Tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của đoàn tncs hồ chí minh (khảo sát báo tiền phong và thanh niên từ tháng 062012 đến tháng 062013)

Cuốn sách ra đời, là sản phẩm của cuộc thi báo chí viết về đề tài thanh niên hướng tới chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X của Ban Bí thư Trung ương Đoàn; trong các bài đạt giải t

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HÀ NỘI - 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS HOÀNG ANH

HÀ NỘI - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Các số liệu và tư liệuđược dựa trên nguồn tin cậy và dựa trên thực tế tiến hành khảo sát của tôi Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình

Họ và tên tác giả

Dương Thị Mai

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên tác giả xin được bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới PSG.TS Hoàng Anh người đã trực tiếp hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành bản luận văn thạc sỹ này

Tác giả xin được cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của tập thể cán bộ, phóng viên báo Thanh niên, báo Tiền phong trong quá trình thu thập tài liệu, tìm hiểu thực tiễn và đóng góp ý kiến để luận văn hoàn thành đúng thời gian quy định

Xin trân trọng cảm ơn các giảng viên Khoa Báo chí - Học viện Báo chí

và Tuyên truyền đã góp ý xây dựng để luận văn đảm bảo đúng nội dung yêu cầu

Hà Nội, ngày 30 tháng 5 năm 2014

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIỆT TẮT

1.2 Hình 2.2: Biểu đồ tin về tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo

Thanh niên, Tiền phong

1.3 Hình 2.3: Biểu đồ bài về tuyên truyền gương thanh niên tiên biểu trên báo Thanh niên, Tiền phong

2 Biểu đồ sử dụng thể loại báo chí trên báo Thanh niên và Tiền phong

2.1 Hình 2.4: Biểu đồ tỷ lệ sử dụng thể loại báo chí tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

2.2 Hình 2.5: Biểu đồ tỷ lệ sử dụng thể loại báo chí tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên

2.3 Hình 2.6: Biểu đồ tỷ lệ sử dụng thể loại báo chí tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Tiền phong

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 11

1.1 Một số khái niệm liên quan 11

1.2 Vai trò, ý nghĩa của việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 13

1.3 Những yêu cầu về nội dung và hình thức đối với việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 19

1.4 Những nhân tố tác động đến việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 30

1.5 Khái quát về báo Thanh niên và báo Tiền phong 35

Tiểu kết chương 1 39

Chương 2: Thực trạng việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo Thanh niên và Tiền phong 40

2.1 Số lượng và cơ cấu các tác phẩm báo chí tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên và Tiền phong 40

2.2 Nội dung tác phẩm báo chí tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên và Tiền phong 42

2.3 Hình thức các tác phẩm báo chí sử dụng để tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu 58

2.4 Một số đánh giá chung 68

Tiểu kết chương 2 78

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên và Tiền phong 80

3.1 Giải pháp về nhận thức 80

3.2 Giải pháp về nguồn lực 87

3.3 Giải pháp về chế độ, chính sách 92

Tiểu kết chương 3 95

KẾTLUẬN 96

BẢNG CÂU HỎI 98

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

PHỤ LỤC 105

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong mỗi thời kỳ, với mỗi quốc gia thanh niên bao giờ cũng có vai trò hết sức to lớn, họ là sức sống hiện tại và tương lai của dân tộc Đây là bộ phận người trực tiếp kế cận, đảm trách nhiệm vụ quản lý, tổ chức thực hiện các công việc chính của xã hội - nhiệm vụ trọng trách và nặng nề do lớp thế hệ cha anh bàn giao lại Chính vì thế thanh niên luôn được mọi chế độ xã hội trong các thời kỳ lịch sử khác nhau quan tâm đặc biệt

Theo Hồ Chí Minh, tương lai của đất nước, của dân tộc nằm ngay trong tay các thế hệ thanh niên Người khẳng định, thanh niên là lực lượng cách mạng hùng hậu, bộ phận quan trọng của dân tộc, là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của cha anh Khi đất nước ta còn nằm dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến, ngay từ năm 1925 trong thư Gửi thanh niên Việt Nam, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, đất nước sẽ không còn nếu thanh niên không được “hồi sinh”, thức tỉnh Thanh niên là bộ phận năng động nhất của dân tộc, nhưng họ chỉ có thể phát huy được sức mạnh của mình khi đã được tổ chức và hướng dẫn hành động đúng đắn Nhìn nhận, đánh giá đúng đắn vai trò, vị trí của thanh niên cũng như các vấn đề của thanh niên trong tiến trình lịch sử và trong thời kỳ cách mạng là để hiểu sâu, hiểu kỹ về thanh niên và các vấn đề của thanh niên Đây chính là tiền đề, là một trong những điều kiện hết sức quan trọng để định ra chiến lược, vạch ra đường lối, nội dung giải pháp giáo dục, bồi dưỡng và tổ chức thanh niên thành lực lượng chính trị hùng hậu kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp của Đảng và của dân tộc

Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, thanh niên nước ta hết thế hệ này đến thế hệ khác, đã luôn nêu cao tinh thần yêu nước, không ngại gian khổ, hy sinh, sẵn sàng dấn thân vì sự nghiệp dựng nước và giữ nước Dưới

ngọn cờ quang vinh của Đảng, thanh niên thời đại Hồ Chí Minh đã không ngừng phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách thực hiện xuất sắc nhiệm

vụ được giao, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân viết nên những trang sử hào hùng, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đẩy mạnh công cuộc đổi mới vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Trong những năm qua, trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu tác động rất tiêu cực, nặng nề vào nền kinh tế nước ta, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đã nỗ lực phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực, đã cơ bản giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế được lạm phát, duy trì được tăng trưởng kinh tế hợp lý; bảo đảm được an sinh, phúc lợi xã hội, tiếp tục cải thiện đời sống nhân dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng an ninh, ổn định chính trị xã hội, độc lập chủ quyền quốc gia và tiếp tục nâng cao vị thế Việt Nam chúng ta trên trường quốc tế Trong thành tựu chung đó, có sự đóng góp rất quan trọng của lực lượng thanh niên

Đảng ta luôn coi thanh niên là một lực lượng xung kích cách mạng Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII “Về công tác thanh niên trong thời kỳ mới khẳng định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường chủ nghĩa xã hội hay không, phần lớn phụ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng [13, tr.80] Có thể nói, đây là một trong những nghị quyết lịch sử của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác thanh niên, vừa quán triệt, vừa vận dụng sâu sắc, sáng tạo,

đúng đắn lý luận cách mạng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới ở nước ta

Trong tiến trình phát triển của lịch sử loài người, bất kỳ chế độ xã hội nào đều quan tâm đến việc phát triển, bồi dưỡng, nhân rộng những tấm gương người tốt, việc tốt theo những tiêu chí nhất định, không ngoài mục đích phát triển xã hội ấy Báo chí là công cụ đắc lực để thực hiện công việc này Vấn đề tuyên dương người tốt, việc tốt ở nước ta được đặt ra từ rất sớm Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc nêu gương người tốt, việc tốt; Người coi đó là những tấm gương có giá trị lớn trong việc cổ vũ các hoạt động cách mạng và phong trào cách mạng Người viết: " một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [31, tr263] Trong thực tiễn, trên mọi lĩnh vực của cuộc sống luôn xuất hiện những tổ chức, cá nhân có những đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Những tấm gương đó cần được được phát hiện, cổ vũ, giới thiệu kịp thời để học tập, noi theo, dấy lên phong trào thi đua rộng khắp tạo thành động lực to lớn thúc đẩy xã hội phát triển Thực hiện tốt việc biểu dương người tốt việc tốt cũng chính là góp phần làm đẹp xã hội, góp phần xây dựng con người, đất nước giàu đẹp hơn Những thanh niên tiêu biểu của các thế hệ thanh niên Việt Nam cũng góp phần xây dựng những hình ảnh sinh động về gương người tốt, việc tốt trong toàn xã hội Trong các phong trào thi đua đã xuất hiện không ít những tấm gương thanh niên tiêu biểu đóng góp công sức, trí tuệ vào những thành tựu chung đó Việc tuyên truyền các gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn đóng vai trò hết sức quan trọng, bởi những tấm gương tiêu biểu đó là nguồn cổ vũ, là tấm gương để giáo dục các thanh niên khác học tập và noi theo, góp phần xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có lối sống đẹp, có lý tưởng cách mạng, có bản lĩnh văn hoá con người Việt Nam Đặc biệt, trong bài phát biểu tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần

thứ X nhiệm kỳ 2012- 2017, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: “Chúng ta điều đã biết, thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội, tiêu biểu cho sức mạnh của dân tộc Thanh niên có mạnh dân tộc mới mạnh; trong sức mạnh của dân tộc có sức mạnh của thanh niên Trong lịch sử dân tộc ta đã từng có nhiều lãnh tụ thiên tài, anh hùng lỗi lạc, lập nhiều chiến công xuất sắc lúc đang còn ở tuổi thanh niên Tiêu biểu như Trưng Trắc, Trưng Nhị, Triệu Thị Trinh, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Nguyễn Huệ Năm 1930, Đảng ta ra đời và thành lập tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên Điều đó có nghĩa là đã có một giai đoạn lịch sử thanh niên nắm vai trò là những người châm ngòi lửa đầu tiên cho phong trào cách mạng ở nước ta Đồng chí Trần Phú giữ chức Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng ta khi mới tròn 24 tuổi Đồng chí Nguyễn Văn Cừ cũng giữ chức Tổng Bí thư của Đảng khi mới 26 tuổi Các đồng chí Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Ngô Gia Tự, Nguyễn Thị Minh Khai, Hoàng Văn Thụ

và nhiều cán bộ lãnh đạo xuất sắc khác của Đảng ta cũng là những đồng chí còn đang tuổi thanh niên Rồi Cách mạng tháng Tám, những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng ta thấy bất cứ ở đâu, bất cứ trên lĩnh vực nào, thanh niên cũng là những người lính xung kích cách mạng vô cùng anh dũng, thông minh và sáng tạo, lập nên những sự tích anh hùng, những chiến thắng vẻ vang Lịch sử đã dành những trang sử chói lọi cho tuổi trẻ nước ta Chúng ta không bao giờ quên những hình ảnh kiên cường, bất khuất, dũng cảm, anh hùng như Lý Tự Trọng, La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên, Phan Đình Giót, Nguyễn Viết Xuân, Nguyễn Văn Trỗi các thế hệ thanh niên anh hùng của dân tộc Việt Nam anh hùng ! Thế hệ đã làm cho quân thù khiếp sợ, cả nước tin yêu và bạn bè khắp năm châu cảm phục Hiện nay, trong bối cảnh đất nước đang tiến hành công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, có biết

bao nhiêu cơ hội và cũng đan xen không ít những khó khăn, thách thức, thanh niên vẫn là lực lượng xã hội to lớn, có tiềm năng hùng hậu Thế hệ thanh niên ngày nay được kế thừa tinh hoa truyền thống của dân tộc và những thành quả của cách mạng, mở rộng giao lưu quốc tế; họ có mặt mạnh cơ bản là trình độ học vấn cao hơn trước, nhạy cảm với thời cuộc, giàu lòng yêu nước, có khát vọng đưa đất nước vượt qua nghèo nàn, lạc hậu, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Thanh niên và công tác thanh niên càng có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng và to lớn Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước có hội nhập và sánh vai được với cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không, phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên và phụ thuộc vào việc bồi dưỡng, rèn luyện, đào tạo các thế hệ trẻ Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Vấn đề thanh niên và công tác thanh niên luôn được Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng, đặt niềm tin sâu sắc vào lực lượng thanh niên và tổ chức đoàn Song bản thân thanh niên và tổ chức đoàn cũng cần nhận thức sâu sắc hơn nữa vị trí, vai trò và sứ mệnh của mình, nâng cao ý thức trách nhiệm, không ngừng nỗ lực, phấn đấu học tập, tu dưỡng, rèn luyện nâng cao trình độ tri thức, đạo đức cách mạng để thực hiện được sứ mệnh lịch sử, đi đầu trong cuộc đấu tranh chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, đáp ứng yêu cầu cách mạng trong tình hình mới, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [53, tr15]

Nhìn chung, công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã đạt nhiều kết quả tốt đẹp, các cá nhân được nêu lên là tấm gương sáng để thanh niên học tập, noi gương Tuy nhiên, thực tế hiện nay báo chí của đoàn chưa thực sự đầu tư để có nhiều tin bài, chuyên mục hay có sức tác động mạnh mẽ góp phần giáo dục thanh niên

thông qua các gương thanh niên tiêu biểu và còn bộc lộ một số bất cập cần được khắc phục; điều này đòi hỏi việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu phải được nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện Qua quá trình

khảo sát thực tế, học viên lựa chọn đề tài “Tuyên truyền gương thanh niên

tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” (khảo sát báo Tiền

phong và báo Thanh niên từ tháng 6/2012 - 6/2013) làm đề tài nghiên cứu

luận văn thạc sỹ chuyên ngành báo chí học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thanh niên luôn được xem là nguồn lực quan trọng, là sức sống của mỗi quốc gia, dân tộc Song việc nghiên cứu về thanh niên vẫn còn là mới và tập trung chủ yếu ở các nước phương Tây Còn đối với các nước phương Đông trong đó có Việt Nam cho đến tận những năm gần đây đối tượng thanh niên và các vấn đề thanh niên mới được giới khoa học nghiên cứu một cách nghiêm túc, toàn diện và hệ thống Khi thanh niên trở thành đối tượng nghiên cứu của khoa học thì nhận thức về họ ngày càng được mở rộng mạnh mẽ

Ngày nay khó có thể phủ nhận tầm quan trọng của việc nghiên cứu về thanh niên trong việc hoạch định các chiến lược phát triển xã hội Những kết quả nghiên cứu mặc dù còn hạn chế nhưng đã đóng góp tích cực vào việc xây dựng các chính sách, chiến lược phát triển thanh niên Ở nước ta trong xu hướng nghiên cứu và mở rộng những hiểu biết đúng đắn về thanh niên ngày càng tăng lên, sự ra đời của các trung tâm nghiên cứu về thanh thiếu niên có một ý nghĩa nhất định Một số công trình nghiên cứu xã hội học về thanh thiếu niên đã được dư luận khoa học trong và ngoài nước đánh giá tích cực

Một vài năm gần đây có một số công trình nghiên cứu về đối tượng công chúng là thanh niên, học sinh - sinh viên như: nghiên cứu "Vai trò của báo chí trong việc hình thành lối sống của thanh niên sinh viên" của tiến sỹ Nguyễn Thị Thoa thực hiện năm 2000; Luận văn thạc sĩ báo chí "Tâm lý tiếp

nhận sản phẩm báo chí của thanh niên sinh viên hiện nay" của tác giả Đỗ Thu Hằng thực hiện năm 2002; Luận văn thạc sĩ "Báo chí với quá trình hình thành nhân cách của học sinh sinh viên" của tác giả Lại Thị Hải Bình thực hiện năm

2006

Trong những năm gần đây, có một số cuốn sách viết về gương thanh niên tiêu biểu như cuốn: Công tác đoàn và phong trào thanh niên qua góc nhìn báo chí (2012), Nhà xuất bản Thanh niên Cuốn sách ra đời, là sản phẩm của cuộc thi báo chí viết về đề tài thanh niên hướng tới chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X của Ban Bí thư Trung ương Đoàn; trong các bài đạt giải thưởng có những tấm gương thanh niên tiêu biểu của phong trào tình nguyện

về vùng sâu, vùng xa hết lòng vì cộng đồng, gây xúc động lòng người; có những tấm gương của những gương mặt trẻ tiêu biểu vượt qua thách thức lập thân, lập nghiệp, có sức cổ vũ mạnh mẽ sự phấn đấu, vươn lên đạt đến những giá trị tốt đẹp của những người trẻ tuổi

Cuốn sách "Những bông hoa trong vườn Bác" (2011), Nhà xuất bản

Đồng Nai và cuốn sách Tuổi trẻ Việt Nam làm theo lời Bác (2011), NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật ra đời phục vụ Đại hội Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác lần II - năm 2011 nhằm khắc họa chân dung các gương mặt tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam trong thực hiện Cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác" Họ không chỉ sống đẹp mà còn năng động và sáng tạo ra nhiều sản phẩm thay thế sức lao động, đồng thời không ngại khó khăn, dám mạo hiểm để kinh doanh làm giàu, tìm hướng đi mới để giúp cho nhiều người cùng tiến bộ

Vấn đề biểu dương người tốt, việc tốt trên báo chí đã có một số đề tài

đồ án tốt nghiệp nghiên cứu về vấn đề này như đồ án của tác giả Trần Ngọc Bảo Linh K40 và Nguyễn Thị Thu Hà K43 Trường Đại học Khoa học xã hội

và Nhân văn thực hiện; các luận văn thạc sỹ cũng quan tâm nghiên cứu về vấn

đề này như: “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền điển hình tiên tiến trên báo Thái Bình” (2011) tác giả Phạm Thị Dung; “Người tốt, việc tốt trên báo chí hiện nay, thực trạng và giải pháp” (2006) tác giả Bùi Thu Trang; “Nâng cao chất lượng tuyên truyền “Gương người tốt việc tốt” trên sóng VTV2 Đài Truyền hình Việt Nam” (2004), tác giả Nguyễn Văn Ba; Tuyên truyền điển hình, tiên tiến trên báo Hà Tây; "Thông tin tuyên truyền nhân tố mới của ngành Thủy sản trên các tạp chí chuyên ngành" (2007) của tác giả Nguyễn Thị Hồng Nhung; Tuyên truyền phát triển đảng viên trong thanh niên trên báo in hiện nay (2008), tác giả Phạm Thị Thu Huyền

Tuy nhiên, những luận văn này đang đề cập đến đối tượng rộng rãi và những tấm gương người tốt, việc tốt chưa mang tính điển hình tiêu biểu những tấm gương người tốt, việc tốt là thanh niên chỉ mang tính chất đại diện cho một nhóm đối tượng Vì vậy, để thấy được bức tranh rộng lớn của việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu tác động chung đến các phong trào thi đua của toàn xã hội nói chung và trong đối tượng thanh niên nói riêng thì công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu phải đưa ra thành một đối tượng nghiên cứu riêng trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Đây là những tờ báo dành riêng cho thanh niên, là diễn đàn và là người bạn đồng hành của thanh niên để thấy được một cách toàn diện nhất về việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn Đây là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu về tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở khảo sát thực trạng tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động này

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích trên, đề tài tham gia giải quyết những nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Thứ hai, khảo sát một cách toàn diện và hệ thống thực trạng việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên và Tiền phong

Thứ ba, bước đầu đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên báo Thanh niên và Tiền phong

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu

biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (khảo sát báo Thanh niên và

Tiền phong từ tháng 6/2012 - 6/2013)

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu các các tin, bài trên báo Thanh niên và Tiền phong có nội dung tuyên truyền về gương thanh niên tiêu biểu từ tháng 6/2012 - 6/2013

5 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn dựa vào phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng ta về thanh niên và công tác thanh niên; Vai trò của báo Thanh niên và Tiền phong đối với việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu

- Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu như: thống kê, so sánh, phân tích, khảo sát, đánh giá, điều tra xã hội học để làm sáng tỏ vấn đề

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Luận văn còn có giá trị tham khảo nhất định đối với những người giảng dạy, nghiên cứu về báo chí và tuyên truyền

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Chương 2: Thực trạng việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Chương 3: Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Tuổi trẻ: trong từ điển tiếng Việt tuổi trẻ được hiểu là “độ tuổi thanh niên" [56, tr1022] Như vậy trong thế hệ trẻ có cả thanh niên, thiếu niên, nhi đồng

Tuổi trưởng thành: “Phát triển đến mức tương đối hoàn chỉnh, đầy đủ

về mọi mặt”

Trong cuốn sách Quản lý nhà nước về công tác thanh niên trong thời kỳ mới, đồng chí Vũ Trọng Kim đã đưa ra khái niệm thanh niên như sau: “Thanh niên là một nhóm nhân khẩu - xã hội đặc thù bao gồm những người trong một

độ tuổi nhất định, có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp, tầng lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội, có vai trò lớn trong hiện tại

và giữ vai trò quyết định sự phát triển trong tương lai của xã hội” [34, tr 14]

Từ khái niệm trên ta thấy các đặc điểm sau của thanh niên:

+ Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội đặc thù; + Thanh niên có độ tuổi nhất định từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi

+ Thanh niên có những đặc điểm về tâm lý, sinh lý; có tâm tư nguyện vọng; có nhu cầu và hoài bão, khát vọng theo lứa tuổi và giới;

+ Thanh niên Việt Nam có mặt trong tất cả các giai cấp và các tầng lớp

xã hội: TN nông dân, TN nông thôn, TN viên chức, TN học sinh - sinh viên,

TN các lực lượng vũ trang;

+ Thanh niên Việt Nam có mặt trong tất cả 54 dân tộc anh em trên lãnh thổ Việt Nam

+ Thanh niên có mặt và giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực kinh

tế, xã hội của đất nước: TN trong các nhà máy, xí nghiệp, nông - lâm trường;

TN trong các HTX nông nghiệp, TN trong các HTX ngư nghiệp; TN trong các cơ quan quản lý nhà nước (các bộ, ban, ngành, đoàn thể, các cơ sở, các UBND); TN trong các cơ quan nghiên cứu khoa học…;

Ngày nay do điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội phát triển, thời gian học tập, đào tạo cơ bản của tuổi trẻ dài thêm, cùng với nhiều đặc điểm khác mà chúng ta quy định thanh niên là những người trong độ tuổi từ 16 đến 30 Tuy nhiên cần phải phân biệt rõ tuổi đoàn viên và tuổi thanh niên Theo Điều lệ Đoàn thì Đoàn là một tổ chức chính trị xã hội của thanh niên, bao gồm những thanh niên ưu tú trong độ tuổi từ 16 đến 30 Hết tuổi đoàn viên theo quy định, người đoàn viên đó vẫn có thể tự nguyện tiếp tục sinh hoạt trong tổ chức Đoàn hoặc tham gia vào Hội Liên hiệp thanh niên và các hoạt động khác của Đoàn và phong trào thanh niên đến 35 tuổi

1.1.2 Thanh niên tiêu biểu

Tiêu biểu là hình ảnh cụ thể qua đó có thể thấy được đặc trưng rõ nét nhất của một cái gì có tính chất trừu tượng hơn, bao quát hơn, chung hơn (thường nói về cái tốt đẹp)

Tiêu: cái nêu ra cho mọi người thấy; biểu: bày ra ngoài Cái nêu và cái mốc cho mọi người trông nhìn vào Có những tính chất đại diện cho một nhóm

Một thanh niên tiêu biểu cho lớp người mới

Khái niệm thanh niên tiêu biểu có thể hiểu thanh niên điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt Đại từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản năm 1998 định nghĩa: "Điển hình có tính chất tiêu biểu nhất, bộc

lộ rõ bản chất của một nhóm hiện tượng, đối tượng, [18,tr1] "tiên tiến là vị trí hàng đầu, vượt hẳn trình độ phát triển chung, đạt thành tích cao và có tác dụng tích cực đối với phong trào thi đua" Như vậy, thanh niên tiêu biểu được tuyên truyền trên báo chí là những tấm gương cụ thể, sinh động có tính chất tiêu biểu nhất, vượt hẳn trình độ phát triển chung và có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua, là tấm gương sáng để người khác học tập, noi theo Ngoài

ra, có thể hiểu thanh niên tiêu biểu cũng chính là gương người tốt, việc tốt có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua trong xã hội, tuy nhiên trong phạm vi nhỏ, hẹp hơn: đó là những con người có thật, làm việc thật nhưng lại có ý nghĩa thiết thực, tô thêm phẩm chất đẹp đẽ của con người xã hội chủ nghĩa

Đó là những tấm gương có ý thức vượt khó, vươn lên trong mọi hoàn cảnh, làm chủ tập thể, có tinh thần mình vì mọi người

1.2 Vai trò, ý nghĩa việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

1.2.1 Tạo diễn đàn sinh hoạt chính trị rộng rãi của thanh niên, là người bạn đồng hành, tin cậy của thanh niên

Nhật báo của Đoàn là công cụ quan trọng trong công tác giáo dục thanh thiếu nhi; tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các phong trào hoạt động của Đoàn; Tuyên truyền giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hoá cho thanh thiếu nhi,

là diễn đàn tin cậy của thanh thiếu nhi và nhân dân; là vũ khí tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, của Đoàn Hệ thống báo chí của Đoàn có vai trò tiên phong quán triệt và tuyên truyền những luận điểm quan trọng của Hồ Chí Minh về

giáo dục thanh thiếu niên, nhi đồng đó là: Lý tưởng của thanh niên Việt Nam hiện nay là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết; giáo dục thế

hệ trẻ là sự nghiệp “trồng người”; phải phát triển toàn diện nhân cách thế hệ trẻ; phải kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục và tự giáo dục; giáo dục thế hệ trẻ thông qua hành động cách mạng; giáo dục thanh niên vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật Báo chí của Đoàn đã tích cực, chủ động khởi xướng và

tổ chức thành công nhiều cuộc thi, nhiều phong trào lớn, nhiều diễn đàn thiết thực được đông đảo bạn trẻ hưởng ứng, tham gia Qua các phong trào đó đã xuất hiện nhiều gương thanh niên tiêu biểu, điển hình trên các lĩnh vực, là tấm gương sáng để các thanh niên, thiếu niên khác noi theo Xuất phát từ những phong trào chung thông qua hoạt động của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh: như phong trào xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp; chiến dịch thanh niên tình nguyện hè; hiến máu nhân đạo; kỳ nghỉ hồng; ngày chủ nhật xanh, không ít thanh niên tiêu biểu được báo chí nói chung và báo chí của Đoàn nói riêng tuyên truyền trên các trang báo Đó là nguồn cổ vũ, động viên đồng thời cũng là một hình thức thông tin về người thật, việc thật, góp phần khuyến khích, vận động những đối tượng khác cùng tham gia những hoạt động có ích cho xã hội, là tấm gương sáng để giáo dục các đối tượng thanh niên khác

Hình thức tuyên truyền bằng nêu gương người tốt, việc tốt, gương thanh niên tiêu biểu nhằm giáo dục thanh thiếu nhi như đưa cái thiện đẩy lùi cái ác, đưa việc tốt chống lại các tệ nạn; lấy điều tốt đẹp để giáo dục, hướng thiện cho thanh thiếu nhi Thường xuyên thông tin kịp thời, nhanh chóng, chính xác về gương thanh niên sống đẹp, sống có ích, giới thiệu các điển hình cán bộ, đoàn viên thanh niên xuất sắc về chuyên môn, về lối sống; gương học sinh, sinh viên vượt khó, học giỏi; những hình ảnh, câu chuyện về thanh niên

làm việc tốt tác động đến tình cảm, trách nhiệm của thanh niên đối với cộng đồng, gia đình và xã hội Nhiều tấm gương phản ánh thông qua báo chí của Đoàn đã trở thành hình ảnh đẹp cho giới trẻ học tập, noi theo, gieo vào lòng bạn đọc những bài học làm người hết sức sâu sắc Những gương sáng của thanh niên, những hành động đẹp của mỗi người dân trong xã hội là tư liệu quý cho báo chí của Đoàn phản ánh, góp phần giáo dục Chân - Thiện - Mĩ cho thanh niên

1.2.2 Xây dựng lòng tin, giáo dục giá trị Chân - Thiện - Mĩ cho thanh niên

Nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã trở thành người bạn tin cậy, người đồng hành của thanh niên, là sản phẩm văn hóa của thanh niên đồng thời là một công cụ quan trọng trong công tác giáo dục thanh thiếu nhi Phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí của Đoàn đã không ngừng phát triển, nâng cao bản lĩnh chính trị, vững vàng trước thử thách, thực hiện ngày càng tốt nhiệm vụ chính trị; tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, trở thành vũ khí tư tưởng tin cậy, sắc bén của Đảng, của Đoàn; góp phần tạo dựng niềm tin vững chắc cho đoàn viên thanh niên

Việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn là hết sức cần thiết, có vai trò quan trọng và có ý nghĩa lớn lao đối với sự nghiệp trồng người và sự nghiệp cách mạng của Việt Nam trong quá trình xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Bởi, những điển hình thanh niên tiên tiến gắn liền với việc giáo dục lý tưởng sống và xây dựng hình mẫu thanh niên trong thời đại mới Góp phần xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội,

có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và có lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão và khát vọng đưa đất nước vươn lên, có tri

thức, sức khỏe, kỹ năng xã hội, năng lực chuyên môn, làm chủ khoa học công nghệ hiện đại

Trong kháng chiến việc tuyên truyền những gương thanh niên tiêu biểu

đã khơi lên tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc đã tạo nên sức mạnh to lớn Sức mạnh đó động viên lớp lớp thanh niên hăng hái tham gia các phong trào hành động cách mạng như các phong trào: "Trở thành người lao động tiên tiến", "Những người tình nguyện vượt mức kế hoạch 5 năm lần thứ nhất",

"Ba sẵn sàng" ở miền Bắc (Sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu dũng cảm và sẵn sàng gia nhập các lực lượng vũ trang nhân dân; sẵn sàng khắc phục khó khăn, đẩy mạnh sản xuất, học tập trong bất kỳ tình huống nào; sẵn sàng đi bất cứ nơi nào, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần đến), "Năm xung phong" ở miền Nam

Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước sau hòa bình, việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu thể hiện rõ nét qua các tấm gương thanh niên xung kích tham gia các hoạt động và phong trào cách mạng như: 3 chương trình hành động cách mạng của tuổi trẻ (lương thực, tiết kiệm, việc làm); cuộc hành quân theo bước chân những người anh hùng; Thanh niên tiến quân vào khoa học công nghệ; cuộc vận động xây dựng nếp sống xã hội chủ nghĩa trong thanh niên

Bước sang thời kỳ đổi mới, trong bối cảnh đất nước ta và thế giới hiện nay có nhiều biến động phức tạp, thời cơ, thách thức đan xen, nền kinh tế thị trường đặt ra nhiều thách thức khắc nghiệt Tuy nhiên việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu đã phát huy vai trò mạnh mẽ, giữ vững được định hướng chính trị, tư tưởng, làm tốt chức năng nhiệm vụ về tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của Đoàn; tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh chống những thông tin và quan điểm sai trái, khẳng định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, cổ vũ phong

trào thi đua yêu nước trong thanh niên, cổ vũ các tấm gương thanh niên tiêu biểu, điển hình trên nhiều lĩnh vực như: Phong trào thanh niên lập nghiệp, tuổi trẻ giữ nước, thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, 5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, 4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp đã khẳng định ý chí quyết tâm của tuổi trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Tuyền truyền gương thanh niên tiêu biểu trong thời kỳ mới có vai trò đặc biệt đối với việc giáo dục và hình thành nhân cách con người trong xã hội nói chung, hướng tới xây dựng hình mẫu thanh niên trong thời kỳ mới Việc nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tuyên truyền những cái hay, cái đẹp, cái tốt, cái mới của thanh niên thông qua đó để giáo dục, hướng dẫn thanh niên hướng đến cái Chân - Thiện - Mĩ, giúp thanh niên Việt Nam có điều kiện tiếp xúc, học hỏi những cái hay, cái tốt, những nghĩa cử cao đẹp, những việc làm đem lại niềm vui cho mọi người, giúp đỡ, hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn, những sáng kiến, kinh nghiệm quý báu, nâng cao trình độ nhận thức, trình độ văn hóa những hành động cao đẹp của thanh niên tiêu biểu để các thanh niên khác có thể học tập, noi theo, trở thành những hiệu ứng

xã hội tốt trong thanh niên thông qua đó bồi đắp lý tưởng, ước mơ, hoài bão, niềm tin, khát vọng cao đẹp của thanh niên đóng góp vào sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới; góp phần hình thành lớp thanh niên ưu

tú trên mọi lĩnh vực, kế thừa trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, vừa "hồng" vừa "chuyên" theo tư tưởng của Bác Hồ

Xuất phát từ sự nhìn nhận mặt tốt trong con người, nhất là đối với thanh niên, lớp người có nhiều khả năng tiếp cận nhanh và có nguyện vọng vươn tới cái đẹp trong cuộc sống, Bác rất chú trọng nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải biết kết hợp cả hai mặt giáo dục và tự giáo dục Bác khuyên thanh niên phải luôn “tự cải tạo để tiến bộ mãi”

Ngày nay trình độ về mọi mặt của thanh niên đều được nâng lên, mặt tốt trong con người họ luôn luôn được khích lệ, vì vậy nếu khéo hướng dẫn và giúp họ tự học tập, tự rèn luyện thì hiệu quả sẽ tốt Muốn giúp họ tự học tập

và tự rèn luyện trước hết phải hiểu tâm tư, nguyện vọng và những nhu cầu bức xúc của họ Thanh niên luôn có tinh thần vươn tới cái đẹp, luôn ngưỡng

mộ các thần tượng; tâm hồn họ trong sáng nên dễ tiếp cận tới chân - thiện -

mĩ Nhìn nhận rõ điều này Bác dạy chúng ta phải “Lấy gương người tốt, việc tốt để hàng ngày giáo dục lẫn nhau” Người cho rằng đây “là một trong những cách tốt nhất để xây dựng con người mới, cuộc sống mới” [31, tr558] Như vậy, chúng ta thấy, Bác rất nhấn mạnh phương thức giáo dục này Trong những năm tháng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà, đặc biệt là trong giai đoạn chiến đấu quyết liệt chống Mỹ cứu nước, các tổ chức thanh niên đã sử dụng phương thức giáo dục bằng cách nêu gương những điển hình tiên tiến tạo nên những tác dụng to lớn, lâu bền Chúng ta đều đã biết đến những tấm gương mà các thế hệ thanh niên luôn lấy

đó để soi mình như Lý Tự Trọng, Võ Thị Sáu, La Văn Cầu, Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xuân…cũng như hàng trăm nghìn anh hùng, chiến sỹ tiêu biểu khác Bên cạnh đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn rất chú trọng đến những gương người tốt, việc tốt ở xung quanh mỗi con người, luôn có mặt ở mọi nơi, mọi lúc rất gần gũi với cuộc sống mà ai ai cũng có thể học tập noi theo Bác

Hồ cũng là Người luôn kịp thời biểu dương những con người đó, Bác gửi tặng Huy hiệu của Người và yêu cầu báo chí tuyên truyền rộng rãi, yêu cầu các cấp

bộ Đảng, chính quyền, đoàn thể quan tâm giúp đỡ họ Người trực tiếp chỉ đạo việc này vì cho đây là một trong những cách rất tốt để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc sống mới Đối với tuổi trẻ đây là phương pháp có hiệu quả để giáo dục lẫn nhau mà thực tiễn trong những năm xây dựng CNXH ở miền Bắc và chống Mỹ cứu nước đã

được chứng minh Hàng nghìn, hàng vạn các em thiếu niên và các đoàn viên thanh niên được tặng Huy hiệu Bác Hồ do có việc làm tốt đáng được nêu gương

Vì vậy, phương thức giáo dục bằng cách nêu gương luôn phát huy tác dụng trong cuộc sống đời thường đối với thanh thiếu nhi từ việc nhỏ đến việc lớn

1.2.3 Phát động và cổ vũ các phong trào hành động cách mạng của Đoàn

Vai trò của việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn nhằm mục đích phát động, cổ vũ các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, tinh thần xung kích, tình nguyện, sáng tạo vì cuộc sống cộng đồng của thanh niên tạo thành những phong trào thi đua rộng khắp trong thanh niên và toàn xã hội, góp phần tham gia phát triển kinh tế - xã hội… Thông qua đó, các phong trào: xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp; sáng tạo trẻ; nghiên cứu khoa học… đã thu hút đông đảo thanh niên tham gia và xuất hiện nhiều tấm gương thanh niên điển hình trong các phong trào Đó là nguồn cổ vũ mạnh mẽ các thanh niên khác quan tâm, tham gia các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, góp phần vào việc phát động và cổ vũ cho các phong trào đó ngày càng phát triển mạnh mẽ, tạo sức lan tỏ rộng rãi trong thanh niên nói riêng và cộng đồng xã hội nói chung

Việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn nếu được thực hiện tốt sẽ tạo được môi trường tốt để các tổ chức đoàn thực hiện có hiệu quả giáo dục những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc; cổ

vũ, biểu dương các nhân tố, điển hình tích cực; tuyên truyền thường xuyên các điển hình, gương thanh niên tiêu biểu trong học tập và làm theo lời Bác, gương thanh niên sống đẹp, thanh niên tiên tiến… góp phần ngăn chặn, từng

bước đẩy lùi các tiêu cực và tệ nạn xã hội trong thanh niên nói riêng và trong toàn xã hội nói chung

1.3 Những yêu cầu về nội dung và hình thức đối với việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Tuyên truyền là giải thích cho toàn xã hội những quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về các lĩnh vực của đời sống

xã hội Về bản chất đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước là sự vận dụng sáng tạo của Chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam Vì vậy, tuyên truyền Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hòa quyện và đan xen làm tiền đề, hỗ trợ lẫn nhau Hoạt động tuyên truyền cần phân tích lý giải các cơ sở khoa hoc, khả năng hiện thực làm cho quần chúng hiểu biết, tin tưởng và tự giác chấp hành, biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tế xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội Đó là nhiệm vụ của tuyên truyền nói chung, tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu nói riêng cũng có chức năng và nhiệm vụ rất quang trọng Đó là truyền bá những tri thức lịch sử, văn hóa, khoa học, nhằm xây dựng và phát triển lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, xây dựng lối sống lành mạnh, đáp ứng nhu cầu toàn diện của con người Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền những đường lối, chủ trương đúng đắn của Đảng và chính sách của Nhà nước cùng với sự sáng tạo trong cuộc sống, vì lợi ích của

cả xã hội và của mỗi người đã tạo nên những tấm gương đẹp đẽ và sinh động trong cuộc sống Việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn là hết sức cần thiết là việc làm quan trọng hiện nay, góp phần tích cực vào việc xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có lối sống đẹp, có bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam Từ khi ra đời đến nay, Đảng ta đã rất quan tâm đến thanh niên và trên thực tế với vai trò của mình, thanh niên cũng

đã đóng góp công sức, trí tuệ của mình cho sự phát triển chung của đất nước Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã khẳng định: “Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn coi thanh niên là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là tương lai của dân tộc; đặt thanh niên ở vị trí trung tâm của chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảm bảo cho sự ổn định và phát triển vững bền của đất nước, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng [24, tr2]”

1.3.1 Yêu cầu về nội dung

Tác động của những bài tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tạo nên một sức mạnh không nhỏ,

nó đã trở thành một bộ phận trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng của Đoàn, góp phần vào việc xây dựng lối sống của thanh niên Việt Nam cũng như xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp văn minh hơn Báo chí của Đoàn là công cụ của Đảng và của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nên càng đóng vai trò quan trọng trong công tác giáo dục thanh niên thông quan việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu Căn cứ vào những lý do trên, chúng ta có thể thấy công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải đáp ứng các yêu cầu về mặt nội dung như:

1.3.1.1 Góp phần hình thành giá trị chuẩn mực của lớp thanh niên Việt Nam trong thời kỳ mới

Trong lịch sử dân tộc, thanh niên Việt Nam đã thể hiện rõ vai trò, sứ mệnh của mình đối với đất nước, với dân tộc Trong sự nghiệp giữ nước, những tấm gương như Trần Quốc Tuấn, Yết Kiêu đời nào cũng có; trong sự nghiệp dựng nước cũng có nhiều tấm gương thanh niên: Nguyễn Hiền đỗ trạng nguyên năm 13 tuổi, sau làm đến thượng thư Bộ Công, Lê Văn Hưu đỗ bảng nhãn năm 16 tuổi, làm đến thượng thư bộ binh .Thời kỳ đấu tranh

giải phóng dân tộc, những lớp thanh niên ưu tú đầu tiên đã đi đầu trong phong trào tổ chức và đấu tranh cách mạng Những Lý tự Trọng, Nguyễn Đức Cảnh và biết bao người con anh dũng khác đã cống hiến cả tuổi thanh xuân của mình cùng đồng bào cả nước, giành lại độc lập tự do cho dân tộc Rồi những người con trung kiên như Võ Thị Sáu, Nguyễn Viết Xuân, Nguyễn Văn Trỗi cùng lớp lớp thanh niên sẵn sàng dấn thân cho cuộc đấu tranh bảo

vệ nền độc lập dân tộc, cho sự thống nhất toàn vẹn nước nhà Những phong trào hành động cách mạng đã phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tinh thần tình nguyện, khơi dậy tiềm năng to lớn của thanh niên tích cực tham gia thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao

1.3.1.2 Góp phần kích thích, động viên tư tưởng, khích lệ hành vi tích cực, đẩy lùi hành vi tiêu cực

Bản tính của con người luôn luôn biết hướng thiện, luôn mong muốn mình tốt đẹp hơn, hoàn thiện hơn Vì vậy, con người luôn luôn phải học hỏi người khác, luôn phải soi vào người khác tốt hơn mình để nhận ra khuyết điểm của mình mà bổ sung, sửa chữa Trong mỗi con người có phần tốt, phần xấu, không ai có cái tốt hoàn toàn và không ai có cái xấu hoàn toàn Thanh niên cũng có những đặc điểm chung đó của con người Nhìn chung thanh niên ngày nay có ý thức tích cực trong học tập, xác định học tập vừa là trách nhiệm, vừa là quyền lợi thiết thực của bản thân; nhận thức đúng đắn về giá trị, nhân cách, ý nghĩa của cuộc sống và giá trị của lao động, giá trị tinh thần hay giá trị vật chất của lao động Bên cạnh đó, vẫn còn tồn tại một bộ phận thanh niên có lối sống không phù hợp với các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đi ngược chuẩn mực đạo đức xã hội Quan niệm về giá trị đạo đức, lý tưởng sống của một bộ phận thanh niên còn mờ nhạt, thiếu tính định hướng Một bộ phận thanh niên có lối sống thực dụng, ngại gian khổ, thích hưởng

thụ, muốn thoát ly khỏi sự kiểm soát của gia đình Có sự mâu thuẫn giữa quan niệm, nhận thức của thanh niên về chuẩn giá trị đạo đức với hành vi thực tế liên quan đến tính trung thực của thanh niên Một mặt thanh niên mong đợi định hướng đến chuẩn giá trị đạo đức phù hợp nhưng mặt khác, trong các tình huống hay mối quan hệ cụ thể, những biểu hiện hành vi ứng xử trên thực tế có

sự thay đổi không tương ứng với chuẩn giá trị được xác định Vì thế, mục tiêu đặt ra cho mỗi thanh niên và nhật báo của Đoàn là phải nhân rộng cái tốt, cái tiêu biểu ấy lên và đẩy lùi cái xấu đi Việc tuyên truyền những thanh niên tiêu biểu là một trong những việc làm tích cực nhất để đẩy lùi những cái xấu trong thanh niên Việc nhật báo của Đoàn làm tốt công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu chính là một hình thức tạo ra môi trường làm mạnh, xây dựng một hình mẫu chuẩn mực để thanh niên học tập, noi theo và cùng nhân rộng các tấm gương tiêu biểu

Những tấm gương thanh niên tiêu biểu sẽ có tác dụng làm gương, làm tiêu chí để mỗi thanh niên phấn đấu đạt tới nó, đồng thời thúc đẩy tính nêu gương trong mỗi thanh niên Những chuẩn mực trừu tượng khó thuyết phục thanh niên làm theo, họ cần những con người thật, việc thật đang diễn ra hàng ngày cùng với dòng chảy của cuộc sống Những tấm gương thanh niên tiêu biểu cụ thể có tác dụng chỉ đường, có sức thuyết phục thanh niên, trở thành những hình tượng tác động thanh niên xây dựng lý tưởng sống cho bản thân

Đó chính là một biện pháp tích cực tạo dựng niềm tin cho thanh niên, giúp thanh niên xây dựng một lý tưởng sống đúng đắn, phù hợp tự vượt qua chính mình và biết tự vươn lên trong cuộc sống

Việc tuyên truyền những tấm gương thanh niên tiêu biểu không chỉ có tác dụng đối với các thanh niên chậm tiến mà còn tác dụng đối với cả những thanh niên xuất sắc, tiêu biểu, tiên tiến Những thanh niên tiêu biểu đó khi được báo chí tuyên truyền, biểu dương thì càng phải nỗ lực cố gắng phát huy

tính gương mẫu của mình để luôn là tấm gương sáng, là hình mẫu Họ sẽ luôn

là tấm gương tiên phong, phấn đấu trong công việc, cuộc sống, học tập và thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao để xứng đáng với mọi người xung quanh, nâng cao hơn nữa những thành tích đạt được, xứng đáng với sự tin tưởng của mọi người đặc biệt là trong mắt những bạn cùng trang lứa Vì vậy,

họ sẽ ít phạm điều xấu hơn, tinh thần làm việc tốt sẽ được tự hình thành, trở thành những chuẩn mực trong cuộc sống của họ và là mục đích, lý tưởng sống

để họ phấn đấu suốt đời Việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn sẽ góp phần làm giảm thanh niên chưa tiến bộ; thu hút, tập hợp thanh niên tham gia làm những điều có ích cho xã hội và cuộc sống cộng đồng Chính vì thế, việc thông tin tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu không thể thiếu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Nó giúp củng cố niềm tin của thanh niên vào một xã hội tốt đẹp, ở đó cái xấu tuy vẫn tồn tại như một tất yếu của sự phát triển, nhưng cái tốt, người tốt vẫn chiếm ưu thế trong xã hội

1.3.1.3 Góp phần xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp

Việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn luôn được Ban Bí thư Trung ương Đoàn định hướng rõ ràng, đúng trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi từng giai đoạn Báo chí của Đoàn là công cụ lãnh đạo của Đảng, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và thực hiện các chức năng cơ bản của báo chí Vì vậy, việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu phải có định hướng và theo sát sự chỉ đạo của Đảng, của Nhà nước, của Đoàn để trong từng thời kỳ khác nhau có sự thay đổi về đường hướng tuyên truyền cho phù hợp với đặc điểm của thanh niên

Trong thời chiến, chúng ta cần có những thanh niên dũng cảm, dám xả thân chiến đấu vì hòa bình độc lập, thống nhất đất nước Còn ngày nay, khi đất nước được độc lập và đang trên đường đổi mới, hội nhập với các nền kinh

tế thế giới, đất nước lại rất cần những thanh niên có những phẩm chất tiêu biểu như có tri thức, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm Thế giới thay đổi không ngừng, tiến bộ không ngừng và Việt Nam cũng đang trên con đường đổi mới, hội nhập cùng thế giới; chúng ta rất cần có những thanh niên có lý tưởng sống, giàu lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa

xã hội, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, dám nghĩ, dám làm trong lao động, học tập, có khả năng nắm bắt và sự vận dụng thành thạo những kỹ thuật hiện đại, phục vụ thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Có thể nói, lý tưởng vừa là mục tiêu cao cả mà con người hướng tới, vừa là động lực thôi thúc con người hành động Nếu thiếu lý tưởng, con người

sẽ cảm thấy mất phương hướng, cuộc đời trở nên vô vị, nhạt nhẻo Chính lý tưởng sẽ khơi dậy sự nỗ lực nhận thức, sự nồng nhiệt tình cảm, quyết tâm của

ý chí và quyết tâm trong hành động, giúp con người vươn tới mục tiêu cao cả nào đó, bất chấp gian khổ hy sinh Như vậy, trong lý tưởng đã có sự thống nhất giữa tình cảm, ý chí, hành động Nhờ đó, nó vừa có tác dụng như chiếc la bàn định hướng, vừa như một động lực mạnh mẽ thúc đẩy con người hành động một cách sáng tạo và có kết quả để đạt tới mục đích mà mình đã ấp ủ, lựa chọn, tôn thờ Cuộc sống luôn đặt ra cho mỗi người, nhất là đặt ra cho thanh niên nhiều câu hỏi cần phải giải đáp Một trong những câu hỏi lớn nhất

là mục đích sống, nói một cách dễ hiểu và gần gũi hơn là sống để làm gì? Hoặc nói một cách đơn giản như hiện nay: lý tưởng mà thanh niên đang phấn đấu là gì? Về điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên nhủ thanh niên:

“…chúng ta không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn

đấu cho Tổ quốc ta hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta…” [31,tr372] Thật vậy, lý tưởng gắn bó với thanh niên như ánh sáng mặt trời với cuộc sống như chính sự đòi hỏi tự thân Nó có vai trò quan trọng và quyết định đối với tuổi trẻ Chính vì thế, mà đa số thanh niên đều đánh giá tầm quan trọng của việc sống có lý tưởng, sống có hoài bão (64.6% cho là rất quan trọng và 28.6% cho là quan trọng) [54, tr61] Như vậy, vai trò tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên hệ thống báo chí của đoàn nói chung và nhật báo của Đoàn nói riêng càng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp thanh niên xây dựng lý tưởng và hoài bão cho bản thân

Thực tế trong những năm qua, Nhật báo của Đoàn làm tốt vai trò về công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu Đặc biệt, thông qua Cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, nhật báo của Đoàn đã có nhiều tin bài, chuyên mục viết về những tấm gương thanh niên tiêu biểu trên nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác động mạnh mẽ tới ý thức, hành động của thanh niên Việt Nam; qua những hình ảnh về tấm gương tiêu biểu đó góp phần nhân rộng những phẩm chất tốt đẹp của thanh niên tới cộng đồng

1.3.2 Yêu cầu về hình thức

1.3.2.1 Về dung lượng

Tiêu chí đầu tiên đặt ra cho cách viết bài tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu phải ngắn gọn, súc tích Bởi diện tích trang báo dành cho các bài về gương thanh niên tiêu biểu không nhiều; mặt khác cách viết ngắn ngọn sẽ giúp độc giả dễ đọc, nắm bắt thông tin nhanh chóng đặc biệt là những nét nổi bật của gương thanh niên tiêu biểu Vì độc giả là thanh niên nên họ có khả năng nắm bắt nhanh vấn đề và ít có thời gian để đọc những bài dài Vì vậy, vấn đề đặt ra là bài viết phải đúng, rõ ràng và súc tích Trong giai đoạn hiện nay, có rất nhiều thông tin quan tâm, nên các bài tuyên truyền về gương thanh

niên tiêu biểu muốn thu hút được sự quan tâm của thanh niên phải đáp ứng các tiêu chí như ngắn gọn, mạch lạc, ấn tượng và có tính định hướng rõ ràng Bên cạnh đó, chất liệu tạo nên một bài viết thường là sự kiện, tình huống, nhân vật… phải phong phú mới có thể tạo nên được bài viết dài hơi và hấp dẫn Tuy nhiên, với dạng bài viết về gương thanh niên tiêu biểu thì những chất liệu đó không nhiều nên khó có thể viết dài mà hay được

1.3.2.2 Về tính định kỳ

Qua khảo sát cho thấy, tính định kỳ của các bài viết và chuyên mục viết

về gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn có tần xuất xuất hiện chưa đồng đều

Chẳng hạn trên Báo Thanh niên và báo Tiền phong từ tháng 6/2012 - 6/2013 có số báo xuất hiện từ 1- 2 bài viết về gương thanh niên tiêu biểu, nhưng có những thời điểm có tới 2 đến 3 số báo không có bài báo nào viết về gương thanh niên tiêu biểu Về chuyên mục viết về gương thanh niên tiêu biểu thường xuất hiện khi có sự kiện lớn hoặc thực hiện các chiến dịch liên quan đến công tác đoàn và phong trào thanh niên như tháng thanh niên, chiến dịch thanh niên tình nguyện hè hằng năm Trong năm 2012, tiến tới chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X trên báo Thanh niên có chuyên mục sáng tạo trẻ và báo Tiền phong có chuyên mục hiến kế tặng Đoàn thì tần xuất xuất hiện của bài viết về gương thanh niên tiêu biểu có tính đều đặn hơn

Như vậy, để các bài tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu tác động mạnh mẽ tới nhận thức và hành động tích cực, phát huy tính nêu gương của đông đảo thanh niên thì một trong những yêu cầu hết sức quan trọng và cần thiết đối với việc duy trì thường xuyên, liên tục tần xuất xuất hiện của các tin, bài viết về gương thanh niên tiêu biểu Có như vậy mới phát huy được vai trò,

vị trí, ý nghĩa của việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn

1.3.2.3 Về phương thức phản ánh

Phương thức phản ánh của bài tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu phụ thuộc vào ý tưởng của nhà báo vào chất liệu, thông tin mà nhà báo thu thập được Nhưng dù lựa chọn cách thức phản ánh nào thì phương thức phản ánh của bài báo phải đáp ứng được các yêu cầu như: sắp xếp vị trí xuất hiện của bài báo phù hợp, dễ thu hút độc giả, sử dụng thể loại bài viết phù hợp với nhân vật và những thông tin thu thập được

Đa số các bài viết về gương thanh niên tiêu biểu được tác giả lựa chọn thể loại bài phản ánh, cách viết này mang tính chân thực cao, tạo được độ tin cậy đối với độc giả

1.3.2.4 Về các thủ pháp sử dụng ngôn ngữ

Theo các nhà khoa học: “Trong việc sử dụng ngôn ngữ của dân tộc bao giờ cũng bộc lộ tầm vóc văn hóa của nó, báo chí là môi trường rộng lớn nhất

và được xem là mẫu mực nhất để ngôn ngữ dân tộc hành chức” [1,tr7]

Theo tác giả Hoàng Anh “Việc sử dụng ngôn từ trong tác phẩm một cách chính xác, nhà báo không chỉ đạt hiệu quả giao tiếp cao, mà còn góp phần không nhỏ vào việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Vì số lượng người tiếp nhận sản phẩm báo chí đông tới mức không xác định được và họ (nhất là trẻ em) lại luôn xem các cơ quan báo chí là ngọn đèn chỉ dẫn trong việc dùng ngôn từ, cho nên ngôn ngữ báo chí càng hoàn thiện thì tiếng Việt càng có điều kiện để phát triển” [1, tr10]

Thực tế hiện nay, ngôn ngữ tiếng Việt trong một bộ phận giới trẻ đang

bị biến dạng dưới các hình thức sử dụng như: viết tiếng Việt không dấu, xen tiếng nước ngoài vào bài viết, lời nói; sử dụng quá nhiều từ viết tắt, các ký hiệu, dùng tiếng lóng… Hiện nay Internet, điện thoại di động đang lan truyền toàn cầu Vì vậy, giới trẻ có thể kết nối với nhau mọi nơi mọi lúc và học hỏi, cập nhật ngôn ngữ cho nhau rất nhanh Thứ ngôn ngữ đó được giới trẻ gọi tên

là ngôn ngữ @ - nhanh chóng lan truyền khắp nơi và tạo ra một làn sóng mạnh mẽ Việc sử dụng ngôn ngữ @ trong giới trẻ nếu không được giáo dục, tuyên truyền một cách nghiêm túc sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ tới sự trong sáng của tiếng Việt

Điểm nổi bật của các bài viết về gương thanh niên tiêu biểu là viết ngắn ngọn, từ ngữ giản dị, dễ hiểu Ngôn ngữ mang đậm màu sắc đời thường, lấy

từ lời ăn tiếng nói của nhân dân hàng ngày, những thủ pháp như chơi chữ, các biện pháp tu từ cũng được các tác giả vận dụng và phát huy có hiệu quả Có những bài viết, tác giả đã khéo léo đưa lời ăn tiếng nói vào trong bài viết làm cho nội dung vừa có tính thời sự mà ngôn ngữ vẫn dung dị, qua đó tạo cho độc giả cảm nhận được sự gần gũi, thân thiết với nhân vật Một trong những yêu cầu của việc sử dụng các thủ pháp sử dụng ngôn ngữ nhằm tạo sự đa dạng, sinh động, hấp dẫn trong việc thể hiện nội dung của các bài phản ánh về gương thanh niên tiêu biểu, lối cuốn độc giả quan tâm đến bài viết, chuyên mục liên quan nội dung cần tuyên truyền…

Về ngôn ngữ tít báo của tác phẩm, nếu tác giả khéo léo sử dụng các thủ pháp sử dụng ngôn ngữ sẽ rất dễ thu hút độc giả quan tâm đến nội dung của bài báo, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu của các bài báo

1.3.2.5 Về cách sử dụng ảnh trong bài báo, chuyên mục

Việc sử dụng ảnh trong các bài, chuyên mục viết về gương thanh niên tiêu biểu vừa làm sinh động thêm cho hình thức, vừa tạo được sự tin cậy của thông tin Vì vậy, yêu cầu sử dụng ảnh trong các bài báo viết về đề tài này phải được sử dụng thường xuyên, nội dung ảnh phải tạo được sự sinh động, tránh dùng quá nhiều ảnh dạng chân dung, như vậy sẽ tạo được hiệu quả cao trong việc minh họa cho bài viết

1.4 Những nhân tố tác động đến việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn phải đồng thời giải quyết nhiều vấn đề, xem xét nhiều yếu tố Trước hết các cơ quan báo chí, các nhà báo phải xuất phát từ định hướng của Đảng, Nhà nước, Ban Bí thư Trung ương Đoàn, tôn chỉ mục đích của báo và những điều kiện thực tế từ đó lựa chọn được phương thức và hình thức tổ chức hoạt động sao cho phù hợp

1.4.1 Những nhân tố khách quan

Đây là những điều kiện cần thiết và quan trọng để nhật báo của Đoàn, các nhà báo thực hiện tốt hơn nhiệm vụ của mình Những điều kiện khách quan được thể hiện ở một số khía cạnh:

Một là, Nhật báo của Đoàn muốn tuyên truyền được thì phải có nhiều đối tượng Đối tượng ở đây là những thanh niên tiêu biểu trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, biểu hiện thông qua các việc như: học tập, lao động, nghiên cứu khoa học, tình nguyện và các phong trào hành động cách mạng do Đoàn phát động Thông qua các phong trào hành động cách mạng, các cuộc vận động đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, điển hình trên khắp các lĩnh vực, ngành nghề và các đối tượng thanh niên khác nhau Thực tế, ở giai đoạn nào, thời kì nào cũng có những thanh niên tiêu biểu Nếu nhật báo của Đoàn biết quan tâm, kịp thời phát hiện, bảo vệ và vun đắp, đúc rút kinh nghiệm, bài học về tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu bằng nhiều hình thức, phát động thành các phong trào thi đua và học tập làm theo

Hai là, cùng với việc tạo ra các phong trào, phát động và cổ vũ phong trào Đảng, Nhà nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần có những cơ chế chính sách tạo điều kiện thuận lợi để nhật báo của Đoàn tiếp cận, nắm bắt kịp thời

để có thể tuyên truyền những tấm gương tiêu biểu, điển hình một cách có hiệu

quả, đúng sự chỉ đạo Tạo điều kiện chính là tạo ra môi trường để các nhà báo chủ động sáng tạo: định hướng tuyên truyền cụ thể, rõ ràng, cung cấp thông tin đầy đủ, tạo sự thuận lợi để tiếp cận các đối tượng; chế độ chính sách phù hợp đối với người làm báo, trang bị các phương tiện làm việc Cũng cần lưu ý việc khuyến khích, động viên kịp thời những nhà báo, phóng viên thực hiện tốt việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu Nghĩa là nhật báo của Đoàn thực hiện tốt việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu, điển hình đẩy lùi những thói hư tật xấu của thanh niên cũng được khen thưởng đúng mức Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng cần quan tâm theo dõi để có thể phê phán và có những hình thức xử lý thích đáng đối với những trường hợp tuyên truyền sai hoặc những trường hợp gây bất lợi cho phong trào chung, thậm chí

bỏ xót những đối tượng thật sự tiêu biểu cần được tuyên truyền

Ba là, Cơ quan quản lý báo chí của Đoàn cần quan tâm đưa việc tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu vào chương trình hành động của mình; từ

đó có kế hoạch và cơ chế chỉ đạo cụ thể, đôn đốc, theo dõi chặt chẽ hoạt động báo chí của phóng viên, nhà báo cũng như cơ quan báo chí Từng thời gian có

sơ kết, tổng kết, phát động thi đua để nhật báo của Đoàn và các nhà báo tham gia Tổ chức các cuộc thi viết, sáng tác về các đề tài về gương thanh niên tiêu biểu trên các lĩnh vực khác nhau Mở rộng các lớp bồi dưỡng, trao đổi thường xuyên nghiệp vụ viết về gương thanh niên tiêu biểu, điển hình Thông tin thường xuyên về tình hình thanh niên, đặc điểm của thanh niên từng giai đoạn, từng thời kỳ, xu hướng, nhu cầu và những vấn đề mà thanh niên quan tâm; tình hình kinh tế - xã hội, định hướng tuyên truyền đối với cơ quan báo chí và các phóng viên, nhà báo

Những yếu tố đó chính là những điều kiện không thể thiếu được để nhật báo của Đoàn và các nhà báo làm trong các cơ quan báo chí của Đoàn thực hiện có hiệu quả vai trò của mình

1.4.2 Những nhân tố chủ quan

Muốn tuyên tuyên tuyền gương thanh niên tiêu biểu trên nhật báo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đạt hiệu quả, vấn đề đặt ra là phải có cái nhìn nhận đúng đắn về vấn đề này, bên cạnh đó cần nâng cao năng lực, kiến thức, thái

độ và bản lĩnh của người làm báo Đây là vấn đề hết sức cần thiết và là một đòi hỏi bức xúc vì:

Việc phát hiện và tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu là một công việc đòi hỏi nhiều tài năng, nhạy cảm chính trị và tinh thần trách nhiệm cao Bởi lẽ, những thanh niên tiêu biểu không chỉ nằm trong những sự kiện phi thường, những người xuất chúng mà nó nằm trong cái rất bình thường, trong cuộc sống hàng ngày, thậm chí còn nằm trong cái bề ngoài tưởng trừng như gai góc ngược chiều, nghịch lý Cũng có thể thanh niên tiêu biểu, tiên tiến, điển hình chỉ là một chiều hướng, điểm sáng nhưng ta cần phát hiện và nắm bắt được xu thế phát triển tất yếu của nó Việc phát hiện ra những con người tiêu biểu cần được tuyên dương hay phê phán được hình thành từ việc nghiên cứu, quan sát, phân tích từ nhiều nguồn thông tin khác nhau: như qua các phong trào hành động cách mạng, các cuộc vận động, chiến dịch thanh niên tình nguyện của Đoàn, báo cáo kết quả hoạt động của các tỉnh, thành đoàn trong cả nước, qua các phương tiện thông tin đại chúng, tự phát hiện, điều tra Quá trình khai thác, khám phá gương thanh niên tiêu biểu là một quá trình lao động công phu, nghiêm túc và trách nhiệm

Đối tượng tác động của báo chí là đông đảo quần chúng và hiệu quả của báo chí xét đến cùng là sự tác động của báo chí đến xã hội, đến con người, làm cho cái mới, cái tiến bộ chiếm ưu thế tuyệt đối trong nhận thức và hành vi của đông đảo nhân dân và đặc biệt là đối tượng thanh niên, bởi họ là tương lai của đất nước và của sự phát triển Do đó, những tấm gương thanh niên tiêu biểu phải là con người có thật, gắn với việc thật, cái đúng và cái

chân lý Đó phải là thái độ, trách nhiệm, tình cảm của người làm báo trước những sự việc diễn ra xung quanh Vì những sự việc ấy không thể do nhà báo

tự tạo ra mà đó là những sự việc gắn với con người cụ thể thông qua các phong trào hành động cách mạng, qua sự việc hàng ngày của cuộc sống Thực

tế ấy đòi hỏi nhà báo phải có cái nhìn biện chứng để nắm bắt được bản chất, đặc điểm, chiều hướng phát triển của sự vật hiện tượng trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định Điều đặc biệt quan trọng đối với những nhà báo làm trong

cơ quan báo chí của đoàn gắn liền với thanh niên và các hoạt động của họ càng đòi hỏi các nhà báo, phóng viên phải hiểu được họ, hiểu được các hoạt động mà họ đang làm, thậm chí cùng lăn xả để tham gia các hoạt động với họ

để thấy được, hiểu được tâm tư, nhiệt huyết cũng như sức trẻ mà họ cống hiến cho xã hội, cho cộng đồng với một tấm lòng trong sáng, tình nguyện Trong thời kỳ mới, báo chí không thể không tính đến những con người mới, con người tiêu biểu trong sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích vật chất với yếu tố lý tưởng xã hội vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

Thứ hai, tuyên truyền gương thanh niên tiêu biểu cũng rất cần sự dũng cảm, chịu đựng khó khăn, gian khổ Bởi những hoạt động mà thanh niên tham gia tổ chức như (tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, tham gia phát triển kinh

tế xã hội ) là những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo Để cảm nhận, chứng kiến và cùng chia sẻ cuộc sống khó khăn của nhân dân cũng như chứng kiến những việc làm, cống hiến của thanh niên vì cuộc sống cộng đồng đòi hỏi bắt buộc nhà báo cùng tham gia Mặt khác, chẳng có mô hình nào, sáng kiến nào ngay từ đầu đã hoàn thiện để nhà báo có thể đưa tin một cách dễ dàng Lăn lộn với phong trào, hòa mình vào cuộc sống cộng đồng đòi hỏi nhà báo phải có lòng dũng cảm, nhiệt tình, hăng say lao động, toàn tâm,