vị trí, vai trò chiến lược vô cùng quan trọng trong khu vực các tỉnh phía Bắc Chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp đã được Đảng bộ, chính quyền các cấp của tỉnh Hưng Yên xác định
Một số vấn đề về phát triển kinh tế nông nghiệp
1.1.1 Khái niệm phát triển kinh tế nông nghiệp
Phát triển kinh tế (PTKT) là quá trình thay đổi theo hướng tiến bộ về mọi mặt kinh tế- xã hội của một quốc gia trong bối cảnh nền kinh tế đang tăng trưởng
Về nội dung, PTKT gồm 3 yếu tố cơ bản:
- Phát triển các ngành kinh tế và mối quan hệ tương tác giữa các ngành kinh tế
- Phát triển các vùng kinh tế và mối quan hệ tương tác giữa các vùng kinh tế
- Phát triển các thành phần kinh tế và mối quan hệ tương tác giữa các thành phần kinh tế
PTKT phản ánh trình độ phát triển mà nền kinh tế đã đạt được, nó cho phép xác định trạng thái của nền kinh tế ở mỗi giai đoạn phát triển với một số đặc trưng tiêu biểu cả về chất và lượng
Nền kinh tế phát triển tất yếu sẽ dẫn đến sự thay đổi trong phân công lao động xã hội Khi đó PTKT theo đường lối cũ cũng từng bước bị phá vỡ và được thay đổi dần dần bằng một PTKT mới, người ta gọi đó là phát triển kinh tế Vậy PTKT là quá trình thay đổi các quan hệ tỷ lệ về lượng và mối quan hệ tương tác giữa các bộ phận cấu thành nền kinh tế
Không phải mọi sự chuyển dịch CCKT đều làm thay đổi sự phát triển
KT Chỉ những chuyển dịch nào làm thay đổi dần dần các quan hệ tỷ lệ giữa các nhân tố trong nền kinh tế, thì sự thay đổi CCKT sẽ diễn ra Mỗi bước phát triển của nền kinh tế đều có thể đưa đến sự chuyển dịch CCKT, nhưng không phải mọi sự phát triển đều đưa đến thay đổi CCKT Thay đổi CCKT phải đến một mức độ nhất định mới đạt được sự phát triển
Kinh tế nông nghiệp là tổng thể các mối quan hệ kinh tế trong khu vực nông thôn Nó là cấu trúc hữu cơ các bộ phận kinh tế trong khu vực nông thôn trong quá trình phát triển, có mối quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau theo những tỷ lệ nhất định về mặt lượng và có liên quan chặt chẽ về mặt chất Chúng tác động qua lại lẫn nhau, trong không gian và thời gian, phù hợp với những điều kiện kinh tế, xã hội nhất định, tạo thành một hệ thống kinh tế nông nghiệp Kinh tế nông nghiệp bao gồm các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ được tiến hành trên địa bàn nông thôn PTKT nông nghiệp là một bộ phận hợp thành không thể tách rời của CCKT nói chung Nó đóng vai trò quan trọng trong phát triển nền kinh tế quốc dân, nhất là đối với các nước kém phát triển
Xác lập PTKT nông nghiệp chính là giải quyết mối quan hệ giữa những bộ phận cấu thành trong tổng thể kinh tế nông nghiệp dưới tác động của lực lượng sản xuất, giữa tự nhiên và con người, đồng thời giải quyết mối quan hệ giữa kinh tế nông thôn và kinh tế thành thị trong điều kiện và hoàn cảnh lịch sử cụ thể
1.1.1.3 Phát triển kinh tế nông nghiệp Đảng ta chủ trương chuyển dịch nền kinh tế nước ta theo hướng CNH, HĐH mà trước hết là CNH, HĐH nông nghiệp Đó là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu thế chung của thế giới về PTKT bởi đặc trưng nổi bật của nước ta là một nước nông nghiệp Vậy phát triển kinh tế nông nghiệp là quá trình thay đổi các quan hệ tỷ lệ về lượng của các yếu tố cấu thành nền nông nghiệp, dẫn đến những biến đổi về chất đối với nông nghiệp nước ta
Một cách cụ thể, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH - HĐH là quá trình chuyển sản xuất nông nghiệp từ tự cấp tự túc sang sản xuất hàng hóa, từ nền nông nghiệp độc canh sang nền nông nghiệp toàn diện dựa vào sự phát triển của cuộc cách mạng sinh học Đó là quá trình hình thành các cơ sở sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến ở nông thôn, mở rộng ngành nghề nhằm giải quyết việc làm, tăng thu nhập xóa đói giảm nghèo Là quá trình đổi mới cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp theo hướng giảm tỷ trọng lĩnh vực trồng trọt, tăng tỷ trọng lĩnh vực chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp, dịch vụ để nền nông nghiệp phát triển toàn diện, cân đối, làm thay đổi nhanh chóng đời sống vật chất và tinh thần của nông dân
Phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH diễn ra không chỉ đối với lĩnh vực kinh tế nông nghiệp mà bao gồm cả sự chuyển biến về các mặt xã hội trong nông thôn như giáo dục, y tế, môi trường, văn hóa và ngay cả tư duy, tác phong, phương pháp làm việc cũng thay đổi Mục đích sâu xa của phát triển kinh tế nông nghiệp là tạo ra được năng suất lao động cao, chất lượng sản phẩm tốt, giải quyết việc làm cho người lao động nông nghiệp, sản xuất ra khối lượng hàng hóa lớn để cải thiện đời sống nhân dân, ổn định xã hội và làm thay đổi bộ mặt của đời sống nông dân ở nông thôn nước ta
Phát triển kinh tế nông nghiệp là sự vận động và thay đổi cấu trúc của các yếu tố cấu thành trong kinh tế nông nghiệp theo các quy luật khách quan dưới sự tác động của con người vào các nhân tố ảnh hưởng đến chúng theo những mục tiêu xác định Đó là sự chuyển dịch theo những phương hướng và mục tiêu nhất định Phát triển kinh tế nông nghiệp được xem xét trên các phương diện: Chuyển dịch cơ cấu ngành, cơ cấu vùng và cơ cấu thành phần kinh tế…
Chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp là sự thay đổi mối quan hệ tương quan của mỗi ngành so với tổng thể các ngành nông Sự thay đổi này do hai yếu tố là số lượng các tiểu ngành thay đổi và mối tương quan về tốc độ phát triển giữa các ngành có sự thay đổi hoặc thay đổi đồng thời cả hai yếu tố đó
Chuyển dịch cơ cấu theo thành phần kinh tế là sự thay đổi tỷ lệ về sản xuất kinh doanh của các thành phần kinh tế trong nông nghiệp Cơ sở của sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành phần là sự tồn tại khách quan, vai trò, vị trí của từng thành phần kinh tế trong kinh tế nông nghiệp và sự vận động khách quan của nó trong nền kinh tế Đối với cơ cấu thành phần kinh tế, bên cạnh sự vận động khách quan thì sự định hướng về mặt chính trị - xã hội theo các cơ sở khách quan có sự tác động rất lớn đến chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế trong nền kinh tế nói chung, trong nông nghiệp nói riêng
Phát triển kinh tế nông nghiệp chịu sự tác động của một số nhân tố sau đây:
- Sự phát triển của khoa học- công nghệ là một trong các nhân tố chủ yếu tạo những điều kiện, tiền đề để PTKT nói chung và PTKT nông nghiệp nói riêng Sự phát triển của khoa học và công nghệ làm tăng năng suất lao động, hiệu quả sản xuất và thay đổi cả phương thức lao động, tạo khả năng đổi mới những nguyên tắc và phương pháp sản xuất trong các ngành kinh tế Trong nông nghiệp, khoa học kỹ thuật có những tác động mạnh mẽ đến quá trình cơ giới hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa và cách mạng về sinh học Từ đó hàng loạt giống cây trồng vật nuôi có năng suất cao và hiệu quả kinh tế lớn được đưa vào sản xuất Nhu cầu của xã hội về nông sản, trước hết là lương thực được đáp ứng Nhờ đó nền nông nghiệp truyền thống có thể chuyển sang sản xuất các ngành có giá trị sử dụng và giá trị kinh tế cao như cây công nghiệp, cây ăn quả, cây dược liệu và cây sinh vật cảnh
- Phát triển kinh tế nông nghiệp hình thành và biến đổi gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền kinh tế nông nghiệp hàng hóa Lượng dân cư lớn ở nông thôn đó tạo ra thị trường sôi động với các hàng hóa nông nghiệp có giá trị kinh tế cao Thu nhập của nhân dân tăng lên tạo sức mua lớn thì thị trường nông thôn là cơ sở để các khu vực công nghiệp và dịch vụ tiếp tục phát triển và hướng vào xu thế hiện đại hóa ngành nông nghiệp Sản xuất hàng hóa phát triển kéo theo sự phát triển của cơ sở hạ tầng, trong đó phải kể đến là hệ thống giao thông, thông tin liên lạc và điện Sự phát triển của thị trường tạo điều kiện tiêu thụ nông sản thực phẩm với tốc độ nhanh, khuyến khích phát triển các cơ sở công nghiệp chế biến nông sản, khuyến khích nông dân sản xuất các loại sản phẩm phù hợp
Nói tóm lại, tính chất của nền kinh tế có ảnh hưởng lớn đến chuyển dịch CCKT nói riêng và phát triển kinh tế nông nghiệp nói chung
- Định hướng chuyển dịch CCKT của nhà nước có vai trò to lớn thúc đẩy quá trình PTKT nông nghiệp Nhà nước tác động vào nông nghiệp trước hết thông qua hệ thống pháp luật, kế hoạch, chính sách và các công cụ khác được xác định trong từng thời kỳ Trong đó, chính sách kinh tế có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp vào môi trường sản xuất kinh doanh nông nghiệp
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TRÊN BÁO HƯNG YÊN
Tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Hưng Yên, quá trình hình thành, phát triển và một số quan điểm cơ bản về tuyên truyền phát triển
2.1.1 Khái quát về tình hình phát triển kinh tế, xã hội của Hưng Yên
Tỉnh Hưng Yên được thành lập năm Minh Mạng thứ 12 (1831) Năm1968, tỉnh Hưng Yên và tỉnh Hải Dương được hợp nhất thành tỉnh Hải Hưng Thực hiện Nghị quyết kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX năm 1997, tỉnh Hải Hưng được chia tách thành 2 tỉnh Hải Dương và tỉnh Hưng Yên Ngày 1.1.1997 tỉnh Hưng Yên được tái lập và chính thức hoạt động theo đơn vị hành chính mới.Hưng Yên mang đặc trưng của một tỉnh đồng bằng Đất nông nghiệp 61.037 ha, trong đó đất trồng cây hàng năm 55.645 ha (chiếm 91%) Hưng Yên là một tỉnh được bao bọc bởi sông Hồng và sông Luộc, nên có nguồn nước ngọt rất dồi dào Nguồn nước mặt cũng hết sức phong phú (sông Hồng có lưu lượng dòng chảy 6.400m 3 /s) Nước ngầm của Hưng Yên cũng rất đa dạng với trữ lượng lớn, ở dọc khu vực quốc lộ 5A từ thị trấn Như Quỳnh thuộc huyện Văn Lâm đến Quán Gỏi thuộc huyện Mỹ Hào giáp với tỉnh Hải Dương dự báo có những mỏ nước ngầm rất lớn, có khả năng cung cấp hàng triệu m 3 /ngày đêm, không chỉ cung cấp nước cho phát triển công nghiệp và đô thị mà còn có thể cung cấp khối lượng lớn cho các khu vực vùng lân cận Hưng Yên có nguồn than nâu (thuộc bể than lưu vực đồng bằng sông Hồng) có trữ lượng rất lớn (hơn 30 tỷ tấn) hiện chưa được khai thác, đây cũng là một tiềm năng lớn cho phát triển ngành công nghiệp khai thác than Với những thuận lợi, khó khăn, những thách thức từ thiên nhiên người dân Hưng Yên đã biết hòa mình vào thiên nhiên, với một ý chí tự lực tự cường, dựa vào sức mình là chính, con người ở vùng đất này đã từng bước khắc phục và chế ngự được sức mạnh của thiên nhiên, không chịu lùi bước trước những khó khăn, vất vả để vững bước đi lên xây dựng một cuộc sống mới trên vùng đất Phố Hiến, giàu tiềm năng
Từ khi tái lập, Hưng Yên quan tâm nhiều đến việc phát triển kinh tế - xã hội, có những chính sách ưu đãi, thông thoáng để thu hút các nhà đầu tư, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế Với chủ trương đúng của tỉnh nên mức tăng trưởng kinh tế đạt khá, bình quân đạt trên 12%/năm (giai đoạn nửa nhiệm kỳ 2010 - 2013); trong đó, nông nghiệp tăng 6,5%/năm, công nghiệp tăng 50%/năm, dịch vụ tăng 20%/năm; đời sống người dân đang dần được cải thiện đáng kể; các vấn đề về xã hội có nhiều thay đổi rõ rệt Về hợp tác thu hút đầu tư nước ngoài, tỉnh ngoài, Hưng Yên được đánh giá là một trong những tỉnh tích cực và kết quả đạt được khá tốt so với các tỉnh trong vùng và cả nước về hợp tác thu hút đầu tư nước ngoài, tỉnh ngoài Hưng Yên đang phấn đấu trở thành một tỉnh phát triển, CNH-HĐH với một cơ cấu kinh tế hợp lý, nâng cao hiệu quả đầu tư và giải quyết tốt các vấn đề xã hội
Hiện nay, tỉnh Hưng Yên có 76% làng, khu phố được công nhận làng, khu phố văn hóa Gắn phát triển kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Số hộ nghèo từ 12% năm
2008 giảm còn 2% năm 2013 (tiêu chí mới) Hưng Yên thuộc nhóm nằm trong 5 tỉnh của khu vực có tỷ lệ học sinh thi đỗ vào đại học cao nhất toàn quốc Khuyến học được quan tâm, mặt bằng dân trí và chất lượng nguồn nhân lực được nâng lên Mạng lưới giáo dục - đào tạo tiếp tục được mở rộng, nâng cấp và thành lập mới 7 trường THPT (có 5 trường tư thục), trên địa bàn có 19 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề (tăng 6 trường so với cuối năm 2005); Đề án Khu Đại học Phố Hiến đã được Chính phủ phê duyệt, đang tích cực triển khai để sớm đi vào hoạt động, một số trường đang tiến hành xây dựng cơ sở hạ tầng Công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học- công nghệ đạt nhiều kết quả, đã thực hiện 30 dự án và 40 đề tài khoa học Ứng dụng thành công công nghệ sản xuất một số cây, con giống chất lượng cao, hỗ trợ chuyển giao và ứng dụng kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất, chế biến, bảo quản, phát triển cây ăn quả đặc sản có giá trị kinh tế cao Công tác dân số, gia đình và trẻ em được quan tâm, triển khai tích cực mô hình lồng ghép dân số với phát triển gia đình bền vững, giảm tỷ suất sinh 0,15%, duy trì tỷ lệ phát triển dân số ở mức 0,95%, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em từ 25% năm 2010 xuống còn 8% năm 2013
2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của báo Hưng Yên
Tháng 6.1943, tờ báo cách mạng đầu tiên của tỉnh Hưng Yên mang tên Bãi Sậy chính thức ra đời Với vai trò là cơ quan tuyên truyền của Tỉnh bộ Việt Minh, Báo Bãi Sậy do các đồng chí trong Ban cán sự Đảng của tỉnh trực tiếp biên soạn, xuất bản, lưu hành Do hoàn cảnh hoạt động bí mật, thường xuyên thay đổi địa điểm để tránh sự kiểm soát gắt gao của giặc, báo Bãi Sậy chỉ xuất bản chưa đầy 10 số nhưng đã có ảnh hưởng lớn trong việc tố cáo tội ác của phát xít Nhật và thực dân Pháp, động viên các tầng lớp nhân dân hăng hái tham gia Mặt trận Việt Minh cứu nước Do địch vây ráp, khủng bố gắt gao, tháng 10.1943 một số cán bộ lãnh đạo của tỉnh, đồng thời cũng là những người trực tiếp làm báo Bãi Sậy bị lộ, phải chuyển vùng hoạt động, báo phải ngừng xuất bản Đến ngày 19.12.1946, Báo Bãi Sậy lại được tái bản, 10 ngày đầu, báo được phát hành hàng ngày, in tại thị xã Hưng Yên Sau đó để đáp ứng yêu cầu tiêu thổ kháng chiến, nhà in đi sơ tán, báo vẫn tiếp tục xuất bản nhưng phát hành không đều kỳ như trước Càng ngày chiến tranh càng ác liệt, báo phải chuyển dần thành hình thức bản tin Các bản tin Hưng Yên đã kịp thời chuyển tải các chỉ thị, nghị quyết của tỉnh để chỉ đạo kháng chiến, động viên, kêu gọi toàn dân hưởng ứng cuộc kháng chiến toàn quốc Sau Hiệp định Giơnevơ (20.7.1954), tờ Tin Hưng Yên trực thuộc Ủy ban hành chính tỉnh, được xuất bản với 4 trang, phát hành 5 ngày một lần vào các ngày 5 và 10 trong tháng, phản ánh diễn biến cuộc sống, sinh hoạt, lao động sản xuất, khắc phục thiên tai và hậu quả chiến tranh của cán bộ, nhân dân sau ngày hòa bình lập lại
Từ tháng 2.1962, tờ Tin Hưng Yên được phát triển thành báo Thời gian đầu, báo lấy tên là "Tên Lửa" (xuất phát là các phong trào ở Hưng Yên thời gian này, đặc biệt là phong trào làm thủy lợi phát triển nhanh, mạnh, đạt năng suất cao) Sau khi báo Tên Lửa xuất bản được 5 số, đến ngày 1.3.1962 theo gợi ý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên đã quyết định đổi tên báo Tên Lửa thành báo Hưng Yên Từ ngày 1.3.1968, hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên sáp nhập thành tỉnh Hải Hưng, những người làm báo của 2 tỉnh hợp nhất cùng chung vai gánh vác nhiệm vụ lịch sử của Đảng bộ tỉnh giao cho Trong 29 năm, báo Hải Hưng đã xuất bản 3.780 kỳ, phản ảnh trung thực và sinh động mọi hoạt động kinh tế - xã hội của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hải Hưng Những đóng góp to lớn của nhân dân Hải Hưng trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc trong gần 3 thập kỷ có công sức không nhỏ của các thế hệ những người làm báo Hải Hưng Cùng với việc tái lập tỉnh Hưng Yên, báo Hưng Yên cũng được tái lập để đáp ứng yêu cầu tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính trị của tỉnh Từ tháng 1 đến tháng 5.1997, báo Hưng Yên (bộ mới) được tái bản, phát hành một kỳ vào thứ tư hàng tuần, in tại Xí nghiệp in Hải Dương Tháng 6.1997, báo phát hành 2 kỳ/tuần vào các ngày thứ tư và thứ bảy, in 2 màu Từ tháng 6.1998,báo chính thức được in tại Xí nghiệp in Hưng Yên Tháng 7.1998 ấn phẩm Hưng Yên hằng tháng ra đời với độ dày
36 trang, sau tăng lên 40 trang
Về cơ cấu, tổ chức, bộ máy của Báo Hưng Yên, thành lập 4 phòng chức năng, trong đó có 1 phòng Hành chính trị sự và 3 phòng phóng viên thuộc các mảng: Chính trị, Kinh tế, Bạn đọc, Phụ san Tháng 6.2005, Báo Hưng Yên điện tử được chính thức ra mắt bạn đọc Đến nay, sau gần 17 năm tái lập, báo Hưng Yên đã phát hành 5 kỳ/ tuần, vượt qua những khó khăn ban đầu, từng bước củng cố lực lượng, kiện toàn bộ máy tổ chức, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Đảng bộ tỉnh giao, tuyên truyền kịp thời các sự kiện trọng đại của đất nước và địa phương; các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất, góp phần tích cực vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hiện nay, báo Hưng Yên có gần 50 cán bộ, công nhân viên chức, 100% cán bộ quản lý có trình độ đại học và sau đại học về chuyên môn nghiệp vụ; trình độ trung và cao cấp về lý luận chính trị 70% phóng viên, biên tập viên có trình độ từ trung cấp đến đại học Báo Hưng Yên đã được đầu tư xây dựng một xưởng in, toàn bộ công tác chế bản trình bày trang Báo đều đã được thực hiện qua hệ thống máy tính điện tử (chế bản điện tử) nối mạng toàn cơ quan Mỗi phóng viên của báo Hưng Yên được trang bị 1 máy ảnh kỹ thuật số của Nhật trị giá khoảng 30 - 40 triệu đồng/ máy, máy tính xách tay và máy ghi âm hiện đại
2.1.3 Một số quan điểm cơ bản tuyên truyền trên báo chí về phát triển kinh tế nông nghiệp giai đoạn hiện nay
2.1.3.1 Nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò của báo chí đối với việc tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp
Vai trò của báo chí ngày càng to lớn, nhất là trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo Trong đó, chức năng lớn nhất của báo chí là thông tin đầy đủ các lĩnh vực chính trị - kinh tế - xã hội của đất nước, thông tin đa dạng, nhiều chiều, thông tin chân thật mọi mặt của đời sống xã hội, thông tin sự kiện, trong nước và quốc tế Nhìn lại những chặng đường đã qua cho thấy báo chí đã và đang thực hiện nhiệm vụ quan trọng của mình là tuyên truyền phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; báo chí đã góp phần quan trọng trong việc định hướng dư luận xã hội, giám sát và quản lý xã hội, là diễn đàn để nhân dân thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình
Nền kinh tế thị trường và sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hiện nay tiếp tục đặt ra cho báo chí những nhiệm vụ mới hết sức quan trọng thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển nhanh, mạnh mẽ hơn Đặc biệt là trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, báo chí còn phải tích cực trong việc góp phần bảo tồn và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, giúp cho công chúng Việt Nam mở rộng tầm nhìn, đón nhận những tinh hoa văn hóa thế giới; thúc đẩy mối quan hệ giao lưu hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế Để thực hiện tốt những nhiệm vụ đó, các cơ quan báo chí, đặc biệt là mỗi nhà báo cần nhận thức sâu sắc vai trò chính trị của mình trong đời sống xã hội, từ đó mà có phương hướng đổi mới hoàn thiện mình trong môi trường hoạt động đang có nhiều cơ hội nhưng cũng lắm thách thức
Các cơ quan báo chí - xuất bản và người hoạt động báo chí - xuất bản phải theo định hướng của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần chiến đấu, phẩm chất đạo đức trong sáng, kiến thức sâu rộng, trình độ nghiệp vụ và ngoại ngữ ngày một nâng cao, luôn gắn bó với thực tiễn đất nước Báo chí trong nền kinh tế thị trường phải không ngừng nâng cao chất lượng chính trị, văn hóa, khoa học công nghệ, nghề nghiệp Từ thực tiễn hoạt động báo chí, khẳng định vai trò to lớn của báo chí trong đời sống xã hội để xác định những nhiệm vụ trọng tâm mà báo chí và nhà báo phải gánh vác
Nhiệm vụ cơ bản của báo chí nước ta hiện nay là phục vụ sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Chạy theo xu hướng thương mại hóa, chạy theo thị hiếu tầm thường, chạy theo lợi nhuận báo chí sẽ tự hạ thấp vai trò, vị trí, sứ mệnh vẻ vang của mình, buông lỏng vũ khí, xa rời tôn chỉ mục đích và bản chất của báo chí cách mạng
2.1.3.2 Tuyên truyền trên báo chí về phát triển kinh tế nông nghiệp phải bám sát quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển nông nghiệp và về báo chí truyền thông
Công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp sẽ: Tạo ra sự tăng trưởng kinh tế cao ở khu vực nông thôn, tăng khả năng tích lũy nội bộ nông thôn; tạo thêm việc làm với thu nhập tương đối cao cho người lao động ở nông thôn, từ đó đảm bảo thường xuyên nâng cao thu nhập cho dân cư nông thôn; hạn chế và giảm bớt sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội giữa nông thôn và thành thị; xây dựng nông thôn mới, xóa bỏ dần tình trạng đói nghèo của một bộ phận dân cư nông thôn; bảo vệ môi trường
Phát triển kinh tế nông nghiệp ở Hưng Yên được coi như một bộ phận cấu thành trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, một trong những nội dung quan trọng hàng đầu trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp của tỉnh nhà
Trong công tác tuyên truyền của báo Hưng Yên về phát triển kinh tế nông nghiệp, việc quán triệt và thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước sẽ là hướng đi mang ý nghĩa cơ bản Nhiệm vụ của báo Hưng Yên là phải đưa những chủ trương, chính sách trên vào cuộc sống Trước hết là phổ biến, tuyên truyền những kế hoạch, dự án, chương trình đã được chính quyền, ngành chức năng cụ thể hóa tại đơn vị, địa phương mình Với vai trò của mình, báo chí phải tiếp cận, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của nông dân, nhận thức của nông dân đối với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về CNH - HĐH và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp Thông tin trên báo chí cần thể hiện được cái nhìn chính trị chứ không đơn thuần chỉ là nêu gương, thông tin giá cả, thị trường…
Những kết quả khảo sát công tác tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp của Báo Hưng Yên
2.2.1 Về hình thức và thể loại báo chí tham gia hoạt động tuyên truyền
Mỗi loại hình báo chí tuy có những đặc điểm khác nhau về hình thức, cách trình bày, cách diễn đạt nhưng vẫn có một đặc điểm chung đó là: Chuyển tải đến bạn đọc một lượng thông tin nhanh nhất, chính xác, hiệu quả nhất trong thời gian ngắn nhất so với các loại phương tiện truyền thông đại chúng khác Đối với báo Đảng địa phương như báo Hưng Yên thì yêu cầu này cần phải cao, do ở địa phương người dân không chỉ có nhu cầu thông tin mà còn có nhu cầu tìm hiểu về các hoạt động diễn ra trên địa phương mình, nhu cầu khai thác thông tin cho các hoạt động sản xuất Báo Hưng Yên tờ báo Đảng địa phương là nơi phát ra những thông tin chính thống của địa phương, là nơi duy nhất cung cấp những thông tin đáp ứng nguyện vọng của người dân
Nhìn chung hoạt động của các tờ báo Đảng địa phương ít sôi động, còn trầm lắng, không có sự cạnh tranh thông tin gay gắt nhưng lại đề cao đến yếu tố chất lượng và hình thức trình bày Thông tin trên các báo Đảng địa phương chủ yếu về các mặt đời sống chính trị xã hội
Là một tờ báo Đảng địa phương, báo Hưng Yên đã có nhiều cố gắng trong việc thể hiện cả về nội dung lẫn hình thức Nhìn chung, báo Hưng Yên trình bày đẹp, hiện đại phù hợp với xu thế phát triển của báo chí, các trang báo được trình bày hợp lý, khoa học, bắt mắt; việc bố trí các tin bài hài hòa tạo sự cân đối giữa các trang báo, các bài báo; các tít và sapo thiết kế ấn tượng tạo sự hứng khởi cho người đọc Báo được chia thành nhiều chuyên mục rõ ràng, dễ dàng và thuận tiện cho việc tìm kiếm, khai thác thông tin của công chúng Trong những năm qua, nhờ sự chỉ đạo sâu sát của Tỉnh ủy, ủy ban nhân dân tỉnh, báo Hưng Yên đã góp phần giữ vững định hướng chính trị, thể hiện đúng đắn các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước Là tờ báo Đảng của tỉnh thuần nông, ngay từ đầu báo Hưng Yên đã xác định rõ không chỉ tuyên truyền thực hiện các nhiệm vụ chính trị-kinh tế-văn hóa-xã hội nói chung của tỉnh, mà phải tập trung tuyên truyền về lĩnh vực nông nghiệp đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp, xem đây như là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên Không gò bó ở bất cứ một khuôn mẫu hay một thể loại nào, báo Hưng Yên ngày càng có nhiều hình thức thể hiện khá phong phú và sinh động, phản ánh đậm nét một bức tranh đầy màu sắc nền nông nghiệp tỉnh nhà như: Phổ biến những chủ trương, chính sách những giải pháp trước mắt và lâu dài của Tỉnh ủy, ủy ban nhân dân tỉnh đối với việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp Qua đó, không chỉ giúp nâng cao vai trò và vị thế của nền nông nghiệp tỉnh nhà mà còn góp phần giúp người nông dân tăng gia sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống
Nhìn chung, chất lượng của báo Hưng Yên ngày càng tăng, lượng thông tin nhiều hơn cung cấp cho độc giả Để thu hút độc giả, báo Hưng Yên đã mở thêm nhiều chuyên mục mới nhất là lĩnh vực về nông nghiệp và phát triển kinh tế nông nghiệp , nông thôn, như: Nông dân cần biết, khuyến nông, giá cả thị trường (chủ yếu là giá cả về những nông sản) với nhiều thể loại báo chí hay, hấp dẫn như: Tin, phóng sự ảnh, phỏng vấn, bài báo, bài phản ánh
Báo có 4 trang, trong đó trang 1 phản ánh những sự kiện quan trọng của tỉnh, thu hút được sự quan tâm của độc giả, trang 2 tập trung đưa những thông tin thời sự chính trị - văn hóa - xã hội địa phương, trang 3 là trang dành cho những thông tin về kinh tế, trang 4 là nơi cung cấp cho độc giả thông tin cần biết và thời sự quốc tế, thể thao Với cấu trúc đó, trang 3 là trang có tần số xuất hiện các bài viết về nông nghiệp rất đều đặn trên mỗi số báo, với nhiều chuyên mục về phát triển kinh tế trong đó lĩnh vực nông nghiệp chiếm ưu thế Nội dung của trang 3 thường đề cập đến các vấn đề có tính chiến lược, sách lược, các giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu giống, cây trồng, xây dựng nông thôn mới Thông thường trên mỗi số báo, trang 3 thường có một bài dài khoảng một nghìn chữ, chiếm tỷ lệ 3/5 trang báo, tuyên truyền về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp hoặc các vấn đề có liên quan đến nông nghiệp Nhiều vấn đề bức xúc của xã hội đã kịp thời được phản ánh qua loạt bài như:
Trăn trở của ngành thú y trong phòng dịch cúm gia cầm (số 3264), Hiệu quả hoạt động của chốt kiểm dịch (số 3266), Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp (số 3276)
Ban biên tập báo Hưng Yên đã chú ý đến tính đa dạng trong trình bày, do đó luôn có cách trình bày mới lạ không khuôn mẫu, có tính thẩm mỹ cao, qua đó thu hút sự chú ý của độc giả Tùy theo từng chủ đề, nội dung tuyên truyền mà có thể sử dụng từ 1 đến 2 ảnh, nhằm tăng hiệu quả thông tin, các ảnh được bố trí lôgíc, không rườm rà, phù hợp với nhu cầu thẩm mỹ của người đọc Mặc dù báo vẫn in đen, trắng nhưng các hình ảnh minh họa khá rõ nét, gây sự chú ý và tạo sự hấp dẫn cho độc giả Nhìn chung, với cách thức phân trang và chuyên mục rõ ràng, cụ thể nên báo Hưng Yên đã cơ bản đáp ứng nhu cầu khai thác và tìm kiếm thông tin của độc giả
2.2.1.2 Một số thể loại tiêu biểu mà báo Hưng Yên đã sử dụng để tuyên truyền về quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp trong thời gian qua
Kết quả khảo sát cho thấy báo Hưng Yên đã sử dụng khá phong phú và đa dạng các thể loại báo chí trong việc tuyên truyền nói chung và tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp nói riêng Với các thể loại cơ bản và truyền thống như: Tin, bài báo, phỏng vấn, phóng sự, phóng sự ảnh đã được báo sử dụng một cách phổ biến, thường xuyên
Tin là một thể loại được sử dụng nhiều nhất trong tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp trên báo Hưng Yên, chiếm khoảng 60% diện tích trang báo với khoảng 1.400 tin/ năm Mặc dù sử dụng rất nhiều tin nhưng nhìn chung các tin về phát triển kinh tế nông nghiệp trên báo chí Hưng Yên thường chỉ là tin ngắn và tin vắn
Thể loại tin vắn được sử dụng nhiều trên báo Hưng Yên mà không cần rút tít, thí dụ như khi đưa tin về Nông dân xã Quảng Châu (TPHY) trồng cây dâu nuôi tằm thu nhập cao (số 2267), Năm 2013 ngành nông nghiệp tỉnh tiếp tục thực hiện dự án khuyến nông, khuyến ngư hiệu quả (số
2145), Chuyển dịch cơ cấu cây trồng cần những giải pháp mạnh đạt hiệu quả cao(số 2496)… Hầu hết những nội dung thông tin này đều không cần đến tít mà đưa nội dung thông tin trực tiếp đến công chúng Tin ngắn có dung lượng dài hơn tin vắn nhưng nó không thể thoát khỏi ý nghĩa của một tin nghĩa là nó có thể dao động từ 50-90 chữ
Phóng sự là thể loại báo chí có khả năng chuyển tải một khối lượng thông tin phong phú và trình bày hiện thực trong quá trình phát sinh phát triển, nó đem đến cho công chúng một bức tranh xác thực, vừa chi tiết vừa cụ thể Từ đó có thể thấy đây là một thể loại báo chí rất được công chúng quan tâm và yêu thích, hiệu quả tác động xã hội của thể loại này cũng cao hơn so với các thể loại báo chí khác Phóng sự được xem là một thể loại khá quan trọng đối với báo chí Hiện nay, thể loại phóng sự đang được các báo chú ý đầu tư và xem đó là bộ mặt của tờ báo Mặc dù có vai trò khá quan trọng trên báo chí nhưng phóng sự lại là một thể loại rất khó và rất kén người viết Báo Hưng Yên khi tuyên truyền về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp đã sử dụng thể loại này rất nhiều Các đề tài được báo chí khai thác nhiều nhất đó là những mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả, những nông dân điển hình trong việc mạnh dạn thay đổi cơ cấu giống, cây trông trong sản xuất nông nghiệp
Các bài phóng sự thường có ảnh hoặc không, các bài phóng sự đăng trên báo Hưng Yên thường xuất hiện từ 1 đến 2 ảnh, điều này đã làm tăng đáng kể hiệu quả thông tin Bên cạnh đó, thì việc báo Hưng Yên sử dụng trang 1 làm phóng sự ảnh, bao gồm từ 4 cho đến 6 ảnh không chỉ cung cấp thông tin cho độc giả mà còn giúp độc giả tận mắt thấy những thành công của quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp Hiệu quả thông tin của ảnh còn giúp các tin bài trong từng số báo trở nên hấp dẫn, sinh động và đáng tin cậy hơn Ngoài những thông tin do hình ảnh mang lại thì chú thích ảnh cũng mang đến cho độc giả một lượng thông tin đáng kể Đối với một số ảnh, kể cả phóng sự ảnh người đọc có thể dễ dàng nắm bắt ngay được những thông tin quan trọng nhất, những nội dung mà nhà báo muốn đề cập đến mà chưa cần chú ý đến bài viết Mặc dù có sự thay đổi nhưng nhìn chung chủ đề chính của phóng sự ảnh vẫn tập trung phản ánh về phát triển kinh tế nông nghiệp và phát triển nông nghiệp Điển hình như phóng sự ảnh: Mùa vàng bội thu (số 2687), Xanh nhà hơn già đồng (số 2754), Chuẩn bị tốt cho vụ đông (số 2446)
Bên cạnh việc cung cấp thông tin, phóng sự trên báo chí Hưng Yên đã phản ánh hiện thực cuộc sống phong phú, sôi động được thể hiện một cách hợp lý qua lối hành văn của tác giả, làm cho người đọc bị lôi cuốn vào đề tài Như vậy, phóng sự đã thật sự trở thành thể loại hữu hiệu trong tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp của báo Hưng Yên thông qua cái tôi trần thuật, chính kiến của tác giả được thể hiện rõ nét qua các bài phóng sự, gửi gắm cho người đọc niềm tự hào xen lẫn những trăn trở trong việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế-xã hội nông thôn, xây dựng bộ mặt nông thôn Hưng Yên theo hướng CNH- HĐH
Bài báo là một trong những thể loại mà báo Hưng Yên sử dụng nhiều nhất với số lượng tuyệt đối khi tuyên truyền về phát triển kinh tế nông nghiệp Với khoảng 500 bài trên báo Hưng Yên mỗi năm cho thấy số lượng các bài báo chỉ đứng sau thể loại tin Tuy nhiên, để có một bài báo hay, phóng viên cần phải có tầm nhìn và có khả năng khái quát vấn đề, bài báo thường mang tính chất phản ánh là chính Bên cạnh việc cung cấp thông tin cho độc giả, thông qua việc phân tích, đánh giá sự kiện, các bài báo thường nêu ra vấn đề và hướng giải quyết qua đó giúp bạn đọc có những cái nhìn chính xác về vấn đề mà phóng viên phản ánh Trong đó tính thời sự và xác thực là một trong những yêu cầu nhất thiết phải có đối với một bài báo Trong việc tuyên truyền về PTKT nông nghiệp ở tỉnh Hưng Yên, vai trò của bài báo được thể hiện khá rõ nét bởi vì về mặt lý thuyết cũng như thực tiễn ở Hưng Yên, bài báo đã giúp cho phóng viên có nhiều điều kiện để đi sâu phân tích, lý giải, khái quát, tổng hợp nhằm cung cấp cho độc giả một cái nhìn toàn diện, chính xác về một vấn đề nào đó Qua phân tích đã giúp cho nhà nông biết những kiến thức cơ bản, những kỹ thuật chăm sóc giống cây trồng mới nhằm chuyển đổi hiệu quả Xác định đối tượng phục vụ là những nông dân cho nên đối với những bài báo viết về lĩnh vực nông nghiệp và chuyển dịch CCKT nông nghiệp ngày càng ngắn gọn, súc tích và dễ hiểu hơn Để viết được một bài báo hay trên lĩnh vực nông nghiệp nhìn chung phóng viên báo Hưng Yên đã tích lũy được những kiến thức cơ bản về báo chí và về lĩnh vực nông nghiệp, sử dụng các thuật ngữ gần gũi với nhà nông, không sử dụng quá nhiều từ chuyên môn để phân tích …