Đoàn Thanh niên

Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 2 tháng 3/1931 đã nhấn mạnh: Tổ chức ra cộng sản thanh niên Đoàn là một nhiệm vụ thâu phục một bộ phận quan trọng của vô sản giai cấp, là một vấn đề cần kíp mà Đảng phải giải quyết, cần kíp tổ chức ra thanh niên cộng sản Đoàn, lập ra các Đảng bộ địa phương phải mau chóng tổ chức những ủy viên tổ chức ra Đoàn Trong một thời gian ngắn ngủi tới đây, Đảng bộ các địa phương phải gây ra cho cơ sở Đoàn Là một tổ chức mácxít - lêninnít, nên sau khi thành lập, Đảng đã chú trọng lãnh đạo thanh niên, tổ chức ra Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương Đó là sự cụ thể hóa một cách sâu sắc những tư tưởng, những luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin trong việc lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Đảng đã đem lại cho thanh niên một tổ chức hoạt động có lý tưởng, tôn chỉ, mục đích rõ ràng Từ đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng các thế hệ thanh niên Việt Nam sẽ mang hết sức lực, nhiệt tình của tuổi trẻ, không ngừng phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng do Đảng khởi xướng và lãnh đạo

Sau Cách mạng tháng Tám, nước Việt Nam non trẻ vừa mới ra đời

đã phải đối phó với biết bao khó khăn chồng chất Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã có chỉ thị về công tác thanh niên, định hướng về nội dung

công tác vận động thanh niên "Vừa kháng chiến vừa kiến quốc", bảo vệ nền độc lập còn non trẻ với tinh thần "Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh Đảng chỉ

rõ: "Nhiệm vụ thiết thực của thanh niên trong thời kỳ này là tham gia bộ đội, dân quân để tác chiến, giúp đỡ việc tản cư, bình dân học vụ, tiểu học, đoàn kết các hạng thanh niên, động viên thanh niên ra cứu nước" [8, tr 43]

Tích cực củng cố Đoàn Thanh niên cứu quốc để nó có thể thực sự là tổ chức trụ cột của mọi tầng lớp thanh niên Việt Nam Mục đích mới của Đoàn là góp sức vào việc xây dựng chế độ dân chủ nhân dân và tiến lên chủ nghĩa xã hội Trong thời kỳ này, Đảng tập trung nhấn mạnh đến nội dung, phương thức tập hợp thanh niên, nâng cao hiệu quả trong công tác vận động thanh niên

Trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân, đặc biệt là trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Đoàn Thanh niên cứu quốc đã thực sự là trường học lớn của thanh niên, góp phần vào bồi dưỡng, cung cấp cho Đảng những đoàn viên ưu tú, xứng đáng là đội hậu bị tin cậy của Đảng, góp phần quan trọng đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi cuối cùng

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đảng ta tiếp tục đánh giá đúng vị trí, vai trò của thanh niên và luôn đặt niềm tin vào thế hệ trẻ Đảng ta

khẳng định: "Dưới lá cờ trăm trận trăm thắng của Đảng, Đoàn Thanh niên đã

xây dựng nên truyền thống vẻ vang Thanh niên ta rất xứng đáng là con em anh hùng của một dân tộc anh hùng Tổ quốc, nhân dân ta và Đảng ta rất tự hào về Đoàn và thế hệ trẻ nước ta" [11, tr 45]

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, các thế hệ thanh niên Việt Nam đã chứng tỏ sự trung thành với lý tưởng cách mạng của Đảng, phát huy những phẩm chất tốt đẹp của thanh niên, cùng nhân dân cả nước làm nên những thắng lợi vĩ đại của dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Bước vào giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thế hệ trẻ được Đảng tin tưởng giao cho sứ mệnh lịch sử là lực lượng xung kích, sáng tạo đi đầu trong sự nghiệp cách mạng Đảng ta chỉ rõ:

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải được xây dựng và củng cố vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức xứng đáng là trường học cộng sản chủ nghĩa của lớp người trẻ tuổi, là cánh tay đắc lực, là đội hậu bị tin cậy của Đảng Đoàn phải giáo dục, rèn luyện thanh niên thành lớp người kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của dân tộc [16, tr 81]

Như tinh thần Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tám (khóa IV) đã chỉ rõ: Đảng cần hướng dẫn sự đổi mới nội dung hoạt động của các đoàn thể và tổ chức quần chúng vào việc đoàn kết đoàn viên, hội viên cùng nhau chăm lo lợi ích thiết thực của mình và góp phần vào

sự nghiệp chung của đất nước, xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng và

ở cơ sở các đoàn thể cần coi trọng việc tập hợp quần chúng (trong và ngoài đoàn thể) bằng những hình thức linh hoạt (nhóm, tổ, câu lạc bộ) hoạt động theo những nội dung thích hợp

Để Đoàn Thanh niên Cộng sản làm tròn vai trò là hạt nhân đoàn kết tập hợp thanh niên, Đảng đã chỉ ra cho Đoàn những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

- Giúp Đảng giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thanh niên, làm cho Đoàn thực sự là trường học cộng sản chủ nghĩa của thanh niên Cùng với đảng viên, đoàn viên phải là người tích cực tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng trong quảng đại thanh niên, làm cho quần chúng thanh niên ngày càng giác ngộ về con đường mà Đảng đã lựa chọn, niềm tin, tự hào về Đảng, về đất nước và nhân dân, nâng cao trình độ về mọi mặt, ngày càng đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Đoàn Thanh niên Cộng sản là người đi đầu, gương mẫu thực hiện mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực, thu phục, lôi cuốn quần chúng thanh niên cùng làm theo Trong mỗi giai đoạn

cách mạng đều có những nhiệm vụ cụ thể, đòi hỏi tổ chức của những người cộng sản trẻ tuổi đi tiên phong, gian khổ không sợ, hi sinh không ngại, sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì khi Đảng cần, nêu tấm gương sáng cho không chỉ quần chúng thanh niên, mà cả thiếu niên, nhi đồng cùng noi theo Trong đó tạo nên những phong trào hành động cách mạng có sức cuốn hút thanh niên đứng về phía cách mạng, về phía tiến bộ, xung kích và sáng tạo thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị của Đảng, tạo cho thanh niên cơ hội cống hiến và trưởng thành

- Đoàn phải trở thành người đại diện cho quyền lợi của các tầng lớp thanh niên Do đặc điểm lứa tuổi, ngoài những quyền lợi chung của mọi công dân, thanh niên còn có những quyền lợi riêng như học tập, vui chơi giải trí, tình bạn, tình yêu Rõ ràng không ai hiểu thanh niên bằng chính tổ chức của họ Đoàn phải thật sự liên hệ mật thiết với quần chúng thanh niên Ở đâu có thanh niên, ở đó Đoàn phải tăng cường các hoạt động của mình Có như thế tổ chức Đoàn mới phát huy được vai trò đầu tàu, gương mẫu, mới kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của quần chúng thanh niên, mới tổ chức tập hợp được họ tự giác đi theo con đường cách mạng mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn

Tiếp theo tinh thần đó, Nghị quyết 25 của Bộ Chính trị khóa VI một lần nữa lại khẳng định Đảng, Nhà nước và toàn dân ta phải hết lòng bồi dưỡng, phát huy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên trên mọi lĩnh vực của công cuộc đổi mới, coi đó là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược con người Những nghị quyết quan trọng của Đảng nêu trên đã đem lại cho tổ chức Đoàn

và phong trào thanh niên hướng đi mới trong các hoạt động lao động sản xuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đứng trước yêu cầu phải đổi mới cả về tổ chức và phương thức hoạt

động nhằm đáp ứng nhu cầu và nhiệm vụ mới của cách mạng Nghị quyết Hội

nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa VII, "Về công tác

thanh niên trong thời kỳ mới" đã đánh giá về thanh niên một cách toàn diện

hơn Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng lãnh đạo nhân dân ta tiến hành công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Đảng ta luôn khẳng định thanh niên là nguồn lực xã hội có tiềm năng to lớn, hùng hậu, mang thế mạnh được kết tinh bởi tinh hoa dân tộc và thời đại Đảng nêu rõ nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới là phát huy vai trò và tiềm năng to lớn của mình nhằm hoàn thành sứ mệnh lịch sử, đi đầu trong cuộc đấu tranh chiến thắng đói nghèo, lạc hậu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đảng luôn đặt niềm tin sâu sắc vào thanh niên, phát huy vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanh niên Để phát huy sức mạnh và tiềm năng to lớn của thanh niên, để thanh niên thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, Đảng chỉ rõ: "Công tác thanh niên không chỉ là của Đảng, của Đoàn mà là việc của nhà nước, của mọi tổ chức xã hội và của từng

gia đình" [18, tr 24] Các cấp ủy từ Trung ương tới cơ sở có chương trình

công tác thanh niên trong nhiệm kỳ, lãnh đạo các cơ quan nhà nước xây dựng luật pháp, chính sách, chương trình kế hoạch công tác thanh niên Các tổ chức Đảng chăm lo củng cố Đoàn, xây dựng mặt trận thanh niên và đẩy mạnh phong trào hành động cách mạng trong thanh niên

Kể từ khi ra đời đến nay, trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào Đảng ta luôn đánh giá đúng vai trò của thế hệ trẻ, đặt niềm tin vào thế hệ trẻ, đào tạo bồi dưỡng thế hệ trẻ xứng đáng là lớp người kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Thực tế đã chứng minh các thế hệ

thanh niên Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã mang sức lực, nhiệt tình của tuổi trẻ, không ngừng phấn đấu cho sự nghiệp vẻ vang của Đảng và luôn xứng đáng với niềm tin của Đảng

1.3 Nội dung và phương thức lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua tại Đại hội X quy định:

"Cấp ủy đảng lãnh đạo trực tiếp tổ chức đoàn cùng cấp về phương hướng, nhiệm vụ, tư tưởng, tổ chức, cán bộ" [24, tr 67]

Như vậy, sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên

Cộng sản Hồ Chí Minh là lãnh đạo trực tiếp và toàn diện

1.3.1 Nội dung lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản

* Xác định mục tiêu, phương hướng của Đoàn Thanh niên

Đây là một nội dung cơ bản chỉ đạo và chi phối toàn bộ hoạt động lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh Lãnh đạo xác định mục tiêu, phương hướng hoạt động của Đoàn Thanh niên được Tỉnh ủy thông qua trong các nghị quyết thường kỳ, nghị quyết chuyên đề và cụ thể hóa các nghị quyết đó thông qua chương trình hành động của Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh

* Xây dựng hệ thống tổ chức và nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của Đoàn Thanh niên

Tỉnh ủy Nam Định thường xuyên quan tâm, lãnh đạo xây dựng kiện toàn tổ chức của Đoàn Thanh niên vững mạnh, đảm bảo phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong việc tập hợp, đoàn kết các tầng lớp thanh niên trong toàn tỉnh để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị được giao Thường xuyên kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và kiện toàn Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh đủ năng lực hoạt động hiệu quả; xác định cơ cấu,

thành phần Ban Chấp hành; cụ thể hóa chức năng, nhiệm vụ, phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản

* Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp hoạt động của Đoàn

Thanh niên Cộng sản

Việc đổi mới này luôn phù hợp với nhu cầu, tâm tư nguyện vọng của

đoàn viên thanh niên và nhiệm vụ của Đoàn Đây là một nhu cầu tất yếu khách quan vừa phát huy được hiệu quả hoạt động của Đoàn vừa đáp ứng được yêu cầu của thời kỳ mới Việc đổi mới luôn bám sát với nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, hình thức sinh động, hấp dẫn, dễ tiếp thu

* Phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh trong việc xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh

Thông qua hoạt động của Đoàn Thanh niên, mọi đoàn viên tham gia đóng góp ý kiến, trí tuệ của mình với Đảng về các chủ trương, đường lối, nghị quyết và các biện pháp lãnh đạo xây dựng Đảng; tham gia đóng góp ý kiến phê bình cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng góp phần xây nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng Qua đó tiến hành sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm, kiểm tra các hoạt động của Đoàn Thanh niên để từ

đó phát hiện ra những ưu, khuyết điểm, tiếp tục đẩy mạnh hoạt động của Đoàn Thanh niên thông qua sự lãnh đạo của Đảng

1.3.2 Phương thức lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên cộng sản

Phương thức lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản hiện nay của Tỉnh ủy Nam Định là sự cụ thể hóa phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Vận dụng sáng tạo

quan điểm chỉ đạo của Đảng, phương thức lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định với Đoàn Thanh niên Cộng sản tỉnh được quán triệt:

* Lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản thông qua công tác cán bộ

Tỉnh ủy lãnh đạo Đoàn Thanh niên thông qua việc xây dựng đội ngũ cán bộ của tỉnh Đoàn Lựa chọn, bố trí, sắp xếp cán bộ đoàn hợp lý, có đủ tư cách và phẩm chất chính trị, trình độ năng lực, kỹ năng nghiệp vụ về công tác đoàn; đặc biệt chú trọng tới việc đào tạo cán bộ trẻ xuất thân từ phong trào đoàn, thanh niên để bổ sung vào hàng ngũ cán bộ nguồn Có kế hoạch cụ thể trong việc qui hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác đoàn Làm tốt công tác quản lý cán bộ, quan tâm đến chế độ chính sách để họ phấn khởi, phát huy hết khả năng và nhiệt tình trong công tác Không chỉ chú trọng đến việc đào tạo đội ngũ cán bộ đoàn kế cận mà Tỉnh ủy còn cử những đảng viên

ưu tú của mình để làm nòng cốt cho phong trào hoạt động của Đoàn Thanh niên, qua đó tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Tỉnh ủy với Đoàn Thanh niên

* Lãnh đạo bằng công tác chính trị, tư tưởng đối với đoàn viên thanh niên

Tỉnh ủy luôn quan tâm chỉ đạo đối với hoạt động của Đoàn, đặc biệt là công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thanh niên Ngoài những nội dung học tập theo quy định của Đảng đó là giáo dục cho đoàn viên thanh niên nâng cao trình độ nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tỉnh ủy cũng thường xuyên tổ chức những lớp học ngắn hạn; những buổi đi thực tế, tìm hiểu truyền thống cách mạng, văn hóa của tỉnh nhà Để đoàn viên thanh niên ngày càng trưởng thành, có trình độ, kiến thức, đóng góp trí lực vào việc xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp Bồi dưỡng cho đoàn viên thanh niên có kiến thức toàn diện về kinh tế, chính trị, khoa học công nghệ góp phần nâng cao lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước, xây dựng

cho đoàn viên có lý tưởng chính trị vững vàng, có thái độ, động cơ phấn đấu đúng đắn, tự giác trong học tập và công tác, khắc phục mọi khó khăn gian khổ

để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao

* Lãnh đạo thông qua phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên

Đoàn Thanh niên là đội dự bị tin cậy của Đảng, là những người kế cận xứng đáng sau này Quán triệt quan điểm đó của Đảng Cộng sản Việt Nam, mỗi cán bộ, đảng viên thực sự là tấm gương sáng trong công tác, phẩm chất đạo đức và lối sống cho thanh niên noi theo, là hình mẫu để đoàn viên thanh niên phấn đấu noi theo

* Lãnh đạo bằng công tác kiểm tra giám sát với hoạt động của Đoàn Thanh niên

Chương trình hành động, công tác của Đoàn Thanh niên trong nhiệm

kỳ cũng như hàng năm đều được Tỉnh ủy xét thông qua trên cơ sở đường lối nghị quyết của Đảng cũng như nghị quyết của Tỉnh ủy Để cho Đoàn Thanh niên hoạt động ngày càng có hiệu quả hơn, Tỉnh ủy thường xuyên tiến hành các hoạt động kiểm tra, giám sát đối với Đoàn Thanh niên Qua việc kiểm tra định kỳ đó sẽ tiến hành sơ kết, tổng kết để rút kinh nghiệm hoạt động và đưa

ra những giải pháp khắc phục hiệu quả

* Lãnh đạo bằng xác định chủ trương, phương hướng, nghị quyết về Đoàn Thanh niên

Trên cơ sở các nghị quyết về Đoàn Thanh niên của Đảng, phương hướng kế hoạch công tác của tỉnh Đoàn mà Tỉnh ủy sẽ xác định mục tiêu, phương hướng cho Đoàn Thanh niên, trên cơ sở đó cấp ủy các cấp sẽ có những kế hoạch cụ thể để lãnh đạo Đoàn Thanh niên của cấp mình cho phù hợp với những nhiệm vụ chính trị được giao

1.4 Yêu cầu của thời kỳ hội nhập quốc tế đòi hỏi tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản

Ngày nay, những biến đổi của tình hình kinh tế - xã hội khi chuyển sang nền kinh tế thị trường đặt ra nhiều vấn đề cấp thiết với hoạt động của Đoàn Thanh niên Những mặt mạnh cơ bản của Đoàn Thanh niên tiếp tục được phát huy; các phong trào thanh niên tình nguyện, thanh niên lập nghiệp, xung kích đã mang lại nhiều ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của xã hội Đoàn Thanh niên Cộng sản tiếp tục thể hiện vị trí và vai trò to lớn của mình trong việc tập hợp và đoàn kết tất cả các tầng lớp thanh niên trong xã hội, quyết tâm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị được giao vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh

Tuy nhiên, Đoàn Thanh niên ngày nay cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ Chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đời sống xã hội có biến đổi sâu sắc Nhiều thành phần kinh tế phát triển, tạo ra sự thay đổi về cơ cấu lao động, tạo công ăn việc làm, xuất hiện những đối tượng thanh niên mới, trong các khu vực kinh tế - xã hội khác nhau Việc điều hành và quản lý thanh niên hoàn toàn theo những mô thức mới mà bản thân Đoàn chưa có cách tiếp cận hợp lý để tập hợp và giáo dục những thanh niên không phải đoàn viên Vấn đề lao động và việc làm ngày càng trở nên bức xúc, tác động không nhỏ đến công tác đoàn kết tập hợp thanh niên Hiện nay ở nông thôn, một số lượng lớn thanh niên bước vào tuổi lao động tuy nhiên cơ hội kiếm việc làm là hết sức khó khăn, và thanh niên thường thua thiệt trong việc cạnh tranh việc làm và thu nhập với các thành phần xã hội khác Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế đòi hỏi người lao động có một trình độ nghề nghiệp cao hơn

so với trước Thanh niên hiện nay, mặc dù chiếm tới 49,8% lực lượng lao

động xã hội song thực tế thì nguồn nhân lực này chất lượng còn thấp, chưa đồng bộ, cả về trình độ, học vấn, thể chất, kỹ năng nghề nghiệp, thói quen lao động… không đáp ứng được nền sản xuất đòi hỏi công nghệ cao, đặc biệt là công nghiệp mũi nhọn

Vì vậy, yêu cầu của thời kỳ hội nhập quốc tế đòi hỏi phải tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng với Đoàn Thanh niên Cộng sản, phải đổi mới nội dung

và phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản nhằm phát huy

được thế mạnh của thanh niên và khắc phục những hạn chế, tồn tại Tạo điều kiện cho đoàn viên thanh niên cống hiến và phục vụ sự nghiệp phát triển quê hương, đất nước

Tiểu kết chương 1

Chương 1 của luận văn có nội dung khái quát những vấn đề lý luận liên quan tới đề tài nghiên cứu Tác giả đã tập trung trình bày khái niệm về "thanh niên", "Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh", "hội nhập quốc tế" và lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò, ý nghĩa của việc Đảng cộng sản lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Sự lãnh đạo đó của Đảng cộng sản là một tất yếu, khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của đất nước Hệ thống lý luận đó tạo cơ sở và phương pháp luận cho việc đánh giá chính xác, khách quan sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Nam Định đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ hội nhập quốc tế sẽ được tiến hành nghiên cứu ở chương sau

Chương 2 THỰC TRẠNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA TỈNH ỦY ĐỐI VỚI ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN TỈNH NAM ĐỊNH

TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP QUỐC TẾ

2.1 Một số nét về kinh tế - xã hội và tình hình Đảng bộ tỉnh Nam Định

2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

Nam Định là một tỉnh ven biển phía đông Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng Tọa độ địa lý từ 190 55’ đến 200 16’ vĩ độ bắc và 1060 đến 106033’kinh độ đông Phía Đông giáp Tỉnh Thái Bình (thành phố Nam Định, các huyện Mỹ Lộc, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường, Giao Thủy lấy sông Hồng làm ranh giới tự nhiên; phía Tây giáp Tỉnh Ninh Bình (các huyện Ý Yên, Nghĩa Hưng lấy sông Đáy làm ranh giới tự nhiên) Phía Nam và Đông Nam giáp biển Đông (các huyện Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng, từ xã Giao Thiện huyện Giao Thủy đến xã Nam Điền huyện Nghĩa Hưng với tổng chiều dài bờ biển là 72 km) Phía Bắc giáp Tỉnh Hà Nam (các huyện Vụ Bản,

Mỹ Lộc,Ý Yên Điểm cực bắc là xã Mỹ Hà huyện Mỹ Lộc, cực Nam là xã Nam Điền Huyện Nghĩa Hưng, cực Đông là xã Giao Thiện huyện Giao Thủy, cực Tây là xã Yên Thọ huyện Ý Yên)

Nam Định có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội Đường sắt xuyên Việt đi qua tỉnh với chiều dài 42km, rất thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa và hành khách Quốc lộ 10 và quốc lộ 21 dài 108km

đã được đầu tư nâng cấp và tiếp tục mở rộng nâng cấp thành đường chiến lược ven biển Bắc Bộ Hệ thống sông Hồng, sông Đáy, sông Ninh Cơ chảy qua địa phận tỉnh với chiều dài 251km cùng với hệ thống cảng sông Nam Định, cảng

biển Thịnh Long mới được xây dựng rất thuận tiện cho việc phát triển vận tải đường thủy Nam Định nằm trong vùng ảnh hưởng của khu vực tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, cách thủ đô Hà Nội 90km, cách cảng Hải Phòng 100km, đây là hai thị trường lớn để giao lưu, tiêu thụ hàng hóa và trao đổi kỹ thuật, công nghệ thông tin và kinh nghiệm quản lý kinh doanh

Diện tích tự nhiên của Nam Định là 1.637,4 km2, bằng khoảng 0,5% diện tích tự nhiên toàn quốc, đứng thứ 50 trong 63 tỉnh, thành phố trong cả nước Theo điều tra dân số năm 2009, dân số Nam Định là 1.888.400 người, bằng khoảng 2,47% dân số cả nước, đây là một nguồn lực vô cùng to lớn để Nam Định đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội [30]

2.1.1.2 Điều kiện kinh tế

Trong những năm trở lại đây tình hình kinh tế của Nam Định đã có nhiều khởi sắc, đạt được nhiều thành tựu to lớn Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân mỗi năm đạt 10,4% năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ (đến cuối năm 2012 đạt 70,5%) và giảm tỷ trọng nông nghiệp, ngư nghiệp (cuối năm 2012 đạt 29,5%) Năm

2012 hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng; một số chỉ tiêu vượt cao Cụ thể:

* Về nông nghiệp, nông thôn và nông dân

Tốc độ tăng trưởng nông nghiệp bình quân giai đoạn năm 2006-2010 đạt 3,9%/năm; giá trị sản xuất nông nghiệp trên 1ha canh tác năm 2010 đạt 71 triệu đồng/ha, tăng cao so với chỉ tiêu Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XVII đề ra

là 42 triệu đồng/ha; giá trị sản xuất nông nghiệp/1ha canh tác năm 2013 là 73 triệu đồng/ha, so với chỉ tiêu mà đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII đề ra là

56 triệu đồng/ha Tập trung thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 về nông nghiệp, nông thôn và nông dân, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng

tâm trong chỉ đạo, điều hành Tỉnh đã ban hành Bộ tiêu chí về nông thôn mới

và triển khai xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 đến 73 xã trên địa bàn toàn tỉnh; bước đầu tạo nên sự chuyển biến tích cực trong cách nghĩ, cách làm của nhân dân và chính quyền xã Tổ chức thực hiện tốt các chính sách: miễn thuế nông nghiệp; miễn phí thủy lợi; kiên cố hóa hệ thống kênh tưới tiêu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn

* Về công nghiệp, thương mại, du lịch, dịch vụ

Về công nghiệp: tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2006-2010 đạt 20,7% năm Khu vực công nghiệp đã thu hút được trên 10.000 lao động khu vực nông nghiệp chuyển sang Tính đến tháng 2 năm 2012 trên địa bàn tỉnh

đã có 3.668 doanh nghiệp; 28 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký

là 5.165,2 triệu USD góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Về thương mại, dịch vụ và du lịch: tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán

lẻ tăng 21,9%/năm Các ngành dịch vụ hoạt động ổn định, giá trị bình quân tăng 9,1% năm, sản phẩm đa dạng với chất lượng ngày càng tốt hơn Kết cấu

hạ tầng thương mại, du lịch từng bước được cải tạo, nâng cấp đã từng bước

làm thay đổi phương thức hoạt động thương mại trên thị trường

* Về đầu tư phát triển

Trong giai đoạn 2006-2010 đã đưa vào sử dụng nhiều công trình trong các lĩnh vực giao thông, thủy lợi, điện lực, trường học, bệnh viện Tính đến cuối năm 2012 đã hoàn thành kiên cố hóa 35 km đê biển, cứng hóa 38,9 km

đê biển và 88,8 km đê sông Hoàn thành và đưa vào sử dụng 4.166 phòng học đạt chuẩn quốc gia Cơ bản hoàn thành nâng cấp các bệnh viện tuyến huyện Ngành điện đã đầu tư trên địa bàn 1.842 tỷ đồng trong đó đầu tư tại khu vực nông thôn là 1.332 tỷ đồng Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo đẩy mạnh tiến độ hoàn thành các công trình có tính chất chiến lược, quyết định tới sự phát triển