Dịch tễ học bài các KHÁI NIỆM về DỊCH tễ học NHIỄM TRÙNG

Mô tả được các đặc trưng dịch tễ học của các yếu tố tác nhân môi trường và vật chủ trong dịch tễ học bệnh nhiễm trùng... MỘT VÀI KHÁI NIỆMNăm 2016, WHO cảnh báo 10 bệnh truyền nhiễmmới n

CÁC KHÁI NIỆM

VỀ DỊCH TỄ HỌC NHIỄM TRÙNG

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này, sinh viên có khả năng:

1 Xác định được các khái niệm về bệnh nhiễm trùng, cách phân loại dịch tễ học bệnh nhiễm trùng

2 Mô tả được các đặc trưng dịch tễ học của các yếu

tố tác nhân môi trường và vật chủ trong dịch tễ học bệnh nhiễm trùng.

1 MỘT VÀI KHÁI NIỆM

Năm 2016, WHO cảnh báo 10 bệnh truyền nhiễmmới nổi có khả năng gây đại dịch: Sốt xuất huyếtCrimean Congo, bệnh Ebola, sốt xuất huyết Marburg,sốt Lassa, hội chứng suy hô hấp cấp do vi rút corona

(MERS-CoV và SARS), bệnh do vi rút Nipah, sốt Rift

Valley; và 03 bệnh khác được xếp ở mức độ nguy hiểm

“serious” là: Bệnh Chikungunya, hội chứng sốt giảm

tiểu cầu (Severe fever with thrombocytopenia

syndrome) do vi rút SFTS, và bệnh sốt Zika.

Gánh nặng bệnh tật Việt Nam hiện nay ?

1.1 Nhiễm trùng và lây lan

VSV gây bệnh

Tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp

1.2 Nhiễm trùng cộng đồng và nhiễm trùng bệnh viện.

Nhiễm trùng cộng đồng

Nhiễm trùng mắc phải khi ở ngoài cộng đồng

Ví dụ: viêm họng cấp, viêm kết mạc, NT vết thương Nhiễm trùng bệnh viện

Là nhiễm trùng mắc phải khi bệnh nhân nằm viện mà

lý do nhập viện không phải do nhiễm trùng đó

Xảy ra sau 48 giờ kể từ lúc nhập viện, trong thời hạn

30 ngày đối với nhiễm trùng vết mổ.

 Dùng để đánh giá chất lượng bệnh viện.

1.2 Nhiễm trùng cộng đồng và nhiễm trùng bệnh viện.

Ví dụ: Một bệnh nhân vào viện được chẩn đoán Sỏi

thận ứ nước độ 3, Ứ mủ, giai đoạn cấp Bệnh nhân đượcchỉ định phát đồ điều trị kháng sinh chống nhiễm khuẩn,phẫu thuật lấy sỏi sau 3 ngày điều trị kháng sinh

Kết quả: Sau khi lấy sỏi ra, 12 tiếng sau BN bắt đầu cótriệu chứng sốt cao, hôn mê BN được chẩn đoán

nhiễm trùng máu, suy thận

Nhiễm trùng máu là NT cộng đồng hay NT bệnh viện ?Giải thích ?

Ví dụ: Một bệnh nhân vào viện được chẩn đoán Sỏi

thận ứ nước độ 3, Ứ mủ, giai đoạn cấp Bệnh nhân đượcchỉ định phát đồ điều trị kháng sinh chống nhiễm khuẩn,phẫu thuật lấy sỏi sau 3 ngày điều trị kháng sinh

Kết quả: Sau khi lấy sỏi ra, các triệu chứng giảm dần

3 ngày sau kể từ ngày mổ lấy sỏi, vết mổ có hiện tượngnung mủ BN được chẩn đoán nhiễm trùng vết mổ

NT vết mổ là NT cộng đồng hay NT bệnh viện?

Giải thích?

- Nguyên nhân

- Phương thức gây nhiễm trùng

- Yếu tố nguy cơ

- Mức độ trầm trọng theo từng bệnh

Khác:

- Khả năng lây lan

- Thời gian tiến triển

- Mức độ trầm trọng

- Khả năng dự phòng

1.2 Nhiễm trùng cộng đồng và nhiễm trùng bệnh viện

tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện cao hơn.

1.2 Nhiễm trùng cộng đồng và nhiễm trùng bệnh viện

1.3 Bệnh nhiễm trùng “nhanh” và nhiễm trùng “chậm”

Khỏe mạnh Nhiễm bệnh Ủ bệnh Khởi phát Toàn phát

Ví dụ: Nhiễm trùng nhanh (nhiễm trùng máu, viêm

phổi do virus ), Nhiễm trùng chậm ( HIV, HBV, HCV,HPV )

1.4 Nhiễm trùng ngoại sinh và nhiễm trùng nội sinh

Ví dụ:

Nhiễm trùng ngoại sinh

Nhiễm trùng máu

Nhiễm trùng vết mổ

Nhiễm trùng tiết niệu

Viêm phổi – phế quản

Viêm họng cấp

Nhiễm trùng nội sinh

HIVHBVHCVLao

Các mặt đa dạng của DTH nhiễm trùng

2 TÁC NHÂN, VẬT CHỦ VÀ MÔI TRƯỜNG

2.1 Tác nhân

2.1.1 Khả năng lây lan

Ví dụ: Một đợt dịch Sốt Xuất Huyết được phát hiện tại

xã A, với số người mới mắc được phát hiện là 15 người trãi đều các thôn trong xã A Được biết tổng số dân trong xã A là 500 người Hỏi tỷ lệ tấn công của đợt dịch

là bao nhiêu ? Tỷ lệ đó dùng để dự đoán điều gì đối với đợt dịch trên ?

Sau 3 tháng người ta muốn tính tỷ lệ tấn công thứ cấp của đợt dịch trên, được biết đã có 1 case tử vong và số người mới mắc ở đợt khảo sát này là 25 người, trong đó

có 15 người mắc bệnh lần đầu.

2.1 Tác nhân2.1.2 Khả năng gây bệnh

- Là khả năng thành bệnh của một tác nhân đã xâm

nhiễm vào cơ thể

2.1 Tác nhân2.1.3 Độc tính

Tỷ lệ chết hay tỷ lệ bệnh trầm trọng (dựa trên một sốtiêu chuẩn cho trước) so với tổng số người mắc bệnh

- Là khả năng gây độc, hại lên cơ thể.

Ví dụ: Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO),

tính đến hết ngày 2/1/2015, trên toàn thế giới đã có hơn20.000 trường hợp mắc Ebola, trong đó có 8.053 người

tử vong

2.1 Tác nhân2.1.4 Khả năng xâm nhiễm

Khả năng của VSV sau khi vào cơ thể ký chủ, có thể

đi vào các cơ quan tổ chức và các hệ thống của cơ thể

Khả năng xâm nhiễm # Độc tính

Thủy đậu Bại liệt

Đậu mùa Dại

Sởi Thủy đậu Cảm lạnh

Dại Đậu mùa AIDS

Trung bình

Ban đỏ Quai bị Cảm lạnh

Ban đỏ Quai bị Bại liệt

Rất thấp

Phong (?) Phong (?) Ban đỏ*

Thủy đậu Cảm lạnh

Bảng 10.1: Tóm tắt các đặc trưng của tác nhân

*Ban đỏ (Rubella) có độc tính rất cao đối với bào thai.

2.1 Tác nhân

Ở Việt Nam có 15 loài Anophen Muỗi An.minimus phân

bố ở vùng rừng núi đồi toàn quốc dưới 1.000 m, pháttriển mạnh vào đầu và cuối mùa mưa Sau khi muỗitruyền bệnh đốt hút máu người bệnh có giao bào, vào cơthể muỗi tạo thành thoa trùng, thoa trùng di chuyển lêntập trung trong tuyến nước bọt của muỗi

2.3 Vật chủ

1/ Người mang mầm bệnh hoạt động:

2/ Người mang mầm bệnh tiềm ẩn:

a/ SGOT, SGPT tăng trên 4 lần + vàng mắt, vàng da, đau vùng gan.

b/ SGOT, SGPT bình thường liên tục kể từ khi HbsAg (+) 2/Một bệnh nhân đến khám bệnh và được xét nghiệm máu

và các thông số nhận được các kết quả: HbsAg (+) 3 tháng

kể từ khi phát hiện, các chỉ số khác bình thường, không có triệu chứng gì.

 Quần thể có nguy cơ

Ví dụ: Phát hiện 2 case SXH trong làng A có 550 người

dân, cả 2 case đều ở tại một hộ gia đình có 10 người ? Hỏi: Quần thể tiếp xúc ? Quần thể có nguy cơ ?

III NHIỄM TRÙNG NGOẠI SINH

3.1 Các thời kỳ của bệnh truyền nhiễm

3.2.Các thể của một bệnh truyền nhiễm

 Các thể bệnh ở giai đoạn mới xuất hiện:

• Bệnh không triệu chứng lâm sàng

• Bệnh có tất cả các triệu chứng lâm sàng đặc biệt

• Bệnh có triệu chứng lâm sàng không điển hình

• Bệnh tiềm tàng: gđ cân bằng giữa tác nhân và vật chủ

Họ tên

Địa chỉ Email