Vẫn còn không ít tổ chức cơ sở đảng yếu kém, năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước và cấp ủy cấp trên còn yếu, chư
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Trang 3tự nhiên, được nhân dân thừa nhận, lịch sử chấp nhận và giao phó sứ mệnh
mà không một lực lượng nào có thể thay thế được
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ trung thành của nhân dân Người căn dặn: Đảng phải luôn nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, phải luôn tự chỉnh đốn để hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang
Trong hơn 83 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến đã trở thành một nước độc lập, tự do, phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa Nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội Đất nước ta đã ra khỏi tình trạng kém phát triển, thế và lực của đất nước không ngừng được nâng cao, quan hệ quốc tế không ngừng được mở rộng Điều đó đã khẳng định ý nghĩa
to lớn của việc nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng
Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, hầu hết các tổ chức đảng
và đội ngũ cán bộ, đảng viên đã thể hiện tốt vai trò lãnh đạo, vững vàng trước những khó khăn, thử thách Song, mặt trái của cơ chế thị trường cũng tạo ra những tiêu cực, khó khăn không nhỏ, đang đặt ra những vấn đề bức xúc ở mọi lĩnh vực, ngay cả trong bản than tổ chức của đảng và trước hết là các tổ chức
Trang 4cơ sở đảng Vẫn còn không ít tổ chức cơ sở đảng yếu kém, năng lực lãnh đạo
và tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước và cấp ủy cấp trên còn yếu, chưa đủ sức phát hiện, giải quyết những vấn đề phức tạp xảy ra ở cơ sở; một bộ phận đảng viên thoái hóa, biến chất, phai nhạt lý tưởng , vi phạm kỷ luật; một số tổ chức cơ sở đảng không phát huy được vai trò lãnh đạo của mình; sinh hoạt đảng bộ, chi bộ thiếu nội dung, xơ cứng, hình thức; vai trò là hạt nhân chính trị của cấp ủy bị
lu mờ, thiếu sức chiến đấu; công tác giáo dục, vận động quần chúng chậm được đổi mới; đội ngũ làm công tác đảng ở cơ sở chưa được chăm lo đúng mức, trình độ năng lực chưa đáp ứng với yêu cầu của nhiệm vụ Điều đó cho thấy cần phải quán triệt sâu sắc hơn nữa nội dung Nghị quyết Đại hội lần thứ
XI của Đảng về tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đội ngũ cán bộ, đảng viên đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ giai đoạn cách mạng mới
Đảng bộ khối các cơ quan Thành phố Hà Nội, bao gồm gồm các chi, đảng bộ các Ban Đảng, Văn phòng Thành uỷ, các cơ quan chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, nghề nghiệp và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND Thành phố; có nhiệm vụ lãnh đạo công tác xây dựng Đảng trong toàn Đảng bộ khối Trong 5 năm 2006 – 2010, thực hiện các Nghị quyết của Trung ương, Thành uỷ, Chương trình số 02 –CTr/TU của
Thành uỷ về “Tạo bước chuyển biến mạnh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng giai
đoạn 2006 – 2010” và Nghị quyết Đại hội X của Đảng bộ Khối, công tác xây
dựng Đảng gắn với thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” được triển khai toàn diện, tích cực đạt nhiều
kết quả quan trọng; công tác giáo dục chính trị tư tưởng được chú trọng, các
tổ chức cơ sở đảng thường xuyên được củng cố, kiện toàn, hoạt động có hiệu
Trang 5quả; năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, chất lượng đảng viên từng bước được nâng cao; công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh đạt kết quả tốt; công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; các đoàn thể chính trị -
xã hội hoạt động có nhiều tiến bộ
Tuy nhiên, trước yêu cầu mới, vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng chưa ngang tầm, vẫn còn nhiều hạn chế: công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng hiệu quả chưa cao; vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng còn
mờ nhạt; nội dung, phương pháp sinh hoạt chi bộ đảng chậm được đổi mới, tính chiến đấu và chất lượng sinh hoạt chưa cao; chế độ tự phê bình và phê bình không được duy trì thường xuyên, chưa chú trọng đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát, nhất là việc kiểm tra đảng viên và tổ chức cơ sở đảng
có dấu hiệu vi phạm, vẫn còn đảng viên vi phạm về kỷ luật…
Để góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Nghị quyết Đại hội lần thứ XV Đảng bộ Thành phố và Nghị quyết Đại hội XI Đảng
bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội, việc tập trung nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở Đảng là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết hiện nay Với lý do đó và là một cán bộ công tác tại Đảng ủy, tác giả
chọn đề tài “Nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực
thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ
chuyên ngành Chính trị học
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng là vấn đề được sự quan tâm sâu sắc của các nhà hoạt động thực tiễn cũng như các nhà khoa học,
đã có một số đề tài, công trình, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ và nhiều bài viết về vấn đề này, có thể kể đến các công trình sau:
Trang 61 Một số sách, bài viết của các nhà nghiên cứu, các cán bộ lãnh đạo quản lý
- “Mấy vấn đề về xây dựng Đảng vững mạnh đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ mới”, Vũ Oanh, Nxb CTQG, Hà Nội 1999
- “Đổi mới về phương thức lãnh đạo của Đảng”, Lê Đức Bình, Tạp chí
Xây dựng Đảng, số 9/2000
- “Nâng cao sức chiến đấu và vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường
mối quan hệ máu thịt với nhân dân, Đảng - dân một ý chí”, Lê Khả Phiêu,
Tạp chí Cộng sản, 4/2000
- “Sự gắn bó máu thịt giữa Đảng và nhân dân, nguồn sức mạnh vô tận
của Đảng”, TS Đào Duy Quát, Báo nhân dân, 02/02/2000
- “Tiêu chuẩn Đảng viên và những vấn đề bức thiết trong công tác
Đảng viên hiện nay”, PGS TS Tô Huy Rứa, Hội thảo đề tài KX- 05, ngày
11/01/1999
- “Tiếp tục thực hiện nhiệm vụ then chốt, tạo bước chuyển biến cơ bản trong
công tác xây dựng Đảng”, Nguyễn Đức Hạt, Tạp chí Xây dựng Đảng, 5/2006
- “Vận dụng tư tưởng của Lênin về Đảng cầm quyền vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta trong thời kỳ đổi mới”, GS TS Dương Xuân Ngọc,
Tạp chí Lý luận chính trị, 6/2006
- “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy
sức mạnh toàn dân tộc đẩy mạnh công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển”, Nông Đức Mạnh, Tạp chí Xây dựng Đảng,
5/2006
- “Để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong
thời kỳ mới”, Trương Thị Mỹ Trang, Tạp chí Xây dựng Đảng, 2+3/ 2007
-“Biện pháp xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh” Vũ Cao Hội, Tạp
chí Kiểm tra, 2/2007
Trang 7- “Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới
đất nước”, PGS TS Nguyễn Trọng Phúc, Nxb, CTQG, Hà Nội 1999
2 Một số luận án, luận văn
Có nhiều luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ đề cập đến việc đổi mới
phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ
sở đảng trong các lĩnh vực ở nông thôn, doanh nghiệp, trong các lực lượng vũ trang, quân đội như:
- “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn (cấp xã) vùng
Đồng bằng Sông Hồng”, Luận án Tiến sĩ của Đỗ Minh Ngọc, Học viện
CTQG Hồ Chí Minh
- “Nâng cao năng lực cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã vùng Đồng bằng
Bắc bộ nước ta hiện nay”, luận văn thạc sĩ của Mai Đức Ngọc, chuyên ngành
chính trị học, mã số 05 01 10, năm 2002, Học viện CTQG Hồ Chí Minh
- “Vị trí vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong hệ thống
chính trị Việt Nam”, luận văn thạc sĩ của Nguyễn Văn Giang, chuyên ngành
chính trị học, mã số 05 05 01, 2000, tại Học viện CTQG Hồ Chí Minh
3 Một số đề tài nghiên cứu khoa học
- “Phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước”, đề tài cấp bộ, cơ quan chủ trì,
Học viện Hành chính Quốc gia, Hà Nội 2001, Chủ nhiệm PGS Trần Đình Huỳnh
- “Đảng cầm quyền trong thời đại ngày nay và những vấn đề rút ra cho
công cuộc đổi mới và chỉnh đốn Đảng ta”, đề tài cấp bộ, Hà Nội 1993 do GS
Đậu Thế Biểu làm chủ nhiệm và PGS Mai Trung Hậu làm thư ký khoa học,
cơ quan chủ trì Viện nghiên cứu khoa học - Học viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
- “Bảy mươi năm Đảng Cộng sản Việt Nam”, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia, Hà Nội 2000
Trang 8- “Đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng
trong Doanh nghiệp Nhà nước" Đề tài cấp bộ, cơ quan chủ trì Phân viện Báo
chí và Tuyên truyền (nay là Học viện Báo chí và Truyên truyền), năm 2002, chủ nhiệm đề tài là PGS.TS Dương Xuân Ngọc
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những nội dung phong phú về Đảng, xây dựng Đảng, vai trò lãnh đạo, phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo chính trị của tổ chức cơ sở đảng, nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu về tổ chức cơ sở đảng thuộc đảng bộ khối các cơ quan thành phố
Hà Nội
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
a Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò lãnh đạo của các
tổ chức cơ sở đảng, luận văn phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng thuộc Đảng
bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội hiện nay
b Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức sơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố
Hà Nội
- Phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra về vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội
- Đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Trang 9- Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố trong giai đoạn hiện nay
- Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối khối các cơ quan Thành phố Các số liệu dùng để phân tích thực trạng các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ Khối được tác giả khảo sát và tổng hợp theo các báo cáo tổng kết hàng năm của Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội từ năm 2008 đến nay (từ khi thực hiện Nghị quyết số 11 của Chính Phủ về việc hợp nhất Thành phố Hà Nội và Tỉnh Hà Tây)
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
a Cơ sở lý luận
Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Đảng và công tác đảng
b Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, phương pháp lôgíc - lịch sử, phân tích - tổng hợp, quy nạp tổng hợp, thống kê và đối chiếu so sánh
6 Những đóng góp và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
- Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các
cơ quan Thành phố Hà Nội
- Trên cơ sở phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra, luận văn đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội
Trang 10- Kết quả của luận văn có thể làm tài liệu nghiên cứu và học tập chuyên ngành Chính trị học
7 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và mục lục, đề tài gồm 3 chương
Trang 11Chương 1 VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG TRỰC THUỘC ĐẢNG BỘ KHÔI CÁC CƠ QUAN THÀNH PHỐ HÀ NỘI –
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Một số vấn đề lý luận về tổ chức cơ sở đảng
1.1.1 Khái niệm tổ chức cơ sở đảng
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI thông qua ngày 19/1/2011 đã ghi rõ: “Tổ chức cơ sở đảng là tổ chức đảng được lập tại đơn vị cơ sở hành chính, sự nghiệp, kinh tế hoặc công tác, đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh…”
“Ở đơn vị xã, phường, thị trấn có từ 3 đảng viên chính thức trở lên, lập
tổ chức cơ sở đảng (trực thuộc cấp ủy cấp huyện) Ở cơ quan, doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, đơn vị quân đội, công an và các đơn vị khác có
từ 3 đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức đảng (tổ chức cơ sở đảng hoặc chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở) Cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, quyết định tổ chức đảng đó trực thuộc cấp ủy cấp trên nào cho phù hợp; nếu chưa
đủ 3 đảng viên chính thức thì cấp ủy cấp trên trực tiếp giới thiệu đảng viên sinh hoạt ở tổ chức cơ sở đảng thích hợp”
Tổ chức cơ sở đảng gồm đảng bộ cơ sở và chi bộ cơ sở
Tổ chức cơ sở đảng dưới 30 đảng viên, lập chi bộ cơ sở, có các tổ đảng trực thuộc
Tổ chức cơ sở đảng có từ 30 đảng viên trở lên, lập đảng bộ cơ sở, có các chi bộ trực thuộc đảng ủy
Những trường hợp: lập đảng bộ cơ sở trong đơn vị cơ sở chưa đủ ba mươi đảng viên; lập chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở có hơn ba mươi đảng
Trang 12viên; lập đảng bộ bộ phận trực thuộc đảng ủy cơ sở thì phải báo cáo và được cấp ủy cấp trên đồng ý
Tổ chức cơ sở đảng ở các cơ sở xã, phường, thị trấn cứ sau 5 năm hoạt động thì tiến hành đại hội đại biểu hoặc đại hội toàn thể đảng viên (ở các loại
cơ sở khác thì trong 5 năm tiến hành đại hội 2 lần) để kiểm điểm công tác nhiệm kì qua, đề ra chương trình công tác nhiệm kì tới, bầu đảng uỷ, hoặc chi
uỷ cơ sở mới và bầu đại biểu dự đại hội đại biểu đảng bộ cấp trên Trường hợp đặc biệt, khi đảng uỷ cơ sở xét thấy cần, hoặc khi có trên một nửa số tổ chức đảng trực thuộc (chi bộ, tổ đảng) yêu cầu và được cấp uỷ cấp trên trực tiếp đồng ý thì đảng uỷ cơ sở triệu tập đại hội đại biểu hoặc đại hội đảng viên bất thường Đại biểu dự đại hội bất thường là các cấp uỷ viên đương nhiệm, đại biểu đã dự đại hội đại biểu đảng bộ đầu nhiệm kì, đang sinh hoạt tại đảng bộ, đủ tư cách Dự đại hội đảng viên bất thường là những đảng viên của đảng bộ đó
Vậy tổ chức cơ sở đảng là tổ chức của Đảng ở các xã, phường, thị trấn,
cơ quan, hợp tác xã, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, đơn vị cơ sở trong quân đội, công an và các đơn vị cơ sở khác có từ ba đảng viên chính thức trở lên.
1.1.2 Vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng
Trong vai trò của những người đặt nền móng xây dựng học thuyết về Đảng Cộng sản, C.Mác và Ăngghen đã đề cập tới vấn đề chi bộ là nền tảng của Đảng Điều lệ Liên đoàn những người Cộng sản đã ghi: “Về cơ cấu, Liên đoàn gồm chi bộ, khu bộ, tổng bộ, Ban chấp hành Trung ương và Đại hội”, đồng thời khẳng định: “Phải biến mỗi chi bộ của mình thành trung tâm và hạt nhân của các hiệp hội công nhân” [43, tr.348], nếu các chi bộ này bị buông lỏng về mặt tổ chức sẽ dẫn đến cắt đứt liên lạc với Ban chấp hành Trung ương, làm cho Đảng “mất chỗ dựa vững mạnh và duy nhất” Như vậy, tuy chưa có một hệ thống quan điểm đầy đủ nhưng các ông đã bước đầu khẳng
Trang 13định vị trí, vai tròđặc biệt của tổ chức cơ sở đảng và từ đó phải nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức ấy
V.I.Lênin là người phát triển tư tưởng của Mác - Ăngghen.Trong lĩnh vực xây dựng đảng kiểu mới, V.I.Lê-nin đã có nhiều cống hiến về lý luận và thực tiễn Khi nói về tổ chức, Người nhấn mạnh: “Hãy cho chúng tôi một tổ chức những người cách mạng, và chúng tôi sẽ đảo ngược nước Nga” [43, tr.162], nếu không có một tổ chức của những người cách mạng thì không thể
hệ chặt chẽ với nhau và với Trung ương Đảng” [47, tr.232] Và theo Người, những chi bộ ấy: phải làm công tác cổ động, tuyên truyền, công tác tổ chức, phải thích nghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, với mọi tầng lớp quần chúng lao động Thông qua thực tiễn ở cơ sở để kiểm nghiệm chủ trương, đường lối và để bổ sung, phát triển đường lối của Đảng, lấy kết quả hoạt động thực tế làm thước đo đánh giá sự lãnh đạo của Đảng và các tổ chức đảng
Trong nhiều tác phẩm viết trước Cách mạng Tháng Mười Nga, Người cho rằng, các nhà máy, công xưởng nơi tập trung giai cấp công nhân là thành trì của cách mạng Do vậy, Đảng phải thiết lập cơ sở của mình và ở đây
Trang 14“nhóm những nhà cách mạng - công nhân nhất định cũng phải là hạt nhân và người lãnh đạo” [44, tr.17] Sau này, khi Đảng Cộng sản Nga trở thành đảng cầm quyền, Lênin chăm lo xác lập vai trò lãnh đạo của các tiểu tổ công nhân dân chủ - xã hội, phát triển những tiểu tổ đó thành những chi bộ không chỉ trong các nhà máy, công xưởng mà còn ở tất cả các đơn vị cơ sở trong hệ thống tổ chức xã hội Người viết: “Những chi bộ ấy liên hệ chặt chẽ với nhau
và với Trung ương Đảng, phải trao đổi kinh nghiệm lẫn cho nhau, phải làm công tác cổ động, phải thích nghi với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội với tất
cả mọi loại và mọi tầng lớp quần chúng lao động, những chi bộ ấy phải thông qua công tác muôn hình, muôn vẻ đó mà rèn luyện bản thân mình, rèn luyện đảng, giai cấp, quần chúng một cách có hệ thống” [47, tr.232-233]
Đặc biệt, trong thời kì Đảng tập trung lãnh đạo xây dựng và phát triển kinh tế, theo Lênin, các chi bộ phải là những pháo đài trên mặt trận này và có trách nhiệm “đem hết sức lực, đem hết sự chú ý để tạo ra, để phát huy một tính chủ động lớn hơn ở cơ sở” [48, tr.279] Người cho rằng chỉ bằng con đường thực hiện nhiều biện pháp nâng cao vai trò của tổ chức đảng, phát huy tính chủ động, sáng tạo của cơ sở thì những nhiệm vụ, mục tiêu của chính sách kinh tế của Nhà nước Xô Viết mới được thực hiện trong thực tiễn và giành thắng lợi
Vận dụng sáng tạo những nguyên lý xây dựng Đảng của Chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, trong mọi giai đoạn hoạt động của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh các chi bộ, đảng bộ cơ sở dù được thành lập ở loại hình nào trong xã hội đều có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, vì thế chất lượng của tổ chức cơ sở đảng là một trong những nhân tố quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Người khẳng định tổ chức cơ sở đảng có vị trí là “nền tảng” của Đảng,
có vai trò là “hạt nhân chính trị” ở cơ sở, là “sợi dây chuyền” để Đảng mật
Trang 15thiết liên hệ với quần chúng: “Đối với Đảng ta xây dựng chi bộ cho tốt, cho vững là điều vô cùng quan trọng, muốn làm nhà cho tốt phải xây dựng nền móng cho vững, muốn thực hiện kế hoạch tốt phải chăm lo củng cố chi bộ Thực tế cho thấy chỗ nào chi bộ tốt công việc trôi chảy, chỗ nào chi bộ yếu công việc xộc xệch” [52, tr.524]
Người nói: “Đảng cũng ở trong xã hội”, Đảng là một cơ thể sống, tồn tại và phát triển theo quy luật khách quan Do đó, không phải ở đâu và khi nào tổ chức đảng và đảng viên đều tốt, đều xuất sắc, vì vậy mà Người chỉ rõ:
“Chúng ta phải phê bình nghiêm khắc những chi bộ kém Ở những chi bộ ấy
có những đảng viên không gương mẫu, nội bộ thiếu đoàn kết, xa rời quần chúng Chẳng những không làm đúng mà có nơi, có lúc còn làm trái ngược đường lối, chính sách của Đảng… Tệ hơn nữa là trong những chi bộ ấy có một số đảng viên và cán bộ, có cả cán bộ cao cấp, cán bộ lãnh đạo quan liêu, mệnh lệnh nặng Đảng cần phải thi hành kỷ luật nghiêm khắc những cán bộ mắc sai lầm đó” [55, tr.79] Với mỗi tổ chức đó, Người dạy: “Phải thật sự mở rộng dân chủ… Phải luôn luôn dùng cách thật thà tự phê bình và thẳng thắn phê bình, nhất là phê bình từ dưới lên” [53, tr.269]; “các huyện ủy, thành ủy, tỉnh ủy cần đi sâu, đi sát đến các chi bộ, cần phải giúp đỡ các chi bộ một cách thiết thực” [55, tr.274]; “mỗi chi bộ phải là hạt nhân lãnh đạo quần chúng ở cơ
sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy được trí tuệ
và lực lượng vĩ đại của quần chúng Mỗi cấp bộ của đảng phải là một cơ quan lãnh đạo vững chắc ở địa phương, theo đúng đường lối chính sách của Trung ương” [54, tr.8]…
Kế thừa tư tưởng đó, Đảng đã vận dụng vào thực tiễn xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam Xác định tổ chức cơ sở đảng là cấp tổ chức nền tảng của Đảng, là nơi xuất phát, hình thành cơ sở thực tiễn và lý luận cho những chủ chương, đường lối, chính sách, nghị quyết của Đảng và cũng là nơi tổ chức
Trang 16thực hiện, đưa đường lối của Đảng vào thực tiễn sinh động của cuộc sống, vật chất hoá nó bằng các mục tiêu cụ thể phục vụ cho đời sống con người, nó là nơi mở đầu cũng là nơi kết thúc: từ thực tiễn cách mạng đặt ra và mục tiêu
cách mạng giải quyết Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói :” Muốn làm nhà
cho tốt phải xây dựng nền cho vững “ [53, tr.114]
Tổ chức cơ sở đảng là một cấp trong hệ thống tổ chức chặt chẽ của Đảng từ Trung ương đến cơ sở, nó chịu sự chi phối, lãnh đạo của cấp trên; nó phục tùng nguyên tắc tổ chức của Đảng nhưng có vai trò to lớn đối với quá trình hoạt động của Đảng Tổ chức cơ sở đảng là nơi kiểm nghiệm, đáng giá thực chất sự đúng, sai, thành, bại của phong trào, của đường lối, chính sách của Đảng; tổ chức cơ sở là nơi cơ quan các đảng viên thi hành nhiệm vụ của mình, từ khâu phản ánh hiện thực, yêu cầu của cuộc sống và lãnh đạo giải quyết các yêu cầu đó bằng phương thức, phương pháp lãnh đạo của Đảng Xét cho đến cùng, tổ chức cơ sở đảng là nơi kiểm chứng các tiêu chuẩn chân lý
Với vị trí quan trọng như vậy nên chủ tịch Hồ Chí Minh đã kết luận:” Chi bộ
là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt “ [55, tr.149]
Quan điểm, tư tưởng đó đã xuyên suốt quá trình phát triển của Đảng, được đại hội toàn quốc lần thứ IV khẳng định và rút ra bài học kinh nghiệm
về xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong điều kiện cách mạnh xã hội chủ nghĩa ; các đại hội tiếp theo đã làm phong phú, sâu sắc thêm tư tưởng này Đại hội VI
của Đảng nêu rõ : “Những thành tựu đã đạt được, những tiềm năng được khai
thác, những kinh nghiệm có giá trị đều bắt nguồn từ từ sự nỗ lực phấn đấu của quần chúng ở cơ sở mà hạt nhân lãnh đạo là tổ chức đảng đã hạn chế những thành tựu của cách mạng “ [55, tr.114]
Đại hội toàn quốc lần thứ VI mở đầu cho công cuộc đổi mới toàn diện của Đảng, của đất nước đến nay đã giành được những thành tựu đáng kể, đồng thời quá trình đó cũng bộc lộ ra những khuyết điểm, yếu kém của Đảng
Trang 17ta, trong đó có trách nhiệm của các tổ chức cơ sở đảng Chính vì vậy, công cuộc đổi mới toàn diện đang đặt ra những yêu cầu chất lượng ngày càng cao đối với các tổ chưc cơ sở đảng Những quan điểm, chính sách của đổi mới của Đảng và Nhà nước ta trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế xã hội theo hướng dân chủ hoá, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của đơn vị cơ sở, khai thác tốt tiềm năng lao động, tài nguyên cơ sở vật chất - kỹ thuật… nhằm phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà nhân dân ta đã lựa chọn Sự nghiệp đó càng đề cao vị trí nền tảng của các đảng bộ cơ sở trong hệ thống tổ chức và trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Nghị quyết lần
thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VI) đã nêu :”Trong điều
kiện chuyển sang thực hiện cơ chế quản lý mới, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của các đơn vị kinh tế cơ sở, mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, các tổ chức cơ sở đảng phải thật sự là hạt nhân lãnh đạo chính trị trong các tập thể lao động…” Với vai trò đó, các đảng bộ cơ sở phải nâng cao
năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, bảo đảm công cuộc đổi mới được thực hiện trên thực tế ở đơn vị cơ sở ; đồng thời, từ thực tiễn cuộc sống, đóng góp ý kiến với Đảng và Nhà nước để hoàn chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách và pháp luật
Lý luận và thực tiễn chứng minh, dù ở giai đoạn nào trên con đường phát triển của cách mạng do Đảng lãnh đạo, với vị trí nền tảng của mình, các đảng bộ cơ sở luôn có vai trò là hạt nhân lãnh đạo chính trị, là người đảm bảo cho đường lối, chính sách của Đảng được tổ chức thực có kết quả ở đơn vị cơ
sở và là cấp tổ chức trực tiếp tiến hành xây dựng nội bộ Đảng Đất nước đang đứng trước thời cơ và vận hội lớn nhưng đồng thời cũng đang gặp khó khăn, thác thức không nhỏ, vì vậy tình hình đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân phải vượt qua những khó khăn và thách thức để chớp lấy thời cơ giành lấy vận hội
Trang 18Đảng phải kiên trì mục tiêu cách mạng, khắc phục khó khăn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, và trước hết là ở các tổ chức cơ sở đảng để xứng đáng với vị trí, vai trò là hạt nhân chính trị các đơn vị cơ sở trong hệ
thống tổ chức xã hội nước ta Vị trí, vai trò hạt nhân chính trị thực chất là sự
lãnh đạo toàn diện, là bằng thực tiễn của mình lãnh đạo mọi tổ chức đoàn thể, lãnh đạo mọi tầng lớp nhân dân thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng, đảm bảo cho đường lối đổi mới trở thành thực tiễn sinh động trong đời sống; và đồng thời, từ thực tiễn cuộc sống đóng góp vào quá trình hoàn thiện đứng đắn, đầy đủ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
Như vậy, có thể thấy vị trí của tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở Đồng thời vai trò của tổ chức cơ sở đảng
nối liền Đảng với nhân dân; là nơi giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ cho Đảng; nơi xuất phát để cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng; nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật ấy
Tóm lại, vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng được khái quát và khẳng
định ở những nội dung sau:
- Tổ chức cơ sở đảng là cầu nối các cơ quan lãnh đạo của Đảng đối với quần chúng nhân dân Mọi tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân thông qua tổ chức cơ sở đảng mà được phản ánh lên tổ chức đảng cấp trên
- Tổ chức cơ sở đảng là nơi trực tiếp đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng và tổ chức cho quần chúng thực hiện thắng lợi trong thực tiễn
- Tổ chức cơ sở đảng là nơi trực tiếp giáo dục, rèn luyện, kết nạp, sàng lọc đảng viên; nơi đào tạo cán bộ cho Đảng; nơi xuất phát đề cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội
Trang 19- Tổ chức cơ sở đảng là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng, nơi bảo đảm tính tiên phong, tính trong sạch của Đảng; là nơi mà mọi hoạt động xây dựng nội bộ Đảng được tiến hành; là trung tâm đoàn kết nội bộ Đảng và tập hợp đoàn kết quần chúng nhân dân
1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng
Khi có chính quyền, Đảng là người thiết lập hệ thống chính trị, lãnh đạo hệ thống chính trị đó, đồng thời là một bộ phận của hệ thống chính trị Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, dù được thành lập ở loại hình nào, chi bộ
cơ sở hay đảng bộ cơ sở đều có hai chức năng: chức năng hạt nhân chính trị ở
cơ sở và chức năng xây dựng nội bộ Đảng
Với chức năng là hạt nhân chính trị, tổ chức cơ sở đảng là nơi đảm bảo tính chất lãnh đạo chính trị của Đảng trên tất cả các lĩnh vực hoạt động của đơn vị cơ sở Tính chất lãnh đạo chính trị được biểu hiện ở những mặt sau:
- Trên cơ sở quán triệt và vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị và nắm vững đặc điểm của địa phương, đơn vị, tổ chức cơ sở đề ra mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác, biện pháp thực hiện tại cơ sở; đồng thời, nắm vững tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân phản ánh cho Đảng và Nhà nước để định ra đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn
- Định hướng xây dựng tổ chức và hoạt động của chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế, xã hội theo đúng quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và lãnh đạo tổ chức thực hiện có hiệu quả
- Định hướng tư tưởng, chính trị cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; uốn nắn những lệch lạc, ngăn chặn những tiêu cực, khẳng định và ủng hộ nhân tố mới
Trang 20trong hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị và các tổ chức quần chúng tại cơ sở; phát động và lãnh đạo các phong trào thi đua xã hội chủ nghĩa của quần chúng ở cơ sở
Với chức năng trên, tổ chức cơ sở đảng có nhiệm vụ hết sức quan trọng:
Điều 23, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI thông qua ngày 19/01/2011 quy định tất cả các tổ chức cơ sở đảng đều có 5 nhiệm vụ sau:
- Một là, chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả
- Hai là, xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh về chính trị,
tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật
và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm công tác phát triển đảng viên
- Ba là, lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân
- Bốn là, liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
Trang 21- Năm là, kiểm tra giám sát việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng
Đảng ủy cơ sở nếu được cấp ủy cấp trên trực tiếp ủy quyền thì được quyết định kết nạp và khai trừ đảng viên”
Mỗi loại hình tổ chức cơ sở đảng có chức năng, nhiệm vụ cụ thể khác nhau do có những đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội, nhiệm vụ chính trị và tình hình quần chúng khác nhau Vì vậy, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành các quy định về chức năng, nhiệm vụ cụ thể cho từng loại hình cơ sở đảng
1.2 Khái quát về các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội
Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội được thành lập năm
2008, sau khi Đảng bộ Thành phố Hà Nội được kiện toàn trên cơ sở hợp nhất Đảng bộ Thành phố Hà Nội (trước đây), Đảng bộ Tỉnh Hà Tây, Đảng bộ huyện Mê Linh (Tỉnh Vĩnh Phúc) và đảng bộ 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình khi Thủ đô thực hiện Nghị quyết số 15 của Quốc hội (khóa XII) về điều chỉnh, mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Kể từ ngày 01/8/2008, diện tích Hà Nội tăng gấp trên 3,6 lần, dân số tăng gần gấp đôi so với trước đây, mở ra triển vọng to lớn để Hà Nội phát triển nhanh, toàn diện, bền vững
Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố hiện nay có 65 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc (trong đó 46 đảng bộ, 19 chi bộ) ở các cơ quan Ban đảng, Văn phòng Thành ủy, các Sở, Ban, Ngành, mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, các Hội và một số đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND Thành phố, với trên 540 chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở, gần 6.400 đảng viên trên tổng số hơn 12.000 cán bộ, công chức, viên chức và lao động; cán bộ, đảng viên hầu hết đều có trình độ cao về học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý
Trang 22luận chính trị, làm công tác lãnh đạo, tham mưu, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của Thành phố Hà Nội
Mô hình cơ cấu tổ chức Đảng bộ Khối hiện nay:
Đảng bộ
Khối
Loại hình tổ chức cơ sở đảng
Trang 2316 Đảng bộ Sở Giao thông Vận tải Hà Nội
17 Đảng bộ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
18 Đảng bộ Sở Quy hoạch – Kiến trúc
Hà Nội
19 Đảng ủy Cục Thống kê Hà Nội
20 Đảng ủy Cục Thuế Hà Nội
21 Đảng ủy BCĐ GPMB Thành phố
22 Đảng bộ BQL Dự án trọng điểm và Phát triển đô thị Hà Nội
23 Đảng bộ Viện Quy hoạch Xây dựng
Trang 2435 Đảng bộ Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội
36 Đảng bộ Tòa soạn Báo Hà Nội mới
37 Đảng bộ Báo Kinh tế Đô thị
38 Đảng bộ Thanh tra Nhà nước Thành phố Hà Nội
39 Đảng bộ Tòa án nhân dân TP
40 Đảng bộ Viện kiểm sát nhân dân Thành phố
41 Đảng bộ Cục Thi hành án dân sự Thành phố
42 Đảng bộ cơ quan Thành Đoàn Hà Nội
43 Đảng bộ Liên đoàn Lao động Thành phố
44 Đảng bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành
47 Chi bộ Ban Nội chính Thành ủy
48 Chi bộ Ban Bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cán bộ Thành phố
49 Chi bộ Ban Dân tộc Thành phố
Trang 2551 Chi bộ Trung tâm bảo bồn khu di tích
Cổ Loa – Thành Cổ
52 Chi bộ Hội Nhà báo HN
53 Chi bộ Hội Cựu Thanh niên xung phong HN
54 Chi bộ Thành Hội Cựu chiến binh Thành phố
55 Chi bộ Hội Chữ thập đỏ Thành phố
56 Chi bộ Hội Liên hiệp văn học Nghệ thuật Hà Nội
57 Chi bộ Thành Hội Người mù Hà Nội
58 Chi bộ Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị hà Nội
59 Chi bộ BQL Đầu tư và Xây dựng các khu đô thị mới
60 Chi bộ BQL chỉnh trang đô thị
61 Chi bộ Liên minh các Hợp tác xã TP
Hà Nội
62 Chi ủy Ban dự án đường sắt đô thị
63 Chi bộ Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố
64 Chi bộ Quỹ phát triển đất Thành phố
Theo Quy định số 98/QĐ-TW, ngày 22/3/2004 về chức năng, nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ cơ sở trong cơ quan, các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ thành phố Hà Nội hiện nay có những chức năng, nhiệm vụ cơ bản sau:
- Chức năng: Đảng bộ, chi bộ cơ sở cơ quan là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của
Trang 26Nhà nước; tham gia lãnh đạo xây dựng và thực hiện có hiệu quả các chủ trương, nhiệm vụ công tác của cơ quan; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công chức và người lao động; xây dựng đảng bộ, chi bộ và cơ quan vững mạnh
- Nhiệm vụ:
+ Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị
+ Lãnh đạo công tác tư tưởng
+ Lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ
+ Lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội
+ Lãnh đạo công tác xây dựng Đảng
- Quan hệ công tác của cấp ủy với thủ trưởng cơ quan và các tổ chức liên quan
+ Cấp uỷ cơ quan thường xuyên phản ánh với ban cán sự đảng, đảng đoàn, lãnh đạo cơ quan ý kiến của đảng viên, quần chúng về việc thực hiện các nhiệm vụ và chính sách, chế độ trong cơ quan
+ Định kỳ (3 tháng, 6 tháng, 1 năm, vào dịp đại hội đảng) và đột xuất khi có yêu cầu thủ trưởng cơ quan báo cáo với cấp uỷ hoặc đại hội về tình hình thực hiện các mặt công tác và những chủ trương, nhiệm vụ sắp tới của
cơ quan; cấp uỷ hoặc đảng bộ, chi bộ thảo luận, ra nghị quyết về những vấn
đề lớn, quan trọng và lãnh đạo đảng viên, quần chúng trong cơ quan thực hiện
+ Bí thư, thủ trưởng cơ quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và
tổ chức đảng khi để xảy ra quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tiêu cực trong cơ quan Khi đảng uỷ, chi uỷ cơ sở và thủ trưởng cơ quan có ý kiến khác nhau thì thủ trưởng cơ quan quyết định theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm về quyết định đó, đồng thời cấp uỷ và thủ trưởng cơ quan cùng báo cáo lên cấp trên có thẩm quyền xem xét, quyết định
Trang 27+ Đối với các đoàn thể chính trị - xã hội: Định kỳ (3 tháng, 6 tháng, 1 năm) hoặc đột xuất khi có yêu cầu, cấp uỷ làm việc với các đoàn thể, nắm định hình hoạt động của từng đoàn thể để có biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời
+ Đối với cấp uỷ và chính quyền địa phương: Cấp uỷ xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với cấp uỷ và chính quyền địa phương nơi có trụ sở cơ quan
và nơi có cán bộ, đảng viên của cơ quan cư trú, để phối hợp công tác và quản
lý cán bộ, đảng viên
1.3 Những nhân tố tác động và tiêu chí đánh giá vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng thuộc đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội
1.3.1 Những nhân tố tác động đến vai trò lãnh đạo của các tổ chức
cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội
Trong những năm từ 2008 đến nay, đặc biệt là trong nửa đầu nhiệm kỳ
2010 - 2015, Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XV, Nghị quyết Đại hội XI của Đảng bộ Khối trong điều kiện có nhiều thời cơ, thuận lợi và không ít khó khăn, thách thức đan xen Song xét về mặt tổng thể, thuận lợi nhiều hơn khó khăn, với sự tác động của các nhân tố cơ bản sau:
* Nhân tố khách quan
Là Thủ đô của cả nước nên Hà Nội chịu tác động và phản ánh rõ nét nhất những thuận lợi và khó khăn của tình hình kinh tế, chính trị, xã hội thế giới và trong nước Trong điều kiện đó, vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở Đảng của Thành phố nói chung và vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở Đảng thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố nói riêng được thực hiện và phát huy trong các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cơ bản sau:
Trang 28- Tình hình thế giới đang thay đổi rất nhanh, phức tạp và khó lường Hòa bình, hợp tác và phát triển tiếp tục là xu thế lớn, nhưng xung đột sắc tộc và tôn giáo, tranh giành tài nguyên và lãnh thổ, nạn khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia có thể gia tăng cùng với những vấn đề toàn cầu khác như đói nghèo, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, các thảm họa thiên nhiên buộc các quốc gia phải có chính sách đối phó và phối hợp hành động Các nước Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) bước vào thời kỳ hợp tác mới theo Hiến chương ASEAN và xây dựng Cộng đồng dựa trên ba trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội; hợp tác với các đối tác tiếp tục phát triển và đi vào chiều sâu ASEAN đang ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong một cấu trúc khu vực đang định hình nhưng cũng phải đối phó với những thách thức mới Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục phát triển năng động và đang hình thành nhiều hình thức liên kết, hợp tác đa dạng hơn Tuy vậy, vẫn tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định, nhất là tranh giành ảnh hưởng, tranh chấp chủ quyền biển, đảo, tài nguyên Toàn cầu hóa kinh tế tiếp tục phát triển về quy mô, mức độ và hình thức biểu hiện với những tác động tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức đan xen rất phức tạp Các công
ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn Quá trình quốc tế hoá sản xuất và phân công lao động diễn ra ngày càng sâu rộng Việc tham gia vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu đã trở thành yêu cầu đối với các nền kinh tế Sự tùy thuộc lẫn nhau, hội nhập, cạnh tranh và hợp tác giữa các nước ngày càng trở thành phổ biến Kinh tế tri thức phát triển mạnh, do đó con người và tri thức càng trở thành nhân tố quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia Thế giới vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu Song hiện nay, tương quan sức mạnh của các nền kinh tế và cục diện phát triển toàn cầu thay đổi với sự xuất hiện những liên kết mới Vị thế của Châu Á trong nền kinh tế thế giới đang tăng lên; sự phát triển mạnh mẽ của một số nước khu
Trang 29vực trong điều kiện hội nhập Đông Á và việc thực hiện các hiệp định mậu dịch tự do ngày càng sâu rộng, mở ra thị trường rộng lớn nhưng cũng tạo ra
sự cạnh tranh quyết liệt Quá trình tái cấu trúc các nền kinh tế và điều chỉnh các thể chế tài chính toàn cầu sẽ diễn ra mạnh mẽ, gắn với những bước tiến mới về khoa học, công nghệ và sử dụng tiết kiệm năng lượng, tài nguyên Mặt khác, khủng hoảng còn để lại hậu quả nặng nề, chủ nghĩa bảo hộ trỗi dậy trở thành rào cản lớn cho thương mại quốc tế Kinh tế thế giới tuy đã bắt đầu phục hồi nhưng còn nhiều khó khăn, bất ổn; sự điều chỉnh chính sách của các nước, nhất là những nước lớn sẽ có tác động đến nước ta Những tình hình trên cơ bản tác động đến nhận thức, hành động của cán bộ, đảng viên hiện nay nói chung và cán bộ, đảng viên Thủ đô nói riêng, đòi hỏi các tổ chức Đảng thường xuyên nắm bắt tình hình tư tưởng, chỉ đạo công tác tư tưởng, công tác xây dựng Đảng phù hợp với tình hình thực tế
- Trong nước, hiện nay chúng ta đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, nghĩa là kiểu nhà nước có những nguyên tắc: pháp luật giữ vai trò tối thượng; quy trình đưa ra các quyết định chính trị có tính ổn định; đề cao và có thể quy trách nhiệm cá nhân khi người được giao quyền và trách nhiệm luôn phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình và việc chịu trách nhiệm có thể được cụ thể hóa tới mức có thể quy được trách nhiệm của các cá nhân; hoạt động nhà nước có tính minh bạch cao
Vì vậy, sự lãnh đạo của Đảng nói chung, vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ
sở đảng nói riêng đã được chính đáng hóa thông qua hệ thống thể chế pháp lý Trong điều kiện đó, chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội nói riêng và của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng
bộ Khối nói riêng không chỉ được quy định cụ thể trong Quy định số
98/QĐ-TW, ngày 22/3/2004 về “chức năng, nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ cơ sở trong
Trang 30cơ quan” mà còn được cụ thể hóa trong nhiều văn bản hướng dẫn của Đảng ủy Khối, làm căn cứ để các tổ chức cơ sở đảng thực hiện các nội dung lãnh đạo của mình Tuy nhiên mặt trái của kinh tế thị trường cũng có những tác động tiêu cực không nhỏ đến một số cán bộ, đảng viên, đến việc giữ vững bản chất giai cấp công nhân của đảng.
- Cùng với xây dựng pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, Việt Nam cũng đang xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội Dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới đất nước nói chung, đổi mới
hệ thống chính trị và phương thức cầm quyền của đảng nói riêng Công tác lãnh đạo của Đảng, định hướng lãnh đạo của Đảng phải trở thành sự tự định hướng của các tổ chức cơ sở đảng và của chính đảng viên
- Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Điều này đòi hỏi sự lãnh đạo của Đảng phải khắc khục căn bản tính thủ công, kinh nghiệm, sự vụ, của thời kỳ trước còn tồn tại Thay vào đó, cần khoa học hóa, hiện đại hóa phương thức cầm quyền
- Công tác tổ chức, cán bộ tiếp tục đổi mới và được chọn làm khâu đột phá bước đầu có chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực Chủ động sắp xếp, bố trí, kiện toàn hệ thống tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ chủ chốt của Thành phố bảo đảm phục vụ tốt các hoạt động của Thủ đô sau khi mở rộng địa giới hành chính Công tác xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đảng viên được đẩy mạnh Tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, đảng viên đủ tư cách hoàn thành tốt nhiệm vụ và số lượng đảng viên mới được kết nạp tăng Công tác bảo vệ chính trị nội bộ được quan tâm thực hiện tốt
Trang 31- Phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng tiếp tục được đổi mới theo hướng mở rộng dân chủ, sát cơ sở, chỉ đạo tập trung, kiên quyết, dứt điểm, hiệu quả, thực hiện “nói đi đôi với làm” Năng lực lãnh đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của cấp ủy, sức chiến đấu của tổ chức đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên được nâng cao Chú trọng khâu kiểm tra, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong giải quyết công việc; phát hiện, tháo gỡ và xử lý kịp thời những vấn đề nổi cộm, bức xúc trong dân
Những nhân tố khách quan nêu trên là môi trường quan trọng, điều kiện
cơ bản tác động đến việc thực hiện và phát huy vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trong Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố
* Nhân tố chủ quan
- Hoạt động của Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố luôn nhận được
sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Thành uỷ, sự phối hợp của Ban cán
sự Đảng UBND Thành phố trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm
vụ chính trị của Đảng bộ Đây là điều kiện hết sức quan trọng để Đảng ủy Khối các cơ quan Thành phố hoàn thành những nhiệm vụ chính trị được giao
- Đảng bộ Khối các cơ quan Thành phố là Đảng bộ cấp trên cơ sở nhưng không có chính quyền cùng cấp Đây là đặc thù của 4 Đảng bộ trực thuộc gồm Đảng bộ Khối các cơ quan, Đảng bộ Khối doanh nghiệp, Quân ủy Thành phố và Đảng bộ Công an Thành phố Việc không có chính quyền cùng cấp là điểm khác biệt cơ bản với đảng bộ các quận, huyện, nên chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ Khối có những điểm giống nhau với đảng bộ các quận, huyện, nhưng cũng có những điểm khác nhau do đặc thù này quy định Điểm khác nhau đó là, Đảng uỷ Khối không lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực của đời sống xã hội, quốc phòng an ninh mà sự lãnh đạo của
Đảng uỷ Khối nhằm “bảo đảm” hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cơ
quan, đơn vị Các đảng bộ trực thuộc là những cơ quan trọng yếu của
Trang 32Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, hội quần chúng Các cơ quan này có các chức năng nhiệm vụ khác nhau, đa dạng về tổ chức và phong phú về lĩnh vực hoạt động.
- Với số lượng gần 6.400 đảng viên trên tổng số hơn 12.000 cán bộ, công chức, viên chức và lao động, các cán bộ, đảng viên hầu hết đều có trình
độ cao về học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, làm công tác lãnh đạo, tham mưu, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của Thành phố Điều này tạo điều kiện hết sức thuận lợi trong quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị
- Đảng uy Khối luôn phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, đã, đang và tiếp tục vận động được các nguồn lực trong xã hội phục vụ yêu cầu xây dựng
và phát triển Công tác lãnh đạo, điều hành của đảng ủy khối được đổi mới, tập trung chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quyết liệt, hiệu quả Các ban tham mưu của Đảng ủy Khối nêu cao tinh thần trách nhiệm, từng bước nâng cao chất lượng tham mưu và phối hợp chỉ đạo triển khai hoạt động Nhờ đó, Đảng ủy
đã chủ động chỉ đạo xây dựng, hướng dẫn và triển khai các chương trình hành động, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước trong các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, phát huy sức mạnh tổng hợp của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động hoàn thành các nhiệm vụ chính trị được giao, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng giàu đẹp, văn minh
1.3.2 Tiêu chí đánh giá vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng thuộc đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội
- Một là, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị
+ Lãnh đạo cán bộ, công chức và người lao động đề cao tinh thần trách nhiệm, tham gia xây dựng và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của cơ quan theo đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Trang 33+ Lãnh đạo cán bộ, công chức và người lao động phát huy tính chủ động, sáng tạo, làm tốt chức năng tham mưu, nghiên cứu, đề xuất và kiến nghị với lãnh đạo cơ quan về những vấn đề cần thiết; không ngừng cải tiến lề lối, phương pháp làm việc, nâng cao hiệu quả công tác, thực hiện tốt các nhiệm
vụ được giao
+ Lãnh đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở ở cơ quan, phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức và người lao động, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, sách nhiễu và các biểu hiện tiêu cực khác Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, cải thiện điều kiện làm việc của cán bộ, công chức và người lao động
+ Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trong cơ quan Đoàn kết nội bộ, đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống âm mưu diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch, giữ gìn bí mật quốc gia, bảo vệ chính trị nội bộ, bảo vệ tài sản của Nhà nước và của cơ quan
- Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng
+ Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức tác phong Hồ Chí Minh cho cán bộ, công chức và người lao động; phát huy truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tinh thần làm chủ, xây dựng tình đoàn kết, hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên, quần chúng để giải quyết và báo cáo lên cấp trên
+ Kịp thời phổ biến, quán triệt để cán bộ, công chức và người lao động nắm vững và chấp hành đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương, nhiệm vụ của cơ quan; thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ chính trị, kiến thức và năng lực công tác cho cán bộ, đảng viên
Trang 34+ Lãnh đạo cán bộ, đảng viên và quần chúng đấu tranh chống các quan điểm sai trái, chống tư tưởng cơ hội, thực dụng, cục bộ, bản vị, những hành vi nói, viết và làm trái với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; những biểu hiện mất dân chủ, gia trưởng, độc đoán, quan liêu, thiếu tinh thần trách nhiệm, tinh thần hợp tác và ý thức tổ chức, kỷ luật; phòng, chống sự suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên
- Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ
+ Cấp ủy tham gia xây dựng và lãnh đạo thực hiện chủ trương về kiện toàn tổ chức, sắp xếp bộ máy và quy chế hoạt động của cơ quan
+ Cấp ủy tham gia ý kiến với ban cán sự đảng, đảng đoàn và lãnh đạo
cơ quan về quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nhận xét, đánh giá, bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan Lãnh đạo việc thực hiện các quyết định đó Chú trọng phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển tài năng
+ Cấp ủy đề xuất ý kiến để cấp trên xem xét, quyết định các vấn đề về
tổ chức và cán bộ của cơ quan thuộc thẩm quyền của cấp trên
- Bốn là, lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội
+ Lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội trong cơ quan xây dựng tổ chức vững mạnh, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo luật định và điều
lệ của mỗi đoàn thể; phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức và người lao động, đẩy mạnh các phong trào thi đua, thực hiện có hiệu quả các nhiệm
vụ được giao
+ Lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội và cán bộ, đảng viên, quần chúng tham gia xây dựng và bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương, nhiệm vụ của cơ quan
- Năm là, lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng
Trang 35+ Đề ra chủ trương, nhiệm vụ và biện pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, nhất là việc phát hiện và đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực trong cơ quan Thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình; thực hiện có nền nếp và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu
+ Giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên nêu cao vai trò tiền phong, gương mẫu, thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao; xây dựng kế hoạch và tạo điều kiện để đảng viên thực hiện nhiệm vụ học tập, không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt
+ Cấp ủy xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý đảng viên, phân công nhiệm vụ và tạo điều kiện cho đảng viên hoàn thành nhiệm vụ được giao; thực hiện tốt việc giới thiệu đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với chi ủy, đảng ủy cơ sở và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú Làm tốt công tác động viên, khen thưởng, kỷ luật đảng viên; biểu dương, khen thưởng kịp thời những cán bộ, đảng viên có thành tích xuất sắc,
xử lý nghiêm, kịp thời những cán bộ, đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước
+ Làm tốt công tác tạo nguồn và phát triển đảng viên, bảo đảm về tiêu chuẩn và quy trình, chú trọng đối tượng là đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và những quần chúng ưu tú, giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ
+ Xây dựng cấp ủy có đủ phẩm chất, năng lực, hoạt động có hiệu quả, được đảng viên, quần chúng tín nhiệm Nói chung, bí thư cấp ủy phải là cán
bộ lãnh đạo của cơ quan, tiêu biểu cho đảng bộ, chi bộ, đoàn kết, tập hợp được cán bộ, đảng viên và quần chúng
Trang 36+ Cấp ủy thường xuyên kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Quy định của Bộ Chính trị về những điều đảng viên không được làm Định kỳ hằng năm, cấp ủy tổ chức để quần chúng tham gia góp ý về sự lãnh đạo của tổ chức đảng và vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên
Như vậy, tổ chức cơ sở đảng là tổ chức của Đảng ở các xã, phường, thị trấn, cơ quan, hợp tác xã, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, đơn vị cơ sở trong quân đội, trong công an và các đơn vị cơ sở khác có từ ba đảng viên chính thức trở lên Tổ chức cơ sở đảng là cầu nối các cơ quan lãnh đạo của Đảng đối với quần chúng nhân dân; là nơi trực tiếp đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng và tổ chức cho quần chúng thực hiện thắng lợi trong thực tiễn; là nơi trực tiếp giáo dục, rền luyện, kết nạp, sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ cho Đảng, nơi xuất phát để cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị – xã hội;
là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng, nơi đảm bảo tính tiên phong, tính trong sạch của Đảng; là nơi mà mọi hoạt động xây dựng nội bộ Đảng được tiến hành;
là trung tâm đoàn kết nội bộ Đảng và tập hợp đoàn kết quần chúng nhân dân
Để nhận thức đúng vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng, chúng ta cần xác định rõ các tiêu chí về lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, lãnh đạo công tác cán bộ, lãnh đạo công tác xây dựng Đảng và lãnh đạo công tác đoàn thể
Trang 37Chương 2 VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
TRỰC THUỘC ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN THÀNH PHỐ
Vai trò quan trọng của tổ chức cơ sở đảng còn thể hiện ở những nét đặc trưng của cơ quan: là nơi tập trung nhiều cán bộ, đảng viên có chất lượng cao; nơi tập trung tư duy trí tuệ của mỗi nghành, nhất là cơ quan chủ chốt của Đảng, Nhà nước và các tập thể chính trị xã hội Mọi tư duy, hành động đúng, sai, tốt, xấu đều từ hạt nhân chính trị này xuất phát, lan tỏa đến mọi nơi của địa phương, tác động vào thực tiễn cuộc sống của mọi tầng lớp dân cư trên toàn tỉnh; đôi khi còn ảnh hưởng ở phạm vi rộng lớn hơn trên địa bàn cả nước
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, tổ chức cơ sở đảng với vai trò hạt nhân chính trị không chỉ phát huy tính chủ động sáng tạo của tập thể cán bộ công nhân viên, làm tốt chức năng tham mưu cho lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ công nhân viên mà còn đóng vai trò hạt nhân trong việc giáo dục rèn luyện cán bộ, đảng viên; kiểm tra đảng viên chấp hành nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng; kiểm tra đảng viên là thủ trưởng cơ quan trong phạm vi chấp hành đường lối, chính sách của đảng và nhà nước, làm công tác tổ chức và
Trang 38cán bộ trong phạm vi cơ quan; đấu tranh chống mọi quan điểm, tư tưởng và hành vi sai trái đi ngược lại với đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, chống các tệ nạn quan liêu, cửa quyền, tham nhũng dưới mọi hình thức
Với vai trò như vậy, các tổ chức cơ sở Đảng trực thuộc Đảng bộ Khối
các cơ quan thành phố Hà Nội đã đạt được những kết quả sau:
2.1.1 Thành tựu
Nhiều tổ chức cơ sở đảng đã giữ vững và phát huy được vai trò hạt nhân chính trị ở cơ sở; lãnh đạo cán bộ, đảng viên, nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng , chính sách, pháp luật của Nhà nước và sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên; thực hiện có kết quả nhiệm vụ chính trị, công tác chuyên môn của địa phương, cơ quan, đơn vị Việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở được triển khai và bước đầu đem lại kết quả tích cực, dân chủ trong Đảng và trong xã hội được mở rộng hơn Công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch đội ngũ cán bộ cơ sở được chăm lo Đội ngũ cán
bộ, đảng viên cơ sở được tăng thêm về số lượng và chất lượng; trình độ, kiến thức các mặt được nâng lên
Nhiều cấp ủy viên và cán bộ, đảng viên đã được rèn luyện, thử thách, trưởng thành qua thực tiễn công tác; kiên định lập trường giai cấp công nhân, trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hoàn thành nhiệm vụ được giao; trong đó nhiều cán bộ trẻ được đào tạo cơ bản, có phẩm chất, năng lực tốt, từng bước thích ứng với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
và yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới Công tác kết nạp đảng viên được cấp
ủy các cấp quan tâm chỉ đạo và đạt được một số kết quả tích cực
Có được những chuyển biến tiến bộ trên là do Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Thành ủy Hà Nội và các cấp ủy
đã có những nghị quyết, chỉ thị, quy định và giải pháp lớn về xây dựng tổ
Trang 39chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên Nhiều cấp
ủy trên đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố cơ sở yếu kém; xây dựng đôi ngũ cán bộ, đảng viên
Các cấp ủy cơ sở đã nhận thức đầy đủ hơn vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng và chăm lo công tác xây dựng đảng Đa số cán bộ, đảng viên đã được rèn luyện, thử thách qua thực tiễn Cơ sở vật chất, phương tiện và điều kiện làm việc của cơ sở từng bước được trang bị tốt hơn
Cụ thể là:
* Một là, trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp đến giữa nhiệm kỳ gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách
về xây dựng Đảng hiện nay”, lãnh đạo, cấp uỷ các tổ chức cơ sở Đảng đã chủ động xây dựng các chương trình, kế hoạch, đề ra các giải pháp lãnh đạo thực hiện có hiệu quả 5 nhiệm vụ trọng tâm, 2 khâu đột phá của Thành phố; đặc biệt là việc tổ chức thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/CP, ngày 10/5/2012 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu và Chương trình số 02 của Thành uỷ về “phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, từng bước nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2011-2015”; chỉ đạo quyết liệt công tác quản lý đô thị, trật tự xây dựng, các biện pháp giảm ùn tắc và tai nạn giao thông; thực hiện Đề án đơn giản hoá thủ tục hành chính trong các cơ quan Thành phố, gắn với xây dựng "cơ quan điện tử", nâng cao chất lượng phục vụ của bộ phận “một cửa”, “một cửa liên thông”; tăng cường huy động và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư phát triển; thực hiện các giải pháp nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) của Thành phố vv
Trang 40Kết quả chung là: các Nghị quyết của Trung ương đã được triển khai phổ biến, quán triệt, học tập kịp thời, được cụ thể hoá bằng Chương trình,
kế hoạch công tác trọng tâm của Thành uỷ; kế hoạch, đề án, biện pháp thực hiện của các cấp chính quyền, đoàn thể; kinh tế thủ đô có mức tăng trưởng khá, lạm phát được kiểm soát, tổng sản phẩm nội địa (GDRP) năm 2011 tăng 10,13%, năm 2012 tăng 8,1%, 6 tháng đầu năm 2013 ước tăng 7,67% thấp hơn chỉ tiêu kế hoạch, nhưng mức tăng trưởng vẫn cao hơn so với bình quân chung của cả nước hàng năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông được chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt Công tác cải cách hành chính đã được thực hiện đồng bộ, cơ chế một cửa, một cửa liên thông thực hiện có
nề nếp; đã chuẩn hoá, công bố, công khai, thực hiện Bộ thủ tục hành chính thống nhất trên địa bàn Thành phố theo hướng đơn giản hoá; kỷ cương, kỷ luật hành chính chuyển biến tích cực Xây dựng nông thôn mới đạt kết quả đáng kể1; các vấn đề dân sinh bức xúc được tập trung chỉ đạo giải quyết; y
tế, giáo dục, văn hoá - xã hội tiếp tục phát triển; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang có chuyển biến mạnh mẽ; an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm và bảo đảm; an ninh chính trị, trật trự an toàn xã hội
được giữ vững
* Hai là, trong lãnh đạo công tác tư tưởng
- Về công tác tổ chức triển khai quán triệt, học tập Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, các chương trình công tác của Thành ủy khóa XV, của Đảng
ủy Khối khóa XI
100% các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc đã tổ chức 256 hội nghị cho trên 45.000 lượt cán bộ, đảng viên học tập các nghị quyết, kết luận của hội
1
Đến năm 2015 có 161/401 xã đạt tiêu chí; đến nay có 44/161 xã đạt tiêu chí nông thôn mới,
có 290/401 xã có đề án nông thôn mới được phê duyệt, có 382/401 xã có quy hoạch xây dựng nông thôn mới