Chất lượng công tác kiểm tra của đảng bộ huyện chương mỹ, thành phố hà nội trong giai đoạn hiện nay

Kịp thời xử lý đảng viên và tổ chức đảng có vi phạm đảm bảo đúng người đúng lỗi vi phạm, có tác dụng răn đe đối với cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng trong việc chấp hành kỷ luật đảng; x

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ VĂN CHỨC

CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ

HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2014

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ VĂN CHỨC

CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ

HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước

Mã số: 60310203

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Lâm Quốc Tuấn

HÀ NỘI - 2014

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của

Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2014

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS Nguyễn Vũ Tiến

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của của riêng tôi Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực và có xuất xứ rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố

Tác giả luận văn

Lê Văn Chức

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI -NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN 8

1.1 Những vấn đề cơ bản về công tác kiểm tra của Đảng 8

1.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ 36

Chương 2 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI – THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 41

2.1 Khái quát về huyện Chương Mỹ và Đảng bộ huyện Chương Mỹ 41

2.2 Thực trạng chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ từ năm 2010 đến tháng 6 năm 2014 45

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 71

3.1 Phương hướng thực hiện công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay 71

3.2 Một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay 76

KIẾN NGHỊ 90

KẾT LUẬN 94

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

PHỤ LỤC 101

TÓM TẮT LUẬN VĂN 107

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, trải qua 84 năm xây dựng và phát triển đã lớn mạnh không ngừng với gần 4 triệu đảng viên Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn để Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh về

cả chính trị, tư tưởng và tổ chức Trước những thời cơ và thách thức của thời

kỳ hội nhập quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đã và đang đặt ra cho Đảng đòi hỏi cần phải tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, chỉ có như vậy mới đảm đương sứ mệnh lãnh đạo đất nước tiến lên cùng thời đại Tuy nhiên, Đảng cũng giống như một cơ thể sống, có những mặt mạnh, tốt đẹp, đồng thời cũng có những hạn chế Trong quá trình hoạt động một bộ phận cán bộ, đảng viên không giữ được bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức, đã bị thoái hóa biến chất, rơi vào tệ quan liêu, tham nhũng, khiến cho Đảng giảm uy tín trước nhân dân Vì vậy, song song với hoạt động lãnh đạo cách mạng của mình, Đảng cũng thường xuyên phải tiến hành công tác kiểm tra nhằm thanh lọc những cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất ra khỏi Đảng, để Đảng xứng đáng là một Đảng chân chính cách mạng

Công tác kiểm tra như các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định là một công cụ hữu hiệu, một trong những nội dung lãnh đạo quan trọng của Đảng Lênin cho rằng, ý nghĩa và tác dụng lớn nhất của công tác kiểm tra là để sửa chữa, uốn nắn công việc, ngăn ngừa thiếu sót và sai lầm Chính vì thế công tác kiểm tra được Đảng ta đặc biệt coi trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng của mình

Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, những năm qua công tác kiểm tra đã đạt được một số thành tựu nhất định Qua kiểm tra, Đảng ta đã

ngăn ngừa được những sai phạm trong sự lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng các cấp, kịp thời phát hiện, xử lý những cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng vi phạm kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước, từ đó làm trong sạch bộ máy lãnh đạo của Đảng Tuy nhiên, trong thực tế lãnh đạo của mình có không ít nơi, không ít tổ chức đảng đã buông lỏng công tác kiểm tra, chưa thật sự phát huy hết vai trò to lớn của công tác kiểm tra đối với việc phòng ngừa, phát hiện

và xử lý sai phạm của tổ chức đảng, đảng viên

Đối với Đảng bộ huyện Chương Mỹ, trong 3 năm 6 tháng của nhiệm kỳ

2010 – 2015, công tác kiểm tra cũng đạt được những thành tựu lớn như: Qua kiểm tra đã kịp thời phát hiện và uốn nắn những sai lầm, khắc phục, xử lý những

vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên Ban Thường vụ Huyện ủy thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các cuộc kiểm tra Đồng thời chỉ đạo Uỷ ban Kiểm tra Huyện ủy, đảng ủy, các chi bộ trực thuộc thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm tra theo quy định Kịp thời xử lý đảng viên và tổ chức đảng có vi phạm đảm bảo đúng người đúng lỗi vi phạm, có tác dụng răn đe đối với cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng trong việc chấp hành kỷ luật đảng; xây dựng chương trình kiểm tra của cấp ủy, uỷ ban kiểm tra sát với thực tế; duy trì tốt chế độ giao ban, nắm chắc tình hình để chỉ đạo công việc kịp thời, quan tâm củng cố, kiện toàn uỷ ban kiểm tra các cấp từ huyện đến cơ sở đủ số lượng, đảm bảo chất lượng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đã đề ra

Tuy nhiên, công tác kiểm tra trong hơn 3 năm vừa qua của Đảng bộ huyện Chương Mỹ cũng có những hạn chế Đó là chưa có bước đột phá để ngăn chặn có hiệu quả và đẩy lùi tệ quan liêu, tham nhũng, suy thoái phẩm chất, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên ở các cấp, các ngành; Công tác kiểm tra đối với các chương trình, dự án trọng điểm của Huyện chưa thường xuyên; Việc thực hiện kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và

đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm chưa đạt hiệu quả cao, đối tượng được kiểm tra là cấp uỷ viên cùng cấp còn rất khiêm tốn

Vì vậy, trong tổ chức và hoạt động của mình, Đảng bộ huyện Chương

Mỹ cần không ngừng nâng cao chất lượng công tác kiểm tra trong toàn Đảng

bộ, tổng kết công tác kiểm tra hàng quý, hàng năm để kịp thời có những giải pháp khả thi đưa công tác kiểm tra của toàn Đảng bộ ngày càng có chất lượng, hiệu quả

Trước những yêu cầu công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương

Mỹ và thực tế nghiên cứu về chất lượng công tác kiểm tra của mình, tác giả

xin được chọn đề tài “Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện

Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt

nghiệp thạc sỹ chuyên ngành xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Công tác kiểm tra luôn được Đảng ta coi trọng trong toàn bộ công tác xây dựng đảng Chính vì vậy Đảng ta đã có nhiều văn bản chỉ đạo về vấn đề này như: Nghị quyết số 14- NQ/TW ngày 30/7/2007, của Ban chấp hành Trung ương khóa X về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng Chỉ thị số 29- CT/TW ngày 14/02/1998 của Bộ chính trị khóa VIII về tăng cường công tác kiểm tra của Đảng

2.1 Các đề tài khoa học liên quan

Công tác kiểm tra của Đảng được các chuyên gia trong công tác xây dựng Đảng quan tâm nghiên cứu như:

- Đề tài cấp nhà nước: XX.03.07 “ Đổi mới công tác kiểm tra, kỉ luật trong Đảng nhằm nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới” , do PGS.TS Nguyễn Thị Doan làm chủ nhiệm, (đã nghiệm thu và

in thành sách)

- Đề tài khoa học cấp bộ: “ Công tác kiểm tra, giám sát trong Đảng trong giai đoạn hiện nay” của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2007, do Tiến sĩ Đặng Đình Phú làm chủ nhiệm, (đã nghiệm thu và in thành sách)

2.2 Các luận án, luận văn có liên quan tới đề tài

- Lê Thế Hào: “Công tác kiểm tra của Thành ủy Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” , Luận án tiến sĩ, 2004

- Nguyễn Thế Tư: “ Nâng cao chất lượng kiểm tra đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm của ủy ban kiểm tra huyện ủy ở các tỉnh duyên hai miền trung hiện nay”, Luận án tiến sỹ, 2004

- Lê Thị Ngân: “Chất lượng công tác kiểm tra, giám sát của Uỷ ban kiểm tra các Huyện, thị ủy ở tỉnh Kom tum giai đoạn hiện nay”, Luận văn thạc sỹ xây dựng đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2006

- Lê Minh Sơn: “ Công tác giám sát của Uỷ ban kiểm tra Tỉnh ủy Bình Định giai đoạn hiện nay”, Luận văn thạc sỹ xây dựng đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2007

2.3 Các bài viết, sách chuyên khảo, giáo trình đề cập đến công tác kiểm tra của Đảng

- Các bài nghiên cứu đăng trên tạp chí:

+ Phan Diễn: “ Đổi mới công tác kiểm tra là một bộ phận trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng”, Tạp chí kiểm tra, số 2-2004

+ Lê Hồng Liêm: “ Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với công tác phòng chống tham nhũng thời gian qua”, Tạp chí kiểm tra, số 5-2012

+ Nguyễn Hữu Nhân: “ Công tác kiểm tra, giám sát góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng tại Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh”, tạp chí kiểm tra, số 7-2012

+Trương Tấn Sang: “ Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí”, tạp chí kiểm tra, số 4-2007

- Sách in:

+ Ủy ban kiểm tra Trung ương: Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác kiểm tra và kỷ luật của Đảng, Hà Nội, 2004

+ Uỷ ban kiểm tra Trung ương: Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành

kỷ luật trong Đảng, Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội, 2007

+ Lê Văn Giảng (2008), Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng

giám sát của ủy ban kiểm tra các cấp, Nxb CTQG HN

Tuy nhiên với phạm vi nghiên cứu chất lượng công tác kiểm tra, kỷ luật Đảng ở Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội thì chưa có một đề tài nghiên cứu nào đi sâu phân tích và làm rõ vấn đề Vì vậy em xin phép được

chọn đề tài “ Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ,

thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.” làm đề tài nghiên cứu cho luận

Hà Nội, tác giả phân tích cơ sở khoa học và đưa ra một số giải pháp cho việc nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

đó rút ra những kinh nghiệm về công tác kiểm tra cho việc thực hiện nhiệm

vụ chính trị của công tác này trong giai đoạn hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ đáp ứng các yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Vận dụng hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư

tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng chủ trương, đường lối của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện nhiệm vụ trên, đề tài nghiên cứu cần sử dụng phối hợp các nhóm và phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:

Đề tài sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, mà phương pháp chủ yếu là kết hợp giữa phương pháp lịch sử với phương pháp lôgic, phương pháp phân tích với phương pháp tổng hợp Ngoài ra đề tài còn sử dụng một số phương pháp khác trong nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn như: nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng kết thực tiễn…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Đề tài có thể cung cấp những luận cứ khoa học, những giải pháp chủ yếu góp phần giúp Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội thực hiện tốt hơn công tác kiểm tra trên địa bàn huyện

- Những vấn đề được đề cập trong đề tài có thể cung cấp tài liệu cho hoạt động nghiên cứu, học tập về công tác kiểm tra Đảng của học viên, sinh viên chuyên ngành xây dựng Đảng

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục Nội dung đề tài được thể hiện ở 3 chương, 6 tiết:

- Chương 1: Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội – Những vấn đề cơ bản

- Chương 2: Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội – Thực trạng, nguyên nhân và kinh nghiệm

- Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Đảng bộ huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Chương 1 CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG BỘ

HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI –

cụ thể được giao để đánh giá nhận xét” [43, tr.264]

Kiểm tra là: "Xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét" [56, tr.523] Kiểm tra là một tất yếu khách quan, như Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định “ lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không lãnh đạo” và kiểm tra là một phương pháp phòng bệnh nhằm hạn chế, ngăn ngừa sai lầm khuyết điểm, phát huy ưu điểm đã có, làm cho cái thiện thắng cái ác

* Công tác kiểm tra của Đảng

Kiểm tra là một nhiệm vụ quan trọng của hệ thống lãnh đạo Nhiệm vụ

của kiểm tra là sự kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới và tự kiểm tra Điều

30, Điều lệ Đảng khoá X, XI đều đã khẳng định kiểm tra là chức năng lãnh đạo của Đảng

“ Công tác kiểm tra của Đảng là hoạt động của Đảng, được tiến hành đối với tổ chức đảng và đảng viên, nhằm nắm vững tình hình, nhận xét đánh giá việc chấp hành các quy định, quyết định của Đảng, xác định đúng đắn vi phạm của hành vi có liên quan đến kỷ cương kỷ luật của Đảng” [53, tr.10]

Kiểm tra của Đảng là việc chủ thể kiểm tra (tổ chức đảng và đảng viên

có thẩm quyền) tiến hành xem xét ưu điểm, thiếu sót, khuyết điểm hoặc vi phạm (nếu có) của đối tượng kiểm tra (tổ chức đảng và đảng viên) để giúp việc đánh giá, nhận xét và kết luận được chính xác theo mục tiêu, yêu cầu đã

đề ra Kiểm tra là hoạt động nội bộ Đảng, nhằm làm cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch và các tổ chức đảng vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng đã đề ra

Chủ thể công tác kiểm tra của Đảng, gồm: Chi bộ, đảng ủy bộ phận, đảng ủy cơ sở; cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy từ cấp trên cơ sở trở lên; ủy ban kiểm tra; các ban đảng, văn phòng cấp ủy, cơ quan ủy ban kiểm tra (gọi chung

là các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy); ban cán sự đảng, đảng đoàn

Đối tượng kiểm tra: Chi bộ, đảng ủy bộ phận, đảng ủy cơ sở; cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, thường trực cấp ủy từ cấp trên cơ sở trở lên; ủy ban kiểm tra; các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy; ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng viên

Nội dung kiểm tra: Việc chấp hành Cương lĩnh Chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao

Phương thức tiến hành kiểm tra: Chủ thể kiểm tra trực tiếp kiểm tra, sử dụng các cơ quan chức năng (ủy ban kiểm tra, các ban xây dựng Đảng, các cơ quan chức năng có liên quan) và các phương tiện cần thiết

Cách mạng muốn đi đến thắng lợi thì yếu tố có tính quyết định trước hết

là Đảng phải đưa ra được đường lối, chính sách đúng đắn Muốn đường lối chính sách đó đi vào cuộc sống đạt thắng lợi thì Đảng cần quán triệt, tổ chức thực hiện đường lối đó một cách sáng tạo, linh hoạt, không dập khuôn máy móc, vì thực tế cuộc sống luôn vận động biến đổi không ngừng Đường lối chính sách của đảng

có đúng đắn đến đâu nhưng khi đưa vào cuộc sống muôn màu đa dạng, vận động biến đổi đó, nếu cứ dập khuôn giáo điều thì cũng xảy ra những điểm không còn

phù hợp theo thời gian Và để sửa chữa khắc phục những điểm bất hợp lý không còn phù hợp đó thì Đảng cần tiến hành đồng thời hoạt động kiểm tra một cách thường xuyên, liên tục và kịp thời

Thông qua công tác kiểm tra, Đảng kịp thời phát hiện những sai lầm thiếu sót để sửa chữa, bổ sung cho phù hợp hơn với thực tế Điều này làm cho đường lối, chính sách của Đảng đi vào cuộc sống được phát huy có hiệu quả cao nhất, cách mạng sẽ nhanh chóng đi đến thành công, cũng qua đó uy tín của Đảng trước nhân dân không ngừng được củng cố, tăng cường

* Chất lượng

Thuật ngữ Chất lượng đã được sử dụng từ lâu để mô tả các thuộc tính như: tốt, đẹp, đắt và xa xỉ Vì thế chất lượng dường như là một khái niệm rất

đa dạng và được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau

Có quan niệm cho rằng: “ Chất lượng là giá trị về mặt lợi ích khác với

số lượng” [ 56, tr.153]

Chất lượng là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong đời sống, nhưng tùy theo góc độ xem xét mà người ta có định nghĩa khác nhau Theo triết học duy vật biện chứng, chất lượng được xem xét trong mối quan hệ biện chứng với số lượng, sự tác động biện chứng này là một yếu tố quy định sự tồn tại, vận động và phát triển của sự vật

Ở lĩnh vực kinh tế, chất lượng được quan niệm là tập hợp những tính chất của sản phẩm thể hiện mức độ thỏa mãn những yêu cầu định trước cho

nó, trong điều kiện xác định về kĩ thuật, kinh tế, xã hội,

Theo quan niệm thông thường, Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc”[42, tr.231]

Dù mỗi lĩnh vực có sự quan tâm và phương pháp đánh giá khác nhau về chất lượng nhưng có điểm chung là: Chất lượng của đối tượng đánh giá là

tổng hợp các yếu tố, các thuộc tính liên quan đến bản chất đối tượng, tạo nên tác dụng, giá trị, lợi ích của đối tượng đó

Nói đến chất lượng là phải nói tới 2 yếu tố:

Thứ nhất là, tổng hợp những yếu tố, tính chất ( thuộc tính) tạo nên tác dụng, lợi ích một sự vật, hiện tượng

Thứ hai là, những yếu tố, phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đặt ra Nói đến chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt yêu cầu, tiêu chí nào đó

* Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng

Kiểm tra là một nhu cầu không thể thiếu của mỗi tổ chức đảng và đảng viên trong hoạt động lãnh đạo, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi vai trò lãnh đạo của Đảng ngày càng tăng lên, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng không ngừng được nâng cao, do đó chất lượng công tác kiểm tra có

vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng tác động trực tiếp tới sự lãnh đạo của Đảng và công tác xây dựng đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và uy tín của Đảng

Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng là giá trị được có do tổng thể những việc làm cần thiết, có hiệu quả cao bảo đảm cho hoạt động kiểm tra của Đảng đúng mục tiêu, yêu cầu đặt ra, góp phần thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng

Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng được đánh giá thông qua hiệu quả và kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác này trong từng thời kỳ, thậm chí qua từng cuộc kiểm tra

Nói tới chất lượng công tác kiểm tra của Đảng là nói tới nội dung, phương pháp và kết quả của công tác kiểm tra hay hiệu quả của hoạt động kiểm tra đảng, đồng thời muốn đề cập tới bản chất bên trong của sự việc chứ không phải là hình thức bề ngoài

Chất lượng công tác kiểm tra của Đảng được thể hiện qua các nội dung chủ yếu sau:

- Chất lượng công tác kiểm tra trước hết được thể hiện qua chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra Đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, có khả năng và năng lực tham mưu và giải quyết vấn đề, hết lòng phục vụ Đảng và nhân dân

- Hoạt động kiểm tra phải có chương trình, kế hoạch; có nề nếp, thành chế độ

- Hoạt động công tác kiểm tra của Đảng phải tiến hành toàn diện trên các mặt công tác kiểm tra, ở tất cả các cấp trong Đảng với chất lượng cao

- Chất lượng công tác kiểm tra trong toàn Đảng, trước hết là của các cấp uỷ, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp và phải bảo đảm bám sát yêu cầu nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng

- Chất lượng công tác kiểm tra trong của Đảng còn được thể hiện ở việc tiến hành giải quyết tốt các mặt công tác kiểm tra của Đảng do yêu cầu thực tiễn đặt ra; tiến hành với số lượng phù hợp với các vụ việc phát sinh, tương xứng với thực trạng khuyết điểm, vi phạm kỷ luật, tình hình tố cáo, khiếu nại

1.1.2 Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về kiểm tra và công tác kiểm tra của Đảng

* Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về kiểm tra và công tác kiểm tra của Đảng

Do hoàn cảnh, đặc điểm giai đoạn lịch sử của mình C.Mác và Ph Ăngghen chưa có những điều kiện thực tế để nghiên cứu sâu về kiểm tra Ở thời điểm đó, các đảng công nhân, Đảng Cộng sản đang trong quá trình đấu tranh thành lập chưa giành được chính quyền nên chưa có những biểu hiện, đặc điểm tha hóa về vai trò lãnh đạo của đảng cầm quyền Chính vì vậy, các ông thường sử dụng các khái niệm kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát Tuy nhiên khi đề cập đến các khái niệm kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát các ông cũng đã chỉ ra nội dung kiểm tra bao hàm trong đó

Đối với Lênin, kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát là vấn đề được người đặc biệt quan tâm, vì lúc đó Đảng Bônsêvich do Ông lãnh đạo đã giành được chính quyền và lãnh đạo nhân dân xây dựng chủ nghĩa xã hội Trong quá trình lãnh đạo cách mạng sau khi đã giành được chính quyền, trong Đảng đã xảy ra tình trạng quan liêu, độc đoán, lợi dụng chức quyền, địa vị được Đảng và nhân dân giao phó để tham ô, tham nhũng, bòn rút tiền của của nhân dân Tình trạng thoái hóa biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên đó đã làm cho Đảng giảm sút sức chiến đấu, uy tín của Đảng ngày một ảnh hưởng không tốt Chính vì lẽ đó Lênin đã đặt ra vấn đề phải tiến hành công tác kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát mà ngày nay chúng ta quan niệm là công tác kiểm tra đảng

Lênin coi kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát là một công cụ hữu hiệu và là một trong những nội dung lãnh đạo quan trọng đối với các tổ chức đảng và cơ quan nhà nước Theo Lênin muốn thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị đã đề ra thì những người cộng sản phải nắm chắc công cụ kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát,

coi đó như là “ những nhiệm vụ đã trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi giành được chính quyền” [29, tr.298]

Khi Đảng có chính quyền, theo Lênin Đảng cộng sản cầm quyền lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị và các lĩnh vực khi các đường lối chủ trương chính sách đã được xác định, phương hướng đã được thông qua thì nhiệm vụ

tổ chức thực hiện phải đặt lên hàng đầu và trọng tâm của sự lãnh đạo phải chuyển từ “ …việc soạn thảo các sắc lệnh mệnh lệnh sang việc lựa chọn người và kiểm tra việc chấp hành”[32, tr.446] Coi đó là việc then chốt, Người nhấn mạnh việc lựa chọn người, thiết lập chế độ trách nhiệm cá nhân đối với công việc đang làm, kiểm tra công việc thực tế, mấu chốt của toàn bộ công tác, của toàn bộ chính sách hiện nay là ở đấy, vẫn ở đấy và chỉ có ở đấy

Nếu như cán bộ lãnh đạo và các cơ quan của Đảng và Nhà nước “ chỉ

bù đầu, bù tai” vào những công việc vụn vặt, chìm đắm trong các biển giấy tờ

và cái vũng lầy của chủ nghĩa quan lieu mà quên mất nhiệm vụ trọng tâm: lựa chọn cán bộ kiểm tra, kiểm soát, phát triển kinh tế thì tất cả mệnh lệnh và quyết định chỉ là một mớ giấy lộn”[29, tr.451]

Lênin cũng đã khẳng định: “ trọng tâm của cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản đang chuyển sang công tác tổ chức việc kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát” [26, tr.21]

V.L.Lênin đã rút ra bài học về tính tất yếu Đảng và Nhà nước phải nắm chắc công tác kiểm kê, kiểm tra, kiểm soát Theo Lênin, nếu buông lỏng kiểm

kê, kiểm tra, kiểm soát thì những người vô sản sẽ lại trở thành những người

nô lệ

Người viết: “…nếu nhà nước không tiến hành kiểm kê và kiểm soát toàn diện đối với việc sản xuất và phân phối sản phẩm thì chính quyền của những người lao động, nền tự do của họ, sẽ không thể nào duy trì được và nhất định họ sẽ phải sống trở lại dưới ách của chủ nghĩa tư bản” [ 26, tr.224]

Trong thời kì những năm xây dựng chủ nghĩa xã hội, Lênin đặt ra vấn

đề thanh lọc bộ máy nhà nước, cơ quan và tổ chức đảng đưa những phần tử thoái hóa biến chất ra khỏi hàng ngũ Đảng Những quan điểm, tư tưởng của V.I.Lênin “về vấn đề thanh đảng” vẫn còn nguyên giá trị thời đại, là những kinh nghiệm mà Đảng ta có thể vận dụng phù hợp vào thực tiễn cách mạng Việt Nam trong việc làm trong sạch Đảng, tăng cường sức mạnh của Đảng

Ngay từ Đại hội II của Đảng Bônsêvích Nga, Lênin đã đấu tranh kiên quyết chống lại những người Mensêvích để bảo vệ danh hiệu người đảng viên

Tháng 11-1905, trong bài báo “Bàn về cải tổ Đảng” Lênin đã viết rằng: nếu Đảng không khác gì quần chúng thì Đảng sẽ hoà tan trong quần chúng và Đảng không còn xứng đáng là đội tiên phong mà đã tự hạ mình xuống thành cái đuôi của quần chúng

Sau cách mạng tháng mười, từ bài học của các cuộc cách mạng và từ thực tiễn của cách mạng Nga, Lênin chỉ ra rằng: “điều tuyệt đối không thể tránh được” là sau khi cách mạng thắng lợi “không thể tránh khỏi những phần

tử nguy hại, những bọn phiêu lưu chui vào Đảng cầm quyền”

Lênin rút ra kết luận: “Bất cứ cuộc cách mạng nào cũng không tránh khỏi điều đó và sẽ không tránh khỏi được”

Theo Người, tất cả vấn đề là ở chỗ: “Đảng cầm quyền phải biết làm cho hàng ngũ mình trong sạch bằng cách đuổi bọn thoái hoá biến chất cơ hội thù địch ra và việc làm đó sẽ làm cho lực lượng và uy tín của Đảng tăng lên rất mạnh”

Theo Lênin thì mục đích của thanh đảng nhằm:

- Loại trừ những người không đủ tiêu chuẩn, bọn phiêu lưu, bọn khiêu khích ra khỏi Đảng

- Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

Đối tượng của cuộc thanh đảng là những phần tử nào?

Theo Lênin, trước hết, đó là những kẻ bè phái chống Đảng như bọn Mensêvích, Tơ-rốt-kít

Lênin cho rằng chỉ có thể lưu lại trong Đảng những người Mensêvích

cũ tham gia Đảng từ sau thời gian đầu năm 1918 nhiều lắm là 1% và phải thẩm tra từng người một trong số những người được lưu lại

Đối tượng thứ hai:

Theo Lênin, là những phần tử tuyên truyền những quan điểm chống Đảng Đối tượng thứ ba:

Lênin đòi đuổi ra khỏi Đảng những kẻ gian giảo, những đảng viên quan liêu thoái hoá, không trung thực, nhu nhược, xu nịnh, luồn lọt, bọn tham ô, ăn cắp, bọn người lập ra hết ban này ban nọ, mà không làm và không biết làm một công tác thực tiễn nào

Tóm lại: Lênin đòi đuổi ra khỏi Đảng không chỉ những kẻ có phẩm chất xấu (gian giảo, nhu nhược, không trung thực, xu nịnh, ăn cắp quan liêu) mà cả những kẻ thiếu năng lực

Những hình thức và biện pháp mà theo Lênin cần phải được tiến hành là:

Thứ nhất: Dựa vào những kinh nghiệm và ý kiến của quần chúng công

nhân ngoài Đảng Lênin nói rằng dĩ nhiên không thể nghe theo tất cả mọi ý

kiến của quần chúng; song đối với việc nhận xét, đánh giá, bọn quan liêu hoá, bọn làm quan thì trong nhiều trường hợp là rất quý báu

Thứ hai: Lênin cho rằng việc thanh đảng cần được thực hiện dưới nhiều

hình thức đồng bộ như: đăng ký lại, động viên ra mặt trận, tham gia lao động cộng sản chủ nghĩa

Ở những nơi mà bọn đê tiện “lẩn lút vào trong Đảng ức hiếp quần chúng thì cần có những biện pháp quyết liệt” “Thanh trừ bằng khủng bố, xử ngay tại chỗ, hành hình ngay tức khắc”

Như vậy ta có thể thấy ngày từ đầu thành lập Đảng và đặc biệt sau khi đã giành được chính quyền Lênin đã rất coi trọng công tác kiểm tra, ông nhấn mạnh đến vấn đề “thanh đảng” để làm trong sạch bộ máy lãnh đạo,củng cố uy tín của Đảng trước quần chúng nhân dân, lãnh đạo cách mạng đi đến thắng lợi hoàn toàn

* Tư tưởng Hồ Chí Minh về kiểm tra và công tác kiểm tra Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo các quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin, đặc biệt là lý luận của Lênin về công tác kiểm tra của Đảng, cũng như vấn đề “ thanh đảng” vào thực tiễn cách mạng nước ta và công tác xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam Bởi vì lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không lãnh đạo Hồ Chí Minh đã sớm phát hiện ra lối lãnh đạo quan liêu của một số cán bộ và tổ chức đảng:

“ Lãnh đạo chỉ lo khai hội và thảo nghị quyết, đánh điện gửi chỉ thị, sau

đó thì họ không biết gì đến những nghị quyết đó đã thực hành đến đâu có những khó khăn trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không Họ quên mất kiểm tra, đó là một sai lầm rất to Vì thế mà đầy túi quần thông cáo đầy túi áo chỉ thị mà công việc vẫn không chạy”[34, tr.288]

Theo Hồ Chí Minh, khi đã có đường lối đúng, chủ trương chính sách đúng thì để có thể biến chúng thành hiện thực còn phải xem xét việc thực hiện

có đến nơi đến chốn không

Người viết: “khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích” [35, tr.520]

Hồ Chí Minh nêu rõ nội dung và phương pháp kiểm tra đảng là toàn diện, kiểm tra công việc, kiểm tra tổ chức và kiểm tra cá nhân đảng viên trong chấp hành chỉ thị, nghị quyết của đảng pháp luật của nhà nước Mọi đảng viên

và tổ chức đảng đều phải được kiểm tra

Cách kiểm tra: muốn kiểm tra tốt phải có hai điều Một là, việc kiểm tra phải có hệ thống, phải thường làm Hai là, người đi kiểm tra phải là người rất

có uy tín Hồ Chí Minh giải thích:

“1 Kiểm tra phải có hệ thống nghĩa là khi đã có nghị quyết thì phải lập tức đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ sự sinh hoạt và cách làm việc của cán bộ và nhân dân địa phương ấy Có như thế mới kịp thời thấy rõ những khuyết điểm và những khó khăn, để sửa đổi các khuyết điểm và tìm cách giúp đỡ để vượt qua mọi sự khó khăn,

2 Kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các tờ báo cáo, mà phải đi đến tận nơi

3 Kiểm tra dùng cách thức thật thà tự phê bình và phê bình, để tỏ rõ hết mọi khuyết điểm và tìm cách sửa chữa những khuyết điểm ấy, như thế, thì cán bộ càng thêm trọng kỷ luật và lòng phụ trách”[34, tr.287]

Kiểm tra là công việc thường xuyên liên tục chứ không phải làm theo kiểu chiến dịch, hoặc khi có sự cố rồi mới kiểm tra “ Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọn đèn pha Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu

ưu điểm và khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ”[34, tr.521]

Về người kiểm tra thì Hồ Chí Minh chỉ dẫn:

“người lãnh đạo thì phải tự mình làm việc kiểm tra, mới đủ kinh nghiệm và oai tín Nhưng người lãnh đạo phải có một nhóm cán bộ nhiều kinh

nghiệm và giàu năng lực để giúp mình đi kiểm tra Ai đi kiểm tra việc gì, nơi nào nếu có sơ suất thì người ấy phải chịu trách nhiệm” [34, tr.521]

“ kiểm tra có hai cách: một là từ trên xuống Tức là người lãnh đạo phải kiểm soát kết quả những công việc của cán bộ mình

Một cách nữa là từ dưới lên Tức là quần chúng và cán bộ kiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửa chữa sự sai lầm đó Cách này là cách tốt nhất để kiểm soát các nhân viên

Còn ở trong Đảng, khi khai hội, các đảng viên nghe những người lãnh đạo báo cáo công việc, các đảng viên phê bình những khuyết điểm, cử hoặc không cử đồng chí nọ hoặc đồng chí kia vào cơ quan lãnh đạo Đó là kiểm soát theo nguyên tắc dân chủ tập trung, phê bình và tự phê bình, những nguyên tắc mà Đảng phải thực hành triệt để

Ở quần chúng, khai hội, phê bình và bày tỏ ý kiến, bầu cử các ủy ban các hội đồng…; đó là những quần chúng kiểm soát những người lãnh đạo”[34, tr.288]

Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc kiểm tra là công việc có tính nguyên tắc đối với Đảng nắm quyền lãnh đạo Đảng có phát huy mặt tốt mặt tích cực, hạn chế được thiếu sót hay không là ở khâu kiểm tra Hồ Chí Minh khẳng định:

“có thể nói rằng: chín phần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là

vì thiếu sự kiểm tra Nếu tổ chức sự kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến gấp mười gấp trăm”[34, tr.521]

Kiểm tra có ý nghĩa ngăn ngừa khuyết điểm sai lầm, phát huy ưu điểm, giữ vững kỷ cương kỷ luật của đảng:

“ Muốn chống bệnh quan liêu bệnh bàn giấy, muốn biết các nghị quyết

có được thi hành hay không; muốn biết ai ra sức làm, ai làm qua chuyện, chỉ

có một cách, là khéo kiểm soát Kiểm soát khéo bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa kiểm tra khéo về sau khuyết điểm nhất định bớt đi”[34, tr.287]

Kết quả kiểm tra làm cho cán bộ, đảng viên lớn lên, tổ chức đảng trong sạch vững mạnh

Về kiểm tra – kỷ luật: giáo dục, cảm hóa thuyết phục, đề cao tinh thần

tự giác của đảng viên; đồng thời cũng phải sử dụng cả những hình thức kỷ luật thích hợp Kỷ luật của Đảng là kỷ luật sắt, nghiêm túc chặt chẽ, song nó

là kỷ luật tự giác nhằm tạo điều kiện cho mỗi đảng viên sửa chữa khuyết điểm để tiến lên

Muốn kỷ luật của Đảng nghiêm minh thì mọi đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật Đảng Mọi công dân bình đẳng trước pháp luật không được bao che, ô dù, nâng đỡ người này, vùi dập người kia Tuyệt đối không được lợi dụng danh nghĩa kiểm tra – kỷ luật để thực hiện ý đồ cá nhân Vì đó là hành động phi đạo lý, mất tư cách đảng viên, làm rối loạn hàng ngũ Đảng

Như vậy cho đến nay trải qua bao thăng trầm của lịch sử, thời đại có đổi khác sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta có những bước tiến mới nhưng những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về kiểm tra của Đảng đến nay vẫn còn nguyên giá trị

* Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về kiểm tra và công tác kiểm tra Đảng

Ngay từ ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã rất quan tâm, coi trọng công tác kiểm tra và giữ gìn kỷ luật của Đảng Quan điểm của Đảng về công tác kiểm tra được thể hiện ngay trong Điều lệ vắn tắt được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng: “Cái trách nhiệm của đảng viên và các đảng bộ là giữ theo kỷ luật của Đảng một cách rất nghiêm khắc”[38, tr.126]

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ I ( 3/1935) đã khẳng định:

“cần giữ kỷ luật sắt cho Đảng, những phần tử đi trái với đường lối chính trị chung của Đảng, của Quốc tế Cộng sản mà không chịu sửa lỗi,

những kẻ không phục tùng nghị quyết, điều lệ, phá hoại kỷ luật của Đảng thì nhất thiết phải khai trừ”[39, tr.25]

Xuất phát từ thực tiễn khách quan, trước yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng, nhất là khi trở thành đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo

cả hệ thống chính trị trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đã bổ sung, phát triển, từng bước hoàn thiện quan điểm, nguyên tắc, phương pháp công tác kiểm tra và kỷ luật đảng:

- Kiểm tra là những chức năng lãnh đạo của Đảng, là phương thức lãnh đạo quan trọng của các cấp ủy đảng Công tác kiểm tra là nhiệm vụ của toàn Đảng, một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng, là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của tổ chức đảng ở các cấp Tổ chức đảng

và đảng viên chịu sự kiểm tra của Đảng Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo

- Mục đích của công tác kiểm tra nhằm:

“nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, sự đoàn kết thống nhất và bảo đảm thực hiện dân chủ trong Đảng, giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng, phòng ngừa, ngăn chặn sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, tránh các nguy cơ sai lầm về đường lối, quan liêu, xa dân của đảng cầm quyền” [40, tr.63] Thông qua hoạt động kiểm tra để phát hiện những nhân tố mới, tích cực, khắc phục các mặt yếu kém, khuyết điểm, góp phần bổ sung, hoàn thiện và phát triển đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Đảng lãnh đạo công tác kiểm tra bằng nghị quyết, quyết định, quy chế, quy trình, quy định để cụ thể hóa nghị quyết Đại hội, Điều lệ Đảng qua mỗi nhiệm kỳ Các cấp ủy đảng vừa có nhiệm vụ lãnh đạo công tác kiểm tra, vừa tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra các tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng

- Hoạt động kiểm tra và kỷ luật đảng là hoạt động lãnh đạo của cấp ủy,

tổ chức đảng, được tiến hành công khai, dân chủ, khách quan, thận trọng và chặt chẽ theo đúng nguyên tắc, phương pháp công tác đảng

- Việc thi hành kỷ luật đảng nhằm bảo đảm sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng, giáo dục nâng cao tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, góp phần làm trong sạch đội ngũ đảng viên, bảo đảm cho các tổ chức đảng trong toàn Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh

Cùng với quá trình đổi mới, hoàn thiện quan điểm, nguyên tắc, quy định của Đảng về công tác kiểm tra và kỷ luật đảng, qua mỗi nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, nhiệm vụ, quyền hạn của ủy ban kiểm tra các cấp được bổ sung và chính thức ghi vào Điều lệ Đảng Từ nhiệm vụ kiểm tra việc thực hiện đường lối kháng chiến kiến quốc, xem xét những việc bất thường xảy ra; kiểm tra những vụ đảng viên làm trái Điều lệ, kỷ luật của Đảng, trái với đạo đức cách mạng và pháp luật của Nhà nước; kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên thực hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng (thường gọi là kiểm tra chấp hành), đến kiểm tra đảng viên, kể cả cấp ủy viên cùng cấp khi

có dấu hiệu vi phạm tiêu chuẩn đảng viên, tiêu chuẩn cấp ủy viên và trong việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên; kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới khi có dấu hiệu vi phạm trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, các nguyên tắc tổ chức của Đảng; giải quyết thư tố cáo và khiếu nại kỷ luật của tổ chức đảng và đảng viên; xem xét, kết luận những trường hợp vi phạm kỷ luật, quyết định hoặc đề nghị cấp ủy thi hành

kỷ luật; kiểm tra tài chính của cấp ủy cấp dưới và của cơ quan tài chính cấp

ủy cùng cấp

Qua tổng kết công tác kiểm tra của Đảng trong hơn 20 năm đổi mới và kiểm điểm công tác kiểm tra trong nhiệm kỳ Đại hội X của Đảng, công tác kiểm tra thời gian qua đã đạt được những kết quả nổi bật như sau:

- Từ năm 1986 đến nửa đầu nhiệm kỳ khóa X, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành gần 40 nghị quyết, chỉ thị, quy định, hướng dẫn về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng làm cơ sở cho cấp

ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp thực hiện nhiệm vụ Đến nhiệm

kỳ Đại hội X của Đảng, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết chuyên đề về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng (Nghị quyết số 14-NQ/TW, ngày 30-7-2007), tạo bước đột phá trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo

và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng

- Ủy ban kiểm tra các cấp đã thực hiện tương đối toàn diện nhiệm vụ kiểm tra theo quy định của Điều lệ Đảng Tập trung thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm

và đạt được những kết quả quan trọng; chú trọng giải quyết kịp thời đơn, thư

tố cáo, phục vụ công tác nhân sự bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, kiện toàn cấp ủy, các chức danh lãnh đạo, quản lý các cấp Tăng cường thực hiện kiểm tra tài chính đảng đối với cấp ủy cấp dưới và của cơ quan tài chính cấp ủy cùng cấp, góp phần tích cực vào việc thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ Đảng Ủy ban kiểm tra các cấp cũng đã chủ động tham mưu, giúp cấp ủy xây dựng chương trình,

kế hoạch kiểm tra hằng năm và làm nòng cốt trong việc giúp cấp ủy thực hiện công tác kiểm tra và thực hiện nhiệm vụ cấp ủy giao

- Từ sau Đại hội XI của Đảng đến nay, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã chủ động tham mưu, đề xuất chương trình kiểm tra của Bộ Chính trị, Ban Bí thư hằng năm có trọng tâm, trọng điểm trên các lĩnh vực: Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị; cải cách hành chính, sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; tăng cường sự chỉ đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống

tham nhũng, lãng phí; việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý và sử dụng đất đai, khai thác tài nguyên khoáng sản, tổ chức các đoàn đi nước ngoài, quản lý và sử dụng quỹ ủng hộ khắc phục hậu quả thiên tai, xóa đói, giảm nghèo Qua kiểm tra cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp đã kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong lãnh đạo, quản lý, những quy định không còn phù hợp, đề xuất với cấp có thẩm quyền kịp thời bổ sung, sửa đổi hoặc ban hành mới cho phù hợp; góp phần bổ sung hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm, củng cố tổ chức đảng ở những nơi yếu kém, tạo được niềm tin của nhân dân và sự ổn định chính trị, xã hội

Như vậy, quan điểm xuyên suốt và nhất quán của Đảng ta luôn luôn khẳng định:

Kiểm tra là nhiệm vụ tất yếu, là nhu cầu không thể thiếu được với các tổ chức đảng và đảng viên từ đó xác định đúng mục đích, ý nghĩa, vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng Nhiệm vụ của cấp ủy và ủy ban kiểm tra các cấp luôn luôn được bổ sung và không ngừng hoàn thiện qua các kỳ đại hội để phù hợp với bối cảnh từng giai đoạn cách mạng Đảng ta luôn khẳng định kiểm tra là một chức năng lãnh đạo quan trọng của Đảng, nếu lãnh đạo mà không kiểm tra coi như không lãnh đạo

Bước vào giai đoạn mới, thời kỳ hội nhập quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa Có nhiều vấn đề thực tiễn nảy sinh phức tạp khó lường, đặc biệt là tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường, ảnh hưởng từ quá trình hội nhập quốc tế đến lập trường chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên dẫn tới tình trạng tham nhũng, Đảng giảm sút uy tín trước nhân dân Điều này đỏi hỏi Đảng cần vận dụng sáng tạo lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh để xây

dựng, bổ sung, hoàn thiện đường lối lãnh đạo trong đó có lý luận về kiểm tra

để vừa khắc phục những mặt tiêu cực trên, vừa không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng để Đảng đủ sức mạnh lãnh đạo đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội

- Hình thức công tác kiểm tra của Đảng gồm:

+ Kiểm tra thường xuyên

Hoạt động lãnh đạo và xây dựng đảng là một quá trình diễn ra thường xuyên liên tục Lãnh đạo là kiểm tra, do đó công tác kiểm tra cũng phải được tiến hành thường xuyên Kiểm tra thường xuyên là hình thức kiểm tra quan trọng nhất, nó giúp cho chủ thể kiểm tra nắm chắc tình hình mọi mặt và có hệ thống Qua kiểm tra thường xuyên, các cấp ủy thu được những thông tin cần thiết, kịp thời uốn nắn, bổ sung hoàn chỉnh quyết định và có những biện pháp lãnh đạo chỉ đạo sát thực tế Đồng thời, kiểm tra thường xuyên thúc đẩy sự hoạt động nhịp nhàng của tổ chức, nhắc nhở mọi đảng viên giữ vững va phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, sáng tạo trong công việc nhằm đạt kết quả cao nhất

+ Kiểm tra định kỳ

Đây là hình thức kiểm tra giúp chủ thể kiểm tra nắm chắc tình hình đều đặn trong từng thời đoạn nhất định Tùy chủ thể đối tượng kiểm tra, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng đảng mà xác định nội dung

và thời gian kiểm tra cho phù hợp Thong thường, hình thức này thường được tiến hành theo nhiệm kỳ đại hội, chu kỳ sản xuất, chương trình năm học, nhiệm vụ công tác Nội dung kiểm tra định kỳ có thể kiểm tra toàn diện đối với tổ chức đảng và đảng viên, có thể kiểm tra chuyên sâu một số nội dung Yêu cầu đặt ra đối với hình thức kiểm tra này là phải chặt chẽ, khoa học, tiến hành khéo léo

+ Kiểm tra bất thường ( hay còn gọi là kiểm tra đột xuất)

Hình thức bất thường được tiến hành khi có những vụ, việc đột xuất xảy ra cần kiểm tra hoặc khi có yêu cầu kiểm tra của tổ chức đảng cấp trên Đối tượng kiểm tra bất thường nếu so với kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ thường có số lượng ít; nội dung kiểm tra tập trung vào một số vấn đề nhất định; yêu cầu kiểm tra phải xem xét kết luận nhanh chóng để có kết luận kịp thời Ưu điểm nổi bật của hình thức kiểm tra bất thường là chủ thể kiểm tra có thể nắm bắt bản chất vụ việc nhanh chóng, khách quan; đối tượng kiểm tra khó che giấu, bóp méo sự thật

- Phương pháp công tác kiểm tra của Đảng

+ Dựa vào tổ chức đảng và đảng viên

Đây là phương pháp cơ bản của công tác kiểm tra, vừa là vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng đảng Tổ chức đảng là nơi lãnh đạo, quản

lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên và tổ chức đảng cấp dưới Do đó, dựa chắc vào tổ chức đảng và đảng viên thì chủ thể kiểm tra mới có đủ cơ sở để xem xét, kết luận vụ việc toàn diện chính xác Ở những tổ chức đảng yếu kém, cần

có cách vận dụng thích hợp Nếu xét thấy cần thiết có thể củng cố kiện toàn tổ chức trước khi tiến hành kiểm tra Cấp ủy cần căn cứ vào nghị quyết, chỉ thị của cấp trên và cấp mình, căn cứ vào những nhiệm vụ mà tổ chức đảng phải lãnh đạo thực hiện trong khoảng thời gian nhất định để xác định phương hướng, nhiệm vụ của công tác kiểm tra của tổ chức đảng cấp mình và chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc, giám sát tổ chức đảng cấp dưới thực hiện những công việc nêu trên Cấp ủy có thể gợi ý, hướng dẫn cấp ủy và tổ chức đảng cấp dưới xây dựng phương hướng, nhiệm vụ công tác kiểm tra của họ Trong phương hướng đó phải chỉ rõ trọng tâm, trọng điểm của công tác kiểm tra và phải có chương trình, kế hoạch kiểm tra

+ Phát huy tính tự giác của tổ chức đảng và đảng viên

Tự giác là phản ánh của phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, ý thức

kỷ luật của tổ chức đảng và đảng viên Song đây là một quá trình và mức độ

tự giác của từng đối tượng không giống nhau; tự kiểm tra mình là việc khó nhất Do đó, khi vận dụng phương pháp này, cần làm tốt công tác tư tưởng để khơi dậy tinh thần tự giác của đối tượng kiểm tra; kiên trì, động viên, thuyết phục kết hợp với đấu tranh kiên quyết và công tác thẩm tra, xác minh

+ Phát huy trách nhiệm xây dựng đảng của quần chúng

Liên hệ mật thiết với quần chúng vừa là truyền thống vừa là nguyên tắc của Đảng Do đó, khi tiến hành công tác kiểm tra cần phải phát huy trách nhiệm xây dựng đảng của quần chúng Muốn đạt hiệu quả cao, cần phải tổ chức, hướng dẫn và có cách làm phù hợp; tiến hành tổng kết việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, rút ra những bài học kinh nghiệm để thực hiện tốt

+ Làm tốt công tác thẩm tra, xác minh

Trong thực tiễn hiện nay, nhiều tổ chức đảng và đảng viên khi được kiểm tra đã tự giác, thành khẩn trình bày nghiêm túc mọi ưu điểm và khuyết điểm, song vẫn còn không ít tổ chức đảng và đảng viên thiếu tinh thần tự giác,

tự phê bình, tính đảng yếu, cố tình quanh co, giấu diếm khuyết điểm, thậm chí gây khó khăn cho hoạt động kiểm tra Với loại đối tượng này, ngoài việc kiên trì áp dụng phương pháp phát huy tinh thần tự giác của tổ chức đảng và đảng viên, tính tích cực trong xây dựng đảng của quần chúng, thì cần phải làm tốt công tác thẩm tra, xác minh Thực tế cho thấy, do làm không tốt công tác thẩm tra, xác minh nên nhiều trường hợp giải quyết thư tố cáo đã phải xếp vào diện không có cơ sở để kết luận Điều này ảnh hưởng rất lớn đến tâm tư nguyện vọng của tổ chức đảng và đảng viên Làm tốt khâu thẩm tra, xác minh bằng những chứng cứ khách quan, trung thực đã được thẩm tra, xác minh nghiêm túc, kiên trì đấu tranh buộc đối tượng không thể không thừa nhận những hành vi sai phạm của mình

+ Kết hợp chặt chẽ công tác kiểm tra của Đảng với công tác thanh tra

của Nhà nước, thanh tra nhân dân, công tác kiểm tra của các đoàn thể chính trị - xã hội và phối hợp với các ban ngành liên quan

Đảng ta là Đảng cầm quyền, đảng viên vừa là thành viên của tổ chức đảng, vừa là công dân, thành viên của các tổ chức chính trị - xã hội khác Do đó, đảng viên vi phạm chính sách, pháp luật cũng là vi phạm kỷ luật của Đảng Nếu không có cơ chế chặt chẽ, phù hợp, nhất là trong công tác kiểm tra thì rất dễ dẫn tới thiếu tập trung thống nhất, giải quyết cac vụ việc không kịp thời, chính xác Các cơ quan thanh tra, các ban của cấp ủy, các cơ quan bảo vệ pháp luật có đủ các điều kiện để xem xét mọi khía cạnh và kết luận các vi phạm một cách chính xác

Do đó, sự phối hợp này càng thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ bao nhiêu càng đem lại hiệu quả cao bấy nhiêu cho công tác kiểm tra

1.1.3 Tính tất yếu phải nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Đảng hiện nay

* Xuất phát từ vị trí, vai trò tầm quan trọng của công tác kiểm tra của Đảng

Thứ nhất, kiểm tra là chức năng lãnh đạo của Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng không chỉ là đề ra chủ trương, đường lối, mà còn tiến hành tổ chức thực hiện đường lối do mình đưa

ra vào cuộc sống Tuy nhiên trong quá trình lãnh đạo cách mạng thì đường lối chủ trương của Đảng không phải bao giờ cũng bám sát hiện thực cuộc sống, phản ánh đúng hoặc khâu tổ chức thực hiện đảm bảo khách quan, khoa học đúng như chủ trương đường lối đã vạch ra Chính vì thế song song với khâu

tổ chức thực hiện Đảng cũng cần phải tiến hành hoạt động kiểm tra Đối với Đảng ta thì không chỉ có kiểm tra việc triển khai thực hiện cương lĩnh chính trị, đường lối chủ trương mà còn phải kiểm tra chính bản thân Cương lĩnh chính trị, đường lối chủ trương mà Đảng đã vạch ra, cũng như kiểm tra cả các

tổ chức đảng, đảng viên và cách thức tiến hành chủ trương, đường lối nhằm đảm bảo đường lối chính sách được xác định đúng, được quán triệt và thực hiện thắng lợi trong thực tế

Chính vì thế có thể khẳng định công tác kiểm tra là một khâu rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, nó còn là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp của cơ quan lãnh đạo của Đảng Trong điều kiện Đảng cầm quyền thì càng cần phải tăng cường công tác kiểm tra

Thứ hai, kiểm tra là bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam muốn lãnh đạo cách mạng thành công thì Đảng cần không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của mình Đảng mạnh là nhờ mỗi cán bộ, đảng viên mạnh – tế bào cấu tạo nên Đảng Sức mạnh đó của Đảng phải bắt nguồn từ sự đoàn kết, thống nhất về chính trị, tư tưởng, được đảm bảo bằng sự thống nhất vật chất về tổ chức Nhận thức được điều này, trong những năm qua Đảng Cộng sản Việt Nam không ngừng đẩy mạnh công cuộc xây dựng chỉnh đốn đảng nhằm làm cho Đảng ta không ngừng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức Đó là đòi hỏi của thực tế đối với bản thân Đảng và cũng là một tất yếu khách quan trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng Muốn vậy thì Đảng phải coi trọng và thực hiện tốt công tác kiểm tra đảng

Qua thực tiễn, Đảng ta đã khẳng định rằng: Công tác kiểm tra là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng lãnh đạo Nhà nước, mà lại là Đảng duy nhất lãnh đạo ở Việt Nam Trong báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác xây dựng Đảng tại Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X, Đảng ta đã rút ra một trong năm bài học kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng là:

“ Đảng phải tăng cường và nâng cao chất lượng hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị

quyết, quyết định của đảng để phát huy ưu điểm, phòng ngừa khắc phục kịp thời sai lầm, khuyết điểm; kiểm tra, giám sát công tác, năng lực và phẩm chất của cán bộ, đảng viên, xây dựng tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, cán bộ, đảng viên ngày càng trong sạch vững mạnh ”[ 18, tr.278]

Thứ ba, công tác kiểm tra là nhiệm vụ của toàn Đảng, là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của mọi tổ chức đảng và đảng viên

Công tác kiểm tra là công tác Đảng, do đó phải là nhiệm vụ của mỗi một đảng viên, mỗi một tổ chức đảng, là nhiệm vụ của toàn Đảng Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta luôn xác định: kiểm tra là nhiệm vụ của toàn Đảng Các tổ chức đảng, trước hết là cấp ủy đảng, cần thường xuyên tiến hành công tác kiểm tra và sử dụng các ban tham mưu mà cụ thể là cơ quan ủy ban kiểm tra các cấp để tổ chức nhiệm vụ kiểm tra

Công tác kiểm tra là nhiệm vụ của toàn Đảng có nghĩa là mọi tổ chức đảng và đảng viên đều phải tiến hành kiểm tra theo quy định của Điều lệ Đảng và sự phân công của tổ chức đảng có thẩm quyền ở địa phương đơn vị mình

Trong điều kiện Đảng cẩm quyền, lại là Đảng duy nhất cầm quyền, Đảng

dễ rơi vào tình trạng độc đoán, cán bộ, đảng viên dễ nảy sinh tham ô, tham nhũng lợi dụng chức vụ mà Đảng và nhân dân giao phó Do đó công tác kiểm tra lại càng cần phải được tiến hành thường xuyên Mọi tổ chức đảng và đảng viên phải xây dựng và tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra; đảng viên dù ở cương vị nào, lĩnh vực nào cũng phải tham gia công tác kiểm tra khi được tổ chức đảng có thẩm quyền phân công và phải chịu sự kiểm tra của đảng Đó là nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của mọi tổ chức đảng và đảng viên

* Xuất phát từ đòi hỏi của thời kỳ Đổi mới đối với Đảng cầm quyền

Công cuộc đổi mới của Đảng và nhân dân ta đã đi được quãng đường gần 30 năm, trong quãng thời gian này, dưới sự lãnh đạo của Đảng với đường lối đổi mới đúng đắn sáng tạo, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu lớn

trên tất cả các lĩnh vực vực kinh tế - văn hóa – xã hội – an ninh quốc phòng,

vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao Có thể nói sự nghiệp đổi mới đã mở ra bước ngoặt trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Ngày nay trong xu thế toàn cầu hóa, Việt Nam có cơ hội trong việc hội nhập quốc tế để vươn lên cùng thời đại Tuy nhiên chúng ta cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn thách thức cả ở trong và ngoài nước trong khi tiến hành công cuộc đổi mới, với những biến động phức tạp của tình hình kinh tế chính trị thế giới những năm gần đây

Trải qua hơn một phần tư thế kỷ thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã tận dụng được những cơ hội thuận lợi để phát triển đất nước, đồng thời cũng chủ động vượt qua nhiều thách thức, khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chính của thế giới để giữ vững ổn định và tiếp tục phát triển về mọi mặt

Những thời cơ mà sự nghiệp đổi mới ở nước ta có thể tận dụng:

Trong công cuộc đổi mới, Việt Nam đã chủ động đề nghị gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), các nước trên thế giới cũng từng bước thừa nhận nền kinh tế thị trường của Việt Nam và cùng vớisự kiên trì đàm phán qua 11 năm, ngày 7/11/2006, Việt Nam đã được kết nạp vào tổ chức này Đó

là một cơ hội cho nước ta hội nhập kinh tế quốc tế tốt hơn, toàn diện và có hiệu quả hơn Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa X họp tháng 1-2007, Đảng đã kịp thời ra Nghị quyết số 8-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách lớn để nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững khi Việt Nam là thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới Trong Nghị quyết quan trọng đó Trung ương đã nêu rõ 5 cơ hội và 5 thách thức khi nước ta là thành viên của WTO, từ đó góp phần định hướng phát triển kinh tế đất nước một cách hiệu quả

Sự kết thúc Chiến tranh lạnh, đối thoại thay cho đối đầu, sự mở rộng liên kết, hợp tác giữa các nước, các khu vực, phát triển thị trường thế giới và

thành quả của cách mạng khoa học - công nghệ trên thế giới đã tạo điều kiện cho nhiều nước ổn định và phát triển Đó là cơ hội thuận lợi cho Việt Nam phát triển ở thời kỳ sau Chiến tranh lạnh, tiến hành chính sách đối thoại, hợp tác và hội nhập quốc tế: khôi phục quan hệ bình thường với Trung Quốc (năm 1991), bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ (năm 1995), gia nhập Hiệp hội các nước Đông Nam Á (năm 1995) Sau mười năm đổi mới, năm 1996, Việt Nam đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và hoàn thành những nhiệm vụ đặt ra cho chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ Đó là cơ hội thuận lợi để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, mở rộng hơn quan hệ hợp tác với các nước và tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế

Tình hình chính trị - xã hội trong nước tiếp tục được giữ vững ổn định,

nó là một điều kiện tối quan trọng cho nước ta xây dựng và phát triển đất nước Đất nước ổn định sẽ là điều kiện thúc đẩy giao lưu hội nhập quốc tế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Về những thách thức:

Khi đất nước bước vào thời kỳ hội nhập, Đảng ta đã nhận định rõ những thời cơ và thách thức lớn, đặc biệt nhấn mạnh việc các thế lực thù địch vẫn không ngừng tiến hành những âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" nhằm chống phá các thành quả cách mạng của chúng ta

Bước vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất nước

ta đứng trước nhiều nguy cơ và thách thức, đặc biệt là tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, nạn tham nhũng, lãng phí có nguy cơ

đe dọa sự tồn vong của Đảng, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X (tháng 7-2006) đã ra Nghị quyết Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí Những quan điểm, chủ trương và giải pháp mạnh mẽ phòng, chống tham nhũng, lãng phí đã có

được những kết quả quan trọng, nhằm ngăn chặn và đẩy lùi một trong những nguy cơ lớn đối với đất nước và chế độ ta

Bên cạnh đó là những nguy cơ lớn đối với nước ta như: nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa với những lệch lạc trong chủ trương đường lối chính sách phát triển đất nước khi tiến hành phát triển theo nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Trong khi phát triển nền kinh tế thị trường hội nhập quốc tế nhưng nước ta lại đứng trước nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới

Từ cuối năm 2007, thế giới lâm vào khủng hoảng và suy thoái kinh tế nặng nề và kéo dài suốt các năm 2008, 2009 đã tác động tiêu cực không chỉ đến các nền kinh tế của các nước phát triển hàng đầu mà cả với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam Nền kinh tế Việt Nam đứng trước những khó khăn thách thức mới: Thị trường xuất khẩu thu hẹp, vốn đầu tư nước ngoài giảm mạnh, lạm phát tăng, năm 2008 lên tới trên 19%, lao động thiếu việc làm, nhiều doanh nghiệp có nguy cơ phá sản, giá cả tăng, đời sống khó khăn

Đất nước ta đang đứng trước nhiều thời cơ thuận lợi để tranh thủ đưa đất nước tiến lên cùng thời đại, song cũng phải đối phó với không ít thách thức, trong đó có những thách thức đe dọa đến sự tồn vong của Đảng, của chế

độ xã hội chủ nghĩa Điều đó đã và đang đặt ra cho Đảng những nhiệm vụ vô cùng nặng nề trong quá trình lãnh đạo của mình “ Đảng ta là đảng cầm quyền, việc đảng tìm mọi cách để nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, đề phòng ngăn chặn và triệt tiêu nguy cơ là yêu cầu cấp bách của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới Nếu không như thế thì chẳng những thời cơ bị vuột mất mà mọi thành quả của cách mạng của Đảng và nhân dân đã giành được trong hành chục năm qua sẽ bị đổ xuống sông, xuống biển” [29;140]

Để làm được điều đó Đảng cần không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu để Đảng vững mạnh cả về chính trị tư tưởng và tổ chức, đủ sức lãnh đạo cách mạng trong thời điểm khó khăn này Muốn vậy thì yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra đảng trong tình hình hiện nay là vô cùng quan trọng và cấp bách Đây không chỉ là nội dung,

là trách nhiệm lãnh đạo của Đảng mà hiện tại nó còn là một công cụ hữu hiệu

để Đảng ta làm trong sạch hàng ngũ cán bộ, đảng viên của mình, xứng đáng là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, của dân tộc

* Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra là đòi hỏi của nhiệm vụ chính trị

Đất nước ta ngày nay đã đổi khác, vị thế đất nước được nâng cao trên trường quốc tế, nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc, đất nước hòa bình ổn định Có được điều này, nhân dân ta đã phải đổ biết bao xương máu đấu tranh giành độc lập cũng như những hi sinh mất mát trong công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh Và sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam

là nhân tố quan trọng đã đưa nhân dân ta giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác trong 84 năm từ khi có Đảng

Thực tiễn 84 năm cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã chứng minh những thắng lợi của cách mạng luôn gắn bó chặt chẽ với sự trưởng thành vững mạnh của Đảng Đó là sự trưởng thành về chính trị, tư tưởng và tổ chức của Đảng, sự trưởng thành đó có sự đóng góp không nhỏ của công tác kiểm tra đảng

Ngày nay trong điều kiện mới đi lên chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân quyết tâm thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Nhiệm vụ chính trị mới đòi hỏi các tổ chức đảng, các cấp ủy, mỗi cán bộ đảng viên phải nghiêm túc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng một cách sáng tạo, song song với việc tự trau dồi phẩm

chất năng lực để đáp ứng yêu cầu mà nhiệm vụ đặt ra Trong đó phải quán triệt và thực hiện triệt để công tác kiểm tra coi nó là một phương pháp, công

cụ để thực hiện nhiệm vụ của người cán bộ,đảng viên

Công tác kiểm tra trước hết phải góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch vững mạnh, để Đảng đủ sức lãnh đạo sự nghiệp cách mạng mà nhân dân đã giao phó cho Đảng Đảng có vững mạnh, trong sạch mới có thể đưa ra được đường lối cách mạng và tổ chức thực hiện đường lối cách mạng thành công Việc Đảng có hoàn thành được trọng trách mà nhân dân đã ủy thác hay không là một thước đo năng lực, phẩm chất của mỗi cán bộ, đảng viên và của cả toàn Đảng Qua đó cũng là cơ sở để khẳng định công tác kiểm tra của Đảng có đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ chính trị đã đặt ra hay không Chính vì lẽ đó chúng ta có thể nói phương hướng, nội dung và cả biện pháp của công tác kiểm tra phải xuất phát và dựa vào những yêu cầu của nhiệm vụ chính trị trong từng thời kì Công tác kiểm tra phải căn cứ vào tình hình, nhiệm vụ cụ thể của từng thời kì cách mạng để xác định đúng nội dung, đối tượng, phương pháp tiến hành công tác kiểm tra, xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra cho phù hợp

Mối khi tình hình, nhiệm vụ chính trị thay đổi Đảng phải có những điểu chỉnh chính sách đường lối cho phù hợp Đồng thời với đó là yêu cầu đối với công tác kiểm tra cũng phải có sự thay đổi linh hoạt cho phù hợp Nếu không công tác kiểm tra sẽ lạc hậu so với yêu cầu nhiệm vụ chính trị và nó sẽ là cản trở đối với việc thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị đã đặt ra

Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa trong xu thế toàn cầu hóa Bên cạnh những thành tựu mà nó mang lại cho đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, khuyết tật mà nó gây ra cũng không ít như chênh lệch giàu nghèo, sự tha hóa của một bộ phận cán bộ đảng viên, tham ô, tham