Hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện thống nhất, tỉnh đồng nai hiện nay

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua các cấp ủy Đảng và chính quyền huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai luôn chú trọng đến việc phát huy vai trò của hệ thống truyền thanh trong việc tuyên tru

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN HUY DU

HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT

CHO ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỐNG TRUYỀN THANH CỦA HUYỆN THỐNG NHẤT,

TỈNH ĐỒNG NAI HIỆN NAY

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là kết quả công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, thông tin và kết quả được nêu trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác Nếu sai Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Tác giả luận văn

Nguyễn Huy Du

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô Học viện Báo chí

và Tuyên truyền, đặc biệt là các thầy cô khoa Sau Đại học và khoa Tuyên truyền của Học viện đã tận tình giúp đỡ cho tôi được học tập và nghiên cứu trong suốt thời gian qua

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Phạm Huy Kỳ đã tận tình hướng

dẫn cho tôi viết hoàn thành luận văn tốt nghiệp Tôi xin trân trọng cám ơn quý Thầy, Cô, Hội đồng bảo vệ luận văn tốt nghiệp

Do trình độ, năng lực còn hạn và chưa có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học nên luận văn còn nhiều thiếu sót, kính mong quý Thầy, Cô thông cảm

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 02 tháng 6 năm 2014 Học viên

Nguyễn Huy Du

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỒNG TRUYỀN THANH - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 8

1.1 Tuyên truyền và tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh cho đồng bào Công giáo 8

1.2 Hiệu quả và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh 15

1.3 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh 24

Chương 2: HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỐNG TRUYỀN THANH HUYỆN THỐNG NHẤT, TỈNH ĐỒNG NAI - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 30

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai 30

2.2 Thực trạng hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất - tỉnh Đồng Nai 37

2.3 Những vấn đề đặt ra về hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất- tỉnh Đồng Nai 63

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỐNG TRUYỀN THANH Ở HUYỆN THỐNG NHẤT, TỈNH ĐỒNG NAI HIỆN NAY 69

3.1 Phương hướng nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai 69

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai 74

KẾT LUẬN 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 110

PHỤ LỤC 116

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Về sự cần thiết tuyên truyền pháp luật trên đài truyền thanh huyện 44

Biểu đồ 2.2 Về sự cần thiết tuyên truyền pháp luật trên đài truyền thanh xã 44

Biểu đồ 2.3 Về các phương pháp tuyên truyền pháp luật 46

Biểu đồ 2.4 Đánh giá về mức độ phù hợp của thời gian phát sóng 52

Biểu đồ 3.1 Mức độ đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền 94

Biểu đồ 3.2 Mức độ đổi mới phương pháp tuyên truyền 96

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Vấn đề dân tộc và tôn giáo đang là vấn đề nóng bỏng, nhức nhối ở nhiều quốc gia hiện nay Những cuộc xung đột tôn giáo đã và đang diễn ra đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh chính trị, xã hội của các quốc gia dù các nước đó có chế độ chính trị xã hội khác nhau Nếu giải quyết tốt vấn đề tôn giáo sẽ góp phần làm cho tình hình chính trị, xã hội của quốc gia

đó trở nên ổn định và ngược lại nếu nhận thức sai, giải quyết không đúng sẽ

làm cho chính trị, xã hội rối ren

Đứng trước bối cảnh quốc tế hiện nay với nhiều diễn biến phức tạp, thời cơ, thuận lợi đan xen nguy cơ, thách thức; sự bùng nổ thông tin mang tính toàn cầu, khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão, xu thế phát triển kinh tế tri thức, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng; các thế lực thù địch với luận điệu xuyên tạc, bịa đặt, với chiêu bài lợi dụng vấn đề “nhân quyền, dân chủ, dân tộc, tôn giáo”, thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; chúng tuyên truyền, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, với chiêu bài “nhân quyền cao hơn chủ quyền”, thúc ép, dụ dỗ, lừa gạt một bộ phận tín đồ cuồng tín, tụ tập đông người, gây rối, chống đối chính quyền và người thi hành công vụ, tạo sự bất ổn về chính trị, dẫn đến bất ổn về kinh tế

đã tạo ra không ít khó khăn cho công tác quản lý Nhà nước về tôn giáo

Qua các giai đoạn cách mạng, Đảng và Nhà nước ta luôn xác định công tác tôn giáo là vấn đề chiến lược có ý nghĩa rất quan trọng, luôn quan tâm và có chính sách tín ngưỡng, tôn giáo đúng đắn, phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng Năm 1990, Đảng Cộng sản Việt Nam có Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 16-10-1990 của Bộ Chính trị (khóa VI) "Về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới"; Nghị quyết số 25- Hội nghị TW 7 (khóa IX) “Về công tác tôn giáo” Lần đầu tiên Đảng ta nêu quan điểm: “Tín

ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đồng bào các tôn giáo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc” Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về tôn giáo gần đây nhất là Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo (năm 2004) là bước quan trọng đánh dấu sự cụ thể hoá tinh thần đổi mới quan điểm về tôn giáo và công tác quản lý Nhà nước

về tôn giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam

Tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc cung cấp cho đối tượng những hiểu biết về các tư tưởng, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mà hoạt động tuyên truyền còn có mục đích hình thành ở họ niềm tin vững chắc và sẵn sàng hành động Qua hơn 10 năm thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về tôn giáo ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai cho thấy, đã xuất hiện những bất cập và những vấn đề mới đặt

ra cho công tác tuyên truyền các chính sách pháp luật trong đồng bào Công giáo Những vấn đề này cần được nghiên cứu, xem xét kỹ càng nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền cho đồng bào Công giáo ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai nói riêng, đồng bào có đạo nói chung

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua các cấp ủy Đảng và chính quyền huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai luôn chú trọng đến việc phát huy vai trò của hệ thống truyền thanh trong việc tuyên truyền phổ biến pháp luật góp phần đưa đường lối, chủ trương, chính sách, của Đảng, của Nhà Nước, các nhiệm vụ chính trị của địa phương thấm sâu vào đời sống người dân trong đó phần đông là đồng bào theo đạo Công giáo trên địa bàn huyện thuần nông Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

Tuy nhiên, trên thực tế công tác tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, hạn chế:

sự lãnh đạo, quản lý của một vài cấp ủy, chính quyền đối với công tác tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh còn chưa được quan tâm đúng mức; sự nghèo nàn, kém hấp dẫn về nội dung và hình thức tuyên truyền pháp luật trên

hệ thống truyền thanh; sự phối hợp tuyên truyền phổ biến pháp luật giữa đài truyền thanh với các phương tiện tuyên truyền khác chưa cao; trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác truyền thanh nhất là ở cơ sở còn hạn chế nhất định… Những khó khăn, hạn chế đó đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng, hiệu quả tuyên truyền phổ biến pháp luật tại địa phương, làm cho hệ thống truyền thanh không thể phát huy hết ưu thế và vai trò của nó Với

những lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi chọn vấn đề “Hiệu quả tuyên

truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai hiện nay” làm đề tài nghiên cứu Luận văn

Thạc sĩ Chính trị học, Chuyên ngành Công tác Tư tưởng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tuyên truyền pháp luật nói chung và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào tôn giáo nói riêng có tầm quan trọng đặc biệt trong công tác tuyên truyền của Đảng, do đó đã có nhiều tài liệu, công trình khoa học, bài báo nghiên cứu về vấn

đề này Cụ thể là:

- Các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề tôn giáo như: Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị (khóa VI) “Về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới” (năm 1990); Nghị quyết Hội nghị TW 2 và Nghị quyết Hội nghị TW 5 (Khoá VIII), năm 1998; Chỉ thị 37-CT/TW (02/7/1998) của Bộ chính trị (khóa VIII) “Về công tác tôn giáo trong tình hình mới”; Nghị quyết

số 25- Hội nghị TW 7 (Khoá IX) “Về công tác tôn giáo” (năm 2003); Nghị quyết Đại hội XI của Đảng (2011); Vấn đề tôn giáo và chính sách tôn giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội - 2002;

Các văn kiện nói trên nêu lên quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về tôn giáo và công tác tôn giáo, trong đó có đạo Công giáo, trong giai đoạn cải tạo và xây dựng xã hội chủ nghĩa trước đây; trong giai đoạn thực hiện đường lối đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay

- Các văn bản quy phạm pháp luật về tôn giáo của Quốc hội, Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam như: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992); Nghị định số 69/NĐ-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng Quy định về các hoạt động tôn giáo (năm 1991); Nghị định số 26/NĐ-CP của Chính phủ Về các hoạt động tôn giáo (năm 1999); Chỉ thị số 1940/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nhà, đất liên quan đến tôn giáo; Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo (2004); Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo (2003) Nxb Tôn giáo, Hà Nội

Những văn bản trên cung cấp những nội dung và tư liệu quan trọng về quan điểm của Giáo hội Công giáo đối với tín đồ Công giáo; về tư tưởng tín ngưỡng, cách thức tổ chức và lễ nghi tôn giáo; đường hướng cũng như phương thức hoạt động của tín đồ Công giáo

- Các công trình nghiên cứu khoa học, sách, luận văn, luận án, các bài

báo khoa học như: Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã xuất bản cuốn sách

“Nguyên lý công tác tư tưởng”, do PGS.TS Lương Khắc Hiếu chủ biên (2008), Tập I và II, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Quản lý xã hội về tôn giáo,do TS Hoàng Quốc Bảo (chủ biên, 2010):, NXB Chính trị-Hành chính;

Sự du nhập của Công giáo vào Việt Nam từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX (năm 2001), Nguyễn Văn Kiệm; Vấn đề tôn giáo trong cách mạng Việt Nam

“lý luật và thực tiễn” (2008), Nxb lý luận chính trị, Hà Nội; Một số tôn giáo

ở Việt Nam (2005), Nxb Tôn giáo, Hà Nội; Về tôn giáo và tôn giáo ở Việt Nam (2004), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Nguyễn Hồng Dương (2003) Nhà thờ Công giáo Việt Nam, Nxb, Khoa học xã hội; Vũ Dũng (1998) Tâm

lý học tôn giáo, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội; Trần Minh Thư (2005) Tìm hiểu pháp luật Việt Nam về tín ngưỡng tôn giáo, Nxb Tôn giáo; Từ điển Công giáo phổ thông (J.A Hardon, 2 tập (1985); Dân Thiên Chúa (Linh mục Phan Tấn Thành, năm 1995); Lịch sử Giáo hội Công giáo, phần 1 và 2 (Bùi Đức Sinh, năm 1972); Công giáo Việt Nam sau quá trình 50 năm (Trương

Bá Cần, năm 1996)

Nhìn chung các công trình nghiên cứu khoa học của tập thể, cá nhân, các bài viết của các tác giả từ trước đến nay về công tác tôn giáo, các văn bản của Đảng, Nhà nước về công tác tôn giáo đã đóng góp rất nhiều các vấn đề cơ bản cả về lý luận và thực tiễn dưới nhiều góc độ khác nhau về tuyên truyền pháp luật cho đồng bào có đạo nói chung, công giáo nói riêng Tuy nhiên, có thể nói rằng: cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về công tác tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh nói chung và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào công giáo qua hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai nói riêng Vì vậy, đây

là đề tài đầu tiên nghiên cứu có hệ thống vấn đề tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai Mặc dù vậy các công trình khoa học được công bố nêu trên là tài liệu tham khảo có giá trị để tác giả nghiên cứu viết luận văn này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận về hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh, luận văn khảo sát thực trạng, đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nghiên cứu, đề tài có những nhiệm vụ cơ bản sau:

- Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận về tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh;

- Khảo sát thực trạng, xác định những vấn đề đặt ra trong tuyên truyền phổ biến pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai trong thời gian qua;

- Đề xuất phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai thời gian từ năm 2004 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công tác tuyên truyền; về tuyên truyền pháp luật; về tôn giáo nói chung và đồng

bào Công giáo nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả dựa trên các quan điểm, phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đồng thời sử dụng các phương pháp chủ yếu như: Phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp quan sát, phương pháp so sánh, phỏng vấn sâu, nghiên cứu tài liệu, phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

6 Đóng góp về mặt khoa học của luận văn

Từ góc độ công tác tuyên truyền, lần đầu tiên vấn đề hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở một huyện thuần nông Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai được nghiên cứu một cách có

hệ thống, có căn cứ lý luận và thực tiễn, góp phần giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong công tác tuyên truyền truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh; bước đầu đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai nói riêng và ở nước ta nói chung trong giai đoạn hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa lý luận: Đề tài góp phần khái quát lý luận vế công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở huyện, xã

-Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai hiện nay Ngoài ra đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ làm công tác tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, phần nội dung của luận văn gồm 03 chương, 8 tiết

Chương 1 HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỒNG TRUYỀN THANH - MỘT SỐ

VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Tuyên truyền và tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh cho đồng bào Công giáo

1.1.1 Tuyên truyền và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo

1.1.1.1 Tuyên truyền và tuyên truyền pháp luật

* Tuyên truyền:

Tuyên truyền là một hoạt động có chủ đích và chỉ tồn tại, xuất hiện trong xã hội loài người Trong các công trình nghiên cứu trước đây của các nhà khoa học thì thuật ngữ tuyên truyền được giải thích với nhiều khía cạnh

khác nhau:

Theo Đại từ điển bách khoa Liên Xô, thuật ngữ “tuyên truyền” có nguồn gốc từ tiếng La-tinh (Parapaganda) có nghĩa là truyền bá, truyền đạt một quan điểm nào đó Thuật ngữ này có hai nghĩa: theo nghĩa rộng tuyên truyền là sự truyền bá những quan điểm, tư tưởng về chính trị, triết học, khoa học, nghệ thuật… nhằm biến những quan điểm, tư tưởng ấy thành ý thức xã hội, thành hành động cụ thể của quần chúng Theo nghĩa hẹp, tuyên truyền là

sự truyền bá những quan điểm lý luận nhằm xây dựng cho quần chúng thế giới quan nhất định phù hợp với lợi ích thế giới quan ấy Với quan điểm này, tuyên truyền theo định nghĩa hẹp chính là tuyên truyền chính trị, tuyên truyền

tư tưởng mà mục đích của nó là hình thành ở đối tượng tuyên truyền một thế giới quan nhất định, một kiểu ý thức xã hội nhất định và cổ vũ tính tích cực xã

hội của con người

Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ và là bậc thầy trong nghệ thuật tuyên truyền từ những năm 20 của thế kỷ XX, trong Tác phẩm “Người tuyên truyền

và cách tuyên truyền” đã từng nói “Tuyên truyền là đem một việc gì đó nói

cho dân hiểu, dân nhớ, dân tin, dân làm Nếu không đạt mục đích đó, là tuyên

giới quan và niềm tin đó [39, tr16]

Dù có nhiều cách lý giải khác nhau về thuật ngữ tuyên truyền, nhưng chúng ta có thể thấy các quan niệm trên đều có những điểm chung, thể hiện tính đặc trưng của hoạt động tuyên truyền, đó là:

+ Chỉ ra tuyên truyền là hoạt động nhằm tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của người khác và định hướng hành động của đối tượng tuyên truyền

theo một khuynh hướng nhất định

+ Xác định rõ tuyên truyền là hoạt động truyền bá, giải thích của chủ thể thực hiện công tác tuyên truyền về một tư tưởng, một học thuyết hay một vấn đề nào đó đối với đối tượng tuyên truyền (có chủ thể tuyên truyền và đối

tượng tuyên truyền)

+ Để đạt tới mục đích cuối cùng thì tuyên truyền phải làm thay đổi được nhận thức, hình thành một kiểu ý thức xã hội phù hợp, xây dựng thế giới quan nhất định, hình thành tính tích cực xã hội ở đối tượng cho phù hợp với

lợi ích của chủ thể tuyên truyền (thể chế chính trị)

+ Kích thích, thúc đẩy đối tượng hành động theo mục đích mà công tác tuyên truyền đặt ra, đây chính là hiệu quả mà trong công tác tuyên truyền phải

đạt tới

Từ sự phân tích trên, có thể thấy rằng: “Tuyên truyền” theo nghĩa rộng

là mục đích của chủ thể nhằm truyền bá những tri thức, giá trị tinh thần, tư

tưởng đến đối tượng, biến những kiến thức, giá trị tinh thần đó thành nhận thức, niềm tin, tình cảm của đối tượng, thôi thúc đối tượng hành động theo

những định hướng, những mục tiêu do chủ thể tuyên truyền đặt ra

* Tuyên truyền pháp luật:

Tuyên truyền pháp luật là một hoạt động có chủ đích của chủ thể tuyên truyền nhằm tác động trực tiếp hoặc gián tiêp của chủ thể tuyên truyền đến đối tượng tuyên truyền nhằm hình thành ý thức pháp luật, thuyết phục và hướng dẫn mọi người tôn trọng, tuân thủ pháp luật, phát huy vai trò và hiệu lực của pháp luật trong cuộc sống

Theo cách hiểu chung nhất tuyên truyền pháp luật có hai nghĩa:

Theo nghĩa rộng: tuyên truyền pháp luật chính là tuyên truyền, phổ

biến, giáo dục pháp luật, là một khâu của hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật, là hoạt động định hướng có tổ chức, có chủ định thông qua các hình thức giáo dục, thuyết phục, nêu gương nhằm mục đích hình thành ở đối tượng tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi xử sự phù hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành với các hình thức, phương tiện, phương pháp đặc thù

Theo nghĩa hẹp: tuyên truyền pháp luật là truyền bá nội dung văn bản pháp

luật cho người có nhu cầu, nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối tượng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, thái độ nghiêm

chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng được tuyên truyền

Như vậy, có thể thấy rõ trong thực tiễn thì tuyên truyền pháp luật là quá trình hoạt động thường xuyên, liên tục và lâu dài của chủ thể tuyên truyền tác động lên đối tượng, là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào cuộc sống Trong công tác quản lý Nhà nước, tuyên truyền pháp luật được hiểu theo nghĩa rộng

và được xác định là một công việc trọng tâm và thường xuyên của các cơ quan nhà nước, các cấp, các ngành trong cả hệ thống chính trị, nhằm làm cho pháp luật trở thành nhân tố chi phối, thống trị trong đời sống xã hội, động viên, cổ vũ tính tích cực, tự giác của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và

bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ chính trị hiện tại

1.1.1.2 Đồng bào Công giáo và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo

- Đồng bào Công giáo:

Đồng bào Công giáo ở nước ta đa số là nhân dân lao động, trong đó chủ yếu là nông dân, có tinh thần yêu nước Đồng thời họ cũng có niềm tin tôn giáo sâu sắc và có nhu cầu sinh hoạt tôn giáo bình thường Cho nên người Công giáo vừa gắn bó với dân tộc, quê hương, đất nước, đi theo sự lãnh đạo của Đảng và đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng của toàn dân, vừa duy trì các sinh hoạt tôn giáo, gắn bó với giáo hội theo phương châm "tốt đời, đẹp đạo"

Đối với khu vực miền Đông Nam Bộ, đồng bào Công giáo được hình thành từ thế kỷ thứ XVII, từ nhiều nguồn lưu dân miền Bắc, miền Trung, là nơi truyền bá đạo Công giáo đầu tiên vào vùng đất Nam Bộ Để tồn tại và phát triển, Công giáo nhanh chóng hòa nhập vào cộng đồng, làm phong phú thêm văn hóa, tín ngưỡng bản địa, trở thành một trong những trung tâm Công giáo lớn của cả nước và là nơi tập trung nhiều tín đồ của các tôn giáo khác Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng bào Công giáo ở miền Đông Nam Bộ đã có những đóng góp đáng kể, góp phần giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước Trong thời kỳ đổi mới, vai trò của giáo hội, chức sắc, tín đồ Công giáo ở miền Đông Nam Bộ được chú trọng, phát huy thông qua công tác vận động đồng bào Công giáo chấp hành đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng ở địa phương Tuy nhiên, đối với huyện Thống Nhất là nơi tiếp nhận phần lớn giáo dân di cư năm 1954, được Ngô Đình Diệm sử dụng làm lực lượng hậu thuẫn chính trị

Vì vậy, đồng bào Công giáo ở huyện Thống Nhất luôn là vấn đề nhạy cảm, đời sống dân sinh, trình độ dân trí ở một số địa phương đồng bào theo đạo Công giáo còn thấp Với đặc điểm này, công tác tôn giáo nói chung và tuyên truyền pháp luật trong đồng bào Công giáo vừa phải phát huy mặt tích cực

trong tín đồ theo đạo Công giáo, vừa phải tôn trọng tự do tôn giáo của tín đồ; đồng thời nâng cao đời sống dân sinh, trình độ dân trí, hiểu biết pháp luật cho quần chúng và xoá đi những mặc cảm với cách mạng do lịch sử để lại

Thực tế cho thấy vấn đề tôn giáo, trong đó có Công giáo luôn bị các thế lực thù địch lợi dụng để phục vụ lợi ích chính trị của chúng Việc lợi dụng Công giáo của các thế lực thù địch được gắn với vấn đề dân tộc, nhân quyền

và lợi dụng một số sai sót ở cơ sở trong việc thực hiện chính sách tôn giáo để xuyên tạc tình hình tôn giáo Chúng còn lôi kéo những phần tử ly khai trong các tôn giáo gây mất ổn định nội bộ tôn giáo Việc lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết

Xét từ các khía cạnh nêu trên, tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức về pháp luật cho đồng bào Công giáo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đường lối xây dựng đất nước giai đoạn hiện nay

- Tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo:

Tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo là một bộ phận trong công tác tuyên truyền pháp luật cho nhân dân nói chung, nhằm xây dựng môi trường pháp lý tốt đẹp trong xã hội, làm cho mọi người thực sự sống, làm việc theo pháp luật

Qua hoạt động tuyên truyền pháp luật, góp phần xây dựng xã hội công dân, đặc biệt là vùng đông đồng bào Công giáo sinh sống có cuộc sống lành mạnh, văn minh, từng bước ngăn ngừa những hiện tượng tiêu cực, khắc phục dần hiện tượng lợi dụng của các thế lực xấu và bị lợi dụng trong đồng bào Công giáo, hạn chế những phát sinh tiêu cực, phức tạp trong xã hội

Tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo được coi là tổng thể các chủ trương, biện pháp, cách thức tổ chức, tiến hành các hoạt động tuyên truyền dưới sự lãnh đạo, điều hành trực tiếp của cấp uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên; sự lãnh đạo, điều hành của cấp uỷ, chính quyền địa phương nhằm tuyên truyền, vận động nhân dân, đồng bào theo đạo Công giáo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chủ

trương, kế hoạch, quyết định của địa phương; nhằm mục đích hình thành ở đối tượng tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi xử sự phù hợp, tích cực tham gia phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự kỷ cương xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh và tăng cường mối quan hệ gắn

bó máu thịt với nhân dân

Với những phân tích nêu trên, có thể rút ra kết luận: Tuyên truyền pháp

luật cho đồng bào Công giáo là thông tin, truyền bá các quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật, tinh thần văn bản pháp luật nhằm mục đích hình thành ở đồng bào Công giáo những tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi

xử sự phù hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành với các hình thức, phương tiện, phương pháp phù hợp với đối tượng đồng bào Công giáo;

từ đó nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin pháp luật, ý thức tôn trọng pháp

luật, thái độ nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đồng bào Công giáo

1.1.2 Tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh

1.1.2.1 Hệ thống truyền thanh

Truyền thanh là phương thức truyền tải thông tin tiếng động, âm thanh qua dây dẫn tín hiệu từ máy phát tổng đài đến hệ thống loa phóng thanh Hệ thống truyền thanh được vận hành bởi tập hợp các thiết bị đầu cuối, từ thu âm, thu tín hiệu đầu vào sóng radio, thiết bị khuếch đại tín hiệu âm thanh, hệ

thống dây dẫn và loa phóng thanh

Theo Từ điển bách khoa toàn thư mở Wikipedia, “truyền thanh, cũng được gọi là radio, là một kỹ thuật để chuyển giao dùng cách biến điện sóng điện từ có tần số ít hơn tần số của ánh sáng” Hiểu một cách đơn giản, truyền thanh là truyền âm thanh đi xa bằng sóng điện từ hoặc dây dẫn Ở Việt Nam thuật ngữ truyền thanh được hiểu như một phương tiện để truyền âm thanh,

đó là truyền âm thanh bằng dây dẫn

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, hiện nay

hệ thống truyền thanh đang được thay thế chuyển từ hình thức truyền dẫn tín

hiệu bằng dây kim loại (hữu tuyến) sang sử dụng phát sóng FM (vô tuyến) có chất lượng tín hiệu tốt, ít bị nhiễu tính Tuy nhiên, thuật ngữ truyền thanh vẫn được dùng để chỉ chung cho hoạt động thu, tiếp, phát tín hiệu radio ở cấp huyện, thị xã, phường, thị trấn

1.1.2.2 Tuyền truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh ở nước ta

Tuyên truyền là hoạt động xã hội đặc biệt, thể hiện ở chỗ cả chủ thể và đối tượng đều là con người Do đó, đây cũng là hoạt động đa dạng và phức tạp, là hoạt động của con người tác động đến con người, nhằm giáo dục, vận động và thuyết phục quần chúng hiểu, tin và quyết tâm hành động theo đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Để thực hiện được công việc khó khăn, phức tạp này, đòi hỏi công tác tuyên truyền phải thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, phong phú qua các lớp tập huấn cán bộ tuyên truyền, tuyên truyền miệng, tuyên truyền lưu động, tuyên truyền trực quan, tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh

Những năm qua, công tác tuyên truyền pháp luật cho nhân dân, đồng bào tôn giáo nói chung và đồng bào Công giáo nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước ta quan tâm, nhất là qua hệ thống phát thanh, truyền thanh; thông tin nhanh kiến thức pháp luật cho người dân, qua đó tiếp nhận nhanh chóng

chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước, điều này phù hợp và thích

ứng với cộng đồng dân cư chủ yếu là nông dân với mức sống thấp như ở nước

ta Công tác tuyên truyền pháp luật đã đến với mọi đối tượng, không phân biệt

trình độ văn hóa cao hay thấp, biết chữ hay không biết chữ Thông qua hệ thống phát thanh, truyền thanh, công tác tuyên truyền pháp luật đã lan tỏa đến tận cơ sở xã, ấp, khu dân cư, thôn bản, đáp ứng yêu cầu nắm bắt thông tin, kiến thức pháp luật cho người dân, góp phần thực hiện tốt các quy định của pháp luật, quy chế dân chủ ở cơ sở, ngày càng hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa “của dân, do dân, vì dân”

1.2 Hiệu quả và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh

1.2.1 Khái niệm hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh

Năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, hiệu quả của các hoạt động trong thực tiễn thường được coi là biểu hiện của các lĩnh vực đời sống xã hội Mỗi lĩnh vực hoạt động đều có hiệu quả và những tiêu chí đánh giá riêng Trong hoạt động tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo cũng có hiệu quả và tiêu chí cụ thể Để đưa ra được những tiêu chí đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo, trước hết chúng ta cần làm rõ một

số nội dung liên quan đến vấn đề lý luận về hiệu quả và hiệu quả tuyên truyền pháp luật

Có thể thấy: công tác tuyên truyền pháp luật là một hoạt động có mục đích rõ ràng Cũng như mọi lĩnh vực hoạt động có mục đích khác, công tác tuyên truyền pháp luật cần thiết phải xem xét về tính hiệu quả của loại hoạt động này

Trong thực tế, hiệu quả của bất cứ hoạt động nào cũng là sự tương quan giữa kết quả đạt được với mục đích đề ra trong một điều kiện xã hội nhất định Kết quả là biểu hiện thực tế của mục đích, là mục đích được hiện thực hóa Và mục đích lại chính là kết quả mà con người mong muốn đạt tới, là kết quả “giả định” Tuy nhiên, mục đích và kết quả không phải bao giờ cũng tương đương nhau Vì vậy, hiệu quả là sự ăn khớp một phần hay hoàn toàn giữa kết quả với mục đích đề ra từ trước

Đồng thời, chúng ta có thể hiểu hiệu quả công tác tuyên truyền nói chung là sự tương quan giữa kết quả đạt được do tác động tuyên truyền mang lại với mục đích của công tác tuyên truyền đặt ra và với chi phí để đạt được kết quả đó trong một điều kiện xã hội nhất định Do đó, khi xét hiệu quả của một hoạt động bao giờ cũng xét sự tương quan giữa kết quả với mục đích, với chi phí và điều kiện xã hội nhất định Hiệu quả khác với kết quả Kết quả là

cái đạt được, chưa tính đến chi phí để đạt được kết quả đó Còn hiệu quả là tương quan, là so sánh của kết quả với mục đích và với chi phí nhất định Tóm lại, hiệu quả là sự so sánh giữa cái được (kết quả) với cái đặt ra (mục đích) và cái bỏ ra (chi phí)

Kết hợp với việc kế thừa có chọn lọc những khái niệm: tuyên truyền, tuyên truyền pháp luật, hiệu quả, hiệu quả tuyên truyền, tác giả đưa ra khái niệm hiệu quả tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh như sau:

Hiệu quả tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh là sự tương quan giữa kết quả đạt được do tác động của tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh mang lại với mục đích của công tác tuyên truyền pháp luật đặt ra và với chi phí nhất định, trong một điều kiện xã hội nhất định

1.2.2 Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh

1.2.2.1 Nhận thức của đồng bào Công giáo về pháp luật và vận dụng pháp luật trong đời sống cộng đồng

Tiêu chuẩn nhận thức trong đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo được thể hiện ở những tiêu chí cụ thể:

- Hệ thống truyền thanh thực hiện công tác tuyên truyền về pháp luật đã tạo ra sự hứng thú như thế nào cho đồng bào Công giáo trong việc nghe thông tin tuyên truyền, đồng thời đó cũng là tính tích cực trong nhận thức, ý thức trách nhiệm công dân trong lắng nghe và mở rộng tầm hiểu biết, kiến thức của mình, nắm bắt những nội dung văn bản mới, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được tuyên truyền Trong phạm vi tiêu chuẩn này thì sự phong phú của nhu cầu nhận thức, sự hứng thú đối với những vấn đề, nội dung được đề cập trong nội dung tuyên truyền pháp luật là những chỉ số hết sức quan trọng Nếu không có hoặc không xuất hiện nhu cầu hiểu biết, sự hứng thú của người nghe thì không thể đạt tới kết quả hay hiệu quả nào cả Do đó, nhiệm vụ đặt ra cho hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ

sở là tạo ra cho được sự hứng thú, làm tiền đề cho công tác tuyên truyền pháp

luật đạt kết quả cao, với những sự vận dụng, liên hệ sát với thực tiễn đời sống

xã hội, phù hợp với nhu cầu nhận thức của người nghe

- Tri thức pháp luật là mức độ cao hơn của hiệu quả tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở Đó là sự am hiểu về pháp luật, những quy định của pháp luật trên các mặt của đời sống xã hội, là sự nắm vững những quy định cụ thể, chế tài cụ thể, từ đó đồng bào Công giáo có được những hiểu biết, vận dụng vào trong các mặt của đời sống xã hội, hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, vận dụng trong đời sống hàng ngày mà tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh mang lại

1.2.2.2 Tình cảm, thái độ tôn trọng pháp luật của đồng bào Công giáo

Pháp luật là phương tiện thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, là phương tiện quản lý xã hội và thể chế hóa quyền làm chủ của nhân dân Do đó, trên cơ sở tri thức được cung cấp thông qua tuyên truyền pháp luật

và thực tiễn cuộc sống, đồng bào Công giáo khi nghe qua hệ thống truyền thanh

đã biến tri thức được tuyên truyền thành thái độ ủng hộ, thành niềm tin đối với

quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước

Cụ thể là các tiêu chí sau:

- Khẳng định niềm tin, sự trung thành với Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với con đường Xã hội Chủ nghĩa mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn

- Nâng cao ý thức, ý chí đấu tranh bảo vệ Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Củng cố lòng tin vào đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật đúng đắn của Đảng và Nhà nước

- Luôn vững vàng trước những khó khăn, phức tạp của cuộc sống, trước những diễn biến khó khăn của tình hình kinh tế, xã hội, quốc phòng-an ninh hiện nay

- Tạo lập khả năng phân tích, đánh giá chung, định hướng đúng, kiên định lập trường, quan điểm trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các

phần tử xấu Vững vàng trong đấu tranh, chống “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch

- Có được nhận thức đúng đắn, niềm tin đúng đắn, từ đó trong đồng bào Công giáo xuất hiện sự kết hợp chặt chẽ giữa nhận thức, niềm tin với hành động thực tiễn, do đó, sẵn sàng hành động phù hợp với tri thức được trang bị, sẵn sàng

và với thái độ nghiêm túc chấp hành Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước

1.2.2.3 Hành vi chấp hành pháp luật và tình hình trật tự - an toàn xã hội trong vùng đồng bào Công giáo

* Hành vi chấp hành pháp luật

Trong đời sống, mọi người hiểu đúng và tuân thủ pháp luật sẽ đảm bảo cho đường lối, chính sách thực hiện đầy đủ nhất, đảm bảo cho công cuộc đổi mới giành thắng lợi Pháp luật cũng là công cụ của Đảng và Nhà nước để lãnh đạo, quản lý xã hội và bảo vệ lợi ích của giai cấp, của dân tộc và các tầng lớp nhân dân

- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật đã được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo, coi đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong việc tăng cường quản lý xã hội bằng pháp luật, góp phần xây dựng ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật của nhân dân nói chung, trong đó có đồng bào Công giáo Ngày 09 tháng 12 năm 2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị số 32-TW/CT về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật Trên cơ sở các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, các chính sách pháp luật đã từng bước được thể chế hoá trong các văn bản pháp luật của Nhà nước, hệ thống pháp luật đã được bổ sung và ngày càng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế

- Xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật của đồng bào Công giáo đang là vấn đề được nhiều người quan tâm, bởi việc chấp hành pháp luật là điều kiện tiên quyết để xã hội vận hành một cách có trật tự, kỷ cương và là điều kiện quyết định góp phần phát triển bền vững đất nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân Trong xã hội hiện đại, ý thức chấp hành pháp luật trong

đồng bào Công giáo là một trong các biểu hiện của lối sống có văn hóa, tốt đạo, đẹp đời Sự tự giác ấy có được là từ kết quả cộng hưởng của nhiều yếu

tố, trong đó giáo dục, tuyên truyền kết hợp với răn đe, xử lý, giữ vai trò quan trọng giúp mỗi người chấp hành luật pháp một cách nghiêm túc

- Trên cơ sở được tuyên truyền về pháp luật thường xuyên, mỗi người

đã xác định rõ trách nhiệm của mình, để từng bước hình thành và xây dựng nếp sống tự giác chấp hành pháp luật, coi đó là tiêu chí của lối sống văn hóa

từ trong chính gia đình, làng xóm, khu dân cư, nơi làm việc của mình Đồng bào Công giáo nói chung và đồng bào Công giáo ở huyện Thống Nhất trong những năm qua luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, yên tâm lao động sản xuất, tích cực vươn lên xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng, tham gia tích cực các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động xã hội, chấp hành tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự - an toàn xã hội theo phương châm “kính chúa yêu nước”, “sống phúc âm giữa lòng dân tộc” Hình thành

ý thức pháp luật, trình độ hiểu biết của đồng bào Công giáo về pháp luật được nâng lên, có thái độ đúng đắn, ý thức tôn trọng pháp luật trong đồng bào Công giáo Do chấp hành đúng pháp luật, thường xuyên cải tiến phương pháp, cách thức sản xuất nên năng suất lao động cao, chất lượng sản phẩm tốt, đời sống của đồng bào Công giáo được nâng lên

- Qua việc hiểu và tin vào pháp luật, cá nhân từng người dân Công giáo

đã vận động người khác thực hiện và tuân thủ các quy định của pháp luật, tham gia tích cực, sáng tạo vào các phong trào thi đua lao động sản xuất, đổi mới cơ chế kinh tế, biết làm giàu cho mình và cho đất nước bằng lao động chính đáng, biết lao động trong nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh, đúng pháp luật; tham gia vào việc đấu tranh chống những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm lợi ích tập thể, lợi ích xã hội, đấu tranh chống tham ô, tham nhũng, làm ăn phi pháp; có thức cao về nghĩa vụ công dân và mức độ thực hiện nghĩa vụ công dân theo quy định của pháp luật; tuyên truyền, phổ biến chủ nghĩa Mác-Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; góp ý xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng và Hiến pháp, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia tích cực, tự giác vào cuộc đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực trong đời sống xã hội…

* Tình hình trật tự - an toàn xã hội trong vùng đồng bào Công giáo

- Theo Từ điển từ và ngữ Hán-Việt của Giáo sư Nguyễn Lân thì: “trật

tự là tình trạng ổn định, có thứ bậc trên dưới, trước sau An toàn là yên ổn

trọn vẹn, yên ổn hẳn, không sợ tai nạn” [49, tr16, 704] Nói đến trật tự, an

toàn xã hội là nói đến tình trạng (trạng thái) ổn định, có trật tự, kỷ cương của

xã hội Trật tự, kỷ cương đó được xác lập trên cơ sở các quy tắc xử sự chung

do Nhà nước ban hành (được gọi là những quy phạm pháp luật) và những giá trị xã hội, chuẩn mực đạo đức truyền thống được mọi người trong xã hội thừa nhận, tôn trọng, tuân thủ và nhờ đó mà mọi người có được cuộc sống yên ổn

Nói cách khác, trật tự - an toàn xã hội là trạng thái xã hội có trật tự, kỷ cương,

trong đó mọi người có cuộc sống yên ổn trên cơ sở các quy phạm pháp luật và

chuẩn mực đạo đức, pháp lý xác định

- Trật tự, an toàn xã hội trong vùng đồng bào Công giáo cùng với tình hình an ninh quốc gia được giữ vững đã tạo nên sự ổn định, phát triển bền vững của đất nước, địa phương, là hàng rào an toàn trước những nguy cơ tấn công từ mọi phía, bằng mọi thủ đoạn của các thế lực thù địch, góp phần củng

cố vị thế của nước ta trên trường quốc tế, nâng cao đời sống nhân dân Giữ cho xã hội vùng đồng bào Công giáo được an toàn, có trật tự, kỷ cương cũng

có nghĩa là tạo được môi trường sống yên ổn, góp phần đảm bảo cuộc sống vui vẻ, lành mạnh, hạnh phúc cho đồng bào Công giáo Để làm được điều đó, chúng ta phải áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm và các vi phạm pháp luật khác xâm hại đến cuộc sống an toàn của mọi người dân, đồng bào Công giáo, đến trật tự, kỷ cương của đất nước Vì vậy, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội

vùng đồng bào Công giáo cũng là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn dân ta

1.2.2.5 Các chi phí cho hoạt động tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh

Mỗi phương tiện thông tin đại chúng tự chọn cho mình những hình thức, biện pháp thích hợp với đặc trưng riêng Cần có những chuyên mục, chuyên đề, chuyên trang dài hơi, bổ trợ, kế tiếp nhau một cách toàn diện, hệ thống, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện; ngày càng phong phú, hấp dẫn hơn Dần dần tạo cho người dân có thói quen tư duy pháp luật, tìm hiểu pháp luật, điều chỉnh các hành vi theo pháp luật Hệ thống truyền thanh có những hình thức sinh động phản ánh việc đưa pháp luật vào cuộc sống; phản ánh các khía cạnh, những biểu hiện cuộc sống pháp luật trong

xã hội Thông qua đó, nhận thức pháp luật của người dân được nâng lên Họ tự rút ra những mặt tốt, tự phê phán những mặt chưa tốt trong thi hành, thực hiện pháp luật Để nâng cao chất lượng tuyên truyền pháp luật thì phải tính đến tổng thể các giải pháp nêu trên, tuy nhiên cũng cần phải tính toán về mức chi phí phải bỏ ra cho các hoạt động ấy Hiệu quả tuyên truyền pháp luật trong đồng bào Công giáo là đánh giá ở đối tượng, là sự thay đổi trong nhận thức, thái độ, hành vi của đối tượng Hiệu quả được đánh giá là cao khi chỉ khi cùng một kết quả nhưng với một chi phí thấp nhất Và chi phí cho hoạt động tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh được thể hiện ở các mặt sau:

Thứ nhất, chi phí cho công tác xây dựng kế hoạch, chương trình cho

công tác tuyên truyền pháp luật

Tuyên truyền pháp luật đòi hỏi phải có kế hoạch, chương trình cụ thể

do đó cần có sự đầu tư công sức cho nhiệm vụ này Người cán bộ phụ trách công tác tuyên truyền pháp luật cần tìm tòi, suy nghĩ xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công cụ thể các bộ phận trong hệ thống để chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho công tác triển khai, thu thập thông tin, viết bài phuc vụ công tác tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh để đạt hiệu quả cao nhất

Thứ hai, chi phí cho hoạt động khảo sát thực tiễn Đó là khoản chi phí

dành cho các hoạt động tiến hành khảo sát đánh giá nhu cầu nhận thức, đặc điểm đối tượng… đây là yêu cầu cũng cần được tính đến nhằm nâng cao chất

lượng tuyên truyền phù hợp với đối tượng, chỉ có như vậy thì công tác tuyên truyền nói chung, tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo mới thực sự thiết thực, phù hợp, đạt hiệu quả và đi vào đời sống Nếu bỏ qua bước này thì công tác tuyên truyền dễ rơi vào tình trạng phiến diện, thiếu thực tế, người dân khó tiếp nhận thông tin Chi phí này dành cho công tác xây dựng kế hoạch khảo sát, xây dựng bảng hỏi (phiếu khảo sát) và chi phí cho các hoạt động tiến hành khảo sát; tổng kết, đánh giá kết quả khảo sát…

Thứ ba, chi phí cho hoạt động thu thập thông tin, thu thập tư liệu, phối

hợp với các cơ quan để viết tin, bài về pháp luật

Muốn thực hiện tốt điều này bên cạnh việc nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, phóng viên thì phải chú ý đến việc vận dụng chế độ, chính sách để động viên họ; ngoài việc chi phí cho việc đi lại để thu thập thông tin, cần có chế độ khuyến khích phóng viên chủ động phối hợp với tập thể, cá nhân liên quan, cộng tác viên để lấy thêm thông tin, mà muốn thực hiện được điều này thì cần bỏ ra một nguồn kinh phí nhất định để tạo ra tính cộng đồng trách nhiệm trong việc cung cấp tin, bài viết về pháp luật phản ánh trên hệ thống truyền thanh

Thứ tư, sau khi có tin, bài của các phóng viên, cần có chế độ kiểm

duyệt một cách nghiêm túc, đảm bảo tính định hướng của Đảng, đúng pháp luật; để làm được điều này thì ngoài cần có một tổng biên tập, trưởng đài truyền thanh có trình độ và kinh nghiệm tốt cũng cần có sự thẩm định của cơ quan chức năng có chuyên môn cụ thể liên quan đến lĩnh vực pháp luật cần tuyên truyền (nếu là vấn đề phức tạp) Đối với những thông tin tuyên truyền mang tính phổ quát rộng, phản ánh đời sống xã hội bình thường thì chi phí này bỏ ra không nhiều, nhưng đối với các vấn đề phức tạp, có liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực thì đòi hỏi công tác tuyên truyền sẽ có chi phí cao hơn Ví dụ: liên quan đến lĩnh vực pháp luật đất đai, đền bù, tái định cư thì nhiều ngành phải tham gia như: tài nguyên-môi trường, tư pháp, thanh tra, trung tâm phát triển quỹ đất, ban tuyên giáo huyện uỷ… Từ đó những chi phí phát sinh liên quan đến các cuộc họp, xin ý kiến sẽ phải tính đến

Thứ năm, thời gian dành cho hoạt động của hệ truyền thanh tuyên

truyền về pháp luật

Thời gian ít hay nhiều dành cho hoạt động tuyên truyền pháp luật trên

hệ thống truyền thanh là do chủ thể công tác tuyên truyền quy định thông qua các bài viết dài hay ngắn Tuy nhiên, đôi khi chi phí nhiều để có được một chương trình tuyên truyền dài chưa hẳn đã đem lại hiệu quả; nhưng có những tin, bài viết mặc dù chi phí ít, thời gian trên sóng truyền thanh không nhiều nhưng lại đem lại hiệu quả cao Điều này cho thấy đối với công tác tuyên truyền nói chung và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo cần chú trọng đến chất lượng các bài viết, đến tính trách nhiệm của người viết và biên tập tin, bài, để mặc dù chi phí dành cho công tác này là thấp nhất nhưng lại đem lại hiệu quả lớn nhất, có tác động sâu rộng, tích cực và thông tin đó thực

sự hữu ích với người dân

Thứ sáu, chi phí cho việc tổng kết rút kinh nghiệm trong hoạt động

tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh Sau khi phát sóng các tin bài, phóng sự… thì cần có bước tổng kết, đánh giá hiệu quả tuyên truyền để

từ đó kịp thời rút kinh nghiệm, phát huy những mặt được và chỉ ra những hạn chế để khắc phục, nhằm làm cho công tác tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh trong thời gian tiếp theo hiệu quả tốt hơn

Tóm lại, chi phí cho công tác tuyên truyền pháp luật cần tính đến hiệu quả cuối cùng do công tác tuyên truyền đem lại, để từ đó với chi phí thấp nhất nhưng đem lại hiệu quả tuyên truyền cao nhất Ngoài ra, khi sử dụng nhiều phương pháp chuyển tải nội dung mong muốn thông tin đến người dân, thật

sự hấp dẫn thì việc thực hiện các phương pháp tuyên truyền (đối thoại: đàm thoại, vấn đáp, phỏng vấn, nêu vấn đề…) cũng cần có những chi phí nhất định Trong điều kiện hiện nay, khi mà nguồn kinh phí dành cho sự nghiệp phát thanh, truyền thanh còn khó khăn thì đây thực sự là vấn đề đặt ra không

dễ giải quyết, đòi hỏi trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện của cấp

uỷ, chính quyền phải có sự quyết tâm thì công tác tuyên truyền nói chung và

tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh mới thật sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao

1.3 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh

1.3.1 Vai trò của công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo

Công tác tuyên truyền pháp luật giữ vị trí quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, đây là khâu đầu tiên rất quan trọng trong hoạt động thực thi

pháp luật, là cầu nối giữa hoạt động xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật

Tuyên truyền pháp luật trong đồng bào Công giáo thông qua hệ thống truyền thanh luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của cán

bộ, nhân dân

Từ khi có Chỉ thị số 315/CT ngày 17/12/1982 của Hội đồng Bộ trưởng

về việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và Chỉ thị số 300/CT ngày 22/10/1987 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về những biện pháp cấp bách quản lý Nhà nước bằng pháp luật, công tác tuyên truyền pháp luật nói chung và tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh cho đồng bào Công giáo đã đạt những kết quả tốt Công tác tuyên truyền pháp luật giúp cho người dân theo đạo Công giáo hiểu đúng, đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ đối với Tổ quốc; hướng dẫn hành động của đồng bào Công giáo trong công việc hàng ngày; đảm bảo ổn định tình hình chính trị, trật tự xã hội Đồng thời, tuyên truyền pháp luật của hệ thống truyền thanh, cùng với các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật khác cho đồng bào Công giáo đã góp phần xây dựng môi trường pháp lý trong xã hội, làm cho giáo dân Công giáo thực

sự sống, làm việc theo pháp luật Góp phần xây dựng xã hội công dân văn minh, lành mạnh Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu của công cuộc đổi mới đòi hỏi tuyên truyền pháp luật qua hệ thống truyền thanh đến đông đảo đồng

bào giáo dân là làm sao để mọi người hiểu được các quyền, nghĩa vụ của mình theo pháp luật, làm cho Hiến pháp và luật pháp đi vào cuộc sống, như nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười đã nói tại Quốc hội khóa XI “Hiến pháp phải đi vào cuộc sống Hiến pháp trở thành bài học phổ thông cho tất cả mọi người”

Công tác tuyên truyền pháp luật qua hệ thống truyền thanh cho đồng bào Công giáo trong những năm qua đã được Đảng và Nhà nước rất quan tâm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp

hành pháp luật Chẳng hạn như: Sau hơn 02 năm thi hành hiệu quả, mô

hình “Ngày Pháp luật” đã chính thức được luật hóa trong Luật Phổ biến giáo dục pháp luật năm 2013 tại Điều 8 cụ thể như sau: “Ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Ngày Pháp luật được tổ chức nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội” “Ngày Pháp luật” sẽ là một hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật rất hiệu quả, giúp cho những chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến gần với người dân hơn và dễ dàng đi vào cuộc sống; góp phần nâng cao nhận thức của người dân

về vai trò của luật pháp trong đời sống xã hội và mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền của Đảng và Nhà nước ta

Hiện nay số lượng văn bản pháp luật được ban hành ngày càng nhiều, với nội dung đa dạng, phức tạp, điều chỉnh nhiều loại quan hệ của đời sống xã hội để phục vụ tiến trình đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, hoạt động tuyên truyền pháp luật vẫn chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu bức thiết của tình hình mới Việc tuyên truyền pháp luật ở nhiều nơi vẫn còn mang tính phong trào, chưa đi sâu vào những nội dung pháp luật mà người dân cần, quan tâm Hình thức tuyên truyền pháp luật qua hệ thống truyền thanh đến đối tượng là đồng bào Công giáo mặc dù đã được áp dụng khá đa dạng, phong phú, song nhìn chung hiệu quả còn chưa cao, chưa xác định và phân công trách nhiệm rõ ràng trong công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan, do đó chất lượng, hiệu quả chưa cao Để khắc phục những hạn chế nêu trên thì việc nâng cao hiệu quả tuyên truyền là một công việc cần thiết, quan trọng

1.3.2 Ưu thế của hệ thống truyền thanh trong công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo

Hệ thống đài truyền thanh có đặc điểm là gắn với những nội dung công việc cụ thể và với những hoạt động cụ thể ở địa phương, trong cộng đồng dân

cư Do đó, hệ thống truyền thanh (nhất là đài truyền thanh cơ sở) có ưu thế rất lớn trong thông tin tuyên truyền và vận động quần chúng thực hiện các nhiệm

vụ chính trị ở địa phương, đặc biệt là trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong cộng đồng dân cư

Với ưu thế khả năng truyền tin nhanh, chủ động về thời gian, người dân tiếp cận hằng ngày nên hệ thống truyền thanh được xác định là giải pháp hữu hiệu để đưa thông tin pháp luật nhanh chóng, đầy đủ, kịp thời đến người dân

Trong công tác tuyên truyền, hệ thống truyền thanh có đặc điểm là gắn với những chủ trương, chính sách, pháp luật cụ thể, con người cụ thể, gắn với những công việc cụ thể và với những phong trào cụ thể ở địa phương Do

đó, hệ thống truyền thanh có ưu thế rất lớn trong thông tin tuyên truyền và vận động quần chúng thực thi pháp luật, thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương Trong việc tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo, vai trò của hệ thống truyền thanh thể hiện càng rõ nét ở một số điểm sau:

Thứ nhất, hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở đã góp phần nâng

cao nhận thức của đồng bào Công giáo về pháp luật, nhất là những chủ trương, chính sách, pháp luật mới của Đảng, Nhà nước cần phải cập nhật để vận dụng, thực hiện trong đời sống

Tư tưởng, quan điểm về pháp luật của Đảng ta là một trong những cơ

sở để xây dựng hệ thống pháp luật hiện hành Bằng các hình thức, phương pháp, thể loại phong phú, hệ thống truyền thanh giới thiệu các văn bản quy phạm pháp luật với đồng bào giáo dân; góp phần đấu tranh phê phán các hiện tượng tiêu cực và những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Vì vậy, để làm tốt

công tác tuyên truyền pháp luật hiện nay thì phải phát huy tốt hơn vai trò của hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở với ý nghĩa là cầu nối quan trọng nhằm chuyển tải nội dung chính sách, pháp luật đến đồng bào giáo dân Công giáo

Thứ hai, hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở góp phần quan trọng

trong việc phân tích, làm rõ tính ưu việt hơn hẳn của pháp luật xã hội chủ nghĩa

Điều này nó thể hiện trong tư tưởng, quan điểm pháp luật của Đảng ta Pháp luật Nhà nước Việt Nam là pháp luật xã hội chủ nghĩa, khác xa với pháp luật của Nhà nước tư sản Tập trung làm rõ nội dung pháp luật do Nhà nước ta đặt ra, là thể hiện ý chí và đảm bảo lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc, được đảm bảo thực hiện bằng bộ máy cưỡng chế của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Qua đó, góp phần động viên nhân dân, đồng bào giáo dân Công giáo tự giác tuân thủ theo Hiến pháp, thực hiện pháp luật, thúc đẩy các phong trào thi đua yêu nước phát triển mạnh mẽ trong quần chúng nhân dân

Thứ ba, hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở góp phần củng cố

niềm tin, cổ vũ, động viên quần chúng nhân dân “sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”

Thông qua việc tuyên truyền pháp luật, hệ thống truyền thanh từ huyện đến cơ sở không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của nhân dân về pháp luật, mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật Bởi lẽ, pháp luật thể hiện ý chí và lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Thông qua việc tuyên pháp luật sâu rộng đến với quần chúng, hệ thống truyền thanh mang lại niềm tin của đồng bào Công giáo đối với Đảng, Nhà nước và với công cuộc đổi mới đất nước hiện nay do Đảng ta lãnh đạo

Bên cạnh đó, hệ thống truyền thanh huyện và cơ sở còn đóng vai trò hỗ trợ, bổ sung cho các hình thức và phương tiện tuyên truyền pháp luật khác, làm cho quần chúng nhân dân nhận thức được nội dung, vai trò cụ thể, rõ ràng

của pháp luật trong đời sống, từ đó tạo dựng niềm tin, cổ vũ quần chúng nhân dân sống, làm việc theo pháp luật, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị -

xã hội mà Đảng và Nhà nước đề ra

1.3.3 Những hạn chế về công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh thời gian qua

Mặc dù có nhiều cố gắng trong đổi mới hình thức, nội dung, phương thức tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trong thời gian qua; tuy nhiên, công tác tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất đến đồng bào Công giáo vẫn còn những hạn chế nhất định như: chất lượng tuyên truyền chưa cao, nội dung, hình thức chưa thật phong phú Trong khi các vấn đề nảy sinh phức tạp liên quan đến yếu tố tôn giáo như: xây dựng công trình tôn giáo, việc khiếu kiện liên quan đến nhà đất có nguồn gốc tôn giáo, tham gia các vụ việc phức tạp vi phạm pháp luật, sinh hoạt tôn giáo ngày càng nhiều và phức tạp

Trong một bộ phận đồng bào Công giáo vẫn còn tâm lý dè dặt, cho rằng chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước chưa thật sự cởi mở, thậm chí còn có thái độ hoài nghi hoặc trung dung, chờ xem kết quả thực hiện các chính sách, pháp luật, nhất là chính sách tôn giáo có gì đổi mới… Mặc dù có những vấn đề đặt ra như vậy, nhưng công tác tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh còn chưa tập trung lý giải một cách đầy đủ do năng lực của cán

bộ truyền thanh cơ sở còn hạn chế Vì vậy, thái độ thờ ơ trước thời cuộc, ngại tiếp xúc các tổ chức đoàn thể, cơ quan Nhà nước và ít tìm hiểu chủ trương chính sách, pháp luật Nhà nước đã xuất hiện trong một bộ phận đồng bào Công giáo Với nhiều lý do khác nhau, trong đó có sự thiếu hiểu biết về luật pháp đã làm cho một bộ phận chức sắc, giáo dân vi phạm pháp luật, nhất là trong hoạt động tôn giáo, xây dựng, thành lập các tổ chức tôn giáo cơ sở, hội đoàn ở huyện Thống Nhất

Tóm lại, hệ thống truyền thanh nói chung và hệ thống truyền thanh ở

huyện Thống Nhất là kênh tuyên truyền, tạo lập và định hướng dư luận không thể thiếu trong tuyên truyền pháp luật Không chỉ cung cấp kiến thức về pháp luật, về vị trí, vai trò, nội dung cụ thể của pháp luật, mà hệ thống truyền thanh huyện và cơ sở còn là công cụ hữu hiệu để phân tích, làm rõ tính ưu việt hơn hẳn của pháp luật xã hội chủ nghĩa với pháp luật tư sản, động viên tính tích cực trong nhân dân tham gia thực hiện Hiến pháp, pháp luật Cùng với các hình thức, phương tiện tuyên truyền pháp luật khác, hệ thống truyền thanh huyện và cơ sở trở thành một bộ phận hữu cơ không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của mọi cá nhân trong đời sống xã hội, nhằm chuyển tải những kiến thức mới, nội dung pháp luật mới đến đông đảo nhân dân, đồng bào Công giáo trong những năm qua

Tiểu kết Chương 1

Làm rõ những khái niệm cơ bản liên quan đến hệ thống truyền thanh, vấn đề có tính đặc thù của đồng bào Công giáo và công tác tuyên truyền pháp luật trong đồng bào Công giáo; vấn đề liên quan đến hiệu quả và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh, cũng như những hạn chế của công tác này trong thời gian qua, cho thấy hệ thống truyền thanh trong điều kiện hiện nay luôn đóng vai trò quan trọng đối với công tác tuyên truyền nói chung và tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo Nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo qua hệ thống truyền thanh là tất yếu khách quan, cấp thiết Để các giải pháp đưa ra có tính hệ thống, liên kết chặt chẽ, nội dung Chương 2 tập trung đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của

huyện Thống Nhất trong những năm qua

Chương 2 HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO

ĐỒNG BÀO CÔNG GIÁO TRÊN HỆ THỐNG TRUYỀN THANH HUYỆN THỐNG NHẤT, TỈNH ĐỒNG NAI - THỰC TRẠNG

VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào Công giáo trên hệ thống truyền thanh của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

Vị trí địa lý: Căn cứ Nghị định số 97/2003/NĐ-CP ngày 21/08/2003

của Chính phủ về việc thành lập huyện Thống Nhất, địa giới hành chính của huyện Thống Nhất được xác định ở tọa độ địa lý: từ 107o03’4’’ đến

107o15’42’’ độ vĩ Bắc; từ 10o51’11’’ đến 10o50’58’’ độ kinh Đông Ranh giới hành chính của huyện: phía Đông tiếp giáp với thị xã Long Khánh; phía Tây tiếp giáp với huyện Trảng Bom; phía Nam tiếp giáp với huyện Cẩm Mỹ và huyện Long Thành; phía Bắc tiếp giáp với huyện Định Quán

Huyện có 10 đơn vị hành chính cấp xã là: Gia Tân 1, Gia Tân 2, Gia Tân 3, Gia Kiệm, Quang Trung, Bàu Hàm 2, Lộ 25, Hưng Lộc, Xuân Thạnh, Xuân Thiện Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện là 24.724 hecta và tổng dân

số đến năm 2013 là 161.500 người, mật độ dân số 612 người/km2 Tuy nhiên mật độ dân cư trên địa bàn huyện phân bố không đồng đều giữa các xã, tập trung đông dân nhất là khu vực các xã Quang Trung, Gia Kiệm, Gia Tân 1, Gia Tân 2, Gia Tân 3, phân bố tập trung dọc theo Quốc lộ 20

Trung tâm hành chính của huyện nằm ở phía Đông Bắc ngã ba Dầu Giây, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 68 kilômét, cách Thành phố Biên Hoà khoảng 30 kilômét và nằm cạnh giao điểm của các tuyến Quốc lộ 1A,

Quốc lộ 20 và trong tương lai sẽ có tuyến đường cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và Dầu Giây - Liên Khương

Với vị trí địa lý thuận lợi, là một huyện bán trung du, Thống Nhất có điều kiện để xây dựng và phát huy ưu thế của hệ thống truyền thanh, dễ dàng

để xây dựng đường dây cũng như các cụm loa không dây, từ đó công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có nhiều thuận lợi

Về kinh tế: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm của Thống Nhất đạt trên 10%/năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng tăng dần tỉ trọng thương mại - dịch vụ; công nghiệp; giảm dần tỉ trọng ngành nông nghiệp Năm 2013, tỉ trọng nông - lâm - thủy sản chiếm 33,9%, công nghiệp -

xây dựng chiếm 19,2% và dịch vụ chiếm chiếm 46,9% trong cơ cấu kinh tế của

huyện Hiện nay, Thống Nhất đã thành lập được 3 khu công nghiệp, 3 cụm công nghiệp; trong đó Khu công nghiệp Dầu Giây đã đi vào hoạt động, thu hút khá nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đến đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh; đồng thời, huyện thực hiện công tác quy hoạch các khu chăn nuôi, giết

mổ tập trung, đây chính là điểm nhấn tạo đà cho kinh tế huyện Thống Nhất phát triển mạnh trong những năm tới, phát huy thế mạnh là khu vực chăn nuôi lớn nhất cả nước Đồng thời, huyện tiếp tục chỉ đạo và tạo điều kiện thuận lợi

về cơ chế để phát triển kinh tế, tạo thêm nhiều nghề mới, nhiều việc làm, tăng thu nhập cho nông dân Thu nhập bình quân đầu người huyện Thống Nhất qua các năm (từ năm 2007-2013): năm 2007 là 6,612 triệu; năm 2008 là 7,35 triệu; năm 2009 là 9,019 triệu; năm 2010 là 10,211 triệu; năm 2011 là 23,595 triệu, năm 2012 là 25,85 triệu và năm 2013 là 28,8 triệu đồng/người/năm

Với điều kiện kinh tế ngày càng phát triển theo hướng tích cực, huyện Thống Nhất có điều kiện hơn trong đầu tư, mua sắm đồng bộ các trang thiết bị

và hiện đại hóa các phương tiện kỹ thuật cho đài truyền thanh huyện và các đài truyền thanh cơ sở Đây là một thuận lợi lớn cho hoạt động của hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất hiện nay

2.1.2 Đặc điểm của của đồng bào Công giáo ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng xác định: “Phát huy tinh thần yêu nước của đồng bào có đạo, tự giác và phối hợp đấu tranh làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc để phá hoại đoàn kết dân tộc, chống đối chế độ”

Đồng bào - Tín đồ Công giáo cũng là công dân của một nước, hầu hết đều là người lao động, được thừa hưởng truyền thống yêu nước quý giá của dân tộc Theo Hồ Chí Minh thì: “Một người chân chính yêu nước đồng thời cũng là những chân tín đồ của Đức Giêsu Đức Giêsu hy sinh vì muốn loài người được tự do hạnh phúc, đồng bào ta cả lương cả giáo cũng vì tự do hạnh phúc cho toàn dân mà hy sinh phấn đấu” Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, trên địa bàn huyện Thống Nhất đã có nhiều giáo dân Công giáo yêu nước ủng hộ kháng chiến hoặc hy sinh vì nền độc lập của dân tộc Hầu hết các xã ở huyện Thống Nhất đều có những tấm gương yêu nước là đồng bào giáo dân Công giáo kháng chiến và được các địa phương sử dụng làm nội dung giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lòng yêu nước và xây dựng niềm tin vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo

Xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử và từ những nội dung phân tích trên có thể rút ra một số đặc điểm của đồng bào Công giáo trên địa bàn huyện Thống Nhất như sau:

Thứ nhất, niềm tin tôn giáo, đức tin tuyệt đối của đồng bào Công giáo

vào giáo lý, giáo luật, nó chi phối toàn bộ các hoạt động của đồng bào Công giáo Việc thực hiện giáo luật, giáo lý và lễ nghi tôn giáo, các tổ chức hôn nhân, tang tế, lễ hội trong vùng dân cư Công giáo do các chức sắc, Ban hành giáo của giáo hội cơ sở tổ chức Những nét đặc thù này tưởng như bình thường nhưng thực tế nó đi sâu vào đời sống tâm linh, tâm lý, tinh thần, tư tưởng, tình cảm và liên kết cộng đồng xứ, họ đạo một cách chặt chẽ Vì vậy, công tác tuyên truyền pháp luật đòi hỏi phải có sự phối kết hợp nhiều phương

pháp khác nhau, tuyên truyền với những hình thức phù hợp với đặc điểm của đồng bào Công giáo mới đem lại hiệu quả

Thứ hai, hầu hết thành viên trong các tổ chức cơ sở của Giáo hội là

nhân dân lao động, có tinh thần yêu nước, tin theo Đảng và hưởng thành quả

do cách mạng đem lại Một bộ phận các thành viên lại là đoàn viên, đảng viên, cán bộ nòng cốt ở cơ sở Hiện nay giáo hội Công giáo đường hướng mục vụ “sống Phúc Âm trong lòng dân tộc” vừa hoạt động xã hội, vừa tuân thủ pháp luật Đất nước đang trong tiến trình đổi mới mở rộng mọi mối quan

hệ với thế giới, vì vậy giáo hội cũng củng cố tổ chức giáo hội cơ sở và hàng ngũ chức sắc, tăng cường mối liên hệ, liên kết giữa các giáo xứ, giáo phận, dòng tu trong và ngoài nước, củng cố và mở rộng các loại hình hội đoàn tôn giáo, tăng cường cơ sở vật chất cho giáo hội, xây dựng nâng cấp nơi thờ tự là điều dễ hiểu; và đây cũng là căn nguyên tiềm ẩn điểm nóng, tạo kẽ hở để các thế lực thù địch lợi dụng về đất đai liên quan đến một số cơ sở thờ tự tôn giáo trên địa bàn, gây bất ổn về chính trị, lợi dụng, kích động chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa Điều này đòi hỏi công tác tuyên truyền pháp luật nói chung, tuyên truyền pháp luật trên hệ thống truyền thanh của huyện cần được thực hiện thường xuyên, có chất lượng tốt hơn để nâng cao ý thức trách nhiệm cho người dân Công giáo trong việc chấp hành tốt các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước

Trong tình hình hiện nay, thực tế khi các thế lực thù địch luôn lợi dụng vấn đề phức tạp của tôn giáo và những thiếu sót trong quá trình thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước để thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình nhằm chống phá chế độ Xã hội chủ nghĩa nhưng tổ chức bộ máy của các

cơ quan chức năng giúp Nhà nước thực hiện công tác quản lý nhà nước về tôn giáo chưa phát huy tốt vai trò của mình, nên công tác đấu tranh ngăn chặn việc lợi dụng tôn giáo chống phá Nhà nước Việt Nam đôi khi vẫn còn bị động, nhất là trong xử lý những vấn đề cụ thể liên quan đến tôn giáo chưa tốt

đã làm cho một bộ phận chức sắc, tín đồ nghi ngờ và hiểu sai lệch đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước

Thống Nhất là huyện có đến 87,23% đồng bào theo đạo, trong đó đạo Công giáo chiếm trên 71%, riêng 5 xã vùng Kiệm Tân: Gia Tân 1, Gia Tân 2, Gia Tân 3, Gia Kiệm, Quang Trung, mỗi xã có tới trên 90% đồng bào theo đạo Công giáo Trong những năm qua, huyện Thống Nhất đã tập trung chỉ đạo tốt công tác tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng

và chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác tôn giáo tới các tầng lớp nhân dân, tạo được sự đồng thuận cao trong đồng bào Công giáo

Do đặc thù là một vùng có đông đồng bào Công giáo, ở Thống Nhất có

25 giáo xứ, 26 tu viện, cộng đoàn dòng tu, 36 linh mục, 202 tu sĩ và trên 112.000 giáo dân; vấn đề tự do tín ngưỡng, tôn giáo được các cấp ủy, chính quyền quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động theo quy định của pháp luật; đa số giáo dân Công giáo có ý thức chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương Trong đồng bào Công giáo tại địa phương, nhiều người theo đạo tham gia tốt công tác trong hệ thống chính trị, giữ cương vị chủ chốt; năm 2005, toàn huyện có 73 đảng viên có đạo, chiếm gần 8% tổng số đảng viên, đến năm 2013 đã có 291 đảng viên là người theo đạo Công giáo, chiếm 17,4% tổng số đảng viên toàn Đảng bộ huyện Với sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng và chính quyền, sự tham gia vận động, tuyên truyền của các đoàn thể, đặc biệt là công tác tuyên truyền pháp luật đến người dân, trong đó phần đông là đồng bào công giáo phát huy truyền thống "sống tốt đời đẹp đạo”, “kính Chúa, yêu nước", chăm lo làm kinh tế, khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh nông nghiệp ở địa phương Nhờ vậy, đời sống của đồng bào giáo dân Công giáo ngày càng được nâng lên, bộ mặt nông thôn vùng Công giáo ở huyện Thống Nhất có nhiều khởi sắc, trong đó xã Gia Tân 2 với trên 99% đồng bào theo đạo Công giáo đang triển khai thực hiện điểm về xây dựng nông thôn mới, xã Quang Trung với 94,3% đồng bào theo đạo đều đã đạt

15 tiêu chí theo bộ tiêu chí của Trung ương, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân địa phương

2.1.3 Đặc điểm của hệ thống truyền thanh huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai

Hệ thống truyền thanh ở huyện Thống Nhất hiện nay bao gồm đài truyền thanh huyện và đài truyền thanh của các xã (10 xã)

Đài truyền thanh huyện Thống Nhất được thành lập và chính thức đi vào hoạt động cùng thời điểm chia tách huyện vào ngày 01 tháng 01 năm

2004 Vào thời kỳ đầu do nguồn đầu tư còn thiếu, nơi đặt trụ sở của Đài truyền thanh huyện còn phải thuê nhờ, tạm bợ, yếu tố khoa học kỹ thuật còn chưa được áp dụng tốt nên Đài truyền thanh Thống Nhất chỉ là một đài huyện được đặt tại Trung tâm văn hoá-thể thao xã Bàu Hàm 2 để thực hiện nhiệm vụ truyền tín hiệu xuống các xã bằng hệ thống đường dây (hữu tuyến) như xã Bàu Hàm 2, Hưng Lộc, Quang Trung, Gia Kiệm, Gia Tân 1, Gia Tân 2, Gia Tân 3… với công suất máy khoảng 500W, hệ thống đường dây dài khoảng 7 kilômet Do hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật còn thô sơ, thiếu thốn, đường dây ngắn nên đài truyền thanh của huyện Thống Nhất lúc bấy giờ chưa phát huy hết những ưu thế của mình và hiệu quả tuyên truyền thấp Tuy nhiên, với những gì đã làm được trong những năm đầu thì đài truyền thanh huyện Thống Nhất đã đóng vai trò rất quan trọng, tích cực trong công việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật, động viên các tầng lớp lớp nhân dân, đồng bào Công giáo trong toàn huyện sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật

Sau khi hoàn thiện khu trung tâm hành chính huyện vào năm

2007-2008 Được sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đài truyền thanh huyện Thống Nhất đã được đầu tư xây dựng mới với cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối khang trang, hiện đại gồm một dãy nhà hai tầng, có 10 phòng làm việc riêng, phòng chức năng được hoàn chỉnh về cơ sở vật chất; 02 máy phát sóng FM mỗi máy có công suất 500W; 03 máy quay phim, 10 bộ máy vi tính,

03 máy in, 01 máy phôtôcoppy, các thiết bị khác phục vụ cho chuyên môn và mỗi phóng viên đều được trang bị một máy ghi âm kỹ thuật số, tạo điều kiện thuận lợi phục vụ cho việc tác nghiệp