Thời gian qua, công tác tư tưởng của Đảng đã được thực hiện khá tốt, đặc biệt là đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy và do đó, vị trí, vai trò của đội
Trang 1HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
BÙI THỤY NGỌC HÂN
ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC
HOẠT ĐỘNG CỦA BÁO CÁO VIÊN CẤP ỦY
TỈNH BẾN TRE HIỆN NAY
Trang 2MỞ ĐẦU 1
Chương 1: ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA BÁO CÁO VIÊN CẤP ỦY - CƠ SỞ LÝ LUẬN 12
1.1 Cấp ủy và báo cáo viên cấp ủy 12
1.2 Nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy 21
1.3 Sự cần thiết phải đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy 25
Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN CẤP ỦY TỈNH BẾN TRE 39
2.1 Những nhân tố tác động đến đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre 39
2.2 Thực trạng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre 51
Chương 3: GIẢI PHÁP TIẾP TỤC ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI NGŨ BÁO CÁO VIÊN CẤP ỦY TỈNH BẾN TRE 76
3.1 Nhóm giải pháp tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác xây dựng phát triển đội ngũ báo cáo viên 76
3.2 Nhóm giải pháp đổi mới nội dung, phương thức công tác tư tưởng 82
3.3 Nhóm giải pháp liên quan đến việc nâng cao phẩm chất, năng lưc toàn diện của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy 83
3.4 Nhóm giải pháp về đổi mới công tác tổng kết thực tiễn phát triển lý luận về công tác tư tưởng, xây dựng và phát triển đội ngũ báo cáo viên cấp ủy 90
KẾT LUẬN 98
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC 105
Trang 3DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bản đồ 2.1 Bản đồ hành chính tỉnh Bến Tre 40
Bảng 2.1 Về trình độ văn hóa, lý luận chính trị của đội ngũ báo cáo viên
cấp ủy cơ sở tỉnh Bến Tre 45
Bảng 2.2 Về trình độ học vấn của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy cơ sở tỉnh
Bến Tre 45
Biểu đồ 2.1 So sánh trình độ văn hóa, lý luận chính trị giữa hai nhiệm
kỳ Đại hội VIII và Đại hội IX tỉnh Bến Tre 63
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trải qua hơn 80 năm Đảng lãnh đạo cách mạng, từ lãnh đạo cách mạng trong điều kiện chưa có chính quyền đến khi trở thành Đảng cầm quyền; từ cầm quyền khi có nhiều đảng phái tham chính đến khi trở thành một đảng duy nhất cầm quyền; từ cầm quyền một nửa nước đến cầm quyền trong cả nước; từ lãnh đạo chiến tranh là chủ yếu đến lãnh đạo xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc, công tác tư tưởng đã luôn bám sát thực tiễn, tuyên truyền, phổ biến kịp thời những quan điểm lý luận cũng như đường lối, chủ trương đổi mới của Đảng, thành tựu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Mỗi thời kỳ của cách mạng, nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng luôn thay đổi thích ứng với yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng, phù hợp với tình hình trong nước và quốc tế
Trong công cuộc đổi mới đất nước, công tác xây dựng Đảng vững mạnh, trong sạch toàn diện cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, trong đó công tác xây dựng Đảng về tư tưởng đặt ra yêu cầu phải xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy
Vị trí, vai trò của đội ngũ báo cáo viên đã được khẳng định trong các giai đoạn cách mạng:
Có đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên sẽ giúp cho cán bộ, đảng viên và quần chúng được nghe trực tiếp tiếng nói của các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, được trực tiếp hỏi và giải đáp những vấn đề mà nhiều người đang quan tâm; do đó góp phần tăng cường mối quan hệ trực tiếp sinh động giữa Đảng và quần chúng, khắc phục một phần tệ quan liêu mệnh lệnh, xa rời quần chúng Đội ngũ báo cáo viên còn góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chính trị của các tổ chức Đảng và đoàn thể [1]
Trang 5Thời gian qua, công tác tư tưởng của Đảng đã được thực hiện khá tốt, đặc biệt là đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy và do đó, vị trí, vai trò của đội ngũ báo cáo viên không ngừng được củng cố, nâng cao chất lượng; nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên từng bước có sự đổi mới gắn với mục tiêu, phương châm, phương pháp cụ thể, thiết thực, bảo đảm các yêu cầu công tác tư tưởng trong tình hình mới; nội dung thông tin tuyên truyền có chất lượng hơn; phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên đa dạng, phong phú hơn Nhờ đó công tác tư tưởng đã thu được nhiều kết quả “công tác tư tưởng đã luôn được coi trọng và tăng cường, góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, khẳng định và bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, giữ gìn, củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và sự
đồng thuận trong xã hội” Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới của đất
nước công tác tư tưởng của Đảng còn bộc lộ khá nhiều hạn chế “Công tác tư tưởng còn thiếu sắc bén, thiếu sức thuyết phục, tính chiến đấu còn hạn chế, chưa sát thực tiễn và chưa linh hoạt; chưa làm tốt công tác giáo dục chính trị,
tư tưởng và đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cơ hội, những quan điểm mơ hồ, sai trái; thiếu quan tâm giáo dục lí tưởng, đạo đức, lối sống Chất lượng sinh hoạt tư tưởng trong tổ chức đảng thấp, thiếu tính chiến đấu Phạm
vi tác động, ảnh hưởng của công tác tư tưởng có dấu hiệu bị thu hẹp Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch còn bị động, hiệu quả thấp Xuất hiện xu hướng hạ thấp chức năng giáo dục, xa rời các chức năng cao quý của văn học, nghệ thuật cách mạng Nội dung, phương pháp công tác
tư tưởng chậm đổi mới, công tác tư tưởng trở nên lạc hậu so với yêu cầu của thực tiễn trong tình hình mới” Nguyên nhân có nhiều, song một trong nguyên nhân là do nội dung, hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy chậm đổi mới, hoặc đổi mới chưa đáp ứng yêu cầu Chính vì vậy, cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên tư tưởng, trước hết là ở cơ sở, phát huy tốt vai trò tích cực,
Trang 6sáng tạo, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước
Cũng như nhiều địa phương khác ở đồng bằng sông Cửu Long, Bến Tre là vùng đất được hình thành chưa lâu do phù sa của các nhánh sông lớn thuộc hệ thống sông Cửu Long bồi đắp nên Chủ nhân của các vùng đất này là những người “ngũ quảng” do nhiều nguyên nhân khác nhau quần tụ về đây sinh sống
Do đặc điểm đó, cư dân Bến Tre nói riêng, đồng bằng sông Cửu Long nói chung, có những đặc điểm riêng biệt so với cư dân các vùng khác nhau của đất nước Họ mang về đây những kinh nghiệm sản xuất, chiến đấu… của nhiều vùng đất khác nhau Họ cũng mang về đây lòng quả cảm, cần cù, sáng tạo đặc biệt là tinh thần vị tha, hào phóng hình thành nên tính cách nổi trội của người Nam Bộ
Cho đến đầu thế kỷ XIII, cũng như toàn vùng Đồng Nai - Gia Định (tức Nam Bộ nói chung), Bến Tre vẫn còn là một vùng đất hoang vu chưa được khai phá, khắp nơi là rừng rậm, đầm lầy Vượt qua mọi khó khăn, hơn ba thế
kỷ trôi qua, người dân Bến Tre đã biến vùng đất hoang vu trở thành tỉnh Bến Tre trù phú Đất và người trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước đều có chiến công hiển hách, lừng lẫy một thời Có trãi qua cực khổ “khai sơn phá thạch”, “nhất phá sơn lâm, nhì đâm hà bá” thành đất, thành làng, con người mới gắn bó với đất, yêu đất, yêu người Có trãi qua hoạn nạn, gian nguy, con người mới thấm thía sâu sắc tình làng nghĩa xóm, ý thức cộng đồng, thương người như thể thân
Bến Tre, quê hương của Đồng khởi năm xưa, trong thời kỳ đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bộ tỉnh, sự chủ động, tự giác phấn đấu của nhân dân đã thu được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử Những thành tựu
ấy đã làm thay đổi một bước rõ nét bộ mặt đời sống vật chất và tinh thần của người dân trong tỉnh, từ thành thị đến nông thôn, cả những vùng sâu, vùng xa từng là căn cứ kháng chiến Phát huy truyền thống Đồng Khởi trong chiến đấu, toàn Đảng bộ, quân và dân Bến Tre tiến hành cuộc “Đồng Khởi mới”, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 7Cùng với quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới, công tác xây dựng Đảng, trong đó đặc biệt là công tác xây dựng Đảng về tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Bến tre có nhiều đổi mới toàn diện Tuy nhiên, trên bình diện chung cũng còn nhiều hạn chế, nhất là cơ sở chưa đáp ứng tốt nhu cầu của cán bộ, đảng viên và nhân nhân có trình độ ngày càng cao và có nhiều nguồn thông tin phong phú; tính thuyết phục và hấp dẫn chưa cao; chất lượng hoạt động còn nhiều hạn chế, chưa giải đáp có sức thuyết phục những vấn đề vướng mắc do thực tiễn cuộc sống đặt ra; chế độ chính sách còn nhiều bất cập
Là cán bộ công tác tại Ban Tuyên giáo của tỉnh, tuy chưa nhiều, song bản thân luôn tâm huyết đối với công tác báo cáo viên cấp ủy nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng Chính vì vậy, tác giả
đã lựa chọn và thực hiện đề tài “Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre hiện nay” Hy vọng sẽ đóng
góp một phần nhỏ vào thành công của công tác tư tưởng của Đảng, trước hết là Đảng bộ tỉnh Bến Tre
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1 Công trình nghiên cứu liên quan đến công tác tư tưởng, đội ngũ báo cáo viên công tác tư tưởng của Đảng
Liên quan đến công tác tư tưởng, đội ngũ báo cáo viên cấp ủy có khá nhiều công trình nghiên cứu, song đáng chú ý hơn cả là một số công trình:
- Nghệ thuật phát biểu miệng của E.A Nôgin, nhà xuất bản sách giáo khoa
Mác - Lênin (Hà Nội, năm 1984) Tác phẩm đã đưa ra những nguyên lý về tâm
lý - sư phạm của phát biểu miệng, cách thức chuẩn bị bài phát biểu, tính logic của bài phát biểu miệng, tác phẩm cũng đưa ra một số chứng minh về vấn đề trên và văn hóa của người phát biểu miệng Tác phẩm đã mang đến cho người đọc có nhiều kỹ năng và kinh nghiệm trong công tác chuẩn bị phát biểu miệng
- Công tác tư tưởng trong thời kỳ mới, giáo trình đào tạo bồi dưỡng cán
bộ tuyên truyền của Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, do nhà xuất bản Chính trị Quốc gia in ấn, phát hành (năm 2005)
Trang 8- Tâm lý học đám đông của GustaVelebon, nhà xuất bản Tri thức (năm 2007) Tâm lý học đám đông là một nhánh của Tâm lý học xã hội, nghiên cứu
về tâm lý và hành xử của một người bình thường trong những hoạt động mang tính chất tập thể Tác giả Le Bon đã dành nhiều thời gian tập trung nghiên cứu
về tính cách và tinh thần của các dân tộc, những ưu thế và quá trình phát triển của các chủng tộc Ông đặt lên hàng đầu khái niệm vô thức tập thể mà chính Freud đã thừa nhận vai trò của nó đối với các nghiên cứu về phân tâm học của mình Theo Le Bon, những đám đông luôn bị vô thức tác động, họ xử sự như người nguyên thuỷ, người dã man, không có khả năng suy nghĩ, suy luận, mà chỉ cảm nhận bằng hình ảnh, bằng sự liên kết các ý tưởng; họ không kiên định, thất thường, và đi từ trạng thái nhiệt tình cuồng loạn nhất đến ngây dại ngớ ngẩn nhất Vả lại, do thể tạng của mình, những đám đông ấy cần có một thủ lĩnh, một người cầm đầu, kẻ có thể dẫn dắt họ và cho bản năng của họ một ý
nghĩa “Những người cầm đầu hiện nay càng có khuynh hướng thay thế quyền
lực công thì quyền lực công càng bị chất vấn và suy yếu đi Sự bạo ngược của những ông chủ mới này làm đám đông ngoan ngoãn vâng lời họ hơn cả khi họ
đã từng vâng lời chính quyền ” Vậy nên, thời hiện đại được định tính bằng sự
lên ngôi của những đám đông được người cầm đầu dẫn dắt Tâm lý học đám
đông thực sự là tác phẩm quan trọng và có ảnh hưởng lớn tới tư tưởng thời đại
của Le Bon nói chung cũng như tâm lý học hiện đại nói riêng
- Về Công tác tư tưởng - văn hóa, của tác giả Trần Trọng Tân, nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia (năm 2005) Công trình là sự tập hợp và tuyển chọn các bài viết và bài phát biểu của tác giả liên quan đến công tác tư tưởng và văn hóa, hầu hết đã được đăng tải trên các báo và tạp chí ở Thành phố Hồ Chí Minh và rung ương Công trình đã phản ánh mối quan tâm sâu sắc của tác giả chung quanh các vấn đề về công tác tư tưởng, văn hóa Trong đó, tác giả đã đưa ra quan niệm của mình về công tác tư tưởng - văn hóa, qua đó người đọc
sẽ tìm thấy những câu giải đáp dễ hiểu, thiết thực cho các vấn đề tư tưởng và văn hóa đang được đặt ra hiện nay trong cuộc sống hằng ngày
Trang 9- Học tập phương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí Minh, của
Hoàng Quốc Bảo, nhà xuất bản Chính trị Quốc gia (năm 2006), nội dung gồm
3 phần: Phương pháp tuyên truyền và nguồn gốc của phương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí Minh, nguồn gốc cơ bản của phương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa yêu nước và truyền thống dân tộc, những tinh hoa văn hoá nhân loại và chủ nghĩa Mác - Lênin; Những đặc trưng cơ bản trong phương pháp tuyên truyền cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Vận dụng phương pháp tuyên truyền cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh để đổi mới phương pháp tuyên truyền của cán bộ tư tưởng trong thời kỳ mới Tác phẩm đề cập đến vấn đề vận dụng phương pháp tuyên truyền cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh để đổi mới phương pháp tuyên truyền của cán bộ tư tưởng trong thời kỳ mới
- Sổ tay báo cáo viên của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (1994)
- Sổ tay báo cáo viên 1999 - 2000 lý luận - nghiệp vụ - tư liệu của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (1999), tác phẩm có nội dung hướng dẫn về nghiệp
vụ công tác tư tưởng - văn hóa trong đó có nghiệp vụ công tác tư tưởng
- Sổ tay Báo cáo viên 2012 của Ban Tuyên giáo Trung ương (2012)
- Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tư tưởng và báo cáo viên
của Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2002), Chương trình bồi dưỡng đã cung cấp những nội dung cơ bản cho cán bộ tuyên giáo về nghiệp vụ tuyên giáo và những nội dung liên quan đến công tác báo cáo viên
- Công tác tư tưởng trong giải phóng mặt bằng kinh nghiệm từ Hà Nội
của PGS,TS Nguyễn Chí Mỳ - TS Hoàng Ngọc Bắc chủ biên, nhà xuất bản Chính trị Quốc gia (năm 2007), tác giả đã đưa ra những mặt được và hạn chế trong công tác giải phóng mặt bằng từ Hà Nội và đưa ra những kinh nghiệm trong công tác tư tưởng vận động quần chúng nhân dân trong thực hiện giải phóng mặt bằng ở Hà Nội có thể ứng dụng ở các địa phương trên cả nước
- Các bài viết như: Bài “Nghiên cứu những luận điểm của Ph.Ăngghen
về công tác tư tưởng”, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa (11-2002); bài “Đổi mới công tác tư tưởng” của Lưu Minh Trị, Tạp chí Cộng sản (7-1998); bài “Đổi
Trang 10mới công tác tư tưởng ở cơ sở” của PGS,TS Nguyễn Chí Mỳ, Tạp chí Cộng sản số 21 (11-2001); bài “Công tác tư tưởng ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long” của Nguyễn Chu Chân, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa (11/2002); bài
“Mấy suy nghĩ về nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tư tưởng hiện nay” của TS Nguyễn Bá Dương, Tạp chí Cộng sản số 32 (11-2002); bài “Công tác tư tưởng là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân” của đồng chí Nguyễn Khoa Điềm, Tạp chí Cộng sản số 8 (4-2004); bài “Tăng cường đối thoại trong công tác tư tưởng” của PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ, Tạp chí Tư tưởng
- Văn hóa (7/2001); bài “Tư tưởng một khoa học, một nghệ thuật diễn đạt tư duy”, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam (13/3/2008), v.v… Trong những bài viết trên có đề cập những nội dung trong công tác tư tưởng hiện nay
- Nội dung các kỷ yếu Hội thảo khoa học về Đổi mới và nâng cao chất
lượng hoạt động thông tin công tác tư tưởng của Ban Tư tưởng - Văn hóa
Trung ương (năm 2003), nội dung đề cập đến việc nâng cao chất lượng hoạt động thông tin, báo cáo viên, công tác tư tưởng
- Kỷ yếu tọa đàm: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng công
tác tuyên truyền Nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và nhân dân của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre tháng 4-2006
Kỷ yếu đã hệ thống lại các bài tham luận của các đơn vị và kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về những giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền Nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên
và nhân dân; tọa đàm đã mang lại những kết quả tích cực giúp các cấp ủy nâng cao nhận thức về vị trí vai trò của đội ngũ báo cáo viên và từ những thực trạng hiện tại đề ra những giải pháp góp phần nâng cao chất lượng trong công tác tuyên truyền Nghị quyết của Đảng phù hợp với tình hình của đơn vị
2.2 Công trình nghiên cứu liên quan đến đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy
Khi triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách thì công tác tư tưởng có vai trò quan trọng, trực tiếp là hoạt động của đội ngũ báo cáo viên
Trang 11truyên truyền miệng Hoạt động tư tưởng, hoạt động thông tin tuyên truyền phải được tiến hành một cách đồng bộ, đảm bảo mọi thông tin phải được đưa đến mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân đều quán triệt đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của các chủ trương, đường lối, chính sách đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân; người dân hiểu được các chính sách liên quan đến giải tỏa, đền bù, hiểu
rõ được nghĩa vụ và quyền lợi của họ Từ đó mà tạo được sự đồng thuận, tự nguyện, tự giác chấp hành và thực hiện tốt các chủ trương đảm bảo cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh của địa phương
- Nâng cao kỹ năng tuyên truyền miệng cho báo cáo viên của Bảo Châu,
Tạp chí Tuyên giáo số ngày 27/8/2013, tác giả đã thực hiện cuộc phỏng vấn với PGS.TS Lương Khắc Hiếu, nguyên Quyền Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, PGS.TS đã khẳng định để hấp dẫn và thu hút người nghe, báo cáo viên cần phải vận dụng được những kỹ năng như lựa chọn, sử dụng ngôn ngữ, văn phong, điều khiển sự chú ý và trả lời câu hỏi khi đối thoại với người nghe
- Đội ngũ báo cáo viên - cầu nối Đảng với dân của Trương Minh Tuấn,
Tạp chí Tuyên giáo số ngày 18/2/2013, từ các mặt được và chưa được về hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp tỉnh, huyện, thành phố tác giả đã
đề ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ báo cáo viên hiện nay
- Các bài viết: Kon Tum - Phát huy vai trò hoạt động báo cáo viên,
góp phần tạo sự đồng thuận, thống nhất trong xã hội của Lê Văn Châu
(2010); Hà Nam - Đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động báo cáo viên,
tuyên truyền viên; Công tác báo cáo viên, tuyên truyền miệng ở Kiến Xương
của Nguyễn Khúc (2010)
Ngoài các công trình nghiên cứu đã nêu thì trong các Văn kiện của Đảng cũng nêu rõ vị trí, vai trò và nhiệm vụ công tác tư tưởng nói chung trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay
Trang 122.3 Đánh giá khái quát về những thành công và hạn chế của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, đội ngũ báo cáo viên, đặc biệt đội ngũ báo cáo viên cấp ủy luôn là một mắt xích quan trọng, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, Trung ương với địa phương và cơ sở
Các công trình nghiên cứu liên quan đến công tác tư tưởng, đổi mới công tác tư tưởng có khá nhiều và có giá trị tham khảo, phục vụ trực tiếp cho việc kế thừa phục vụ hoàn thành đề tài luận văn Tuy nhiên, các công trình trên còn chưa đề cập đúng mức đến các vấn đề:
- Chưa làm rõ vị trí vai trò của đội ngũ báo cao viên cấp ủy trong công tác tư tưởng của Đảng;
- Chưa làm rõ nội dung, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp
ủy, nhất là đội ngũ báo cáo viên cấp ủy ở cơ sở;
- Phân tích chưa đủ sức thuyết phục sự tác động của những yếu tố khách quan, chủ quan đến việc đổi mới nội, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy;
- Chưa đánh giá đúng thực trạng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre;
- Đặc biệt chưa đề xuất được hệ thống các giải pháp tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới
Có thể nói rằng, ở Bến Tre, tới nay còn thiếu vắng các công trình nghiên cứu về vấn đề đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy Đây là “khoảng trống”, thôi thúc tác giả nghiên cứu lấp đầy những thiếu hụt, nhất là về lý luận để góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ báo cấp viên cấp ủy của tỉnh Bến Tre trong tình hình mới
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về nội dung, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy; đánh giá đúng thực trạng đổi mới nội dung,
Trang 13phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre từ Đại hội X đến nay, luận văn đề xuất giải pháp tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre đáp ứng yêu cầu của công tác tư tưởng trong thời kỳ phát triển mới của đất nước
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ vị trí, vai trò của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy
- Làm rõ nội dung, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy
- Phân tích những yếu tố tác động đến việc đổi mới nội, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy;
- Phân tích thực trạng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre;
- Đề xuất giải pháp tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre hiện nay
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu thực chất đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên ở tỉnh Bến Tre từ Đại hội X đến nay (tập trung từ hội nghị Trung ương 5 khóa X đến nay)
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận: tác giả đã vận dụng phương pháp luận chung
của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
5.2 Phương pháp nghiên cứu: tác giả sử dụng phương pháp như:
phương pháp lịch sử, logic, phương pháp quy nạp - diễn dịch, phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp so sánh từ mạng lưới thông tin do cộng tác viên cung cấp; phương pháp điều tra xã hội học và phỏng vấn chuyên gia
Trang 146 Cái mới của luận văn
- Góp phần làm sáng tỏ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về nội dung và hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre nói riêng
- Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan thực tiễn nội dung và hoạt động của báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre hiện nay, luận văn đã chỉ ra những bài học kinh nghiệm về việc đổi mới, kiện toàn nâng cao chất lượng của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy Đặc biệt luận văn chỉ ra những vấn đề nảy sinh, những mâu thuẫn cần giải quyết trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre Trên cơ sở đó, luận văn
đề xuất các nhóm giải pháp giải quyết mâu thuẫn và cũng chính là nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên cấp ủy
7 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn
- Về mặt lý luận: trên quan niệm mác xít, làm sâu sắc hơn nội hàm của các khái niệm cơ bản có liên quan đến đề tài báo cáo của báo cáo viên, công tác tư tưởng ở cấp ủy, vai trò báo cáo viên tư tưởng trong công tác tư tưởng của Đảng Làm sáng tỏ những mặt tích cực và hạn chế của công tác tuyên tuyền miệng ở cơ sở tỉnh Bến Tre hiện nay
- Về mặt thực tiễn: Bổ sung, đổi mới các biện pháp nhằm góp phần ổn định tình hình tư tưởng, tạo sự thống nhất trong nhân dân Đề xuất những giải pháp trong việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tỉnh Bến Tre
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương 9 tiết
Trang 15Chương 1 ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG
CỦA BÁO CÁO VIÊN CẤP ỦY - CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Cấp ủy và báo cáo viên cấp ủy
1.1.1 Khái niệm cấp ủy
Cấp ủy đảng có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của các tổ chức đảng ở mỗi cấp Mỗi cấp bộ đảng đều có các cơ quan lãnh đạo: đại hội (cơ quan lãnh đạo cao nhất ở mỗi cấp) và ban chấp hành (gọi tắt là cấp ủy) do đại hội đảng cùng bầu ra Cấp ủy đảng là cơ quan lãnh đạo của Đảng ở mỗi cấp giữa hai kỳ đại hội, do đại hội cùng cấp bầu ra Cấp ủy đảng là một bộ phận hữu cơ của đảng bộ, nhưng là bộ phận hạt nhân lãnh đạo chính trị của đảng
bộ, là người đại biểu cho trí tuệ, năng lực và phẩm chất đạo đức của đảng bộ
Vị trí, vai trò của cấp ủy đảng được xem xét trong mối quan hệ với tổ chức - bộ máy của Đảng Vai trò quan trọng của cấp ủy đảng thể hiện ở những mặt chủ yếu: cấp ủy là cơ quan lãnh đạo tập thể của Đảng ở mỗi cấp; là cơ quan lãnh đạo thực hiện nghị quyết đại hội đại biểu; nghị quyết của đảng bộ, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên; là đại biểu cho việc thực hiện nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng; cấp ủy đảng còn giữ vai trò là mắc xích trung tâm chỉ đạo công tác xây dựng nội bộ đảng trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức; cấp ủy đảng còn giữ vai trò quan trọng trong việc phát huy vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng đối với các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh, thành, quận, huyện, thị xã
Tùy theo, đặc điểm và phạm vi lãnh đạo ở từng cấp tập thể cấp ủy đảng
có trách nhiệm và quyền hạn nhất định Nội dung lãnh đạo của cấp ủy đảng thể hiện ở việc cụ thể hóa, thể chế hóa cương lĩnh, chiến lược kinh tế - xã hội, các nghị quyết và chủ trương lớn của Đảng và của từng đảng bộ, từng địa phương Phương pháp lãnh đạo của cấp ủy đảng chủ yếu là phương pháp dân chủ, giáo dục thuyết phục, nêu gương và thông qua công tác tư tưởng và tổ chức của Đảng Kiểm tra là chức năng lãnh đạo cơ bản của cấp ủy đảng
Trang 16Cấp ủy Đảng ở mỗi cấp là do Đại hội Đảng cùng cấp bầu ra Cấp ủy đảng có vai trò quan trọng đối với toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng ở mỗi cấp Hoạt động của tổ chức đảng ở mỗi cấp thể hiện ở hai nội dung cơ bản: là
nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng (nơi tiến hành các nội dung công tác đảng viên, công tác cán bộ, thực hiện nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng ; lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở, lãnh đạo các mặt đời sống xã hội Sau đại hội hết nhiệm kỳ của các tổ chức đảng, nhiệm vụ của cấp ủy là kịp thời triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết mà các tổ chức đảng
đề ra Thước đo chủ yếu đánh giá chất lượng lãnh đạo của một cấp ủy đảng thể hiện ở kết quả hoạt động thực tiễn của cấp ủy đó phù hợp với yêu cầu ở mỗi cấp Chất lượng lãnh đạo của cấp ủy đảng biểu hiện ở sự đoàn kết thống nhất cao, có đầy đủ trí tuệ, năng lực, phẩm chất và uy tín lãnh đạo Đảng, nhân dân vượt qua khó khăn thực hiện thắng lợi các nghị quyết đại hội, tăng cường ổn định chính trị, đẩy lùi tiêu cực và bất công xã hội, xây dựng Đảng mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức
Như vậy, xét trong mối quan hệ tổ chức - bộ máy của Đảng, mỗi cấp bộ đảng đều có các cơ quan lãnh đạo: Đại hội (cơ quan lãnh đạo cao nhất ở mỗi cấp) và ban chấp hành (gọi tắt là cấp uỷ) do đại hội từng cấp bầu ra
Từ những nhận định trên có thể khái quát:
Cấp ủy đảng là cơ quan lãnh đạo của Đảng ở mỗi cấp giữa hai kỳ đại hội, do đại hội cùng cấp bầu ra; là một bộ phận hữu cơ của đảng bộ, nhưng
là bộ phận hạt nhân lãnh đạo chính trị của đảng bộ, là những người đại biểu cho trí tuệ, năng lực và phẩm chất đạo đức của đảng bộ
1.1.2 Khái niệm về báo cáo viên cấp ủy
Thuật ngữ báo cáo viên (cán bộ tuyên truyền miệng) xuất hiện rất sớm Theo Lênin, phương pháp tuyên truyền không kém phần quan trọng đó là tổ chức các nhóm (đội) cán bộ tuyên truyền Các nhóm đó sử dụng hình thức tuyên truyền miệng là chính để giáo dục nhân dân đấu tranh cách mạng Nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của phương pháp tuyên truyền bằng ngôn ngữ
Trang 17nói (tuyên truyền miệng), V.I.Lênin đã chỉ thị cho Ban Chấp hành các cấp của Đảng phải thành lập các nhóm cán bộ làm công tác tuyên truyền Người nói:
“Ban Chấp hành giao cho một số ủy viên của mình tổ chức các nhóm tuyên truyền, nhóm đó phải tiến hành công tác tuyên truyền trong toàn thành phố, trong toàn địa phương mà Ban Chấp hành phụ trách” [39, tr.47]
Theo quan điểm của Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh thì báo cáo viên là cán bộ tuyên truyền bằng ngôn ngữ nói (tuyên truyền miệng) là chính để giáo dục nhân dân đấu tranh cách mạng
Theo từ điển tiếng Việt, báo cáo viên là những người trình bày báo cáo trước một hội nghị đông người
Theo tác giả Hữu Thọ:
Báo cáo viên là người trực tiếp tuyên truyền, thuyết phục và vận động, hướng dẫn mọi người có nhận thức đúng, để từ đó có hành động đúng, nắm vững và thực hiện thắng lợi đường lối, nghị quyết của Đảng Do vậy, đối với người làm công tác báo cáo viên phải có trình độ, kiến thức và hiểu biết sâu, rộng về lý luận và thực tiễn, đồng thời phải có cái tâm, tức là phải có trái tim thuộc về Đảng, thuộc về cách mạng thì mới thuyết phục mọi người hiểu và làm theo điều mình nói [13, tr49-50]
Ngày 03 - 8 - 1977, Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IV) đã ra Chỉ
thị số 14-CT/TW: “Về việc tổ chức đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên
của Đảng” Chỉ thị khẳng định:
Các cấp ủy Đảng, các ban cán sự các ngành, các cấp nhanh chóng xây dựng, củng cố đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên Đó là công cụ quan trọng hàng đầu trong việc tuyên truyền, giáo dục đường lối chính sách, truyền bá những quan điểm của Đảng về những vấn đề thời sự lớn, những vấn đề mới đặt ra trong cuộc sống, trong công cuộc xây dựng chế độ mới, nền văn hóa mới, hướng dẫn suy nghĩ và hành động của toàn dân theo Nghị quyết của Đại hội Đảng [1]
Trang 18Chỉ thị đã xác định đội ngũ báo cáo viên: là công cụ quan trọng trong việc tuyên truyền, giáo dục đường lối, chính sách, truyền bá những quan điểm của Đảng về những vấn đề thời sự lớn, về những vấn đề mới đặt ra trong cuộc sống, trong công cuộc xây dựng chế độ mới, nền kinh tế mới, nền văn hóa mới, con người mới; hướng dẫn suy nghĩ và hành động của toàn dân theo nghị quyết của đại hội Đảng; giúp cho cán bộ, đảng viên và quần chúng được nghe trực tiếp tiếng nói của các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, được trực tiếp hỏi và giải đáp những vấn đề mà nhiều người đang quan tâm; góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chính trị của các tổ chức Đảng và các đoàn thể [1]
Ngày 07-6-1997, Thường vụ Bộ Chính trị (khóa VIII) đã ra Thông báo
71-TB/TW: “Về việc tăng cường lãnh đạo và đổi mới công tác tuyên truyền
miệng” Thông báo đã khẳng định:
Toàn Đảng, mọi cán bộ, đảng viên, trước hết là các đồng chí Ủy viên Trung ương và cấp ủy viên các cấp phải căn cứ vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước mà trực tiếp tuyên truyền cho quần chúng Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền là lực lượng quan trọng trong công tác tuyên truyền ở cơ sở Xây dựng và củng cố đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên từ Trung ương đến
cơ sở với số lượng hợp lý, chất lượng ngày càng nâng cao [48, tr.7] Ngày 15-10-2007, Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa X) đã ban hành
Chỉ thị số 17-CT/TW “về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả
công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới” Chỉ thị đã tiếp tục khẳng
định hoạt động của đội ngũ báo cáo viên xác định đây là một trong những kênh thông tin quan trọng nhất, trực tiếp truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phổ biến, giáo dục, quán triệt các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước các vấn đề thời sự quan trọng trong nước và quốc tế; góp phần tạo hệ thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, củng cố niềm tin, cổ vũ phong trào cách mạng Đồng
Trang 19thời, đây là một trong những vũ khí sắc bén, kịp thời đấu tranh chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phê phán các quan điểm sai trái, lệch lạc, phản động
Báo cáo viên là một khâu quan trọng, trực tiếp nối liền Đảng, Nhà nước với nhân dân, Trung ương với địa phương và cơ sở để đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đén với nhân dân, vừa nắm bắt, phản ánh trung thực, kịp thời tư tưởng, tâm tư, nhu cầu, lợi ích nguyện vọng của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước
Báo cáo viên Trung ương do Ban Bí thư Trung ương ủy nhiệm Ban Tuyên giáo Trung ương lựa chọn một số cán bộ cao cấp, chuyên gia giỏi làm báo cáo viên Trung ương Báo cáo viên các Đảng ủy khối, ngành Trung ương, tỉnh, thành, quận, huyện, xã, phường, thị trấn được lựa chọn trong cấp ủy và những cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất và năng lực, đặc biệt là năng lực tuyên truyền miệng để cử làm báo cáo viên
Báo cáo viên được coi là người phát ngôn, thông tin chính thống của Đảng, cơ quan Nhà nước
Công tác tuyên truyền miệng, hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, nhất
là đội ngũ báo cáo viên cấp tỉnh, thành phố hiện nay phải hướng đến quần chúng nhân dân, phục vụ quần chúng nhân dân theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tuyên truyền: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân biết, dân hiểu, dân theo, dân làm Nếu không đạt mục đích đó là tuyên truyền thất bại” Công tác tư tưởng là công tác đối với con người theo quan điểm của Đảng nêu trong Nghị quyết Trung ương 5, khóa X: “Công tác tư tưởng là công tác đối với con người, phải kết hợp yêu cầu định hướng tư tưởng với sự
tự nguyện, giữa lý trí với tình cảm, giữa lời nói và việc làm, giữa xây và chống, lấy xây làm chính, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực
Từ các quan điểm trên có thể khái quát lại báo cáo viên của Đảng là người do cấp ủy đảng lựa chọn và quyết định công nhận, thực hiện công tác tuyên truyền miệng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân dưới sự lãnh đạo, chỉ
Trang 20đạo của cấp ủy đảng; hướng dẫn, quản lý và tổ chức hoạt động của Ban Tuyên giáo cùng cấp và cấp trên Là chức danh của những người làm công tác tuyên truyền, cổ động trực tiếp bằng ngôn ngữ nói ở cấp ủy, được cấp ủy tổ chức và lãnh đạo, là người phát ngôn của Đảng, đưa tiếng nói, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những vấn đề thời sự lớn, những vấn đề mới đặt ra trong cuộc sống và trong công cuộc xây dựng chế độ
xã hội chủ nghĩa đến cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Qua đó góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chính trị của các tổ chức Đảng, quần chúng, khắc phục tệ quan liêu, xa rời dân; được tổ chức và hoạt động theo quy chế của Đảng
Tóm lại: Báo cáo viên của Đảng là người do cấp ủy đảng lựa chọn và
quyết định công nhận, thực hiện công tác tuyên truyền miệng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng; hướng dẫn, quản lý và tổ chức hoạt động của Ban Tuyên giáo cùng cấp và cấp trên
1.1.3 Tiêu chuẩn của báo cáo viên cấp ủy
Hiệu quả của tuyên truyền miệng phụ thuộc chủ yếu vào nhân cách, phẩm chất, năng lực của báo cáo viên - chủ thể của hoạt động tuyên truyền miệng Vì vậy, phải tập trung chăm lo việc tổ chức xây dựng và bồi dưỡng, cung cấp thông tin kịp thời để báo cáo viên thực sự hoạt động có hiệu quả
Phẩm chất và năng lực là hai mặt chủ yếu hợp thành mô hình nhân cách của báo cáo viên Báo cáo viên phải được lựa chọn và rèn luyện theo những tiêu chuẩn sau:
- Một là, có lập trường, quan điểm đúng đắn, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với mục tiêu lý tưởng và sự nghiệp đổi mới của Đảng
Báo cáo viên phải có năng lực nhận thức và tư duy khoa học sáng tạo, trong đó phải có trình độ hiểu biết về những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Do tính đặc thù của hoạt động tuyên truyền mà người cán bộ làm công tác tuyên truyền miệng, trực tiếp là báo cáo viên cần phải rèn luyện bản lĩnh
Trang 21chính trị, nhạy bén chính trị, không tùy tiện phát ngôn theo ý muốn chủ quan
mà phải nói đúng quan điểm đường lối của Đảng; thận trọng, nhưng dám nói lên sự thật, nói đúng sự thật, bảo vệ chân lý một cách phù hợp
Trong Diễn văn khai mạc lớp lý luận khóa I Trường Nguyễn Ái Quốc,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: Chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin để dùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác - Lênin mà tổng kết những kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế, chúng ta mới có thể dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương châm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với tình hình nước ta [3]
Như vậy, người báo cáo viên phải đứng vững trên lập trường thế giới quan Mác - Lênin, thế giới quan cộng sản chủ nghĩa để có những quan điểm đúng đắn để phân tích, đánh giá các vấn đề đặt ra trong cuộc sống, trong công cuộc đổi mới một cách đúng đắn, có cơ sở khoa học
- Hai là, có tính Đảng, tính chiến đấu và ý thức tổ chức kỷ luật cao, đặc biệt là kỷ luật phát ngôn
Tính Đảng của báo cáo viên đòi hỏi báo cáo viên, trong bất kỳ điều kiện, hoàn cảnh nào cũng chỉ được nói, viết và và phát ngôn theo quan điểm của Đảng, phải biết đặt lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc
Báo cáo viên thông qua bài phát biểu để thể hiện bản chất giai cấp công nhân sâu sắc, biểu hiện ở chỗ luôn luôn đánh giá các hiện tượng theo lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin, tính không khoan nhượng đối với những quan điểm phản khoa học, những luận điểm xuyên tạc, vu khống của các thế lực thù địch
Tính chiến đấu của báo cáo viên thể hiện ở chỗ là dám nhìn thẳng vào
sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật, thể hiện tính trung thực, khách
Trang 22quan, khoa học, dũng cảm bảo vệ cái đúng, biểu dương cái tốt, phê phán cái sai, cái xấu đang đan xen tồn tại trong đời sống xã hội
Tính tư tưởng, tính chiến đấu đòi hỏi báo cáo viên khi thông tin những quan điểm khác nhau phải có định hướng, phân tích theo lập trường, quan điểm của Đảng Sẵn sàng dùng lập luận chặt chẽ, lý lẽ sắc bén, dẫn chứng sát thực, sinh động có tính thuyết phục cao để khẳng định và bảo vệ quan điểm, chủ trương và đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta
Ý thức tổ chức kỷ luật, đặc biệt là kỷ luật phát ngôn là phẩm chất không thể thiếu đối với người báo cáo viên, điều đó thể hiện ở chỗ, mọi hoạt động tuyên truyền cũng như trong cuộc sống hàng ngày, người báo cáo viên chân chính phải thống nhất giữa lời nói và việc làm
Phương tiện tuyên truyền chủ yếu của báo cáo viên là lời nói, do đó báo cáo viên phải thận trọng trong phát ngôn Việc truyền đạt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thông tin thời sự trong nước, quốc tế là những vấn đề bức xúc, hệ trọng, nhạy cảm chính trị, không chỉ đòi hỏi tính chính xác cao mà còn bảo đảm tính định hướng của thông tin
- Ba là, có phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp, khiêm tốn học hỏi, gương mẫu và có mối quan hệ tốt với mọi người
Đạo đức cách mạng rất quan trọng đối với người báo cáo viên, bởi, báo cáo viên nếu không là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống thì không thể cảm hóa, thuyết phục được quần chúng
Người báo cáo viên phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên lợi ích của bản thân, phải thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ: “Đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn cảnh nào, người đảng viên cũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết Nếu khi lợi ích của Đảng và lợi ích cá nhân mâu thuẫn với nhau, thì lợi ích cá nhân phải tuyệt đối phục tùng lợi ích của Đảng” [34, tr.289]
Trang 23Đạo đức cách mạng còn đòi hỏi người báo cáo viên phải đi sâu, sát thực
tế, gần gũi quần chúng, thật sự tôn trọng và phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân
Người báo cáo viên của Đảng phải có sự say sưa, lòng ham mê với hoạt động tuyên truyền miệng, có tình yêu thương và sự tôn trọng đối với con người, tính chan hòa, khiêm tốn, giản dị Báo cáo viên phải có lòng yêu người, yêu nghề, gắn bó, tâm huyết và trách nhiệm với nghề Có như vậy khi tuyên truyền mới có sức thuyết phục và truyền “lửa” cho người nghe
Đức tính điềm đạm và sự linh hoạt cũng cần thiết để người báo cáo viên dễ dàng trong việc trình bày vấn đề một cách tập trung Trong những trường hợp cần thiết, người báo cáo viên còn phải đối thoại với độc giả, biết điều chỉnh hành vi theo “tín hiệu” từ người nghe
- Bốn là, có trình độ lý luận chính trị và có kiến thức xã hội phong phú
Báo cáo viên cần phải nắm vững lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Phải có hiểu biết sâu, rộng về các lĩnh vực của đời sống xã hội (vốn sống): chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học Biết vận dụng tâm lý học, phương pháp sư phạm và nghiệp vụ tuyên truyền miệng vào hoạt động tuyên truyền cho sát với đối tượng, phù hợp với trình độ người nghe
- Năm là, có nghệ thuật thuyết trình và khả năng lôi cuốn, cảm hóa thuyết phục người nghe
Báo cáo viên vừa là nhà khoa học, nắm vững kiến thức trên lĩnh vực
tư tưởng, lý luận, vừa phải là nhà sư phạm thực thụ có khả năng thuyết trình, trình bày những vấn đề lý luận, thực tiễn một cách nghệ thuật, đồng thời phải là nhà “hùng biện” có khả năng thuyết phục người nghe theo phương châm, nói cho dân hiểu, nói cho dân tin, nói cho dân làm theo Bởi vậy người báo cáo viên phải nắm vững nội dung và phương pháp tuyên truyền, giáo dục, phải đảm bảo thống nhất ba trong một: Nhà khoa học, nhà sư phạm, nhà tuyên truyền
Trang 241.2 Nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy
1.2.1 Nội dung hoạt động của báo cáo viên
Hoạt động báo cáo viên cấp ủy là một dạng thức hoạt động của công tác tuyên truyền giáo dục, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Thường vụ cấp ủy cùng cấp, sự định hướng chuyên môn của Ban Tuyên giáo cấp ủy cùng cấp Cụ thể là:
Một là, trực tiếp tuyên truyền, phổ biến những quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;
Thuộc nội dung này, đội ngũ báo cáo viên cấp ủy tham giới thiệu quán triệt Nghị quyết của Đảng và Nghị quyết của cấp ủy cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; tuyên truyền những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đến cán bộ, đảng viên
tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cơ bản; các chương trình bồi dưỡng chuyên
đề; các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ; các chương trình lý luận chính trị
và nghiệp vụ công tác đoàn thể; chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên các cấp
Ba là, tuyên truyền, phổ biến tình hình thời sự trong nước và thế giới cho cán bộ, đảng viên và nhân dân;
Là đội ngũ báo cáo viên cấp ủy, một trong những nhiệm vụ quan trong là tham gia báo cáo tình hình thời sự trong nước và trên thế giới cho cán bộ, đảng viên nhằm nâng cao và cập nhật tin tức và định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên
Bốn là, tổ chức, vận động nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương;
Trang 25Đội ngũ báo cáo viên cấp ủy vừa là người tuyên truyền viên, vừa là người tổ chức, tập hợp, cổ vũ, động viên quần chúng chủ động, tự giác và tích cực thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng
và Nhà nước, các chương trình, kế hoạch phát triển của địa phương, cơ sở
Năm là, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, chống phá cách mạng
Là báo cáo viên cấp ủy, bên cạnh những nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, những người làm công tác tư tưởng còn có nhiệm vụ tham gia chủ động, tích cực vào hoạt động đấu tranh, phản bác những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch chống phá cách mạng, bôi nhọ, xuyên tạc, phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng, phủ nhận chủ nghĩa xã hội
Sáu là, không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao năng lực toàn diện cả
về trình độ lý luận chính trị, cả về nghệ thuật tuyên truyền, vận động, cảm hóa quần chúng
Cũng như đội ngũ cán bộ trên các mặt trận khác nhau, đội ngũ báo cáo viên cấp ủy, chiến sỹ trên mặt trận tư tưởng cần phải luôn luôn học tập, rèn luyện để không ngừng nâng cao trình độ, năng lực hoạt động thực tiễn, đáp ứng sự đồi hỏi ngày càng cao của thực tiễn và của công chúng Chỉ có con đường học nữa, học mãi, học trong nhà trường, học trong cuộc sống, học nhân dân và luôn rèn luyện kỹ năng tuyên truyền, giáo dục, người cán bộ báo cáo viên cấp ủy mới không ngừng trưởng thành và đáp ứng được yêu cầu của cuộc sống
1.2.2 Phương thức hoạt động của báo cáo viên
Phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy là các hình thức, biện pháp, cách thức tuyên truyền, giáo dục lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, nhằm tạo
sự thống nhất về tư tưởng, đồng thuận về xã hội, tạo nhiệt tình cách mạng và hiện thực hóa trên thực tế; đồng thời cũng tham gia tích cực trong đấu tranh
Trang 26phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch Báo cáo viên cấp
ủy hoạt động thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng đối với đảng viên, quần chúng nhân dân; đặc biệt là đội ngũ công chức, viên chức của Nhà nước và cán bộ, hội viên của các Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội
Hình thức, cách thức hoạt động chủ yếu của báo cáo viên cấp ủy chủ yếu:
- Một là, giới thiệu, phổ biến các Nghị quyết của Đảng, chính sách
pháp luật của Nhà nước, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương trong các hội nghị quán triệt nghị quyết
Trong quá trình hoạt động tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, báo cáo viên đã sử dụng khá thành công các hình thức: Thuyết trình, diễn thuyết, nói chuyện trực tiếp giảng dạy
và tọa đàm…
- Hai là, giảng dạy cho các lớp học và các lớp bồi dưỡng lý luận chính
trị (sơ cấp, trung cấp), các lớp bồi dưỡng chuyên đề
Để làm tốt công tác giảng dạy, đội ngũ báo cáo viên cấp ủy đã và đang áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực rất có hiệu quả, thu hút học viên, làm cho buổi giảng sinh động hơn, tạo bầu không khí hứng thú trong lớp học Mặt khác, về phía người học, việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực có tác dụng kích thích tư duy độc lập và sáng tạo; rèn luyện hàng loạt kỹ năng như: làm việc nhóm, truyền thông, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, khả năng ứng xử trước (những thay đổi xảy ra bất ngờ), sự năng động và tự tin
- Ba là, báo cáo tình hình thời sự; vận động quần chúng thực hiện các
Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của địa phương
- Bốn là, tham gia phối hợp với các ban ngành ở địa phương tổ chức sự
kiện, lồng ghép chương trình giáo dục các vấn đề lý luận chính trị, hoặc thực hiện những chủ trương cụ thể
Trang 27Phương thức phối hợp với các tổ chức khác trong việc lồng ghép tuyên truyền, giáo dục, hoặc tổ chức quần chúng thực hiện các chủ trương “xây dựng nông thôn mới”, “sinh đẻ có kế hoạch”; “phòng, chống các dịch bênh”;
“Bảo vệ môi trường” rất có kết quả
- Năm là, tham gia các lớp học, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nâng
cao trình độ cho chính báo cáo viên
Việc tự giác học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của báo cáo viên thông qua sách, báo, tài liệu, nghiên cứu các thông tin trên các trang mạng chính thống của Đảng, Chính phủ , học tập nghiêm túc tại cá lớp học, lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nhằm từng bước nâng cao chất lượng công tác tham mưu cho cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc triển khai và tổ chức thực hiện tốt các chủ trương của Đảng trên lĩnh vực tuyên truyền, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết
Trong giai đoạn vừa qua các báo cáo viên cấp ủy đã sử dụng tốt phương thức hoạt động của mình góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trị cho hầu hết công chức, viên chức của Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội, tạo nên sự đồng thuận về tư tưởng và hành động cho nhân dân và sự thống nhất giữa Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội
Để thực hiện tốt nội dung cần tuyên truyền, trực tiếp là để làm tốt buổi thuyết trình, truyền đạt Nghị quyết, báo cáo viên cấp ủy cần học tập để nâng cao kỹ năng tuyên truyền, được thể hiện trên một số phương diện sau:
1) Tìm hiểu tâm lý và đặc điểm đối tượng: Báo cáo viên cần phải có sự hiểu biết sâu sắc về đối tượng tuyên truyền Đối tượng của công tác tư tưởng nói chung, công tác tuyên truyền nói riêng là con người Tuyên truyền miệng
là hoạt động tâm lý, tác động vào thế giới nội tâm của đối tượng, tác động vào nhận thức, tư tưởng tình cảm, ý chí và hành động của con người và của tập thể con người
2) Lựa chọn nội dung: Báo cáo viên cần lựa chọn đề tài với nội dung thông tin mới, phong phú, có giá trị là một yếu tố nâng cao chất lượng và hiệu
Trang 28quả hoạt động của báo cáo viên Kết hợp giữa tìm hiểu đối tượng và nhu cầu thông tin của từng đối tượng để lựa chọn đề tài đáp ứng nhu cầu thông tin của từng đối tượng để lựa chọn đề tài đáp ứng nhu cầu thông tin của người nghe
3) Xây dựng đề cương: Báo cáo viên cần xây dựng đề cương cho bài phát biểu miệng Đề cương bài nói là chương trình, nội dung của hoạt động tuyên truyền miệng Nếu được chuẩn bị tốt, bảo đảm 50% thành công Xây dựng đề cương giúp cho báo cáo viên chủ động, bình tĩnh, tự tin và phân bố thời gian cho từng bài nói một cách phù hợp
4) Lựa chọn phương pháp trình bày: Báo cáo viên cần diễn đạt súc tích
và làm chủ lời nói trong suốt quá trình tiến hành buổi nói chuyện Phần thuyết trình là giai đoạn thực hành bài nói chuyện, có vị trí và tầm quan trọng quyết định đối với kết quả hoạt động tuyên truyền miệng Đây là giai đoạn đòi hỏi
sự sáng tạo, nỗ lực rất cao, thể hiện năng lực tuyên truyền miệng của báo cáo viên Đó là giai đoạn sáng tạo lần thứ hai của báo cáo viên sau giai đoạn lần thứ nhất là nghiên cứu xây dựng hoàn thành đề cương
5) Thuần thục kỹ năng thuyết trình: Báo cáo viên cũng cần chú ý tới bối cảnh, không gian khi tiến hành hoạt động tuyên truyền miệng Khi bối cảnh sôi động, thì tâm thế của người nghe cũng sẽ hưng phấn, chăm chú nghe, cuốn hút vào bài nói chuyện Báo cáo viên có phương pháp hướng dư luận, tác động tâm lý tạo nên bối cảnh sôi động, đó là lúc bài nói chuyện làm cho hội trường nóng lên
1.3 Sự cần thiết phải đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy
1.3.1.Xuất phát từ bối cảnh của lịch sử
Từ khi có Chỉ thị 14-CT/TW, ngày 3 tháng 8 năm 1977 về “việc tổ
chức đội ngũ báo cáo viên và tuyên truyền viên của Đảng” của Ban Bí thư
Trung ương Đảng (khóa IV), công tác báo cáo viên ngày càng được coi trọng Chúng ta đã từng bước xây dựng “lực lượng báo cáo viên” đủ về số lượng,
Trang 29cao về chất lượng và hợp lý về cơ cấu Đội ngũ báo cáo viên có tổ chức, có năng lực, có phẩm chất và nghiệp vụ, nắm vững quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, hiểu rõ những vấn đề thời sự trong nước và thế giới để thông tin thường xuyên, kịp thời cho nhiều loại đối tượng, nhất là vào những thời điểm nảy sinh những sự kiện lớn, phức tạp
Công tác tuyên truyền miệng được tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, hình thành lực lượng báo cáo viên của Đảng, thực hiện một kênh thông tin quan trọng nối liền Trung ương với cơ sở, Đảng và nhân dân
Mặc dù, các phương tiện truyền thông đại chúng phát triển mạnh mẽ, rộng khắp: hệ thống báo chí, đài phát thanh, truyền hình, nhà xuất bản nhưng vẫn không thay thế được công tác tuyên truyền miệng, mà những người thực hiện không ai khác ngoài đội ngũ báo cáo viên cấp ủy
Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII (tháng 6 - 1991), công tác tuyên truyền miệng càng được quan tâm và phát huy Hoạt động báo cáo viên được tổ chức có hệ thống, sinh hoạt định kỳ, thông báo kịp thời những quan điểm, chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước Cùng với các binh chủng khác của công tác tư tưởng, hoạt động báo cáo viên đã góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin, tạo ra sự nhất trí ngày càng cao về chính trị,
tư tưởng trong Đảng và trong xã hội; đấu tranh có hiệu quả chống lại các quan điểm sai trái, thù địch
Qua thực tiễn hoạt động có thể khẳng định báo cáo viên là lực lượng quan trọng không thể thiếu của công tác tư tưởng, nhất là trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế Đến nay trong cả nước đã hình thành đội ngũ báo cáo viên từ Trung ương đến cơ sở
Hiện nay, Ban Tuyên giáo Trung ương đã cấp thẻ và tổ chức sinh hoạt định kỳ thường xuyên cho các báo cáo viên thuộc các đảng bộ, ban, ngành, đoàn thể ở Trung ương và các tỉnh, thành phố
Các tỉnh, thành phố trong cả nước đều tổ chức được mạng lưới báo cáo viên thông suốt từ tỉnh tới các quận, huyện, thị xã, thị trấn Một số nơi đã tổ chức tới xã, phường và duy trì sinh hoạt định kỳ hàng tháng khá đều đặn
Trang 30Thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Bến Tre, Thái Bình, Thanh Hóa, Quảng Ninh, Đồng Tháp, Kiên Giang có đội ngũ báo cáo viên khá mạnh, được lựa chọn trong các cán bộ chủ chốt có năng lực và nhiệt tình hoạt động; thực hiện tốt chế độ thông tin kịp thời, có chất lượng tới cấp
ủy và cán bộ chủ chốt, đảng viên và nhân dân; thường xuyên rút kinh nghiệm
và khen thưởng hàng năm cho các báo cáo viên có nhiều thành tích
Đội ngũ báo cáo viên phát triển và mở rộng trong cả nước, có sự phân cấp chỉ đạo và quản lý Chất lượng báo cáo viên ngày càng được nâng cao, phần lớn có trình độ lý luận chính trị từ trung, cao cấp trở lên, trình độ học vấn, chuyên môn từ đại học trở lên; độ tuổi ngày càng trẻ, phổ biến trong khoảng từ 35-50 tuổi; nhiều báo cáo viên có thời gian làm báo cáo viên từ 1 đến 5 năm
Nét nổi bật của hoạt động báo cáo viên những năm qua là: trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế và trong nước, Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban Tuyên giáo các tỉnh, thành ủy đã chỉ đạo sát sao nội dung hoạt động báo cáo viên, đảm bảo thông tin nhanh, kịp thời và đầy đủ về các
sự kiện quan trọng trong nước và quốc tế, hướng dẫn dư luận nhận thức đúng đắn tình hình và các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Hoạt động báo cáo viên đã phục vụ có hiệu quả, kịp thời những nhiệm vụ chính trị quan trọng của Đảng và Nhà nước, đã giúp cấp ủy quán triệt các Nghị quyết của Đại hội và các Hội nghị Trung ương, chỉ thị của Đảng, những vấn đề về kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, quốc phòng an ninh và đối ngoại
Đội ngũ báo cáo viên từ Trung ương đến cơ sở, trong hoàn cảnh khó khăn, phức tạp đã phấn đấu không mệt mỏi, đưa thông tin của Đảng, của Trung ương kịp thời đến các đối tượng, đến cơ sở một cách đều đặn, đáp ứng những đòi hỏi cơ bản, cấp bách của đội ngũ cán bộ, đảng viên và đông đảo nhân dân
Sự kiên trì, bền bỉ, giữ vững định hướng của Đảng trong nội dung tuyên truyền, trong đấu tranh phê phán những quan điểm nhận thức sai lệch, chống
Trang 31âm mưu, thủ đoạn diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch đã góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội, hướng dẫn và động viên cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tích cực đóng góp vào thành tựu của công cuộc đổi mới
Sự quan tâm chỉ đạo của Ban Bí thư, sự phối hợp tốt của Ban Tuyên giáo Trung ương với các ngành trung ương và nhiều địa phương làm cho hoạt động báo cáo viên ngày càng mở rộng, đi sâu vào các đối tượng và nâng dần được chất lượng và hiệu quả
Trong điều kiện kinh phí có hạn, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, một số cấp ủy và Ban Tuyên giáo đã chú trọng đầu tư phương tiện kỹ thuật phục vụ cho hoạt động báo cáo viên Nhờ vậy ở nhiều địa phương, các cuộc sinh hoạt báo cáo viên đã có máy chiếu, laptop, phim ảnh Ngoài ra, thường xuyên còn có các tư liệu, tài liệu thông tin tư tưởng, Thông báo nội bộ và các
ấn phẩm khác giúp cho báo cáo viên có nội dung để thông tin, truyền đạt tới nhiều đối tượng kịp thời
Hoạt động của Trung tâm Thông tin công tác Tuyên giáo ở Trung ương, tỉnh và Trung tâm giáo dục chính trị địa phương và toàn thể đội ngũ báo cáo viên cho thấy công tác tư tưởng trong tình hình mới đã được đổi mới một bước cả về nội dung và hình thức Thông qua các hoạt động năng động của Ban Tuyên giáo, các trung tâm, các câu lạc bộ , công tác tư tưởng ngày càng đi vào chiều sâu, có sức sống và hiệu quả hơn Nhiều báo cáo viên qua hoạt động thực tế đã tự khẳng định được vai trò và chỗ đứng của mình
Bên cạnh những kết quả nói trên, hoạt động tuyên truyền miệng và đội ngũ báo cáo viên còn có nhiều khó khăn, yếu kém:
- Lực lượng báo cáo viên đông nhưng chưa đủ mạnh, hoạt động chưa đồng đều, chưa thật sự phục vụ tốt cho cơ sở Đội ngũ báo cáo viên ở một số nơi còn yếu
- Trình độ và năng lực của đội ngũ báo cáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của người nghe Nhiều vấn đề đặt ra trong cuộc sống chưa giải đáp có sức thuyết phục
Trang 32- Chất lượng không ít hội nghị báo cáo viên chưa cao Nội dung thông tin nhìn chung mới tập trung vào những nội dung về chính trị tư tưởng, thời sự quốc tế, kinh tế - xã hội, còn những vấn đề lý luận, khoa học, kỹ thuật, văn hóa, văn nghệ, xây dựng đảng, pháp luật chưa được đề cập đúng mức Tính chiến đấu, đối thoại chưa được phát huy mạnh mẽ Còn có những biểu hiện né tránh,
bị động, nặng về khai thác đề tài có sẵn, chưa đi sâu vào những chuyên đề có nội dung cơ bản hoặc bức xúc nảy sinh từ thực tế sinh động của cuộc sống
- Phương thức hoạt động báo cáo viên hiện nay vẫn còn nặng về mở hội nghị để triển khai hoạt động, chú ý nhiều đến đối tượng cấp Trung ương, tỉnh
và huyện, còn cơ sở thì chưa có một phương thức phù hợp để thực hiện quyền được đưa thông tin của đảng viên và quần chúng Mặt khác, cũng chưa chú ý làm tốt thông tin 2 chiều, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên
và quần chúng
- Một số cấp ủy và Ban Tuyên giáo các ngành và địa phương chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của công tác báo cáo viên, vì vậy chưa thật sự quan tâm đúng mức đến việc lãnh đạo và chăm lo xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên; chưa đầu tư đúng mức kinh phí, cơ sở vật chất kỹ thuật Chưa quan tâm bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị cơ bản, trình độ văn hóa, năng lực chuyên môn và nghiệp vụ cho báo cáo viên Chưa chú trọng mở rộng quan hệ giao lưu trong nước và quốc tế để mở mang tầm nhìn, trao đổi kinh nghiệm và nâng cao trình độ hiểu biết cho báo cáo viên Cơ sở vật chất, phương tiện làm việc còn thiếu chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra
Tất cả những hạn chế trên đặt ra yêu cầu phải củng cố, tăng cường đội ngũ báo cáo viên cấp ủy, trong đó nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của đội ngũ báo cáo viên cấp ủy
1.3.2 Yêu cầu của trình độ dân trí nâng cao đòi hỏi công tư tưởng phải đổi mới tương xứng
Công cuộc đổi mới ở nước ta đã hơn 25 năm, công tác thông tin tư tưởng ngày càng đổi mới theo hướng dân chủ hóa, xã hội ngày càng phát
Trang 33triển, trình độ dân trí ngày càng một nâng cao, nhu cầu thông tin trong cán bộ, đảng viên và nhân dân ngày càng phong phú, đa dạng Các phương tiện thông tin hiện đại giúp con người tiếp nhận nhiều thông tin, bên cạnh đó còn nhiều loại thông tin khác như sách, báo, Chính điều đó đòi hỏi người làm công tác
tư tưởng nói chung, người báo cáo viên tuyên truyền miệng nói riêng phải biết nắm bắt, hướng dẫn các tầng lớp dân cư xử lý thông tin, hướng suy nghĩ và ý kiến khác nhau vào suy nghĩ đúng và ý kiến đúng đi đến thống nhất trong hành động Chính điều này đòi hỏi báo cáo viên cấp ủy phải xác định đúng từng đối tượng cụ thể, đánh giá đúng trình độ, nhận thức của họ đối với các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như của địa phương, cơ sở Trên cơ sở đó lựa chọn những thông tin, nội dung, phương pháp tuyên truyền phù hợp Muốn vậy, phải phát huy vai trò của người báo cáo viên cấp ủy
Thực hiện tốt công tác thông tin, bảo đảm quyền được thông tin của cán
bộ, đảng viên và nhân dân, bao gồm thông tin trong nước và quốc tế, thông tin kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học, công nghệ, Cho nên thực hiện tốt việc định hướng thông tin tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân chính là phát huy tốt quyền làm chủ của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Bảo đảm thực hiện thông tin nhiều chiều, từ trên xuống, dưới lên nhằm làm cho tiếng nói của Đảng xuống tận đảng viên, người dân đồng thời đảng viên, người dân có quyền nói lên tiếng nói của mình đối với những công việc có liên quan đến cuộc sống của bản thân, gia đình, địa phương, đến sự nghiệp chung của Đảng, của đất nước
Nhân dân ta là người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội Để phát huy vai trò làm chủ, mọi người đều cần hiểu biết về phương hướng chính trị, đường lối chính sách của Đảng, có thái độ đúng đối với các vấn đề của cuộc sống, có những kiến thức cần thiết về văn hoá, khoa học kỹ thuật nghiệp vụ cần cho công việc của mình, có phẩm chất đạo đức công dân Cán bộ đảng viên là người lãnh đạo lại cần có sự hiểu biết về lý luận, chính trị sâu sắc hơn, có kiến thức cần thiết để lãnh đạo, có phẩm chất đạo đức của người cách mạng
Trang 34Ngày nay, cán bộ và nhân dân có những yêu cầu hết sức đa dạng, có trình độ học vấn ngày càng cao, được thông tin rất nhiều từ các nguồn khác nhau, muốn được nghe những thông tin mới, phân tích có cơ sở khoa học Cán bộ, đảng viên muốn được trao đổi, tranh luận để tìm ra chân lý, không chấp nhận cách tuyên truyền một chiều, mang tính áp đặt Cần mở rộng những hình thức đối thoại, thảo luận dân chủ cởi mở với các tầng lớp nhân dân, qua đó mà hiểu được nhận thức và tâm trạng của họ, trả lời đúng các vấn
đề mà họ quan tâm, giải đáp được những băn khoăn thắc mắc của họ Cũng qua đó mà thu thập ý kiến phê bình, nguyện vọng, đề nghị và sáng kiến của
họ phản ánh kịp thời với cơ quan lãnh đạo
Để góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ này cần phát huy hơn nữa vai trò của người báo cáo viên cấp ủy
1.3.3 Yêu cầu mới của công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng tổ chức
Ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, công tác tư tưởng của Đảng đã bắt đầu với yêu cầu cần thiết là phải làm cho đông đảo quần chúng nhân dân hiểu được mục tiêu phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân; động viên mọi lực lượng trong xã hội thực hiện các mục tiêu của Đảng, của dân tộc đã lựa chọn Thay đổi nhận thức, làm cho quảng đại quần chúng nhân dân hiểu được mục đích của Đảng, phải vận động, thuyết phục, nội dung, cách làm phải hiệu quả, sắc bén
Về nội dung, công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản, đây là hoạt động
có mục đích của Đảng, là truyền bá, vận dụng và phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa, làm cho hệ tư tưởng đó chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội, hình thành thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa cho quảng đại quần chúng nhân dân, cổ vũ, động viên tính tích cực, sáng tạo, tự giác của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trang 35Yêu cầu của việc thực hiện nhiệm vụ chính trị đòi hỏi công tác tư tưởng phải bám sát quá trình tổ chức, triển khai, đi trước, đi cùng và đi sau để đảm bảo thực hiện thành công các mục tiêu đã xác định
Bối cảnh mới của sự nghiệp cách mạng nước ta đặt ra yêu cầu đổi mới đối với công tác tư tưởng, đặc biệt trong vấn đề đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy, không chỉ kế thừa, phát huy những thành tựu, kinh nghiệm của quá khứ, mà còn nhạy bén, dự báo và phát hiện những điểm mới, sự khác biệt, những thuận lợi và khó khăn phía trước, đặc biệt khi đất nước ta bước vào giai đoạn mới, phấn đấu đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020
Tuy nhiên, trong những năm tới, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức không thể xem thường về kinh tế - xã hội, đáng lo ngại là tình trạng thoái hoá, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên; các thế lực thù địch tăng cường hoạt động “diễn biến hoà bình”, thúc đẩy “tự diễn biến” từ bên trong với những âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp; tác động tiêu cực của “sự trỗi dạy hòa bình” của “người bạn láng giềng” uy hiếp chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ và điều kiện hòa bình chop hat strieenr đất nước; tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu diễn biến phức tạp, ảnh hưởng không nhỏ tới sự ổn định và phát triển của đất nước
Tình hình đó đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, tăng cường công tác lý luận gắn với thực tiễn, tiếp thu những kiến thức mới của nhân loại để bổ sung, phát triển nó, hoàn thiện nhận thức của chúng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Những khó khăn, thách thức đó đặt ra đối với cả nước, các cấp, các ngành, trong đó trực tiếp là báo cáo viên cấp ủy, đòi hỏi có
sự đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động để hoàn thành được các nhiệm vụ đặt ra
Toàn bộ các hoạt động tư tưởng phải hướng vào việc thực hiện thành công mục tiêu chủ nghĩa xã hội ở nước ta; giải quyết tốt 8 mối quan hệ cơ
Trang 36bản trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được xác định trong Cương lĩnh (Bổ sung và phát triển năm 2011) và công tác tư tưởng phải góp phần trực tiếp vào nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, chặn đứng, đẩy lùi nguy
cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, loại bỏ “tư duy nhiệm kỳ”
và “lợi ích nhóm” trong cơ thể của Đảng Xây dựng Đảng ta mãi mãi là Đảng của trí tuệ, Đảng của đạo đức và gắn bó máu thịt với nhân dân Mỗi thắng lợi trên thực tế trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa - hiện đại hóa và trọng sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, trong
sự nghiệp xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay
1.3.4 Yêu cầu mới của cuộc đấu tranh tư tưởng trong bối cảnh hội nhập quốc tế
Quá trình toàn cầu hóa hiện nay trở thành một xu thế khách quan, ngày càng có nhiều nước tham gia, Việt Nam là nước thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Toàn cầu hóa tạo ra thời cơ để phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất của nhân loại Song, toàn cầu hóa bắt đầu từ những trung tâm kinh tế tư bản chủ nghĩa, nên các nước tư bản phát triển và các công ty tư bản xuyên quốc gia đang nắm giữ và chi phối nó Đây là một thách thức đối với độc lập, tự chủ của các nước, đến bình đẳng giữa các dân tộc Lợi dụng toàn cầu hóa các thế lực thù địch tìm cách kiềm chế và kiểm soát, can thiệp vào công việc nội bộ của các nước vì lợi ích của chúng Toàn cầu hóa đặt ra yêu cầu phải giải quyết những vấn đề toàn cầu, như vấn đề môi trường, an ninh kinh tế toàn cầu, hạn chế các tệ nạn xã hội, trong giai đoạn hiện nay toàn cầu hóa đang bị các nước tư bản phát triển chi phối Cho nên hội nhập kinh tế quốc tế đối với nước ta là thời cơ, vận hội để phát triển nhưng mặt khác cũng là thách thức lớn Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ tư (khóa X) đã chỉ ra những thời cơ và thách thức khi Việt Nam gia nhập WTO
Về thời cơ:1) chúng ta khẳng định với tư cách là một đối tác bình đẳng,
không bị phân biệt đối xử Xuất khẩu vào các nước WTO dễ dàng không bị
Trang 37hàng rào thuế quan áp đặt, làm cho sản xuất của ta phát triển; 2) mở ra triển vọng và động lực mới cho đầu tư trong nước và ngoài nước; 3) giúp chúng ta hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng đồng bộ hơn, hiệu quả hơn; 4) vị thế quốc tế của Việt Nam được đề cao; 5) có điều kiện để mở rộng hơn nữa quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế
Về thách thức: 1) vào WTO, sức ép cạnh trạnh đối với nước ta tăng lên
gấp nhiều lần, ở nhiều cấp độ, từ cạnh tranh quốc gia đến cạnh tranh sản phẩm và cạnh tranh doanh nghiệp; 2) bản thân quy luật vận động của kinh tế thế giới nói chung và của nền thương mại thế giới nói riêng là phát triển không đồng đều, dẫn đến tác động không đồng đều, tác động đối với bộ phận này là tích cực, bộ phận khác là tiêu cực, có sự mâu thuẫn về lợi ích giữa các nước phát triển và các nước chậm phát triển Các nước phát triển tìm cách kiếm lợi cao nhất, các nước kém phát triển đấu tranh để bảo vệ lợi ích của mình; 3) khi hội nhập vào WTO, vào nền kinh tế thế giới thì sự tùy thuộc lẫn nhau giữa nền kinh tế nước ta với các nước sẽ tăng lên, vừa có mặt lợi vừa có mặt hại, như sự rủi ro của một nền kinh tế nước này trong tổ chức WTO sẽ tác động ngay đến nền kinh tế nước khác Nguy cơ rối loạn thị trường, nguy cơ khủng hoảng tài chính, tiền tệ và rộng hơn là nguy cơ khủng hoảng kinh tế -
xã hội là nhân tố tiềm ẩn, khi xảy ra sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước; 4) chất lượng nguồn nhân lực của nước ta còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu hội nhập và cạnh tranh quốc tế; 5) ngoài lĩnh vực kinh tế các lĩnh vực khác như chính trị, văn hóa, an ninh, quốc phòng, môi trường cũng đối mặt với những thách thức lớn; thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng, với định hướng xã hội chủ nghĩa
Tư tưởng mở cửa đối ngoại, hội nhập với khu vực và thế giới của Đảng đã được Đảng, chủ tịch Hồ Chí Minh tiên lượng từ rất sớm: Trong Thư gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc (12/1946), Hồ Chí Minh đã long trọng tuyên bố: “Việt Nam sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực” Đồng thời, Người khẳng định: “Việt Nam dành sự tiếp
Trang 38nhận thuận lợi cho đầu tư của các nhà tư bản, nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệ của mình; sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay và đường xá giao thông cho việc buôn bán và quá cảnh quốc tế; chấp nhận tham gia mọi tổ chức hợp tác kinh tế quốc tế dưới sự lãnh đạo của Liên hợp quốc” [32, tr 470] Đây là những tư tưởng quan trọng đặt cơ sở cho sự hình thành chủ trương, đường lối hội nhập kinh tế quốc tế nói riêng
và hội nhập quốc tế nói chung của nước ta sau này
Trong quá trình hội nhập, đã và đang xuất hiện nhiều vấn đề mới cần được nhận thức đúng đắn và giải quyết kịp thời Trên thế giới cũng đang diễn
ra nhiều sự kiện có tính đảo lộn, cực kỳ phức tạp, hàng ngày hàng giờ tác động vào tư tưởng, tình cảm của hàng triệu người trong Đảng và trong xã hội chúng ta Cuộc đấu tranh chống lại các âm mưu trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, thông tin diễn ra vô cùng gay gắt Các thế lực thù địch ra sức lợi dụng những khó khăn, khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội để tấn công ráo riết vào học thuyết, con đường và chế độ xã hội chủ nghĩa, hòng làm lung lạc niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta
Thực tiễn hội nhập quốc tế của nước ta trong những năm qua đã cho thấy, các thế lực đế quốc và thù địch đã không từ một âm mưu và thủ đoạn nào nhằm thực hiện “Diễn biến hoà bình” chống phá công cuộc đổi mới Âm mưu, thủ đoạn chống phá ngày càng trở nên đa dạng, tinh vi và hiểm độc hơn Trong đó, việc lợi dụng chính sách mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế của nước ta, để thâm nhập, can thiệp nhằm gây mất ổn định an ninh, chính trị, kinh tế - xã hội là hiện tượng phổ biến Do đó, phải luôn đề cao cảnh giác, sẵn sàng làm thất bại chiến lược “Diễn biến hoà bình” của chủ nghĩa đế quốc, bảo vệ trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia Cần nhận thức sâu sắc, đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của các cấp, các ngành dưới sự lãnh đạo của Đảng Trước tình hình các thế lực thù địch, phản động chống phá quyết
Trang 39liệt trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, hòng phủ định chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, làm mơ hồ bản chất giai cấp của Đảng; ráo riết tuyên truyền xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; vu cáo Việt Nam vi phạm “dân chủ”, “nhân quyền”; đả kích, vu khống, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhằm gây chia rẽ nội bộ; kích động tư tưởng ly khai, tự trị, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc ; Đảng
và Nhà nước ta đã chủ trương tăng cường công tác chính trị, tư tưởng, công tác lý luận, nâng cao cảnh giác cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về âm mưu, ý đồ, phương thức, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động; xác định rõ nhiệm vụ bảo vệ an ninh tư tưởng có vị trí đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của chế độ, sự ổn định của đất nước, vai trò lãnh đạo của Đảng
Trong phòng, chống “Diễn biến hoà bình”, cần quán triệt Nghị quyết
TW 4, khoá XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, chú
trọng đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn và nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, phát huy hơn nữa dân chủ trong Đảng và xã hội, tăng cường mối quan
hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng và các tầng lớp nhân dân, kiên quyết đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; đồng thời chủ động và tích cực triển khai tốt chính sách dân tộc và tôn giáo, xoá đói giảm nghèo, khắc phục khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người
Có thể khẳng định trong quá trình hội nhập quốc tế vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với nước ta, cho nên làm thế nào để nắm bắt khai thác tốt thời cơ cũng như tìm cách hạn chế những thách thức Chính điều
đó đòi hỏi công tác tư tưởng phải đi trước một bước để có thể tham gia giải quyết được về mặt lý luận những vấn đề về nền kinh tế hiện đại, về toàn cầu hóa, kinh tế tri thức góp phần xây dựng, phát triển đường lối, chính sách, giữ gìn bản sắc dân tộc, chủ quyền và lợi ích quốc gia, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
Trang 40Trước yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay và những năm sắp tới, công tác tư tưởng nói chung, công tác báo cáo viên nói riêng cần phải đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động để cổ vũ, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ, mục tiêu Đại hội đặt
ra nhằm hướng tới một nước công nghiệp hiện đại, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh Muốn vậy phải đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của báo cáo viên cấp ủy để thực hiện việc tuyên truyền các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về hội nhập kinh tế quốc tế trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đi đến thống nhất và tham gia tích cực trong tiến hình hội nhập đạt hiệu quả
Như vậy, cấp ủy Đảng ở mỗi cấp là do đại hội Đảng cùng cấp bầu ra Cấp
ủy đảng có vai trò quan trọng đối với toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng ở mỗi cấp Và báo cáo viên của Đảng là người do cấp ủy đảng lựa chọn và quyết định công nhận, thực hiện công tác tuyên truyền miệng trong cán bộ, đảng viên
và nhân dân dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng; hướng dẫn, quản lý và tổ chức hoạt động của Ban Tuyên giáo cùng cấp và cấp trên; là chức danh của người làm công tác tuyên truyền, cổ động trực tiếp bằng ngôn ngữ nói ở cấp ủy, được cấp ủy tổ chức và lãnh đạo, là người phát ngôn của Đảng, đưa tiếng nói, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, những vấn
đề thời sự nóng được đặt ra đến cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân Để đạt được hiệu quả công tác tuyên truyền miệng, thì báo cáo viên cần có các phẩm chất: có lập trường, quan điểm đúng đắn, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với mục tiêu lý tưởng và sự nghiệp đổi mới của Đảng; có tính đảng, tính chiến đấu và ý thức tổ chức kỷ luật cao, đặc biệt là kỷ luật phát ngôn; có phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp, khiêm tốn học hỏi, gương mẫu và có mối quan hệ tốt với mọi người; có trình độ chính trị cao, có trình độ hiểu biết nhất định và báo cáo viên cấp ủy cần phải có khả năng phân tích, trình bày, thuyết phục quần chúng