Báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp nông thôn hiện nay (khảo sát trên các báo nhân dân, kinh tế nông thôn, nông nghiệp việt nam, nông thôn ngày nay giai đoạn từ tháng 012012 112013)

Tiếp sau đó, ngày 04/6/2010, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 800/QĐ-TTg về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020 xác định mục tiêu chung: Xây d

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH

QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ DUY PHONG

BÁO CHÍ VỚI VIỆC THÔNG TIN ĐIỂN HÌNH KINH TẾ NÔNG NGHIỆP - NÔNG THÔN HIỆN NAY

(Khảo sát trên các báo: Nhân dân, Kinh tế nông thôn, Nông nghiệp Việt Nam, Nông thôn ngày nay giai đoạn từ tháng 01/2012 - 11/2013)

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚN G

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THỊ THOA

HÀ NỘI - 2013

DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

VietGap Tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp sạch

NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn PT-TH Phát thanh – Truyền hình

XDNTM Xây dựng Nông thôn mới

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; các trích dẫn trong luận văn là chính xác, trung thực; những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả

Lê Duy Phong

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Nước ta là nước nông nghiệp, chủ yếu dân số sống ở các vùng nông thôn và kinh tế dựa vào sản xuất nông nghiệp Thực tiễn cho thấy, cứ mỗi lần nền kinh tế đất nước lâm vào khủng hoảng, trì trệ thì nông nghiệp lại trở thành “trụ đỡ” giúp nền kinh tế vượt qua khó khăn

Trong khi nền kinh tế đất nước đang gặp nhiều khó khăn thì theo số liệu của Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), lượng điều nhân xuất khẩu năm

2012 là 220.000 tấn, tăng gần 40.000 tấn so với năm 2011, giá trị thu về khoảng 1,45 tỉ đô la Mỹ, tăng khoảng 150 triệu đô la Mỹ so với cùng kỳ năm ngoái Báo cáo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cũng cho thấy, năm 2012, lượng gạo xuất khẩu là 7,256 triệu tấn, vượt qua lượng gạo xuất khẩu của cả năm 2011 và giá trị thu về là 3,234 tỉ đô la Mỹ Số liệu của Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam (Vicofa) cho biết, vụ cà phê 2011-2012 Việt Nam đã xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, đạt giá trị gần 3,4 tỉ đô la Mỹ, tăng 23% về lượng

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước

Tuy nhiên, nông dân luôn phải đối mặt với các rủi ro như: thiên tai, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, nghèo đói Trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta, nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn chịu nhiều thiệt thòi, hy sinh

Nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên, với nền nông nghiệp lạc hậu, sản xuất manh mún thì mục tiêu cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020 sẽ khó thành hiện thực nếu không tìm ra hướng đi đúng Từ những bức thiết đó, ngày 5 tháng 8 năm 2008, Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định nhiệm vụ

“Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới”

Tiếp sau đó, ngày 04/6/2010, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 800/QĐ-TTg về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới

giai đoạn 2010 – 2020 xác định mục tiêu chung: Xây dựng nông thôn mới có

kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Muốn xây dựng thành công Chương trình mục tiêu Quốc gia về nông thôn mới, vấn đề áp dụng những mô hình, kỹ thuật tiên tiến để nhân rộng ra toàn quốc là công việc cấp thiết Việc áp dụng những mô hình tiên tiến nhằm phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người nông dân cũng là 1/19 tiêu chí

về xây dựng nông thôn mới của Chính phủ

Trong thời gian qua, báo chí đã tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tạo nên không khí thi đua, phấn đấu trong toàn xã hội Nhiều mô hình điểm, cách làm hay từ mọi miền tổ quốc đã được báo chí phản ánh, mô tả, phổ biến đến đông đảo quần

chúng nhân dân Nhiều người dân thoát nghèo, học cách làm giàu cũng nhờ đọc được những bài báo viết về mô hình tiên tiến Người nông dân hiện tay không chỉ tiếp cận khoa học kỹ thuật bằng phương tiện báo in truyền thống

mà còn tiếp cận thông tin qua báo điện tử, truyền hình

Trong cuộc sống thường nhật tại vùng nông thôn, nền kinh tế nông nghiệp sẽ luôn xuất hiện những điển hình tích cực và tiêu cực Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của mình, chúng tôi chỉ đề cập đến vấn đề điển hình tích cực, mang lại lợi ích, đóng góp cho sự phát triển của xã hội

Vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài: Báo chí với việc thông tin điển

hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay (Khảo sát trên các báo: Nhân dân, Kinh tế nông thôn, Nông nghiệp Việt Nam, Nông thôn ngày nay giai đoạn từ tháng 01/2012 – 11/2013)

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đã có nhiều tác phẩm, khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sỹ, các đề tài nghiên cứu khoa học liên quan đến nông nghiệp, nông thôn, nông dân nhưng chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về việc báo chí tuyên truyền điển hình kinh tế nông nghiệp – nông thôn trong giai đoạn hiện nay Qua khảo sát, tôi thấy hiện có một số tác phẩm đáng chú ý như sau:

- Về sách:

+ Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn

của PGS.TS Chu Hữu Quý và PGS.TS Nguyễn Kế Tuấn đồng chủ biên do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản Nội dung: Hiện nay, nước ta có trên 60% lao động làm nghề nông và trên 70% dân số sống ở nông thôn Để thực hiện được mục tiêu đến năm 2010 Việt Nam trở thành một nước công nghiệp thì vấn đề công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn cần phải đặc biệt coi trọng Ngay từ Đại hội lần thứ VIII của Đảng, vấn đề

công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đã được khẳng định

Từ bấy đến nay, nó luôn được quan tâm nghiên cứu cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn cả trong và ngoài nước Cuốn sách nhằm đưa tới bạn đọc những kết quả nghiên cứu về con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn

+ Xây dựng hạ tầng cơ sở nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa ở

Việt Nam do PGS.TS Đỗ Hoài Nam, TS Lê Cao Đàm đồng chủ biên, Nhà

xuất bản Khoa học Xã hội (2001) đã phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về

hạ tầng, phát triển hạ tầng ở nông thôn và đi sâu nghiên cứu thực trạng phát triển hạ tầng cơ sở ở tỉnh Thái Bình

+ Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta của tác giả Hoàng Ngọc Hòa, NXB Chính

trị Quốc gia, H.2009 Tác giả luận giải về vai trò của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; đánh giá thành tựu nông nghiệp, nông thôn

và nông dân sau 20 năm đổi mới và đưa ra một số giải pháp để phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong quá trình CNH-HĐH

+ Việc làm của nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

vùng Đồng bằng sông Hồng đến năm 2020, tác giả Trần Thị Minh Ngọc,

NXB Chính trị Quốc gia, H.2010 Tác giả phân tích, đánh giá những thuận lợi, khó khăn cũng như những thành tựu và hạn chế trong quá trình giải quyết việc làm cho nông dân vùng Đồng bằng sông Hồng trong quá trình CNH-HĐH, từ đó đề ra phương hướng và giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả hơn trong quá trình giải quyết việc làm cho nông dân

+Chính sách xóa đói, giảm nghèo: Thực trạng và giải pháp, PGS.TS

Lê Quốc Lý, NXB Chính trị Quốc gia, H.2012 Đây là cuốn sách chuyên khảo luận giải về vấn đề đói nghèo, thực trạng đói nghèo ở Việt Nam, những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về công cuộc đổi mới,

chống đói nghèo, những thành tựu và hạn chế trong quá trình thực thi chính sách xóa đói, giảm nghèo, từ đó đề xuất định hướng và mục tiêu, cơ chế, chính sách và những giải pháp cho giai đoạn tiếp theo

+ Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong mô hình tăng trưởng kinh tế

mới, TS.Nguyễn Thị Tố Quyên, NXB Chính trị Quốc gia, H.2012 Tác giả bàn

về bối cảnh, cơ hội và thách thức trong mô hình tăng trưởng kinh tế mới giai đoạn 2011-2020 Trên cơ sở phân tích lý luận và đánh giá khách quan, cuốn sách

đã chỉ ra những vấn đề tồn tại cũng như xu hướng phát triển của nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam, đồng thời đề xuất một số chính sách nhằm giải quyết những vấn đề tồn tại đang đặt ra trong nông nghiệp, nông thôn, nông dân

+ Gỡ khó cho nông nghiệp - nông dân - nông thôn, Báo Nhân dân,

NXB Chính trị Quốc gia, H.2013 Cuốn sách nhằm giới thiệu 38 tác phẩm báo chí đã đoạt giải và lọt vào vòng chung kết Cuộc thi viết về “Nông nghiệp – nông thôn – nông dân” năm 2011-2012 Các tác phẩm thuộc nhiều thể loại báo chí sinh động, đề cập đến mọi lĩnh vực của nông nghiệp, nông thôn, nông dân đang được xã hội quan tâm như: bàn về mô hình sản xuất nông nghiệp phù hợp với cơ chế thị trường; phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, tín dụng trong nông nghiệp… Từ đó, các bài viết tổng kết, phân tích đề xuất những giải pháp giúp Nhà nước và các ngành, các cấp tháo gỡ vướng mắc trong lĩnh vực nông nghiệp – nông dân- nông thôn, góp phần thiết thực vào phát triển nông nghiệp

và nâng cao đời sống vật chất , tinh thần cho người dân ở nông thôn

+ Nông dân làm giàu, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, NXB

Chính trị Quốc gia, H.2011 Cuốn sách nông dân làm giàu nêu một số kinh nghiệp nông dân làm giàu trên các loại hình trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản… và những tấm gương tiêu biểu của người nông dân vượt qua mọi khó khăn vươn lên làm giàu chính đáng

- Về luận án, luận văn báo chí:

+ Tuyên truyền chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn

miền núi phía Bắc (Khảo sát báo Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn từ năm 2001

đến 2003), Luận văn thạc sĩ chuyên ngành báo chí học, người hướng dẫn TS Đinh Hường, Phân viện Báo chí và Tuyên truyền (2004);

+ Vấn đề nông nghiệp nông thôn trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam

(khảo sát trên kênh VTV1 từ tháng 12/2002 đến tháng 6/2004), Luận văn tiến

sĩ truyền thông đại chúng, tác giả Đinh Quang Hạnh, người hướng dẫn TS Nguyễn Tuấn Phong, Học viện Báo chí – Tuyên truyền, 2005);

+ Báo chí đáp ứng nhu cầu thông tin thị trường tiêu thụ nông sản của

nước ta thời kỳ hội nhập (khảo sát các báo: Nông nghiệp Việt Nam, Nông

thôn Ngày nay, Thời báo Kinh tế Việt Nam, Nhân Dân), tác giả Nguyễn Thị Oanh, người hướng dẫn TS Nguyễn Thị Thoa, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2010;

+ Báo chí với việc tuyên truyền Xây dựng nông thôn mới trong thời kỳ

hội nhập kinh tế quốc tế (khảo sát các báo Nhân Dân, Nông nghiệp Việt Nam,

Nông thôn Ngày nay, Thời báo Kinh tế Việt Nam từ tháng 01/2010 đến tháng 3/2011), tác giả Hoàng Thị Phương, người hướng dân TS Nguyễn Thị Thoa, Học viện Báo chí Tuyên truyền, 2011

- Ngoài ra, còn một số bài báo nghiên cứu được đăng tải trên một số tạp chí chuyên ngành

Sau khi tìm hiểu các tài liệu liên quan, những luận văn của các đồng nghiệp cho thấy vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân đã được nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến ở nhiều phương diện khác nhau Tuy nhiên, cho

đến nay đề tài: "Báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp -

nông thôn hiện nay” chưa có công trình nào tiến hành một cách có hệ thống

chuyên sâu và xem nó như một đối tượng nghiên cứu độc lập Vì vậy, đối với tôi việc nghiên cứu về vấn đề này cũng có những thách thức không nhỏ vì tư liệu chủ yếu là khảo sát trên các báo và tiến hành thực hiện xây dựng nông thôn mới đang ở giai đoạn đầu còn nhiều những bất cập và khó khăn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

a Mục đích nghiên cứu: Thực trạng báo chí với việc thông tin điển

hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay, từ đó đề xuất một số giải pháp để nâng cao hơn nữa chất lượng các tác phẩm báo chí khi tuyên truyền

về vấn đề này trong thời gian tới

b.Nhiệm vụ nghiên cứu:

+ Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài

+ Nghiên cứu đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới

+ Nghiên cứu thực trạng báo chí báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay tại các tờ báo khảo sát để thấy được hiệu quả thực tế của báo chí

+ Rút ra bài học kinh nghiệm từ đợt tuyên truyền về vấn đề này, đề xuất những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả tác phẩm báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Khảo sát trên các báo: Nhân dân, Kinh tế nông thôn, Nông nghiệp Việt Nam, Nông thôn ngày nay giai đoạn từ tháng 01/2012 – 11/2013

5.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận:

Luận văn dựa trên những quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước về công tác báo chí nói chung và báo chí tuyên truyền về nông nghiệp, nông thôn, nông dân nói riêng Đồng thời, luận văn cũng dựa trên cơ

sở lý luận, nghiệp vụ báo chí, các đề tài nghiên cứu về thực tiễn báo chí, về báo chí với việc tuyên truyền điển hình tiên tiến trong nông nghiệp-nông thôn

từ nhiều nguồn khác nhau

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Để đạt được mục đích đề ra, tác giả sử dụng 4 nhóm phương pháp nghiên cứu chính:

- Nhóm 1: Nghiên cứu tài liệu: Sử dụng cách thức đọc – nghe – xem các tài liệu bằng văn bản, hình ảnh, băng từ, đĩa, internet về khoa học báo chí truyền thông; tuyên truyền của báo chí về xây dựng nông thôn mới; báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

- Nhóm 2: Khảo sát, thống kê các tác phẩm báo chí thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay;

- Nhóm 3: Phương pháp phân tích, chứng minh đề làm rõ nội dung nghiên cứu;

- Nhóm 4: Điều tra xã hội học:

+ Điều tra định lượng bằng phiếu điều tra ý kiến đối với nhóm đối tượng

là nông dân ở 5 xã điểm xây dựng nông thôn mới nhằm thu thập thông tin về việc báo chí thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay;

+ Điều tra định tính bằng phương pháp phỏng vấn sâu được tiến hành đối với các nhà quản lý, các nhà khoa học, các chuyên gia, lãnh đạo cơ quản báo chí nhằm thu thập những đánh giá khách quan, có trọng lượng về thực trạng vấn đề nghiên cứu

Các nhóm phương pháp này vừa truyền thống, vừa hiện đại, giúp cho kết quả nghiên cứu đạt được độ chính xác cao nhất, đáng tin cậy nhất

6 Đóng góp mới của luận văn

Kế thừa những lý luận từ các công trình đã có, đề tài sẽ góp phần bổ sung, phát triển một số vấn đề về báo chí học, bước đầu đưa ra một số giải pháp giúp người làm báo nâng cao chất lượng thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Qua công trình nghiên cứu, tác giả hy vọng luận văn sẽ trở thành tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm Riêng đối với tác giả, trong quá trình nghiên cứu luận văn giúp bản thân làm sáng tạo thêm kiến thức lý luận báo chí và có cơ hội tích lũy kinh nghiệm trong thực tiễn

8 Kết cấu luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, Luận văn bao gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề chung điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

Chương 2: Thực trạng báo chí thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp

- nông thôn hiện nay

Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả báo chí thông tin về điển hình kinh tế nông nghiệp - nông thôn hiện nay

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐIỂN HÌNH KINH TẾ

NÔNG NGHIỆP – NÔNG THÔN HIỆN NAY

1.1 Các khái niệm

Điển hình

Theo Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam, điển hình là những nét mang tính bản chất, quy luật, những tính cách quan trọng nhất, nổi bật nhất trong đời sống một con người, được thể hiện qua

sự sáng tạo của tác giả trong một tác phẩm Như thế, vấn đề điển hình không chỉ gắn liền với chủ nghĩa hiện thực mà còn thể hiện trên hai bình diện: tính cách điển hình và hoàn cảnh điển hình Tính cách điển hình là sự tổng hợp thẩm mĩ trong sự thống nhất hữu cơ giữa những đặc tính phổ biến và những đặc tính cá biệt, đặc thù trong một nhân vật Hoàn cảnh điển hình là bối cảnh

xã hội trong đó nhân vật bộc lộ, hình thành tính cách

Kinh tế

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam định

nghĩa: Kinh tế là tổng thể các hoạt động của một cộng đồng người, một nước, liên quan đến toàn bộ quá trình hay một phần của tổng quá trình bao gồm các quá trình sản xuất, trao đổi hàng hóa, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm xã hội

Kinh tế còn là tổng thể những mối quan hệ trong quá trình sản xuất của một hình thái kinh tế - xã hội nhất định, trong tổ chức và hoạt động của cơ cấu

hạ tầng của xã hội, bao gồm các ngành kinh tế - kĩ thuật, các loại hình sản xuất tương ứng Nền kinh tế quốc dân của một nước bao gồm các ngành, các vùng lãnh thổ, các cơ sở và các loại hình sản xuất, và bao trùm các khâu của nền sản xuất xã hội (sản xuất - phân phối - trao đổi - tiêu dùng) trên toàn bộ lãnh thổ của đất nước Mỗi một phương thức sản xuất đều có nền kinh tế

riêng Mỗi nền kinh tế đều do các quan hệ sản xuất, cũng như tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất quy định

Nông nghiệp

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam định nghĩa: Nông nghiệp một trong hai ngành kinh tế cơ bản của nền kinh tế quốc dân (nông nghiệp và công nghiệp); là ngành sản xuất vật chất chủ yếu, sản xuất thực phẩm cho nhân dân và nguyên liệu cho công nghiệp Kinh tế nông nghiệp có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế của đất nước Nó gồm hai nhóm ngành: chính là trồng trọt và chăn nuôi Ngành trồng trọt bao gồm: sản xuất ngũ cốc, cây công nghiệp, rau quả, vv Ngành chăn nuôi bao gồm: nuôi súc vật có sừng, cừu, lợn, gia cầm, vv Trong kinh tế nông nghiệp, ruộng đất

là tư liệu sản xuất chủ yếu; nếu được sử dụng đúng đắn, ruộng đất sẽ không bị khô cằn, độ phì sản xuất sẽ tăng lên Đặc trưng của kinh tế nông nghiệp là tính thời vụ Trong kinh tế hàng hoá nhỏ, kinh tế nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối về số lượng

Nông thôn

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam định nghĩa: Nông thôn là phần lãnh thổ của một nước hay của một đơn vị hành chính nằm ngoài lãnh thổ đô thị, có môi trường tự nhiên, hoàn cảnh kinh tế xã hội, điều kiện sống khác biệt với thành thị và dân cư chủ yếu làm nông nghiệp

Nông dân

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam định nghĩa: Nông dân là người lao động cư trú ở nông thôn, sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng, sau đó bằng các ngành, nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai; tuỳ theo từng thời kì lịch sử, ở từng nước, có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất; những người này hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò

nhất định trong xã hội Trong lịch sử, nhiều nền văn minh lấy nông nghiệp làm nền tảng đã phát triển giai cấp nông dân, được tổ chức chặt chẽ nhất là là trong nền văn minh Ai Cập Đến thời Hi Lạp, La Mã, hình thành dần tầng lớp tiểu nông từ những cơ sở ruộng đất lớn của chủ đất (hay chúa đất) Sau đó, hình thành ở nông thôn tầng lớp phú nông, địa chủ, cùng với tư sản thành thị Ngày nay, nông dân có sinh hoạt tổ chức khác nhau trên từng vùng, từng quốc gia Nhưng nhìn chung, họ là những người nghèo, sống phụ thuộc vào các tầng lớp trên

Như vậy, điển hình kinh tế nông nghiệp – nông thôn là những cá nhân,

tổ chức mang tính bản chất, quy luật, những tính cách quan trọng nhất, nổi bật nhất trong quá trình sản xuất, trao đổi hàng hóa, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm thực phẩm và nguyên liệu cho công nghiệp Điển hình tiên tiến phải

có ý nghĩa và tác động xã hội, có sức thu hút, ảnh hưởng đến một bộ phận lớn công chúng

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về điển hình kinh tế nông

nghiệp, nông thôn

1.2.1 Nghị quyết 26-NQ/TƯ của Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ

7 về nông nghiệp, nông thôn, nông dân

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước

Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan

trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt

Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng

và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc

tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân

Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả

hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước,

tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân Xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đàm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân

Mục tiêu đến năm 2020:

- Tốc độ tăng trưởng nông, lâm, thuỷ sản đạt 3,5 - 4%/năm; sử dựng đất nông nghiệp tiết kiệm và hiệu quả; duy trì diện tích đất lúa đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia trước mắt và lâu dài Phát triển nông nghiệp kết hợp với phát triển công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề nông thôn, giải quyết cơ bản việc làm, nâng cao thu nhập của dân cư nông thôn gấp trên 2,5 lần so với hiện nay

- Lao động nông nghiệp còn khoảng 30% lao động xã hội, tỉ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên 50%; số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới khoảng 50%

- Phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, trước hết là hệ thống thuỷ lợi đảm bảo tưới tiêu chủ động cho toàn bộ diện tích đất lúa 2 vụ, mở rộng diện tích tưới cho rau màu, cây công nghiệp, cấp thoát nước chủ động cho diện tích nuôi trồng thủy sản, làm muối; đảm bảo giao thông thông suốt 4 mùa tới hầu hết các xã và cơ bản có đường ô tô tới các thôn, bản; xây dựng cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và hạ tầng nghề cá; cấp điện sinh hoạt cho hầu hết dân cư, các cơ sở công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn; đảm bảo cơ bản điều kiện học tập chữa bệnh, sinh hoạt văn hoá, thể dục thể thao ở hầu hết các vùng nông thôn tiến gần tới mức các đô thị trung bình

- Nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư nông thôn; thực hiện có hiệu quả, bền vững công cuộc xoá đói, giảm nghèo; nâng cao trình độ giác ngộ và vị thế chính trị của giai cấp nông dân, tạo điều kiện để nông dân tham gia đóng góp và hưởng lợi nhiều hơn trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

- Nâng cao năng lực phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, hoàn chỉnh hệ thống đê sông, đê biển và rừng phòng hộ ven biển, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, cụm dân cư đáp ứng yêu cầu phòng chống bão, lũ, ngăn mặn và chống nước biển dâng; tạo điều kiện sống an toàn cho nhân dân đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung và các vùng thường xuyên bị bão, lũ, thiên tai; chủ động triển khai một bước các biện pháp thích ứng và đối phó với biến đổi khí hậu toàn cầu Ngăn chặn, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường, từng bước nâng cao chất lượng môi trường nông thôn

1.2.2 Quyết định số 800/QĐ-TTg của của Thủ tướng Chính phủ về Xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng, gồm 11 nội dung sau: + Quy hoạch xây dựng nông thôn mới; + Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội; + Chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; + Giảm nghèo và an sinh xã hội; + Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn; + Phát triển giáo dục - đào tạo ở nông thôn; + Phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cư dân nông thôn; + Xây dựng đời sống văn hóa, thông tin và truyền thông nông thôn; + Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; + Nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn; + Giữ vững an ninh, trật

tự xã hội nông thôn

1.2.3 Đặc trưng về điển hình kinh tế nông nghiệp – nông thôn hiện nay

Theo TS.Nguyễn Thị Tố Quyên (2012), Nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong mô hình tăng trưởng kinh tế mới [20, trang 7] cho rằng: Về lý thuyết, nông nghiệp, nông thôn và nông dân tuy là ba phạm trù khác nhau nhưng lại có mối quan hệ chặt chẽ, hữu cơ, biện chứng

Dưới cách tiếp cận của kinh tế học nói chung, đặc biệt là kinh tế học phát triển, nông nghiệp, nông thôn luôn là bộ phận cấu thành nền kinh

tế của các quốc gia, kể cả nước phát triển cũng như nước đang phát triển [trang 8, 20]

Nông nghiệp là một ngành sản xuất vật chất, là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân Trong quá trình sản xuất nông nghiệp, con người không chỉ tạo ra sản phẩm vật chất cho nhu cầu xã hội mà còn thực hiện sản xuất và tái sản xuất ra những quan hệ xã hội của chính con người, những quan

hệ sản xuất Những quan hệ này tạo thành cơ sở kinh tế cho toàn bộ các quan

hệ tư tưởng, tinh thần trong nông nghiệp nông thôn Nói cách khác, quan hệ sản xuất là các quan hệ kinh tế tạo nên cơ sở kinh tế cho sự phát triển nông nghiệp trong mối quan hệ biện chứng giữa quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất và với các quan hệ xã hội khác

Đối với nông nghiệp, nông thôn, mô hình tăng trưởng trong lĩnh vực này cũng không nằm ngoài mô thức tăng trưởng chung Giai đoạn từ năm 2000 đến nay, đáng ra là giai đoạn phát triển nông nghiệp hàng hóa theo chiều sâu, song thực tế do Việt Nam vẫn áp dụng mô hình tăng trưởng nông nghiệp và phát triển nông thôn theo chiều rộng mà biểu hiện là tập trung tăng sản lượng nông nghiệp, chú trọng vào đầu tư vật chất, lao động mang tính chất gia công [trang 78, 20]

Trong kinh tế thị trường, các quan hệ sản xuất của nông nghiệp không thuần nhất và rất đa dạng do quan hệ sở hữu là đa dạng Tất cả mọi loại hình

sở hữu, mọi kiểu sở hữu đa dạng trong nông nghiệp làm cơ sở cho các hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh theo pháp luật đều được coi là một bộ phận cấu thành của nền nông nghiệp vận hành theo cơ chế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa ở nước ta Trong quá trình phát triển các loại hình sở hữu

vừa có vai trò độc lập tương đối, vừa có sự tác động qua lại với nhau, nương tựa vào nhau và liên kết với nhau, tạo thành nền tảng kinh tế - một hệ thống kinh tế thống nhất biện chứng của nông nghiệp Tính thống nhất biện chứng của toàn bộ hệ thống kinh tế nông nghiệp phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất, là điều kiện cho sự phát triển với tốc độ cao của nông nghiệp trong từng giai đoạn lịch sử khác nhau

Như vậy, hệ thống kinh tế nông nghiệp là tổng thể quan hệ sản xuất trong nông nghiệp, biểu hiện bằng những hình thức sở hữu tư liệu sản xuất, những hình thức tiêu dùng các sản phẩm sản xuất ra với những hình thức tổ chức sản xuất, trao đổi, phân phối và cơ chế quản lý tương ứng của Nhà nước đối với toàn bộ nền nông nghiệp Nói cách khác, hệ thống kinh tế nông nghiệp

là tổng thể các quan hệ kinh tế trong nông nghiệp

Từ Đại hội lần thứ VI (12/1986), Đảng ta đã xác định nền kinh tế nước

ta phải chuyển hẳn từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đặc trưng cơ bản của hệ thống kinh tế nông nghiệp theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà chúng ta nhằm xây dựng ở Việt nam là một hệ thống kinh tế mang tính chất hỗn hợp, đa dạng và đan xen của nhiều hình thức sở hữu, nhiều khu vực sản xuất và dịch vụ, nhiều thành phần kinh tế cùng bình đẳng, tồn tại và phát triển trong mối quan hệ hiệp tác, liên kết và cạnh tranh phù hợp với pháp luật Nhà nước và được pháp luật bảo vệ, trong đó sở hữu Nhà nước, thành phần kinh tế Nhà nước là lực lượng định hướng xã hội chủ nghĩa chủ yếu của

hệ thống Dưới sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, hệ thống kinh tế nông nghiệp nhiều thành phần phát triển trong sự chi phối ngày càng hoàn hảo cuả cơ chế thị trường Thị trường và các quan hệ thị trường ngày càng đóng vai trò quyết định trong việc phân phối các tài nguyên quốc gia vào sản xuất nông, lâm,

ngư nghiệp nhằm thúc đẩy sự hài hoà giữa sản xuất và nhu cầu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản

Tóm lại, đặc trưng của kinh tế nông nghiệp nước ta là hệ thống kinh tế nông nghiệp mang tính hỗn hợp với nhiều hình thức sở hữu rất đa dạng: sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu cá thể tư nhân và sở hữu hỗn hợp Như vậy trong tương lai, nông nghiệp và nông thôn nước ta sẽ dần hình thành ngày càng đầy đủ một hệ thống thị trường thông suốt và thống nhất, không chỉ có thị trường hàng hoá và dịch vụ mà còn có cả thị trường vốn, kỹ thuật, lao động, chứng khoán (mức phát triển cao của thị trường vốn trong nông thôn), Với sự tự do hoá giá cả thị trường, có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước, sẽ làm cho thị trường phát huy đầy đủ vai trò thúc đẩy toàn bộ nền nông nghiệp nước

ta phát triển với tốc độ nhanh và có hiệu quả cao

1.3 Vai trò của báo chí trong việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp, nông thôn

1.3.1 Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nhiệm vụ của báo chí phản ánh về các vấn đề nông nghiệp – nông thôn – nông dân

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Bác Hồ luôn luôn quan tâm đến vấn đề nông dân - một lực lượng to lớn của Cách mạng Người đặc biệt chú ý đến xây dựng và phát triển nông nghiệp và nông thôn Bác Hồ

đã xây dựng cái gốc của cách mạng là khối liên minh công nông để đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện nhiệm vụ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và xây dựng chủ nghĩa xã hội Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Bác Hồ đã viết: “Công nông là người chủ cách mệnh tức là công nhân và nông dân là lực lượng nòng cốt, là đội quân chủ lực của cách mạng Công nông là gốc cách mệnh” Cũng trong tác phẩm này, Bác Hồ đã dành một chương viết về tổ chức của nông dân, phân tích hết nỗi tủi nhục, cực khổ của

giai cấp nông dân và Người đã vạch ra lối thoát: “Nếu dân cày An Nam muốn thoát khỏi vòng cay đắng ấy, thì phải tổ chức nhau để kiếm đường giải phóng”

Tháng 11/1949, trong Thư gửi Hội nghị cán bộ Nông dân cứu quốc toàn quốc, Bác viết: “Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trung thành của giai cấp công nhân Muốn kháng chiến kiến quốc thành công, muốn độc lập thống nhất thực sự ắt phải dựa vào lực lượng của nông dân Đồng bào nông dân sẵn có lực lượng to lớn, sẵn có lòng nồng nàn yêu nước, sẵn có chí khí kiên quyết đấu tranh và hy sinh”

Theo quan điểm của Bác, chính sách và nghị quyết của Đảng và Chính phủ đều vì lợi ích nhân dân Bác nói: “Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi; nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi” Tuy nhiên, những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước

có trở thành hiện thực được hay không lại do chính nhân dân quyết định, nhân dân phải tổ chức nhau lại, phát huy tinh thần tự lực tự cường, không nên trông chờ, ỷ lại vào sự giúp đỡ của Đảng và Chính phủ Bác nói: “Sự thực ở nơi nào

mà dân tổ chức giúp đỡ nhau thì kết quả hơn chỗ cấp phát; dân hăng hái hơn, đoàn kết hơn, sản xuất cũng mạnh hơn”

Để nông dân phát huy được sức mạnh trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội Bác Hồ chỉ rõ trách nhiệm của cán bộ là phải nắm vững các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tập hợp, vận động nông dân, tuyên truyền, giải thích rõ các chủ trương, chính sách đó để nông dân tích cực hưởng ứng thực hiện Trong quá trình lãnh đạo và tổ chức nông dân cán bộ

“Phải hết sức quan tâm đến đời sống của nhân dân Phải lãnh đạo tổ chức, giáo dục nhân dân tăng gia sản xuất và tiết kiệm Dân đủ ăn đủ mặc thì những chính sách của Đảng và Chính phủ đưa ra sẽ dễ dàng thực hiện ” Người căn dặn: “Vận động nông dân là phải vận như thế nào cho nông dân động”

Trong Di chúc của Bác có đoạn: "Nhân dân lao động ta ở miền xuôi cũng như ở miền núi, đã bao đời chịu đựng gian khổ Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù Từ ngày có Đảng, nhân dân ta luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hoá, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân ”

Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, từ trước đến nay Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm đến phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn Hội nghị lần thứ 7 BCH Trung ương Đảng khoá X đã ra nghị quyết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, trong đó xác định: "Nông nghiệp, nông dân và nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước "

Quan điểm trên của Đảng thể hiện sự trung thành, sự vận dụng sáng tạo

tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Thực hiện tốt nghị quyết này, nông nghiệp, nông thôn Việt Nam sẽ phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, đời sống nông dân Việt Nam sẽ không ngừng nâng cao tạo nền tảng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc vững mạnh

Đại hội VII và các nghị quyết của Trung ương khóa VII tiếp tục khẳng định, làm rõ quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và kinh tế nông thôn, theo hướng hiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện là nhiệm vụ trung tâm nhằm từng bước xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, không ngừng nâng cao năng suất lao động xã hội

và cải thiện đời sống nhân dân Hội nghị lần thứ V Ban Chấp hành Trung

ương Đảng khóa VII đã ra nghị quyết về: “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh

tế - xã hội nông thôn”

Nghị quyết đã khẳng định: Trải qua các thời kỳ cách mạng từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn luôn khẳng định tầm quan trọng của vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông thôn…lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu và là khâu đột phá Nghị quyết V đã xác định một hệ thống quan điểm nhằm tiếp tục đổi mới và phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta trong giai đoạn mới: Đặt sự phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là nhiệm vụ chiến lược có tầm quan trọng hàng đầu

Những quan điểm trên đây, phản ánh nhận thức mới, là bước phát triển

tư duy lãnh đạo của Đảng trong quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta Đại hội lần thứ VIII và các Nghị quyết Trung ương IV, Nghị quyết

06 của Bộ Chính trị (Khóa VIII) tiếp tục cụ thể hóa hơn về nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Nghị quyết Trung ương IV (Khóa VIII) chỉ rõ : Phát triển nông nghiệp và nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hợp tác hóa, dân chủ hóa

Nghị quyết xác định đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với phân công lao động ở nông thôn, giải quyết vấn đề thị trường tiêu thụ nông sản; phát triển mạnh các hình thức kinh tế hợp tác, đổi mới hoạt động của các cơ sở quốc doanh trong nông nghiệp và nông thôn; phát triển các cơ

sở quốc doanh ở vùng sâu, vùng xa

Trong Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị (Khóa VIII) về một số vấn đề phát triển nông nghiệp và nông thôn đã khẳng định 4 quan điểm và 6 mục tiêu phát triển Về quan điểm: Coi trọng thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn, đưa nông nghiệp và kinh

tế nông thôn lên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, là cơ sở để ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, củng cố liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức

Đại hội IX của Đảng và nhất là Nghị quyết Trung ương V về “Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001-2010” đã làm rõ hơn những nội dung tổng quát và quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Đó là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường, thực hiện cơ khí hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, đưa thiết bị, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nông sản hàng hóa trên thị trường Đó là quá trình chuyển dịch

cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỷ trọng sản phẩm và lao động nông nghiệp; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội, quy hoạch phát triển nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái; tổ chức lại sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp, xây dựng nông thôn dân chủ, công bằng, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân ở nông thôn

Đồng thời Nghị quyết cũng chỉ rõ 5 quan điểm về đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Đó là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, chú trọng phát huy nguồn lực con người, ứng dụng rộng rãi thành tựu khoa học, công nghệ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát huy lợi thế của từng vùng gắn với thị trường để sản xuất hàng hóa quy mô lớn với chất lượng và hiệu quả cao, bảo

vệ môi trường, phòng chống, hạn chế và giảm nhẹ thiên tai, phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững Dựa vào nội lực là chính, đồng thời tranh thủ tối

đa các nguồn lực từ bên ngoài Kết hợp chặt chẽ các vấn đề kinh tế và xã hội, xây dựng tiềm lực và thế trận quốc phòng toàn dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí của nông dân, nông nghiệp, nông thôn, đồng thời chỉ rõ định hướng phát triển về kinh tế: Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn và nâng cao đời sống nhân dân Hiện nay và trong nhiều năm tới vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng Phải coi trọng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn hướng tới xây dựng một nền nông nghiệp hàng hóa lớn, đa dạng, phát triển nhanh và bền vững, có năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh cao, tạo điều kiện từng bước hình thành nền nông nghiệp sạch Gắn phát triển kinh

tế với xây dựng nông thôn mới, giải quyết tốt hơn mối quan hệ giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng miền, góp phần giữ vững ổn định chính trị-xã hội Cụ thể hóa quan điểm của Đại hội X; Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra Nghị quyết: “Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn” tiếp tục khẳng định những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp xây dựng nền nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hóa lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả

Nông nghiệp, nông dân và nông thôn là những vấn đề mang tầm cỡ chiến lược của cách mạng Việt Nam, có tầm quan trọng đặc biệt trong công cuộc giải phóng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong tư duy của Đảng nông nghiệp, nông dân, nông thôn là sự phát triển về lý luận, tổng kết sâu sắc thực

tiễn tiến trình cách mạng Việt Nam, đặc biệt là trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước; có giá trị soi sáng cho những chặng đường cách mạng tiếp theo

1.3.2 Vai trò của báo chí với việc thông tin điển hình kinh tế nông nghiệp – nông thôn

Dù ở thời điểm nào, báo chí luôn có vai trò quan trọng để đưa những quyết sách, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước vào cuộc sống Báo chí luôn thể hiện vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng

Chỉ thị số 22-CT/TƯ ngày 17/10/1997 của Bộ Chính trị có đoạn: “Báo chí là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội

và là diễn đàn của giai cấp nông dân Nhiệm vụ hàng đầu của Báo chí là luôn luôn đi đầu trong việc bảo vệ Chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước” [40]

Chỉ thị số 22-CT/TƯ còn khẳng định: “Tiếp tục phát triển sự nghiệp báo chí – xuất bản đi đôi với quản lý tốt, không ngừng nâng cao chất lượng chính trị, văn hóa, khoa học, công nghệ, nghề nghiệp, tầng bước hiện đại hóa” [40]

Luật Báo chí 1990, ngay Điều 1, Chương 1 ghi rõ vai trò của báo chí: Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng , cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội; là diễn đàn nhân dân”

Nghị quyết TƯ VI (lần 2) Khóa VIII ngày 02/2/1999 Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: Sử dụng đồng bộ hệ thống giám sát cán bộ, đảng viên, nhất là sự giám sát của tổ chức Đảng, trước hết là từ chi bộ, tự giám sát của nhân dân và các cơ quan đại diện nhân dân, sự giám sát của công luận”

Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ khẳng định: “Tổ chức phát động, tuyên truyền, phổ biến, vận động

từ trung ương đến cơ sở, để mọi tầng lớp nhân dân hiểu và cả hệ thống chính

trị tham gia Thường xuyên cập nhật, đưa tin về các mô hình, các điển hình tiên tiến, sáng kiến và kinh nghiệm hay về xây dựng nông thôn mới trên các phương tiện thông tin đại chúng để phổ biến và nhân rộng các mô hình này”

Phát biểu tại Hội thảo “Báo chí với xây dựng nông thôn mới” ngày 18/10/2013 tại Bắc Giang, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam

Hà Minh Huệ khẳng định vai trò của báo chí trong việc chung tay góp sức của

cả hệ thống chính trị, của các lực lượng xã hội, của mỗi gia đình, xây dựng nông thôn mới theo chủ trương của Đảng và Chương trình mục tiêu quốc gia của Chính phủ Nhà báo cần có lòng nhiệt tình, sự sẻ chia, thông cảm với nông dân để có những phương thức tác nghiệp phù hợp và có tác phẩm tốt

Đối thoại trực tuyến với người dân tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ ngày 12/6/2012, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc

Son đánh giá: Có thể nói, báo chí cách mạng đã khẳng định vai trò, hoàn

thành tốt nhiệm vụ là phương tiện thông tin truyền thông thiết yếu, tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Những thành tựu chung của đất nước có đóng góp của báo chí Trong những năm qua, báo chí luôn bám sát mục tiêu, tôn chỉ, đường lối chủ trương, pháp luật của Đảng

và Nhà nước, các giải pháp định hướng phát triển kinh tế-xã hội của Chính phủ, đó là nội dung tuyên truyền quan trọng của báo chí Riêng báo điện tử phát triển rầm rộ từ cuối thập kỷ 90 đến nay khi chúng ta phát triển internet ở Việt Nam Hiện, chúng ta có tới 61 báo điện tử, 191 trang mạng xã hội và trên 1.000 trang thông tin điện tử Đây là những loại hình tác nghiệp hiện nay trên mạng internet Việc quản lý báo điện tử khó khăn hơn cả do là loại hình mới phát sinh, chế tài quản lý báo điện tử còn đang dần hoàn thiện Vì vậy, báo điện tử với sự phát triển của CNTT đem lại cho độc giả, chúng ta cái nhìn mới về diện mạo của báo chí, tác nghiệp mới

Tại Hội nghị tổng kết công tác thông tin tuyên truyền giữa ngành Nông nghiệp Phát triển nông thôn Hà Nội với các cơ quan báo chí năm 2012, ông Hoàng Thanh Vân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Hà Nội cho biết:

Năm 2012 sản xuất nông nghiệp và công tác xây dựng NTM trên địa bàn thủ

đô đã đạt được kết quả đáng khích lệ Bên cạnh đó, đời sống nông dân được cải thiện và từng bước nâng cao, thu nhập bình quân đầu người đạt 17 triệu đồng/người/năm Về xây dựng NTM, 100% số xã đã lập và phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới; 12 xã đạt và cơ bản đạt 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới Đạt được những kết quả trên, lãnh đạo Sở NNPTNT Hà Nội

đã đánh giá cao vai trò của các cơ quan thông tấn báo chí trong việc xây dựng và thực hiện các chương trình tuyên truyền về xây dựng NTM; phát triển nông nghiệp; từng bước nâng cao đời sống nông dân [41]

Tại Hội thảo “Báo chí với vấn đề xây dựng nông thôn mới” diễn ra tháng 12/2012 tại Thái Bình, TS.Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội

nhà báo Việt Nam cho rằng: Trong hoạt động thực tiễn, đã có hàng vạn tác

phẩm báo chí về xây dựng nông thôn mới, trong đó đã góp phần tăng thu nhập cho người nông dân Nhiều cơ quan báo chí đã có các hình thức phản ánh sinh động như: Đài PT-TH Thái Bình xây dựng đề án tuyên truyền xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 được tỉnh phê duyệt Đài đã xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể chương trình mục tiêu Quốc gia về XDNTM, trong đó có cá nhân, địa phương điển hình thực hiện XDNTM, phân tích hiệu quả và bài học kinh nghiệm để nhân rộng; Báo Thái Bình xây dựng kế hoạch tuyên truyền về chuyên mục xây dựng NTM trên báo theo từng tháng, quý và

cả năng Nội dung tuyên truyền từng bước tập trung cho người dân hiểu ý nghĩa của chương trình XDNTM; Báo Nam Định tuyên truyền lồng ghép việc triển khai thực hiện nhiệm vụ mục tiêu XDNTM với thực hiện nhiệm vụ chính trị của toàn tỉnh; Báo Ninh Bình tập trung quán triệt, tuyên truyền, giáo dục

nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, phóng viên – những người làm công tác tuyên truyền về xây dựng nông thôn mới; Báo Bắc Giang phối hợp với một số cơ quan tỉnh tổ chức cuộc thi viết với chủ đề Xây dựng NTM như tác phẩm “Chăm lo đời sống người cao tuổi nông thôn: Những vấn đề quan tâm”, “SOS- Ly hôn hậu xuất khẩu lao động ở Lục Nam, “Thanh niên nông thôn xung kích làm giàu”

Ông Nguyễn Văn Đông, Phó Tổng biên tập Báo Thái Bình cho biết:

Một số điển hình mà Báo Ninh Bình đã tuyên truyền như phong trao xây dựng nông thôn mới tại xã Khánh Thành (Yên Khánh), tại xóm Chùa (xã Yên Từ, huyện Yên Mô) nhờ phát huy công tác tuyên truyền của báo chí đã có 100% các hộ nằm trong diện hiến đất làm đường giao thông đã nông thôn đã tự nguyện hiến đất, 8 hộ tự nguyện tháo dỡ công trình Nhờ công tác tuyên truyền một số điển hình và cách làm hay, các đơn vị biết phát huy nội lực và tranh thủ nguồn lực để XDNTM

Ông Trần Đại Quyết, Chủ tịch Hội nhà báo tỉnh Nam Định khẳng định:

Các cơ quan báo chí trong tỉnh đồng loạt mở chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề về xây dựng NTM, trong đó có các chân dung, điển hình tiên tiến, những kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo, từ đó nâng cao thu nhập cho người nông dân trong tỉnh

Tiểu kết chương 1

Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, trong những năm qua, các cơ quan báo chí đã tập trung tuyên truyền để thống nhất nhận thức, xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ chính trị trọng tâm Báo chí đã biểu dương kịp thời các địa phương triển khai thực hiện xây dựng NTM đảm bảo tính công khai, dân chủ, minh bạch và phát huy được vai trò chủ thể của người dân

và cộng đồng thôn, xóm, thực hiện đầy đủ phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ” Báo chí cũng đã chú trọng tuyên

truyền vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng NTM và những yêu cầu đặt ra đối với nông thôn như: phải có nguồn lao động có đủ trình độ để đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp; xác định trong xây dựng NTM phải lấy nông dân là chủ thể và mỗi chủ thể phải phấn đấu vươn lên, tự nâng cao trình độ để trở thành những chủ thể đích thực của vùng nông thôn, đảm bảo người dân thực sự làm chủ trong mọi công việc Đặc biệt, báo chí đã kịp thời phát hiện những điển hình, biểu dương những cá nhân, tập thể làm tốt và

để nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo, áp dụng tiến bộ khoa học

kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suất, sản lượng cây trồng, vật nuôi…

Chương 2 THỰC TRẠNG BÁO CHÍ THÔNG TIN ĐIỂN HÌNH KINH TẾ

NÔNG NGHIỆP – NÔNG THÔN HIỆN NAY

2.1 Các tờ báo khảo sát

2.1.1 Báo Nhân dân

Báo Nhân Dân, Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, ra số đầu ngày 11/3/1951 tại Chiến khu Việt Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Báo Nhân Dân là đơn vị sự nghiệp Trung ương của Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, có chức năng

là cơ quan ngôn luận Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam; ngọn cờ chính trị - tư tưởng của Đảng trên mặt trận báo chí nước ta; cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân

Trên cơ sở chức năng của Báo Nhân Dân, Ban Biên tập tổ chức xuất bản các ấn phẩm Nhân Dân (Nhân Dân hằng ngày, Nhân Dân cuối tuần, Nhân Dân hằng tháng, Nhân Dân điện tử tiếng Việt và tiếng Anh

Trong hơn 20 năm Đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam phát động từ Đại hội VI năm 1986, báo Nhân Dân đã tuyên truyền, cổ vũ việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, sáng kiến và ý chí của các tầng lớp nhân dân, tham gia tổng kết thực tiễn, hoàn thiện đường lối Đổi mới

2.1.2 Báo Kinh tế nông thôn

Báo Kinh tế nông thôn, Cơ quan ngôn luận Trung ương của Hội Làm vườn Việt Nam (VACVINA), Diễn đàn của người làm kinh tế và xây dựng nông thôn mới

Cuối tháng 3 năm 1988, số 1 Tạp chí Người Làm vườn - tiền thân của báo Kinh tế nông thôn ra mắt bạn đọc (32 trang ruột + 4 trang bìa, khổ 19x27cm) Phát hành 3 tháng một kỳ Năm sau (1989) nâng lên 2 tháng 1 kỳ Tháng 7 năm 1993 lên mỗi tháng 1 kỳ Tháng 3 năm 1997 chuyển thành Báo Người Làm vườn xuất bản hai tuần một kỳ Tháng 4 năm 1998 đổi tên thành Kinh tế VAC, 10 ngày xuất bản 1 kỳ Từ tháng 4 năm 1999 xuất bản mỗi tuần

1 kỳ Tên Kinh tế nông thôn ra mắt bạn đọc từ tháng 11 năm 2002 Tháng 9 năm 2006, báo điện tử Kinh tế nông thôn chính thức lên mạng với địa chỉ: http://www.kinhtenongthon.com.vn

Thực hiện tôn chỉ mục đích được giao, Kinh tế nông thôn đã đồng thời làm tốt ba nhiệm vụ: Tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, ngành nông nghiệp-phát triển nông thôn và Hội Làm vườn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn theo định hướng giàu đẹp, tiến bộ, văn minh Là cầu nối giữa hội viên, nông dân, chủ trang trại, người làm ngành nghề nông thôn với các đơn vị nghiên cứu khoa học, các cơ quan quản lý Nhà nước và thực hiện tốt chức năng nâng cao dân trí

2.1.3 Báo Nông nghiệp Việt Nam

Báo Nông nghiệp Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Bộ Nông nghiệp

và Phát triển nông thôn Tiền thân của Báo là tờ “Tấc đất”, ra đời cuối năm

1945 đầu năm 1946 trong tình trạng đất nước đói kém triền miền, giặc dốt, giặc đói hoành hành Báo lấy đối tượng phục vụ là người nông dân với nhiệm vụ: Tuyên truyền, phổ biến chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân;

Phản ánh sự kiện thời sự, kinh tế, xã hội trong nước và quốc tế có liên quan đến phát triển kinh tế, xã hội và phát triển nông nghiệp, nông thôn

Thông tin về các hoạt động chỉ đạo, điều hành của Bộ đối với ngành, nêu gương các nhân tố điển hình, phê phán các hiện tượng tiêu cực trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn

Tham gia phổ biến kiến thức khoa học công nghệ, sáng kiến, kinh nghiệm sản xuất nhằm nâng cao dân trí, thu nhập cho người nông dân vì sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Báo Nông nghiệp hiện phát hành 5 kỳ/tuần, số lượng xuất bản 30.000 bản/kỳ, với 7 triệu bản/năm

2.1.4 Báo Nông thôn ngày nay

Ngày 07/5/1984, bản tin “Nông thôn mới” - tiền thân của Báo Nông thôn ngày nay, chính thức ra mắt số đầu tiên Qua nhiều năm thay đổi với những tên gọi khác nhau, đến nay ấn phẩm đã định hình được mình với cái tên Báo Nông thôn ngày nay (NTNN) Báo NTNN được xuất bản liên tục từ thứ hai đến thứ bảy trong tuần, với lượng phát hành hơn 60.000 bản/kỳ phát hành

NTNN là một trong những tờ báo đi đầu trong công tác phản ánh, tuyên truyền những nội dung thuộc lĩnh vực tam nông, hướng tới phục vụ nhu cầu

và lợi ích của bà con nông dân Bên cạnh đó, các thông tin chính trị-kinh tế-xã hội-giải trí của NTNN cũng ngày một toàn diện, hấp dẫn, thiết thực đối với đông đảo bạn đọc

Ngoài ấn phẩm chính, tòa soạn Báo NTNN đã tổ chức sản xuất, phát hành nhiều ấn phẩm khác như Thế Giới & Hội Nhập, Dòng Đời (ra hàng tuần), tạp chí Trang Trại Việt (ra hàng tháng), Làng Cười (ấn phẩm tháng) và báo điện tử Dân Việt

2.2 Nội dung khảo sát

2.2.1 Điển hình kinh tế trang trại tổng hợp

Trang trại là một hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp Mục đích phát triển của các trang trại là để tăng thu nhập cho nông dân Để đáp ứng mục đích này, chủ trang trại cần phải sử dụng nhiều nguồn lực khác nhau, trong đó cơ bản nhất là: đất đai, vốn đầu tư, lao động, thông tin

thị trường Trong điều kiện các nguồn lực bị hạn chế, việc "đo lường" được mức độ ảnh hưởng của các nhân tố nói trên đến việc tăng thu nhập của trang trại có một ý nghĩa rất lớn trong việc đề ra các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả kinh doanh của trang trại cũng như các chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc thúc đẩy KTTT phát triển trong tương lai

Báo Nhân dân xác định, mô hình trang trại nhỏ lẻ, hộ gia đình về lâu dài không lại hiệu quả kinh tế cao, không tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa Tuy nhiên, kinh tế trang trại vẫn còn nhiều bất cập, rủi ro

Nhìn chung, kinh tế trang trại hiện nay có nhiều rủi ro, thiếu chuyên nghiệp Hầu hết các chủ trang trại đều cho rằng đất đai của họ không được quy hoạch lâu dài, có thể bị chính quyền địa phương lấy đi bất cứ lúc nào Đây chính là rủi ro lớn nhất Ngoài ra, phần lớn trang trại đều không có quản trị tốt vệ sinh ATTP, quản lý chất lượng và hệ thống quản trị dịch bệnh không theo chuẩn mực Quá trình phát triển trang trại là đúng hướng, nhưng nhiều hạn chế do vẫn "mặc" trong "cái áo" chính sách cho nông hộ quy mô nhỏ Kinh tế trang trại đã tăng quy mô, nhưng thực chất vẫn là quản lý theo kiểu sản xuất nhỏ, chưa thật sự tách đơn vị sản xuất nông nghiệp độc lập về ngân sách, lao động, quản

lý với hộ gia đình Chúng ta muốn phát triển kinh tế trang trại, nhưng lại không có sự đột phá toàn diện về chính sách, điều này đã làm cho các trang trại càng tăng quy mô, càng chuyên môn hóa thì càng rủi ro cao [2, ngày 27/9/2013, Xác định lại tổ chức sản xuất nông nghiệp] Tuy vẫn còn nhiều bất cập, nhưng kinh tế trang trại tổng hợp ở nhiều địa phương đang phát triển, nhiều mô hình tiên tiến, cách làm hay đang được nhân rộng Kinh tế trang trại tổng hợp là sự kết hợp bài bản, đan xen các loại hình kinh tế, phù hợp với từng địa phương Việc kết hợp này không được triệt tiêu nhau mà phải bổ trợ để cùng nhau phát triển

Vợ chồng anh Nguyễn Xuân Khanh quê Hưng Hà (Thái Bình), đến lập nghiệp ở khối phố 10, thị trấn Phú Túc (huyện Krông Pa) theo diện đi xây dựng vùng kinh tế mới Hơn 10 năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, mặc dù rất chịu khó, chí thú làm ăn nhưng đói khổ vẫn đeo đuổi Năm 2005, với sự hướng dẫn của Hội Nông dân huyện, anh được vay vốn của Ngân hàng Chính sách-Xã hội, cộng với nghị lực và quyết tâm thoát nghèo, khu đất gò đồi bạc màu của gia đình từng nhọc sức khai hoang ngày nào, giờ đã là một trang trại rộng gần 10 ha với bạt ngàn mầu xanh của cây điều, cam, bưởi, chuối cùng với đàn bò hơn 30 con

và đàn dê gần 400 con Ở Gia Lai bây giờ có khá nhiều người cũng nhờ phát triển KTTT mà trở thành những tỷ phú nông dân như ông Ngô Công Ðoan, ở Ðức Cơ, với mô hình trang trại khép kín gồm 38 ha cao-

su, bảy ha tiêu, ba ha cà-phê hằng năm, thu hơn năm tỷ đồng; ông Nguyễn Ðình Phúc, ở Chư Sê mở trang trại nuôi đến bốn nghìn con bò, hằng năm thu nhiều tỷ đồng [2, ngày 09/5/2013, Phát triển kinh tế trang trại ở Gia Lai]

Trang trại tổng hợp đang trở thành một mô hình mà nhiều địa phương

áp dụng Những điển hình kinh tế không chỉ là những người trung niên hoặc già mà nó còn có sức hút đối với nhiều thanh niên từ thành phố, có bằng cấp đàng hoàng trở về quê hương làm giàu Từ đấy, nhân rộng mô hình, giúp đỡ những người nông dân có cơ hội thoát nghèo, vươn lên làm giàu Câu chuyện của người thanh niên Thái Đình Hải, đăng trên báo Nhân dân như minh chứng cho việc này

Mơ ước trở thành kỹ sư công trình thủy lợi, nhưng khi “giấc mơ” trở thành hiện thực với 5 năm kinh nghiệm và công việc ổn định ở thủ đô, Thái Đình Hải lại “bỗng nhiên” từ bỏ tất cả, trở về quê nuôi lợn… Sau gần hai năm gây dựng trang trại lợn rừng, cho đến nay tổng số vốn đầu

tư của Hải lên tới 1,5 tỷ đồng Hiện trang trại có 25 con lợn nái sinh sản, ba con lợn đực giống, 50 con lợn thịt và 150 con lợn choai Với giá bán khoảng từ 250 nghìn đồng đến 300 nghìn đồng/kg , cho đến nay, Hải đã ổn định đầu ra và nhiều lúc không đủ nguồn cung cho khách hàng Doanh thu trong năm 2012 là 480 triệu đồng, trong đó anh bán được 40 con lợn giống và 120 con lợn thịt Trừ đi mọi chi phí, Hải cho biết, tổng lãi thu được là 170 triệu đồng Theo tính toán của Hải, năm

2013, tổng doanh thu có thể lên tới 830 triệu đồng, dự kiến lãi 290 triệu [2, ngày 20/9/2013, Bỏ phố về quê… nuôi lợn]

Không chỉ các vùng đồng bằng thuận tiện đi lại, giao thương mà tại các vùng miền núi khó khăn, KTTT vẫn được người dân lựa chọn và phát triển

Từ những vùng đất “chó ăn đá, gà ăn sỏi”, người nông dân biết nỗ lực, vươn lên, biết áp dụng nhuần nhuyễn các mô hình sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao Trong quá trình phản ánh về các mô hình phát triển KTTT, báo Kinh tế nông thôn đặc biệt nhấn mạnh đến việc phát triển KTTT gắn với xây dựng NTM

Mô hình kinh tế trang trại ở huyện Bảo Thắng (Lào Cai) đã hình thành

và không ngừng phát triển Điển hình là mô hình chăn nuôi lợn của gia đình ông Lương Bá Hoành ở thôn 1, thị trấn Phong Hải, nuôi 300 con lợn thịt, hàng chục con lợn nái và lợn đực, mỗi năm xuất bán gần 20 tấn lợn thịt, thu nhập trên 800 triệu đồng Trang trại của gia đình bà Đặng Thị Thanh, thôn Phú Cường 2, thị trấn Phố Lu, có quy mô 150 lợn thịt

và 10 lợn nái, mỗi năm xuất bán khoảng 15 tấn lợn thịt Hợp tác xã chăn nuôi Quý Hiền có quy mô chăn nuôi lớn nhất huyện, gồm 40 trang trại chăn nuôi lợn và 20 trang trại gia cầm nuôi theo quy trình công nghệ hiện đại với tổng vốn đầu tư hàng chục tỷ đồng Mỗi năm, HTX xuất chuồng khoảng 500.000 tấn lợn, trừ chi phí, mỗi xã viên thu nhập hàng chục triệu đồng Ngoài ra, mỗi tháng HTX xuất chuồng trên 100

tấn gia cầm, thu gần 500 triệu đồng [3, ngày 29/7/2013, Phát triển kinh

tế trang trại gắn với xây dựng nông thôn mới]

Người bình thường làm kinh tế còn khó, huống hồ nhiều thân phận có mảnh đời éo le, bất hạnh nhưng họ vẫn vươn lên làm giàu Không chỉ nuôi được cho mình mà còn giúp người thân, bạn bè có công ăn việc làm Nghị lực vươn lên của những điển hình tiên tiến khuyết tật trong KTTT tổng hợp đang là tấm gương cho nhiều người học hỏi, noi theo Ngoài việc phản ánh những người nông dân làm giàu từ mô hình kinh tế trang trại, báo Kinh tế nông thôn còn tập trung vào những cá nhân nghèo vượt khó, tàn tật, thương binh Bằng ý chí và nghị lực của mình, họ đã biết vượt qua hoàn cảnh khó khăn để vươn lên làm giàu

Sinh ra tại Can Lộc (Hà Tĩnh), sau gần 10 năm phục vụ trong quân ngũ, ông Nguyễn Xuân Nghi trở về với đời thường, chuyển đến sinh sống tại tiểu khu 16, thị trấn Hát Lót (Mai Sơn - Sơn La) Ông mạnh dạn đầu tư

200 triệu đồng tích cóp được vào chăn nuôi Có vốn, ông Nghi tiếp tục

mở rộng trại nuôi lợn với quy mô lớn hơn Hiện nay, lúc nào nhà ông cũng có trên 140 con lợn, hàng năm xuất bán ra thị trường gần 20 tấn lợn hơi Từ hai bàn tay trắng, nhờ chăm chỉ, dám nghĩ, dám làm nên đến nay gia đình ông Nghi đã có thu nhập hơn 500 triệu đồng/năm, trừ chi phí, thu lãi 350 triệu đồng [3, ngày 15/7/2013, Cựu chiến binh làm giàu từ kinh tế trang trại]

Khi bàn về phát triển mô hình KTTT, báo Nông nghiệp Việt Nam lại nhấn mạnh đến cơ chế, chính sách hỗ trợ cho những cá nhân, tập thể tham gia

mô hình này Hiện, việc tiếp cận vốn vay ngân hàng, chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các chủ trang trại gặp rất nhiều khó khăn

Trao đổi với NNVN, ông Cao Sỹ Kiêm nói: Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế Chính phủ xác định muốn phát triển kinh tế nông nghiệp

phải sản xuất tập trung, thúc đẩy mô hình kinh tế trang trại Tuy nhiên, còn thiếu một chính sách tín dụng riêng cho phát triển kinh tế trang trại… Ông Cao Sỹ Kiêm trả lời phỏng vấn báo NNVN rằng: Vấn đề là chúng ta có chính sách tín dụng nhưng không có quy định cụ thể nên khó triển khai Tính đặc thù ở đây cũng giống như chính sách cho sinh viên vay vốn [4, ngày 15/11/2013, ông Cao Sĩ Kiêm – nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Cần chính sách tín dụng riêng cho trang trại] Chứng nhận trang trại đang là một giải pháp cứu cánh cho nhiều điển hình ở các địa phương Tuy nhiên, việc tiếp cận những lợi ích mà chứng nhận trang trại mang lại là khó khăn đối với người nông dân Kể cả khi có chứng nhận trang trại trong tay nhưng nhiều người dân cũng không biết vay vốn ở đâu Trước những khó khăn trên, Báo Nông nghiệp Việt Nam đưa ra những giải pháp và vai trò của chứng nhận trang trại Tuy nhiên, “chứng nhận trang trại” hiện vẫn còn nhiều bất cập

Trở lại chủ trương phát triển trang trại, Chính phủ đã có quy định cụ thể các tiêu chí cũng như quy trình để cấp Giấy chứng nhận trang trại Người chăn nuôi sản xuất tập trung có thể đăng kí với cấp xã, cấp huyện xin chứng nhận trang trại Khi chính sách này mới đưa vào thực hiện, nhiều chủ trang trại hào hứng làm thủ tục xin chứng nhận với hy vọng được chính quyền địa phương ưu ái giao đất lâu dài hoặc có thể dùng trang trại để vay vốn Nhưng sau khi cầm giấy Chứng nhận trang trại trong tay mà định kì 5 năm vẫn phải đấu thầu đất sản xuất, trang trại không thể thay sổ đỏ các chủ trang trại mới nhận ra mình bỏ công,

bỏ việc đi làm giấy Chứng nhận trang trại là hành động hoàn toàn vô nghĩa [4, ngày 7/11/2013, Chính sách nào hỗ trợ kinh tế trang trại] Làng quê có vô vàn những điển hình kinh tế, mỗi nơi một kiểu nhưng điển hình mà báo Nông thôn ngày nay đề cập đến lại có sự đặc biệt riêng

Giống như báo Nhân dân, báo Nông thôn ngày nay cũng tích cực phản ánh những điển hình có bằng cấp, du học nước ngoài nhưng vẫn tìm về mô hình KTTT Đi nhiều, hiểu nhiều, những điển hình tiên tiến này đã mang hơi thở, sức bật cho nhiều vùng quê nghèo

Anh là Võ Quang Thuận, kỹ sư nông nghiệp vừa tròn 30 tuổi cùng Cậu

em Võ Xuân Hòa Ở ấp Thuận Hòa (xã Hiệp Hòa, huyện Đức Hòa, Long An) mê làm nông dân khi mới học lớp 1, lớp 2 Anh Thuận quan niệm sẽ dùng những kiến thức được học ở trường để làm giàu ngay trên quê hương mình Còn Hòa (sinh năm 1984), học xong phổ thông đã đi

du học ở New Zealand Gia đình làm kinh tế trang trại quy mô lớn (có đất trồng mía ở Tây Ninh, cao su ở Bình Dương, tôm ở Bạc Liêu và Sóc Trăng, cây ăn trái ở Long An), nên anh em Thuận và Hòa phải di chuyển rất nhiều “Internet chính là kho tài nguyên vô tận mà anh em chúng tôi cần phải khai thác triệt để nhằm phục vụ cho sản xuất được tốt hơn” – kỹ

sư Thuận nói “Làm nông nghiệp với quy mô lớn, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất thì vẫn sướng hơn cha ông mình ngày xưa gấp trăm lần” - Hòa bảo [5, ngày 01/9/2012, Du học để làm trang trại]

Không được ưu đãi về thời tiết, đất đai, nhưng người dân đã nỗ lực cải tạo đất, áp dụng các cây trồng, vật nuôi phù hợp với thổ nhưỡng Từ những cách làm sáng tạo, đôi khi mạo hiểm đã mang lại thành công cho nhiều người Không chỉ những người có học cao, đi nhiều mới làm tốt mô hình kinh tế trang trại, nhiều địa phương có khí hậu thời tiết khắc nghiệt nhưng những người nông dân vẫn áp dụng thành công mô hình KTTT

Sau hơn 10 năm triển khai mô hình trang trại trên rú (cồn) cát, đến nay

xã Quảng Lợi (huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) đã trở thành một trong những nơi đứng đầu về số lượng trang trại tiền tỷ trên địa bàn Với hơn 800ha đồi cát, trước đây, Quảng Lợi là một trong những xã