Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan đảng ủy khối các cơ quan trung ương hiện nay

Chất lượng sinh hoạt có vai trò, tác dụng to lớn đối với việc xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; là khâu quan trọn

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS Nguyễn Đức Ái

HÀ NỘI - 2013

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng Những kết luận trong luận văn chưa từng công bố trong bất cứ công trình nào

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đỗ Thị Xuyến

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 8

1.1 Chi bộ - quan niệm, vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ 8

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ - quan niệm, nội dung, tính chất và tiêu chí đánh giá 11

Chương 2: CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TẠI CƠ QUAN ĐẢNG ỦY KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ KINH NGHIỆM 27

2.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối - quan niệm, đặc điểm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ 27

2.2 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay 33

2.3 Một số kinh nghiệm rút ra 47

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TẠI CƠ QUAN ĐẢNG ỦY KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG ĐẾN NĂM 2020 50

3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đến năm 2020 50

3.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đến năm 2020 54

KẾT LUẬN 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

PHỤ LỤC 99

CNH, HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hóa CNXH Chủ nghĩa xã hội

TCCSĐ Tổ chức cơ sở đảng

TSVM Trong sạch vững mạnh

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chi bộ là tổ chức tế bào cơ bản của Đảng, là hạt nhân chính trị, là đơn

vị chiến đấu ở cơ sở, và là trường học giáo dục, rèn luyện đảng viên Chủ tịch

Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Xây dựng chi bộ cho tốt, cho vững mạnh là một việc vô cùng quan trọng” [24, tr.131] Từ kinh nghiệm thực tiễn, Đảng ta yêu cầu: “phải nắm chắc khâu trung tâm của công tác củng cố tổ chức cơ sở đảng

là củng cố chi bộ” [14, tr.131]

Nếu ví Đảng ta như một cơ thể sống thì mỗi chi bộ là một tế bào Từng

tế bào khỏe mạnh thì Đảng ta mới vững mạnh được Do đó, mỗi tổ chức đảng đều phải xem vấn đề chi bộ là cốt lõi trong việc xây dựng Đảng

Sinh hoạt chi bộ là một khâu quan trọng trong hoạt động của chi bộ Chất lượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định chất lượng của chi bộ Với tư cách là tế bào tổ chức cơ bản của Đảng, chất lượng sinh hoạt chi bộ thể hiện năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Chính vì vậy, cải tiến, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là mối quan tâm thường xuyên của Đảng, từ Trung ương đến cơ sở

Để đẩy mạnh việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng nêu rõ một trong những yêu cầu của công tác kiện toàn và đổi mới hoạt động của tổ chức cơ sở đảng hiện nay là: “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đảng ” [26, tr.132]

Chất lượng sinh hoạt có vai trò, tác dụng to lớn đối với việc xây dựng

nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng; là khâu quan trọng đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm

vụ chính trị đề ra Cho nên, nếu sinh hoạt chi bộ bị buông lỏng, rời rạc, thiếu nội dung chính trị tư tưởng cụ thể, thiết thực thì vai trò lãnh đạo của tổ chức

đảng có nguy cơ suy yếu, vai trò tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên không được phát huy, kỷ luật lỏng lẻo, các hiện tượng tiêu cực nảy sinh và phát triển, sự gắn bó giữa Đảng và quần chúng bị suy yếu

Trong những năm qua, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, giải pháp về xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ

sở Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, các cấp ủy, các tổ chức cơ sở đảng đã tập trung lãnh đạo, tạo sự chuyển biến tích cực về các mặt công tác xây dựng đảng Tuy nhiên vẫn còn không ít chi bộ và tổ chức cơ sở đảng bộc lộ những khuyết điểm, yếu kém Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng đó là do chất lượng sinh hoạt đảng ở các chi bộ chưa đạt yêu cầu Đại hội X của Đảng đã nhận định “Không ít cơ sở Đảng yếu kém, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu thấp, sinh hoạt đảng và quản lý đảng viên lỏng lẻo, nội dung sinh hoạt nghèo nàn;

tự phê bình và phê bình yếu” [25, tr.32]

Thực tế ở các đảng bộ khối cũ (nay là Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương) cũng đã kiểm điểm trong Báo cáo kiểm điểm thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng bộ Khối I cơ quan Trung ương, khoá V có nêu: Tình trạng phổ biến là chất lượng sinh hoạt chi bộ còn thấp, sinh hoạt không đều, tính giáo dục, tính chiến đấu chưa cao…nhưng không được các tổ chức đảng chấn chỉnh, kịp thời xử lý, khắc phục Một số nơi lấy sinh hoạt chuyên môn thay sinh hoạt chi bộ, không thường xuyên kiểm tra trách nhiệm đảng viên, không tiến hành nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình, nguyên tắc tập trung dân chủ …

Năm 2007, Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương được thành lập, Bộ Chính trị đã chỉ định Ban Chấp hành Đảng bộ Khối khóa I, thành lập cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, gồm các cơ quan tham mưu, nhằm thực hiện thắng lợi Chương trình công tác của Đảng ủy Khối đã đề ra, đòi hỏi

mỗi đảng viên, mỗi chi bộ phải đổi mới nhận thức, nội dung và phương thức hoạt động, chấp hành nghiêm kỷ luật, nguyên tắc và chế độ sinh hoạt đảng

Hoạt động của cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong cơ quan không chỉ có tác động trong phạm vi

cơ quan, đơn vị mà vai trò và ảnh hưởng của chúng có sức lan tỏa đến mọi lĩnh vực chính trị, tư tưởng của mỗi cán bộ, đảng viên Hoạt động của cơ quan tốt hay chưa tốt, hiệu quả cao hay thấp đều ảnh hưởng đến uy tín lãnh đạo của Đảng, năng lực quản lý điều hành của Nhà nước Vì vậy, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng mà trước hết là nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng trong

cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương là yêu cầu khách quan vừa bức thiết, vừa cơ bản lâu dài

Thực hiện chủ trương của Đảng, những năm qua, Đảng ủy Khối đã chỉ đạo các chi bộ đảng coi trọng việc cải tiến, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ trong toàn Đảng bộ Phần lớn các chi bộ đã nỗ lực tìm tòi, cải tiến nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, phát huy tính tích cực chính trị và vai trò tiên phong gương mẫu của đảng viên, tăng cường hiệu quả lãnh đạo của chi bộ đối với mọi mặt công tác Tuy nhiên, chất lượng sinh hoạt các chi bộ trong cơ quan Đảng ủy Khối vẫn còn những hạn chế, yếu kém Nội dung, hình thức sinh hoạt của nhiều chi bộ chậm cải tiến, hiệu quả thấp làm cho sinh hoạt chi bộ trở nên xơ cứng về hình thức, thiếu thiết thực về nội dung; tính chiến đấu, vai trò lãnh đạo của chi bộ bị giảm sút, kết quả lãnh đạo chưa cao

Để tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới, Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương nhiệm kỳ 2011-

2015 đã chỉ rõ: tiếp tục đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của đảng bộ, trong đó củng cố tổ chức cơ sở, giữ vững nề nếp sinh hoạt, cải tiến nội dung sinh hoạt theo hướng bảo đảm tính lãnh đạo,

tính giáo dục, tính chiến đấu, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ

tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng [73, tr.107]

Xuất phát từ tình hình và những yêu cầu của công tác xây dựng Đảng

nêu trên, tôi chọn vấn đề: “Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy

Khối các cơ quan Trung ương hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ xây

dựng Đảng và chính quyền nhà nước nhằm góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chất lượng sinh hoạt chi bộ là vấn đề Đảng ta rất quan tâm, được đề cập trong nhiều văn kiện của Đảng trong các thời kỳ Nhiều cơ quan khoa học, cán bộ khoa học và hoạt động thực tiễn đã đầu tư nghiên cứu; đã có nhiều công trình khoa học được nghiệm thu, công bố tiêu biểu như:

- Các công trình khoa học:

+ Ban Tổ chức Trung ương (1986): Nâng cao chất lượng tự phê bình

và phê bình trong sinh hoạt Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

+ Ban Tổ chức Trung ương (1986): Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

+ Ngô Đức Tính (1992): Hướng dẫn nghiệp vụ công tác Đảng, tập I, II, Nhà xuất bản Tư tưởng văn hóa

+ Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương (1997), Tài liệu hướng dẫn công tác

đảng cho bí thư chi bộ và cấp ủy viên cơ sở, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

+ Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương (2002), Tài liệu bồi dưỡng công

tác đảng cho bí thư chi bộ và cấp ủy viên cơ sở

+ Đỗ Ngọc Ninh (2004): Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu

của các đảng bộ phường ở thủ đô Hà Nội hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị

quốc gia, Hà Nội

+ Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh - Viện Xây Dựng Đảng (2007): Tập bài giảng hệ thống chính trị và nghiệp vụ công tác tổ chức, tập II,

Hà Nội

+ Đức Lượng (chủ biên 2007): Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Nhiều đề tài của các học viên cao học cũng đã nghiên cứu như:

+ Cao Duy Tiến (2001): Nâng cao chất lượng sinh hoạt các chi bộ khối nghiên cứu, giảng dạy ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng

+ Huỳnh Ngọc Thanh (2005): Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng

+ Lê Hồng Sơn (2005): Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ trong các trường phổ thông công lập tại thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Xây dựng Đảng

- Các bài viết trên báo, tạp chí:

+ Tuấn Dũng (2000): “Nên sinh hoạt chi bộ thế nào”, Tạp chí Xây

dựng Đảng, số 1

+ Nguyễn Phương Đông (2002): “Giải pháp nâng cao chất lượng sinh

hoạt chi bộ” Tạp chí Xây dựng Đảng, số 9

+ Bạch Kim (2005): “Chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan thực trạng

và giải pháp” Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8

+ Đỗ Đức Thiện (2005): “ Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong

đảng bộ quân đội”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8

+ Ngô Đình Xây (2002): “Những tiêu chí cần có để nâng cao chất

lượng buổi sinh hoạt chi bộ”, Thông tin công tác đảng - Học viện Chính trị

Quốc gia Hồ Chí Minh, số 4

Nhìn chung, các công trình, bài viết trên đã bàn về vấn đề chất lượng sinh hoạt chi bộ ở nhiều góc độ khác nhau và đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung và sinh hoạt chi bộ ở các đảng bộ cơ quan nói riêng Tuy nhiên, vấn đề “chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay” chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Thông qua việc nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và đánh giá đúng thực trạng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay, từ đó xác định mục tiêu, phương hướng và đề ra những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đến năm 2020

- Xác định mục tiêu, phương hướng và đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các

cơ quan Trung ương từ năm 2007 đến hết năm 2013 và phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đến năm 2020

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về chi bộ

và chất lượng sinh hoạt chi bộ

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp chuyên ngành như: phân tích - tổng hợp, lịch sử - lôgíc, tổng kết thực tiễn, điều tra xã hội học, hội thảo, phương pháp chuyên gia,

6 Đóng góp mới về mặt khoa học

- Đánh giá đúng thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan

Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay

- Đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đến năm 2020

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn có thể cung cấp thêm những luận cứ khoa học, giúp cho các cấp ủy thuộc đảng bộ khối các cơ quan trung ương, cải tiến nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan

- Sản phẩm luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn Xây dựng Đảng tại các trường Chính trị

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, Luận văn

gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Chi bộ - quan niệm, vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ

1.1.1 Quan niệm về Chi bộ

Chi bộ là tổ chức cơ sở của một chính đảng Trước kia, chi bộ còn có nghĩa là tổ chức đảng cộng sản của một nước trong hệ thống tổ chức cộng sản quốc tế, ví dụ: các chi bộ của Quốc tế Cộng sản; chi bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam là đơn vị tổ chức trực tiếp nối liền Đảng với quần chúng, được thành lập theo địa bàn dân cư hoặc theo đơn vị sản xuất, công tác Nhiệm vụ của chi bộ là giáo dục, rèn luyện, quản lí và kiểm tra công tác của đảng viên, kết nạp đảng viên mới, thi hành kỉ luật đảng viên, lãnh đạo việc thực hiện các nhiệm vụ trong phạm vi địa bàn dân cư hoặc đơn vị sản xuất, công tác “Chi

bộ là tổ chức cơ sở của một chính đảng … toàn đảng là 1 cơ thể thì chi bộ là 1

tế bào hợp thành của Đảng” [72, tr.40]

1.1.2 Vị trí, vai trò của chi bộ

Chi bộ là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là cầu nối giữa Đảng và nhân dân; là gốc rễ của Đảng trong quần chúng nhân dân; có

vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống tổ chức của Đảng Hồ Chí Minh đã từng nói “Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [49, tr.40] Chi bộ trực tiếp gắn bó và tiếp xúc hàng ngày với quần chúng, tìm hiểu nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của quần chúng, đảng viên; là nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng vào cuộc sống, biến thành hành động cách mạng và các việc làm cụ thể; là nơi tập hợp những sáng kiến, trí tuệ của cán bộ, đảng viên đúc kết nên các quan điểm, chủ trương,

giải pháp lớn của Đảng Đảng có mạnh hay không chủ yếu là nhờ ở các chi

bộ có vững mạnh hay không Nếu chi bộ đã yếu kém thì tổ chức Đảng các cấp khó mà mạnh được

Chi bộ là là hạt nhân chính trị ở cơ sở thể hiện vai trò đoàn kết, thống nhất và lãnh đạo các tổ chức quần chúng tại cơ sở, giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Chi bộ, chi ủy là trung tâm tập hợp và quy tụ cán bộ, đảng viên, quần chúng thành khối thống nhất về ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh tổng hợp để thực hiện nhiệm vụ chính trị “Tổ chức gốc rễ của Đảng là chi bộ Chi bộ do chi ủy lãnh đạo; các đảng viên chịu sự lãnh đạo của chi ủy” [43, tr.240]

Chi bộ là tế bào trong hệ thống tổ chức của Đảng, là tổ chức đầu tiên trực tiếp liên kết các đảng viên lại với nhau, là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng ở cơ sở Hoạt động của tổ chức cơ sở đảng chủ yếu diễn ra ở chi bộ, đảng viên thực hiện các nhiệm vụ của mình chủ yếu ở chi bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chi bộ là gốc rễ của Đảng” [47, tr.161], “là đồn luỹ của Đảng chiến đấu ở trong quần chúng” [47, tr.242], “là sợi dây chuyền để liên

hệ Đảng với quần chúng” [43, tr.243] Người nhấn mạnh: “Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [49, tr.210] Bởi vậy: “Đối với Đảng ta, xây dựng chi bộ cho tốt, cho vững mạnh là một việc vô cùng quan trọng” [48, tr.77]

Các hoạt động của Đảng gắn bó chặt chẽ và diễn ra hầu hết ở chi bộ Đảng viên gắn bó và chịu sự lãnh đạo, quản lý của chi bộ, thực hiện các nhiệm vụ do chi bộ phân công Chi bộ là tế bào của Đảng gần gũi quần chúng nhất, có điều kiện nắm bắt, phản ánh, phân tích, giải quyết những tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, cán bộ, đảng viên

1.1.3 Chức năng của chi bộ

Chi bộ trực tiếp tổ chức, lãnh đạo cán bộ, đảng viên và quần chúng thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đưa các chủ trương đường lối, pháp luật đi vào cuộc sống

Theo khoản 2 Điều 24 Điều lệ Đảng khóa XI: “chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng viên; thu nộp đảng phí”

1.1.4 Nhiệm vụ của chi bộ

Theo Điều 23 Điều lệ Đảng khóa XI, tổ chức cơ sở đảng có nhiệm vụ: + Chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả

+ Xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm công tác phát triển đảng viên

+ Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

+ Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần

và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

+ Kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra tổ chức đảng

và đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về nhiệm vụ của chi bộ:

Tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng, vì nó là sợi dây chuyền để liên

hệ Đảng với quần chúng Nhiệm vụ của chi bộ là:

+ Luôn luôn tuyên truyền cho nhân dân và tổ chức nhân dân, để thực hiện khẩu hiệu và chính sách của Đảng

+ Luôn luôn chú ý đến tư tưởng và nhu cầu của nhân dân và kịp thời báo cáo cho cấp trên biết rõ

+ Luôn luôn quan tâm đến đời sống kinh tế, chính trị và văn hoá của nhân dân, đồng thời giáo dục nhân dân, tổ chức nhân dân để giải quyết các vấn đề cho nhân dân

Chỉ có làm đầy đủ những công việc ấy thì Đảng mới liên hệ chặt chẽ với quần chúng

+ Chọn lọc đảng viên mới cũng là một nhiệm vụ quan trọng Chi bộ cần thường xuyên giáo dục quần chúng, bồi dưỡng những phần tử hăng hái, nâng cao trình độ giác ngộ của họ đến tiêu chuẩn đảng viên Khi giới thiệu họ vào Đảng thì phải hết sức cẩn thận

+ Chi bộ phải hiểu rõ lý lịch, mặt mũi chính trị, trình độ giác ngộ, ưu điểm và khuyết điểm của mỗi đảng viên cũ Phải đôn đốc họ học tập và tham gia mọi công tác của Đảng [43, tr.243]

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ - quan niệm, nội dung, tính chất và tiêu chí đánh giá

1.2.1 Quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ

1.2.1.1 Chất lượng

Chất lượng là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong đời sống, nhưng tuỳ theo góc độ xem xét mà người ta có định nghĩa khác nhau Theo Triết học Duy vật biện chứng, chất là tính quy định bản chất của sự vật Tính quy định

đó giúp phân biệt sự việc này với sự việc khác Chất được xem xét trong mối quan hệ biện chứng với lượng, sự tác động biện chứng này tạo cho sự vật tồn tại, vận động, phát triển không ngừng

Theo từ điển trực tuyến và Bách khoa toàn thư định nghĩa:

Chất lượng là phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của

sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của sự vật để phân biệt

nó với các sự vật khác Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật Chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó là cái liên kết các thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất chất lượng của nó Sự thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính quy định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng [79]

Chất lượng được hiểu ngắn ngọn là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật, hiện tượng Theo quan niệm thông thường, Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” [74, tr.45]

Dù mỗi lĩnh vực có liên quan khác nhau, phương pháp đánh giá khác nhau về chất lượng, nhưng đều có điểm chung, đó là: chất lượng của đối tượng đánh giá là tổng hợp các yếu tố liên quan đến bản chất đối tượng đó, làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng Nói đến chất lượng là phải nói tới 2

yếu tố: thứ nhất, đó là tổng hợp những phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên cái giá trị của một con người, một sự vật, hiện tượng; thứ hai, những

phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt ra Nói đến chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó

1.2.1.2 Sinh hoạt và sinh hoạt chi bộ

a Sinh hoạt

“Sinh hoạt có 2 loại hình, một là những hoạt động thuộc về đời sống hàng ngày của một người hay cộng đồng người như sinh hoạt vật chất, tinh thần, … hai là, những hoạt động của tổ chức như sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt chi bộ ….” [78]

Theo Từ điển tiếng Việt, “sinh hoạt” có nhiều nghĩa:

Là danh từ, sinh hoạt có nghĩa: 1.Những hoạt động thuộc về đời sống

hàng ngày của một người hay một cộng đồng Ví dụ: sinh hoạt gia đình, tư liệu sinh hoạt 2.Những hoạt động tập thể của một tổ chức Ví dụ: sinh hoạt câu lạc bộ

Là động từ, sinh hoạt có nghĩa: 1.Sống cuộc sống riêng hàng ngày Ví

dụ: sinh hoạt giản dị 2 Họp để tiến hành những hoạt động tập thể Ví dụ: lớp đang sinh hoạt văn nghệ

Từ định nghĩa trên, có thể thấy sinh hoạt chi bộ là một hoạt động tập thể của chi bộ đảng Trong quá trình tồn tại, hoạt động, chi bộ có nhiều hình thức hoạt động như: Đại hội chi bộ, họp chi bộ thường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất, học nghị quyết, nghe thời sự, đi tham quan, học tập kinh nghiệm Theo nghĩa rộng, có thể coi sinh hoạt chi bộ bao gồm tất cả các hoạt động đó

Tuy nhiên, theo cách hiểu thông thường trong thực tế, sinh hoạt chi bộ chủ yếu bao gồm các cuộc họp thường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất của chi bộ để thông tin, thảo luận, quyết định những hoạt động lãnh đạo và xây dựng nội bộ

Đại hội chi bộ tuy được coi là một sinh hoạt chính trị đặc biệt nhưng bản chất đó là cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi bộ, có cách tổ chức theo một qui định thống nhất, có nhiệm vụ quyết định những vấn đề quan trọng nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức của chi bộ trong cả một nhiệm kỳ, không nên ghép vào sinh hoạt chi bộ

Các hình thức hoạt động tập thể khác của chi bộ như: lễ kết nạp đảng viên, học nghị quyết, nghe thời sự, hội thi, đi tham quan, học tập kinh nghiệm có thể coi là các hình thức đặc biệt của sinh hoạt chi bộ

Từ những phân tích trên cho thấy, sinh hoạt chi bộ là hoạt động tập thể

có tính chất thường kỳ hàng tháng hoặc đột xuất của toàn thể đảng viên chi

bộ, để tiến hành công tác lãnh đạo và xây dựng nội bộ, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của chi bộ

Về bản chất, sinh hoạt chi bộ là một hội nghị lãnh đạo và xây dựng nội

bộ của toàn thể đảng viên chi bộ nhưng có tính chất thường xuyên, định kỳ

Mục đích của sinh hoạt chi bộ là để tổ chức thực hiện nhiệm vụ của chi bộ Nội dung và cũng là nhiệm vụ chủ yếu của sinh hoạt chi bộ là quán triệt

đường lối, chủ trương của Đảng, của đảng ủy cấp trên; thảo luận và đề ra nhiệm vụ, chủ trương, biện pháp lãnh đạo của chi bộ; bàn bạc và quyết nghị những vấn đề xây dựng nội bộ đảng

Sinh hoạt chi bộ là những hoạt động tập thể của chi bộ, do chi bộ tiến hành dưới sự tổ chức của ban chi ủy và sự tham gia của đảng viên nhằm thực hiện những nhiệm vụ của chi bộ Như vậy đối với chi bộ có thể có nhiều hình thức sinh hoạt khác nhau nhưng chủ yếu họp chi bộ vẫn là hình thức sinh hoạt

Kỷ luật sinh hoạt chi bộ… Đi họp đúng giờ và đúng thời gian đã định Đảng viên, cấp ủy viên vắng mặt, nhất thiết phải xin phép trước và phải được sự đồng ý của các đồng chí có trách nhiệm như bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ Đảng….Các đảng viên đến họp nói chung phải có sổ sách ghi chép, không được nói chuyện hoặc làm việc riêng trong lúc họp[8, tr.42]

Để sinh hoạt chi bộ có chất lượng, ban chi ủy mà trước hết là đồng chí

bí thư phải căn cứ vào nhiệm vụ của chi bộ trong từng thời gian và sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên, chuẩn bị kỹ nội dung và thông báo trước cho đảng viên biết nội dung, thời gian và địa điểm họp

Trong các buổi họp chi bộ, đồng chí bí thư phải thông báo tình hình đảng viên dự họp; thông qua chương trình, nội dung và nêu rõ những vấn

đề trọng tâm chi bộ cần tập trung thảo luận [8, tr.66]

b Vai trò của sinh hoạt

Sinh hoạt chi bộ là hình thức hoạt động thường xuyên, phổ biến nhất của chi bộ, đồng thời cũng là hình thức lãnh đạo, xây dựng tổ chức chủ yếu ở

cơ sở của Đảng Vai trò quan trọng của sinh hoạt chi bộ thể hiện ở những khía cạnh như:

- Sinh hoạt chi bộ là nơi quán triệt và triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, của cấp ủy cấp trên đến đảng viên Đường lối, chủ

trương, chính sách cuối cùng phải được đưa xuống chi bộ và thông qua sinh hoạt chi bộ để bàn bạc biến thành chủ trương, biện pháp công tác cụ thể phù hợp với từng đơn vị, thành phong trào hành động cách mạng hàng ngày của đảng viên và quần chúng Kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng của Đảng ta khẳng định: toàn bộ sức chiến đấu của Đảng cuối cùng phải biểu hiện ở sức mạnh chi bộ trong việc biến đường lối, chính sách của Đảng thành hành động của quần chúng, nhằm thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng Thông qua chi bộ, bằng hình thức sinh hoạt chi bộ, đường lối, chủ trương, chính sách

của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ trương của tổ chức đảng cấp trên được truyền đạt tốt nhất đến đảng viên để thực hiện

- Sinh hoạt chi bộ là nơi thảo luận, đề ra phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp công tác của chi bộ Mọi công tác của chi bộ đều được bắt đầu thảo

luận, lên kế hoạch, tổ chức thực hiện tại sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộ cũng là nơi thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả, những ưu điểm, khuyết

điểm trong hoạt động của chi bộ

- Sinh hoạt chi bộ là nơi thông tin tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, nội bộ, nâng cao nhận thức cho đảng viên Qua sinh hoạt chi bộ với chế độ

thông tin nội bộ, đảng viên được thông tin chính thức những vấn đề về tình hình thế giới, trong nước cho đến tình hình nội bộ của Đảng, thông qua đó nâng cao nhận thức và thống nhất tư tưởng cho đội ngũ đảng viên

- Sinh hoạt chi bộ là nơi phản ánh tâm tư, nguyện vọng của quần chúng Sinh hoạt chi bộ mỗi tháng một lần là nơi để đảng viên phản ánh kịp

thời tình hình hoạt động, các ý kiến đóng góp, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng của quần chúng để phản ánh lên tổ chức đảng cấp trên và làm cơ

sở để đề ra các nhiệm vụ tiếp theo của chi bộ

- Sinh hoạt chi bộ là nơi thực hành dân chủ trong Đảng, diễn đàn tư tưởng của đảng viên, đồng thời cũng là nơi giáo dục, rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, vai trò tiên phong, kỹ năng thuyết phục, lãnh đạo, ý thức tổ chức, kỷ luật Đảng viên trong các chi bộ cơ quan tuy

không nhiều nhưng mỗi người có một hoàn cảnh, điều kiện sống khác nhau, trình độ nhận thức cũng rất khác nhau Thông qua sinh hoạt chi bộ, đảng viên trình bày tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của mình để đảng viên trong chi bộ biết cùng chia sẻ, hoặc tìm biện pháp giúp đỡ khắc phục khó khăn, động viên đảng viên phấn đấu vươn lên hoàn thành nhiệm vụ

Sinh hoạt chi bộ là diễn đàn cho mọi đảng viên phát biểu ý kiến về công việc của Đảng và của bản thân, bởi vậy đây là nơi rất tốt để thực hành dân chủ, phát huy tính sáng tạo của đảng viên để tìm chủ trương, giải pháp thực hiện nhiệm vụ chính trị, đồng thời cũng rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, vai trò tiên phong, kỹ năng thuyết phục, lãnh đạo

Sinh hoạt chi bộ là nơi thực hành các nguyên tắc, chế độ sinh hoạt đảng như: nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, kỷ luật Thông qua đó, kịp thời biểu dương người tốt việc tốt, giúp nhau nhận ra và sửa chữa thiếu sót, khuyết điểm

Thông qua sinh hoạt chi bộ, bằng việc thực hành yêu cầu đảng viên chấp hành đúng giờ giấc hội họp, thời gian hoàn thành công việc được giao, ý thức kỷ luật của từng đảng viên được tăng cường

- Sinh hoạt chi bộ là nơi phân công công tác cho đảng viên đồng thời cũng

là nơi kiểm tra công tác của đảng viên Trong sinh hoạt chi bộ, tuỳ theo khả năng

và trình độ của đảng viên mà chi bộ phân công công tác cụ thể cho từng đảng viên, qua đó phát huy vai trò của đảng viên và quản lý chặt chẽ đảng viên

- Sinh hoạt chi bộ là nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng như: thực hành các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng, củng cố khối đoàn kết thống nhất trong chi bộ, kết nạp đảng viên, đánh giá phân loại đảng viên

Quá trình thảo luận và quyết nghị các vấn đề được đưa ra thảo luận tại sinh hoạt chi bộ là quá trình nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện và thực hiện sinh động Sinh hoạt chi bộ còn có vai trò, tác dụng to lớn đối với việc xây dựng nội bộ đảng, củng cố, tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, khẳng định và phát huy những mặt mạnh, chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm của cán bộ, đảng viên và của chi bộ

Tóm lại, sinh hoạt chi bộ là một khâu quan trọng trong hoạt động của

chi bộ Chất lượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của chi bộ

1.2.1.3 Chất lượng sinh hoạt chi bộ

Ở lĩnh vực kinh tế, chất lượng được quan niệm là tập hợp những tính chất của sản phẩm thể hiện mức độ thỏa mãn những yêu cầu định trước cho

nó, trong điều kiện xác định về kỹ thuật, kinh tế, xã hội

Vận dụng những quan niệm trên, có thể quan niệm như sau: Chất lượng

sinh hoạt chi bộ là sự tổng hợp của các yếu tố làm cho sinh hoạt chi bộ phát huy tác dụng và đạt được mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra; là những biểu hiện chính cả về bên trong và bên ngoài của chi bộ; là sự kết hợp của nội dung gắn với phương thức sinh hoạt chi bộ mà kết quả là sự đoàn kết, gắn bó, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của đảng viên, cơ quan, đơn vị Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thực chất là nâng cao chất lượng lãnh đạo của chi bộ đảng

Có nhiều yếu tố quy định, tác dụng đến sinh hoạt chi bộ, hay nói cách khác, chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan do nhiều yếu tố quy định, như:

- Nền nếp sinh hoạt chi bộ;

- Tính chất sinh hoạt chi bộ;

- Hình thức sinh hoạt chi bộ;

- Công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ;

- Ý thức đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ;

- Vai trò của người chủ trì;

- Thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng;

- Điều kiện vật chất và môi trường tâm lý xã hội liên quan;

- Sự chỉ đạo, hỗ trợ, kiểm tra của cấp ủy cấp trên

Thực tế cho thấy, những yếu tố trên có thể nhiều hoặc ít nhưng đều trực tiếp hoặc gián tiếp quy định hiệu quả của sinh hoạt chi bộ cơ quan, làm cho sinh hoạt chi bộ đạt hay không đạt mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ của nó, tức là quy định chất lượng của sinh hoạt chi bộ

Hoạt động của Đảng nói chung trong mỗi hoàn cảnh, điều kiện lịch sử khác nhau đều phải xác định nội dung, phương thức hoạt động phù hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng đặt ra trong từng giai đoạn

Hiện nay thực tiễn đang đặt ra nhiều vấn đề nhạy cảm, phức tạp đòi hỏi Đảng phải có cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn vững chắc và thuyết phục, trong

khi chính bản thân Đảng, chủ thể lãnh đạo cũng đang trong trạng thái đổi

mới và chỉnh đốn thì dẫu sao vẫn không thể tránh khỏi rơi vào lúng túng khi

xem xét việc đổi mới sinh hoạt chi bộ

Từ trước đến nay, việc sinh hoạt đảng, sinh hoạt chi bộ vẫn theo kiểu

cũ vẫn còn tồn tại và mang nặng quan điểm Đảng phải lãnh đạo tất cả, nhưng lãnh đạo như thế nào, lĩnh vực nào, vấn đề cụ thể gì, thì nhiều đảng bộ dẫu có nhiều cố gắng, song vẫn chưa tìm ra một cơ chế mới cho hoạt động của chi

bộ, nhất là chi bộ cơ quan

Những năm gần đây, Trung ương đã ban hành một số văn bản chỉ đạo

về việc đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ như:

+ Chỉ thị số 10-CT/TW, ngày 30-3-2007 của Ban Bí thư về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

+ Hướng dẫn số 57-HD/BTCTW, ngày 16-3-2006 của Ban Tổ chức Trung ương về một số vấn đề nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Sự chỉ đạo này góp phần không nhỏ củng cố và từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Nhưng sự chỉ đạo này chưa làm thay đổi căn bản tình trạng sinh hoạt chi bộ hiện nay, chưa có những đổi mới mang tính đột phá về sinh hoạt chi bộ Do vậy, việc đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt cần được tiến hành thường xuyên, liên tục

1.2.2 Nội dung sinh hoạt chi bộ

- Nội dung sinh hoạt chi bộ có 3 nội dung sinh hoạt chủ yếu: sinh hoạt

chính trị, sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt học tập

+ Sinh hoạt chính trị: là loại hình sinh hoạt để chi bộ bàn bạc, đề ra chủ

trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của chi bộ Sinh hoạt chính trị

có thể là hình thức áp dụng cho cả một buổi sinh hoạt nhưng cũng có thể chỉ

là một phần của một buổi sinh hoạt chi bộ Trong thực tế, đây là hình thức sinh hoạt phổ biến nhất

+ Sinh hoạt chuyên đề: là loại hình sinh hoạt chỉ đi sâu thảo luận, giải

quyết một vấn đề nào đó mà chi bộ thấy cần thiết tập trung bàn bạc, lãnh đạo, giải quyết, ví dụ như: chuyên đề về công tác phát triển đảng viên, vấn đề giải phóng mặt bằng, xây dựng nếp sống văn minh ở khu dân cư Thông qua từng chuyên đề cụ thể đó để tạo ra một sự chuyển biến mạnh trong hoạt động của chi bộ, nâng cao hiệu quả sinh hoạt, lãnh đạo và đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ Sinh hoạt chuyên đề muốn có hiệu quả phải chọn đúng vấn đề và có sự chuẩn bị công phu hơn

+ Sinh hoạt học tập: là loại sinh hoạt chủ yếu nhằm nghiên cứu, quán

triệt nghị quyết, chỉ thị hoặc để thông tin, thông báo tình hình thời sự, chính sách, pháp luật mới, những vấn đề mới về quan điểm, lý luận và thực tiễn… Sinh hoạt học tập rất cần thiết để nâng cao nhận thức, năng lực thực tiễn cho đảng viên, đảm bảo cho đội ngũ đảng viên luôn luôn cập nhật được những thông tin, tri thức mới Hình thức sinh hoạt này đặc biệt cần thiết hơn đối với các chi bộ khu dân cư, nơi phần đông đảng viên là người đã nghỉ công tác, ít

có điều kiện học tập, tiếp nhận thông tin chính thức mới

- Hình thức sinh hoạt chi bộ: xét theo mặt thời gian, tần xuất sinh hoạt,

sinh hoạt chi bộ có 2 loại: sinh hoạt định kỳ và sinh hoạt bất thường (còn gọi

là sinh hoạt tập trung)

+ Sinh hoạt định kỳ: là loại hình sinh hoạt thường kỳ, ổn định, mỗi

tháng một lần theo qui định của Điều lệ Đảng

+ Sinh hoạt chi bộ bất thường: là dạng sinh hoạt đột xuất theo yêu cầu

của cấp ủy cấp trên hoặc sinh hoạt để xử lý vấn đề đột xuất phát sinh, bức xúc

ở đơn vị như: triển khai nhanh nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước theo yêu cầu của cấp ủy, chính quyền cấp trên, bàn chủ trương, giải pháp xử lý những tình huống phức tạp nảy sinh trên địa bàn

Ngoài ra, sinh hoạt chi bộ còn có hình thức sinh hoạt không tập trung (phát phiếu xin ý kiến đến từng đảng viên) và sinh hoạt tổ đảng

Tuỳ tình hình và yêu cầu cụ thể, chi bộ có thể vận dụng một trong những hình thức sinh hoạt nói trên, hoặc kết hợp các hình thức với nhau nhằm nâng cao chất lượng và tính phong phú, sinh động của sinh hoạt chi bộ

1.2.3 Tính chất sinh hoạt chi bộ

Yêu cầu chung đối với sinh hoạt chi bộ là phải đảm bảo ba tính chất chủ yếu sau:

+ Tính lãnh đạo:

Lãnh đạo là chức năng cơ bản của Đảng, sinh hoạt chi bộ là hình thức hoạt động lãnh đạo chủ yếu của Đảng nói chung và chi bộ nói riêng, vì vậy, sinh hoạt chi bộ phải có tính lãnh đạo

Tính lãnh đạo của sinh hoạt chi bộ là yêu cầu đòi hỏi sinh hoạt chi bộ phải luôn luôn bảo đảm tính định hướng, tính chỉ đạo hoạt động cho đội ngũ đảng viên và quần chúng Thông qua sinh hoạt chi bộ, dù dưới hình thức nào,đều phải nhằm tới mục tiêu đề ra được chủ trương, quyết định lãnh đạo Không được biến sinh hoạt chi bộ thành hội nghị bàn xuông, hay kiểu sinh hoạt câu lạc bộ

Từ yêu cầu này, nhiệm vụ đầu tiên của sinh hoạt chi bộ là phải đưa nhiệm vụ của chi bộ ra cho đảng viên trao đổi, bàn bạc thảo luận một cách dân chủ và ra được nghị quyết Có đề ra được nghị quyết, chủ trương đúng đắn, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh, với nguyện vọng chính đáng của nhân

dân, chi bộ mới lãnh đạo được đảng viên và các tổ chức, các tầng lớp nhân dân khu dân cư chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước ở địa bàn

+ Tính chiến đấu:

Sinh hoạt chi bộ phải có tác dụng thiết thực, phát huy được ưu điểm, chỉ ra và sửa chữa khuyết điểm chi bộ và của đảng viên, đưa chi bộ và đảng viên vào hành động theo mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng, đó là yêu cầu về tính chiến đấu của sinh hoạt chi bộ

Để nâng cao tính chiến đấu, trong sinh hoạt chi bộ phải khơi dậy tinh thần dám nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, làm rõ đúng, sai, phát huy dân chủ trong sinh hoạt, thường xuyên nghiêm túc đấu tranh tự phê bình

và phê bình với tinh thần thẳng thắn, trung thực, trên cơ sở thương yêu giúp

đỡ đồng chí mình Trong sinh hoạt phải phân biệt rõ ràng giữa ưu điểm và khuyết điểm, giữa tích cực và tiêu cực, giữ gìn kỷ luật và kỷ cương, tăng cường đoàn kết thống nhất tư tưởng và hành động, tránh kiểu đoàn kết một chiều, “bằng mặt, không bằng lòng”, e dè, nể nang, xuê xoa, “dễ người, dễ ta” Thông qua sinh hoạt chi bộ phải có sự phân công nhiệm vụ, trách nhiệm

rõ ràng, hợp lý cho mỗi tổ chức và đảng viên, đồng thời phải có sự kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện nhiệm vụ đã được phân công

+ Tính giáo dục:

Sinh hoạt chi bộ phải làm cho trình độ mọi mặt của đảng viên được nâng lên, nhận thức ngày càng sâu sắc hơn đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, có thêm những kiến thức mới, những kinh nghiệm bổ ích cho công tác, cuộc sống, đó là yêu cầu về tính giáo dục của sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ phải thực sự trở thành trường học giáo dục, rèn luyện đảng viên Qua mỗi kỳ sinh hoạt, đảng viên phải nhận thấy được học tập, rèn

luyện, vững vàng hơn trong công tác Muốn vậy, trong sinh hoạt chi bộ khu dân cư, ngoài việc cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ cho đảng viên, phải chú trọng nghiên cứu, thảo luận các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các nghị quyết, chỉ thị, văn kiện của Đảng; chú trọng

sơ kết, tổng kết công tác, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình, nêu gương điển hình, nâng cao tính tích cực tham gia thảo luận của từng đảng viên Cần hết sức tránh tình trạng sinh hoạt qua loa đại khái, chỉ giao nhiệm vụ, phân công công việc cho đảng viên hoặc chỉ làm những công việc đảng vụ mà không có bàn bạc, thảo luận, cung cấp thông tin cho đảng viên

Tính giáo dục có vị trí bao trùm, xuyên suốt trong sinh hoạt chi bộ, đồng thời cũng là cơ sở cho tính lãnh đạo và tính chiến đấu, vì chỉ có thông qua giáo dục, giác ngộ, bồi dưỡng nâng cao trình độ năng lực, lập trường tư tưởng, quan điểm chính trị trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng cho đảng viên và tổ chức đảng mới phát huy được tính lãnh đạo và tính chiến đấu

Ba tính chất: lãnh đạo, chiến đấu, giáo dục trong sinh hoạt chi bộ có nội dung, yêu cầu khác nhau nhưng chúng có quan hệ tác động qua lại, thống nhất với nhau, qui định yêu cầu, chất lượng của sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộ, từ thiết kế nội dung, hình thức đến quá trình điều hành phải tính đến

và đáp ứng các tính chất đó, coi đó là định hướng và tiêu chí để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Muốn đạt được điều đó, trước hết trách nhiệm thuộc

về cấp ủy, đặc biệt là bí thư và cuối cùng là thuộc về trách nhiệm của tất cả đảng viên trong chi bộ

1.2.4 Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ

“Tiêu chí là tính chất, dấu hiệu làm căn cứ để nhận biết, xếp loại một sự vật” [79] Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ là dấu hiệu, tính chất

mà dựa vào đó có thể nhận biết, đánh giá được chất lượng sinh hoạt chi bộ là tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạt mục tiêu, yêu cầu

Từ quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ cho thấy, để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ, cần căn cứ vào các tiêu chí chủ yếu sau:

- Việc duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ:

Việc duy trì sinh hoạt chi bộ thường xuyên là rất quan trọng, có tác dụng nhiều mặt, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ Tuy chỉ là yếu tố có tính hình thức nhưng có tác động sâu xa đến thói quen sinh hoạt, ý thức đảng của đảng viên khi sinh hoạt nên đây phải coi là dấu hiệu không thể thiếu để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ

Đây là việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Muốn bảo đảm chất lượng sinh hoạt chi bộ, trước hết phải tổ chức thành nền nếp Thực tế, có nhiều chi bộ duy trì được nền nếp sinh hoạt chi bộ mà đã đề cao trách nhiệm của chi ủy và của từng đảng viên Điều Lệ Đảng quy định:

“chi bộ thường lệ mỗi tháng một lần, họp bất kỳ khi cần thiết” Như vậy, duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ trước hết tạo cho đảng viên có ý thức chấp hành Điều Lệ Đảng, tôn trọng tổ chức Đến ngày sinh hoạt chi bộ chỉ báo nội dung,

từ đó đảng viên chủ động sắp xếp công việc, tự giác đến họp Nếu chi bộ thực hiện không tốt nề nếp sinh hoạt chi bộ, vai trò lãnh đạo của chi bộ bị giảm sút, công tác quản lý cán bộ, đảng viên thiếu chặt chẽ, công tác xây dựng đảng của chi bộ không đạt được kết quả như mong muốn

- Sự chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ: Chất lượng sinh hoạt chi bộ không

tự nhiên có được mà phải có sự chuẩn bị chu đáo Sự chuẩn bị càng tốt thì khả năng thành công của sinh hoạt chi bộ càng cao Bởi vậy, mức độ của sự chuẩn

bị là một dấu hiệu cho biết chất lượng của sinh hoạt chi bộ

Thông thường, sự chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ bao gồm một số việc: xác định thời gian, phân công người chuẩn bị nội dung, tổ chức và thông báo

kế hoạch, nội dung sinh hoạt cho đảng viên

- Nội dung sinh hoạt chi bộ: Nội dung sinh hoạt chi bộ phải phù hợp và

thiết thực với tình hình cụ thể của chi bộ Đó là dấu hiệu quan trọng để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Để bảo đảm cho sinh hoạt chi bộ có chất lượng, chi ủy hoặc bí thư chi bộ phải chọn đúng những vấn đề trọng tâm chi

bộ cần thảo luận, quyết định

- Hình thức sinh hoạt chi bộ: Mỗi một nội dung sinh hoạt chi bộ bao giờ

cũng có một hình thức phù hợp Nếu hình thức sinh hoạt phù hợp, sinh động, luôn đổi mới sẽ có tác dụng kích thích tính tích cực của đảng viên, giải quyết có hiệu quả cao các vấn đề đặt ra, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Ngược lại, nếu chi ủy không biết cách đổi mới cách sinh hoạt, lựa chọn hình thức sinh hoạt cho phù hợp với nội dung sẽ làm cho không khí sinh hoạt tẻ nhạt, thiếu hấp dẫn, đảng viên không hứng thú, phấn khởi, ngồi họp ít phát biểu, chất lượng sinh hoạt chi bộ hạn chế Do đó khi xem xét chất lượng sinh hoạt chi bộ phải xem xét tính hợp lý và sinh động của hình thức sinh hoạt chi bộ

- Việc thực hiện quy trình sinh hoạt chi bộ: quy trình sinh hoạt chi bộ

thể hiện tính khoa học của sinh hoạt Để sinh hoạt chi bộ có chất lượng, bí thư chi bộ và cấp ủy đều phải nắm vững và thực hiện đúng quy trình sinh hoạt chi

bộ Quy trình sinh hoạt chi bộ gồm có ba bước là công tác chuẩn bị trước khi

tổ chức, tiến hành sinh hoạt chi bộ và tổ chức thực hiện nghị quyết của chi bộ Công tác chuẩn bị có tốt buổi sinh hoạt mới đạt kết quả Nội dung sinh hoạt chi bộ cần đảm bảo đủ bốn nội dung: thông báo, phổ biến, quán triệt; đánh giá kết quả công tác; đề ra phương hướng, nhiệm vụ tiếp theo; thảo luận, thông qua nghị quyết hoặc kết luận Tổ chức thực hiện thắng lợi nghị quyết chi bộ là bước quyết định trong hành động của chi bộ, thể hiện cụ thể vai trò và hiệu quả lãnh đạo của chi bộ, là cơ sở thực tiễn để rút kinh nghiệm cho kỳ họp tiếp theo Bí thư chi bộ phải tiến hành phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đảng viên, quá trình tực hiện nghị quyết phải bằng những hình thức thích hợp để kiểm tra nhắc nhở, đôn đốc đảng viên thực hiện

- Số lượng và thái độ của đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ: Đảng

viên tham gia sinh hoạt đầy đủ, tích cực không những thể hiện ý thức tổ chức

kỷ luật của đảng viên, nề nếp sinh hoạt của chi bộ mà còn là dấu hiệu đánh giá chất lượng của sinh hoạt chi bộ Những chi bộ có số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt đầy đủ, tích cực nhất định sẽ ra được nghị quyết đúng đắn, sát hợp với địa bàn, tính khả thi cao hơn so với những chi bộ có đảng viên tham gia sinh hoạt ít, thiếu tích cực

- Việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng: sinh hoạt chi

bộ là nơi thực hành các nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kết thống nhất… Việc thực hiện nghiêm túc hay không các nguyên tắc đó là dấu hiệu quan trọng cho biết chất lượng sinh hoạt chi bộ

- Kết quả thực hiện nội dung sinh hoạt: Kết quả thực hiện nội dung

sinh hoạt đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Một cuộc sinh hoạt chi bộ có chất lượng nhất thiết phải thực hiện được các tính chất của sinh hoạt chi bộ, các mục tiêu, nội dung đã định, như: ra được nghị quyết, tổ chức phân công rành mạch, quán triệt sâu sắc nghị quyết, chỉ thị mới…

- Tinh thần, trạng thái tư tưởng, tâm lý của đảng viên sau buổi sinh hoạt chi bộ: Thái độ của đảng viên sau buổi sinh hoạt cho thấy buổi sinh hoạt

chi bộ đạt kết quả tốt hay chưa tốt Sau khi kết thúc buổi sinh hoạt, đa số đảng viên có trạng thái tư tưởng tốt, tinh thần thoải mái, vui vẻ thì buổi sinh hoạt đã thành công, ngược lại nếu đa số đảng viên còn băn khoăn, trăn trở thì đồng nghĩa buổi sinh hoạt vẫn chưa giải quyết hết những thắc mắc trong đảng viên, kết luận của chi bộ chưa được đảng viên đồng thuận

Chương 2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ TẠI CƠ QUAN

ĐẢNG ỦY KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG HIỆN NAY -

THỰC TRẠNG VÀ KINH NGHIỆM

2.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và chi bộ cơ quan Đảng

ủy Khối - quan niệm, đặc điểm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ

2.1.1 Vài nét khái quát về Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và

cơ quan Đảng ủy Khối

2.1.1.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

Thực hiện hiện Nghị quyết Trung ương 4, khoá X, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 47-QĐ/TW, ngày 11 tháng 4 năm 2007 về việc lập Đảng

bộ Khối các cơ quan Trung ương trên cơ sở hợp nhất và tổ chức lại các đảng

ủy khối trước đây Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương là cấp ủy trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp và thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có chức năng lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cơ quan Trung ương, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng

cơ quan và đoàn thể trong Khối vững mạnh

Các tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối phần lớn là các cơ quan tham mưu, hoạch định chiến lược, xây dựng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ở tầm vĩ mô Đội ngũ cán bộ, đảng viên có trình độ cao về chuyên môn, lý luận chính trị, có nhiều kinh nghiệm hoạt động thực tiễn;

có những đồng chí giữ cương vị lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội Hoạt động của các tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối có ảnh hưởng

lớn và tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và sự phát triển của đất nước

Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương bao gồm 64 đảng bộ trực thuộc với tổng số trên 5.000 chi bộ với 65.000 đảng viên Các đảng bộ trực thuộc đều là những cơ quan đầu não của cả nước như: Đảng bộ Văn phòng Chính phủ, Đảng bộ Văn phòng Trung ương, Đảng bộ Văn phòng Chủ tịch nước, Đảng bộ Văn phòng Quốc Hội, Đảng bộ Ban Tổ chức Trung ương, Đảng bộ Ban Tuyên giáo Trung ương, Đảng bộ Bộ Nội vụ, Đảng bộ Bộ Ngoại giao,…

Các tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối có vị trí, vai trò rất quan trọng thể hiện ở những điểm sau:

- Các tổ chức cơ sở đảng bảo đảm cho Đảng bộ Khối thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao Các cơ quan trực thuộc Đảng bộ Khối có vai trò rất quan trọng, đây là các cơ quan trọng yếu của các bộ, ngành, đoàn thể, cơ quan Trung ương, trực tiếp tham mưu cho đảng đoàn, ban cán sự đảng, lãnh đạo các cơ quan Trung ương

- Là tổ chức trực tiếp đưa đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chủ trương, nghị quyết của cấp trên đến cán bộ, đảng viên, công chức và người lao động trong các đảng bộ trực thuộc Đảng bộ Khối, đồng thời tham gia lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, nghị quyết đó Tuy chỉ là một tổ chức tham gia lãnh đạo cơ quan, nhưng tổ chức cơ sở đảng cơ quan có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm cho đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được quán triệt trong kế hoạch công tác, trong nhiệm vụ chính trị của cơ quan

- Là tổ chức lãnh đạo, tập hợp, phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức, người lao động, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng ở cơ quan Các chi bộ, đảng bộ cơ sở cơ quan hoạt động trong mối quan hệ thường xuyên với quần chúng và với thực tiễn, chủ động giải quyết những vấn đề đặt ra hằng ngày, hàng giờ trong công tác, phát huy tính chủ động sáng tạo của quần chúng để xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan vững mạnh

- Là tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước ở cơ quan Việc kiểm tra, giám sát này thông qua chế độ kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

2.1.1.2 Cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

Đảng ủy cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương được thành lập theo Quyết định số 98-QĐ/TW, ngày 22 tháng 10 năm 2007 của Bộ Chính trị Theo Quyết định này, Đảng ủy Khối có những nhiệm vụ:

- Lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm

vụ chính trị được giao; tham gia với lãnh đạo các bộ, ban, ngành, mặt trận, đoàn thể chính trị - xã hội thuộc Khối, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thư những vấn đề cần thiết nhằm đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các

cơ quan Trung ương

- Lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, đạo đức, lối sống, trình

độ lý luận chính trị, kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn cho cán bộ, đảng viên, công nhân viên trong cơ quan

- Lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng các tổ chức đảng trực thuộc trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; thực hiện đúng Điều lệ Đảng và các quy định của Trung ương về tổ chức sinh hoạt đảng; bồi dưỡng cấp ủy viên, chăm lo công tác phát triển đảng viên; thực hiện công tác khen thưởng và kỷ luật đối với tổ chức đảng và đảng viên theo quy định

- Lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý cán bộ theo phân cấp; tham gia với các ban đảng, đảng đoàn, ban cán sự đảng, lãnh đạo các cơ quan Trung ương trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ đối với đảng viên là cán bộ thuộc diện Đảng ủy Khối quản lý; tham gia ý kiến về bổ nhiệm, miễn nhiệm, giới thiệu ứng cử đối với nhân sự thuộc diện Trung ương quản lý theo Quyết định phân cấp quản lý cán bộ của Trung ương

- Lãnh đạo Đảng bộ thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, giữ gìn

kỷ luật đảng, đoàn kết nội bộ; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời những biểu hiện trái với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, suy thoái về tư tưởng, phẩm chất đạo đức, lối sống, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác

- Lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác dân vận; lãnh đạo, chăm lo xây dựng các đoàn thể trong các cơ quan Trung ương; bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo điều lệ của các đoàn thể; trực tiếp lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ương

- Lãnh đạo Đảng bộ thực hiện các chủ trương của Trung ương về công tác bảo vệ chính trị nội bộ, nhiệm vụ quốc phòng và giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đề cao cảnh giác, giữ gìn bí mật của Đảng và Nhà

nước; quản lý tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên công tác, làm việc, học tập ở nước ngoài theo quy định

Đảng ủy Khối không có chính quyền cùng cấp, không lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực của đời sống xã hội, quốc phòng an ninh mà sự lãnh đạo của Đảng ủy Khối nhằm bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cơ quan, đơn vị Các đảng bộ trực thuộc là những cơ quan trọng yếu của Đảng, Nhà nước, Trung ương Mặt trận và các đoàn thể, hội Các cơ quan này có các chức năng nhiệm vụ khác nhau, đa dạng về tổ chức và phong phú về lĩnh vực hoạt động

Đảng ủy cơ quan Đảng ủy Khối hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; bảo đảm tính tổ chức và kỷ luật, tính chiến đấu và chủ động sáng tạo trong việc chấp hành các chỉ thị, nghị quyết của của Trung ương Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức đảng,

cơ quan chuyên môn, đoàn thể quần chúng trong cơ quan nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Bảo đảm làm việc đúng quy chế; đề cao chế độ trách nhiệm, gắn xây dựng tổ chức cơ sở đảng với xây dựng cơ quan, đơn vị; bảo đảm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của từng chi bộ trong cơ quan

2.1.2 Chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương - đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ

Đảng bộ cơ quan Đảng ủy Khối gồm: 7 chi bộ trực thuộc, chi bộ Văn phòng, chi bộ Ban Tổ chức, chi bộ Ủy ban Kiểm tra, chi bộ Ban Tuyên giáo, chi bộ Ban Dân vận, chi bộ Trung tâm Bồi dưỡng chính trị, chi bộ Đoàn Thanh niên Khối các cơ quan Trung ương với tổng số 135 đảng viên Các chi

bộ có chức năng tham mưu cho Đảng ủy cơ quan về các nhiệm vụ chính trị, tư tưởng để xây dựng Đảng ủy cơ quan trong sạch vững mạnh

Chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương có các đặc điểm nổi bật sau:

- Phạm vi địa bàn lãnh đạo của chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối cơ bản

thống nhất Mỗi chi bộ trong cơ quan lãnh đạo một đơn vị Vì vậy, tạo điều

kiện thuận lợi trong việc thống nhất lãnh đạo của đảng ủy cơ quan

- Đội ngũ đảng viên đông Bình quân khoảng 22 đảng viên một chi bộ,

nhiều chi bộ có số lượng đảng viên trên 30 đồng chí, nên công tác quản lý đảng viên gặp nhiều khó khăn

- Tuổi đời của đảng viên ở chi bộ cơ quan thường không cao, phần lớn

là cán bộ công chức đang trong tuổi công tác Tuổi đảng bình quân của đảng

viên các chi bộ là từ 10-20 Số đảng viên trẻ trong chi bộ chiếm tỷ lệ rất cao: 72,36 % Số đảng viên đạt huy hiệu 30 năm tuổi đảng có 7,64 % Đảng viên là cán bộ công chức chiếm khoảng 90% số lượng đảng viên trong đảng bộ Số đảng viên làm hợp đồng chiếm 10% Các đảng viên này có trình độ hiểu biết khá toàn diện, có lập trường chính trị vững vàng, có phẩm chất, lối sống mẫu mực Tuy nhiên, trước ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường, nhiều đồng chí đảng viên trẻ còn hay dao động, muốn chuyển công tác khỏi cơ quan đảng

- Đảng viên ở các chi bộ cơ quan được chuyển về sinh hoạt từ nhiều nguồn khác nhau Từ các tỉnh khác chuyển về: 35 - 40 %; từ các cơ quan

trung ương: 30 - 35 %; từ Quân đội: 20 - 25 %; từ thi tuyển công chức: 10 %

Do vậy, đảng viên các chi bộ cơ quan có nhiều kinh nghiệm thực tiễn khác nhau, trình độ, năng lực, hoàn cảnh gia đình, tâm tư nguyện vọng đa dạng, hiểu biết cũng có sự khác nhau

- Đội ngũ chi ủy viên phần đông là những người lớn tuổi, uy tín, nhiệt tình và trách nhiệm với công việc Đa phần đội ngũ chi ủy là những cán bộ

lãnh đạo của cơ quan, đơn vị nên có uy tín, trách nhiệm nhưng dễ chủ quan, duy ý chí

2.2 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay

2.2.1 Ưu điểm và nguyên nhân

2.2.1.1 Ưu điểm

Sinh hoạt chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối đã có nhiều chuyển biến tiến

bộ Việc duy trì lịch sinh hoạt định kỳ, công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ thành nền nếp hơn Việc đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt được quan tâm, nhiều hình thức sinh hoạt chuyên đề rất bổ ích, hiệu quả được áp dụng thành công Tỉ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt cao, nhiều đảng viên rất hăng hái phát huy vai trò, tính tiên phong của đảng viên trong tham gia sinh hoạt Các nguyên tắc sinh hoạt đảng được tôn trọng và thực hiện nghiêm túc Việc thực hiện qui trình sinh hoạt và đảm bảo đúng nội dung sinh hoạt được chú trọng, phần lớn các cuộc sinh hoạt đã thể hiện được tính lãnh đạo, giáo dục và chiến đấu Những tiến bộ trong sinh hoạt của các chi

bộ đã góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

Về việc thực hiện chế độ sinh hoạt chi bộ

Phần lớn các chi bộ trong cơ quan Đảng ủy Khối duy trì được nề nếp sinh hoạt, một số chi bộ đã xây dựng được lịch sinh hoạt cố định vào một ngày trong tháng Theo quy định chung, phần lớn các chi bộ đều tổ chức sinh hoạt vào ngày mùng 3 hàng tháng (với ý nghĩa ngày 3/2/1930 là ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam) Việc duy trì thời gian sinh hoạt tại các chi bộ ở

cơ quan Đảng ủy Khối từ nhiều năm nay đã đi vào nền nếp, các buổi sinh hoạt thường được tổ chức vào giờ hành chính Một số ít chi bộ tổ chức sinh hoạt trước hoặc sau ngày mùng 3, song vẫn duy trì sinh hoạt đều đặn một buổi trong tháng, đúng thời gian quy định

Ngoài việc tổ chức sinh hoạt định kỳ, các chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối còn tổ chức sinh hoạt đột xuất khi cần thiết theo các yêu cầu của tình hình, của đảng ủy cơ quan, nhằm tăng cường công tác lãnh đạo của chi bộ trước những vấn đề nổi cộm, bức xúc, tổng kết công tác năm, đánh giá phân loại chi bộ và đảng viên hàng năm theo định kỳ Tuỳ theo yêu cầu, nội dung, thời gian sinh hoạt của các chi bộ thường khoảng từ 1,5 đến 2 giờ đối với các buổi sinh hoạt thường kỳ Đặc biệt có những buổi sinh hoạt kéo dài tới 3 giờ hoặc hơn do nội dung mà chi bộ đặt ra nhằm giải quyết là những vấn đề phức tạp tại cơ quan như: công tác tổng kết năm, bình xét thi đua, phân loại đảng viên, phân loại chi bộ hàng năm

Về công tác chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ

Chất lượng sinh hoạt chi bộ phụ thuộc rất nhiều vào công tác chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ như:

- Xác định nội dung và phân công người chuẩn bị

- Đôn đốc việc chuẩn bị nội dung, bảo đảm đúng tiến độ, thời gian quy định

- Chuẩn bị tài liệu và thông tin những vấn đề cần thiết có liên quan đến nội dung sinh hoạt chi bộ cho đảng viên

- Xây dựng chương trình sinh hoạt chi bộ

- Chuẩn bị các điều kiện vật chất cho sinh hoạt chi bộ

Chuẩn bị tốt là điều kiện đầu tiên góp phần cho thành công của sinh hoạt Chuẩn bị tốt sẽ tạo điều kiện cho chi bộ thảo luận cho ý kiến đúng vào những vấn đề trọng tâm, rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng thảo luận,

ra được những quyết định đúng đắn, chính xác

Qua điều tra 83 % ý kiến được hỏi cho rằng chi bộ, đặc biệt là bí thư

có sự chuẩn bị chu đáo tất cả các khâu cho mỗi lần sinh hoạt chi bộ, mang lại hiệu quả thiết thực Song bên cạnh đó vẫn còn một số chi bộ chưa làm tốt

khâu chuẩn bị cho sinh hoạt chi bộ, 17 % ý kiến cho rằng nội dung sinh hoạt chi bộ không báo trước cho đảng viên, do vậy đảng viên không chuẩn bị, đẫn đến chất lượng sinh hoạt chi bộ không cao

Về nội dung, tính chất, hình thức và phương pháp sinh hoạt chi bộ

Về nội dung sinh hoạt chi bộ

Nội dung sinh hoạt chi bộ đều đã đề cập đến ba loại vấn đề: sinh hoạt

tư tưởng; bàn các quyết định lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và thảo luận các vấn đề xây dựng nội bộ đảng, xây dựng chính quyền và các đoàn thể

Nội dung sinh hoạt chi bộ cơ bản đã thể hiện được tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu Qua khảo sát ở đảng bộ cơ quan Đảng ủy Khối các

cơ quan Trung ương cho thấy: có 96,66% ý kiến cho rằng sinh hoạt chi bộ đã bảo đảm được tính lãnh đạo; 76,66% ý kiến cho rằng sinh hoạt chi bộ thể hiện được tính chiến đấu; 89,16% ý kiến cho rằng sinh hoạt chi bộ thể hiện được tính giáo dục

Khảo sát về tính đúng đắn, phù hợp của nội dung sinh hoạt chi bộ cho thấy: 88,33% ý kiến cho rằng nội dung đưa ra đúng; 10% ý kiến cho rằng nội dung đưa ra gần đúng, cần phải đổi mới, ngắn gọn, sát hơn; 1,67% ý kiến cho rằng nội dung đưa ra không đúng

Thông qua các buổi sinh hoạt, các chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối đã kịp thời quán triệt các nghị quyết, đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước, bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, uốn nắn những nhận thức sai lệch, làm sáng tỏ những vấn đề còn mơ hồ, dao động của đảng viên trước những luận điệu xuyên tạc, kích động của các phần tử xấu, ghi nhận những ý kiến phản hồi từ đảng viên trong cuộc họp để nắm bắt một cách đầy đủ và chính xác những tâm tư nguyện vọng của đảng viên, thái độ của họ đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Đồng thời đề xuất những ý kiến, kiến nghị lên cấp trên để góp phần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chủ trương,

chính sách cho phù hợp với cuộc sống, dễ đi vào thực tiễn, được quần chúng nhân dân chấp nhận

Sinh hoạt chi bộ cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đã bám sát các quy định của Đảng, hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương, phát huy được tính đảng, tính chiến đấu, tính giáo dục; góp phần tạo không khí dân chủ, đoàn kết, giải quyết những vấn đề bức xúc của chi bộ Nhìn chung các chi bộ đã bám sát vào nhiệm vụ chính trị của đơn vị và nguyện vọng của cán bộ, đảng viên đề ra những nghị quyết, kế hoạch và phân công đảng viên thực hiện Việc sinh hoạt chi bộ đã tạo ra diễn đàn để đảng viên thảo luận, góp ý về công tác đảng, công tác chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống của đảng viên Nội dung sinh hoạt chi bộ có tính chất quan trọng nhất, quyết định hiệu quả của sinh hoạt Hầu hết các chi bộ, bí thư, ban chi ủy khi

đi khảo sát và lấy phiếu điều tra đều cho rằng việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chủ yếu là việc đổi mới và tìm ra nội dung sinh hoạt chi bộ phù hợp, thiết thực Theo quy định, việc sinh hoạt chi bộ phải bàn về công tác đảng, nhưng cũng có bộ phận đảng viên cho rằng nếu sinh hoạt chỉ bàn riêng về công tác đảng thì khô khan, thiếu tính hấp dẫn Nhưng nếu bàn sâu vào nhiệm vụ chính trị dễ sa đà vào việc chuyên môn, cả hai khuynh hướng này đều chưa thuyết phục được đảng viên Theo kết quả triển khai Phiếu xin ý kiến thì 81% số người được hỏi cho rằng yếu tố quyết định đến chất lượng sinh hoạt chi bộ là nội dung sinh hoạt phải thiết thực, phù hợp, đáp ứng yêu cầu chính đáng của đảng viên và nhiệm vụ chính trị của cơ quan

Thông thường trong sinh hoạt đảng ở cơ quan hành chính chủ yếu là bàn về việc lãnh đạo hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn là chính Đa số trong Khối các cơ quan Trung ương các cấp ủy, bí thư chi bộ đều nhận thức được vấn đề này, nên buổi sinh hoạt chi bộ thường có nội dung kiểm điểm nhiệm

vụ chính trị tháng vừa qua, triển khai công tác tháng tiếp theo