Tài liệu Biện pháp quản lí sâu bệnh 1 phải 5 giảm docx

 Cắt các bông cỏ còn sót trên ruộng, không để cỏ trổ bông và rụng hạt..  Không để cỏ dại tạo hạt trên bờ ruộng và kênh mương dẫn nước.. Cỏ Các loại cỏ quan trọng trên ruộng lúa nước t

Biện pháp quản lí sâu bệnh

1 phải 5 giảm

Ngô Thị BíchNguyễn Thị Diệu ĐangNguyễn Quốc Đạt

Dương Tấn KiệtNguyễn Hữu Nghị

1 1 phải 5 giảm là gì ?

“ 1 Phải 5 Giảm” là một giải pháp kỹ thuật tổng hợp được

giải pháp kỹ thuật “ 3 Giảm 3 Tăng” và bổ sung thêm 2

Giảm (Giảm lượng nước tưới, giảm thất thoát sau thu

hoạch) Còn “1 Phải” là phải sử dụng cấp xác nhận

Lượng giốngPhân đạmThuốc bảo vệ thực vậtNước tưới

Thất thoát sau thu hoạch

Giảm

Giống xác nhận

Phải

2 Hiệu quả kinh tế của 1 phải 5 giảm ?

“Giảm chi phí, tăng lợi nhuận, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

và hạn chế ô nhiễm môi trường”

Kết quả thực hiện trong vụ Hè Thu 2009 tại tỉnh An Giang cho thấy, nếu người nông dân áp dụng mô hình “1 phải

5 giảm”, người nông dân sẽ giảm được 24,5 kg giống

lúa/ ha, 6,5 kg phân đạm/ha, 8,4 kg phân lân/ha, 0,3 kg phân kali/ha, 2,4 lần phun thuốc trừ sâu/vụ, 1,3 lần phun thuốc trừ bệnh/ vụ, 2,0 lần bơm nước/ vụ, 11,5% tỷ lệ đổ ngã nhưng tăng năng suất 190 kg lúa/ha và tăng lợi

nhuận 615.000 đồng/ ha so với tập quán canh tác của

nông dân

2 Cont…

3 Các loại sâu bệnh của 1 phải 5 giảm

3.1 Cỏ

3.2 Chuột

3.3 Ốc bươu vàng

3.4 Rầy nâu

3.5 Sâu cuốn lá, nhện gié, sâu đục thân…

3.6 Bệnh khô vằn (đốm vằn hay ung thư)

3.7 Bệnh cháy bìa lá (bạc lá)

Quản lý cỏ dại

 Sử dụng hạt giống cấp xác nhận không lẫn hạt cỏ dại và lúa cỏ.

 Làm đất đánh bùn kỹ, san bằng mặt ruộng tốt.

 Sạ lúa theo hàng, dốc.

 Đưa nước vào ruộng sớm để ém cỏ.

 Kết hợp cấy dặm, tỉa lúa và nhổ cỏ vào giao đoạn 15-18 ngày sau khi sạ.

 Cắt các bông cỏ còn sót trên ruộng, không để cỏ trổ bông và rụng hạt.

 Không để cỏ dại tạo hạt trên bờ ruộng và kênh mương dẫn nước.

 Luân phiên sử dụng thuốc diệt cỏ và theo nguyên tắc “4 đúng”

3.1 Cỏ

 Các loại cỏ quan trọng trên ruộng lúa nước tại vùng

ĐBSCL bao gồm: Cỏ lồng vực, cỏ đuôi phụng, lúa cỏ; cỏ chác, cỏ cháo, lác rận thuộc nhóm cỏ lác; rau mương,

rau mác bao, cỏ xà bông (thuộc nhóm cỏ lá rộng)

Cỏ lồng vực Cỏ chác Cỏ đuôi phụng

3.2 Chuột

 Chuột hại vào bất cứ giai đoạn nào của cây lúa, nặng

nhất vào giai đoạn trổ, lúc này chúng ăn đòng non (có vị ngọt) hay cắn ngang hạt lúa Trong nhiều trường hợp,

chuột cắn phá nhiều hơn là ăn Ở giai đoạn hình thành đòng, chuột cắn thủng bẹ để ăn đòng

Tên khoa học Rattus spp

Chuột hại là một trong những dịch hại quan trọng nhất của cây lúa, chúng gây thiệt hại trong tất cả các

mùa vụ và trên hầu hết mọi cánh đồng.

 Việc quản lý này nên được thực hiện các cách sau:

 Vệ sinh đồng ruộng cắt nguồn thức ăn của chuột.

 Gieo sạ đồng loạt trên từng cánh đồng theo khuyến cáo của chính quyền địa phương.

 Tích cực tham gia phong trào diệt bắt chuột do địa phương phát

động, tiến hành trong suốt giai đoạn làm đất hoặc trong 2 tuần đầu

vụ khi chuột chưa sinh sản.

 Hoạt động cộng đồng tập trung vào những nơi rậm rạp như bờ đê, kênh mương dẫn nước, ….

 Thường xuyên kiểm tra bờ đê không cho chuột đào hang làm ổ.

 Tuyệt đối không dùng điện để bắt chuột.

 Thiết lập hệ thống bẫy cây trồng ở những nơi chuột gây hại nặng sẽ cho hiệu quả cao Có thể liên hệ với cán bộ BVTV địa phương để biết thêm thông tin về hệ thống bẫy cây trồng.

từng cụm cách mặt nước hoặc mặt đất khoảng 0,3 m,

thường đẻ vào sáng sớm hoặc chiều tối Con trưởng

thành có thể đẻ 200-300 trứng/tuần hay 1000-1200

trứng/tháng với tỉ lệ nở 80%

 Đặt các lưới chắn ở mương dẫn nước, không cho ốc bươu vàng

theo nước vào ruộng.

 Thả vịt vào ruộng trước khi cấy hoặc sau khi thu hoạch để vịt ăn ốc non.

 Đào rãnh xung quanh ruộng để ốc tập trung trong rãnh có nước bắt hay xử lý thuốc.

 Có thể dùng thuốc gốc Metaldehyde, Niclosamid,…… Để trừ ốc

bươu vàng, nhưng cần tuân thủ các yêu cầu về mực nước ruộng

lúc xử lý thuốc cũng như liều lượng sử dụng.

3.4 Rầy nâu

 Rầy nâu không phải là đối tượng gây hại chính trên cây lúa, mật số rầy nâu luôn bị khống chế bởi các loài thiên địch, ký sinh và ít khi xảy ra hiện tượng bộc phát trên

diện rộng

 Rầy nâu sinh sống ở gốc lúa, chích hút nhựa gây cháy rầy và truyền virus gây bệnh lùn xoắn lá và bệnh lúa cỏ cho cây lúa

Kể từ cuộc cách mạng "xanh" về giống lúa, các giống lúa ngắn ngày được lai tạo

để đáp ứng nhu cầu thâm canh tăng vụ, giải quyết nhu cầu lương thực cho con người Việc phòng trừ sâu hại, đặc biệt là sâu ăn lá ở giai đoạn đầu của cây lúa (0 -

Rầy nâu

 Rầy nâu chỉ gia tăng mật số cao và nhanh khi:

 - Trồng lúa liên tục trong năm

 - Dùng giống nhiễm rầy

 - Gieo sạ mật độ dày

 - Bón dư thừa phân đạm

 - Phun thuốc trừ sâu không đúng cách

3.5 Sâu cuốn lá, nhện gié, sâu đục thân…

 Sâu có tập tính cuốn lá lúa theo chiều dọc gân lá, rồi ẩn mình vào trong và gặm chất xanh của lá, để lại phân

biểu bì lá lúa trắng bạc Lúa bị hại nặng là lúc lúa xơ xác, cây kém phát triển, dẫn đến giảm năng suất lúa

 Nhện gié gây hại ở hầu hết các bộ phận trên mặt đất của cây lúa như gân lá, bẹ lá, thân, bông và hạt

 Lúa ở giai đoạn mạ cho tới khi có đòng, sâu non đục vào thân cắn đứt ngang đọt lúa làm đọt lúa bị héo Lúa ở giai đoạn trổ, sâu cắn đứt ngang cuống bông làm lúa không kết hạt được gây ra hiện tượng bông lúa bị lép trắng

3.6 Bệnh khô vằn (đốm vằn hay ung thư)

 Bệnh khô vằn (Rhizoctonia solani Kuhn): bẹ lá bị bệnh

biến màu, trên bẹ lá xuất hiện các vệt to, hình bầu dục, đầu tiên là có các đốm màu xanh xẫm, sau chuyển màu bạc nâu có viền màu nâu tím

Trong giai đoạn đầu bệnh có khuynh hướng lây ngang, nhiễm sang các chồi lân cận;

ở giai đọan trổ trở về sau, bệnh có khuynh hướng lan dọc nhanh chóng, làm cháy khô các lá bên trên, kể cả lá

cờ Khi bệnh phát triển lên

Biện pháp quản lý rầy nâu và hạn chế bệnh

vàng lùn-lùn xoắn lá

 Vệ sinh đồng ruộng hoặc cày vùi rơm rạ để diệt trứng rầy, tàn dư

bệnh virus còn lại trên rơm rạ Tiêu diệt ký chủ phụ như cỏ rác ở

Biện pháp quản lý rầy nâu và hạn chế bệnh

vàng lùn-lùn xoắn lá.

 Gieo sạ mật độ vừa phải, bón phân cân đối, tránh bón

thừa phân đạm

 Ruộng phải quản lý tốt cỏ dại nhất là cỏ lồng vực

 Thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm và theo dõi diễn biến mật số rầy nâu trong ruộng

 Không phun thuốc sớm trừ sâu ăn lá từ 0-40 ngày sau

4 Kết luận & Kiến nghị

 Xuất phát từ mô hình 3 giảm 3 tăng, mô hình “1 phải 5

giảm” đã chứng minh được tính hiệu quả của mình: đây

là chương trình sản xuất lúa khoa học, tiên tiến, cải thiện môi trường làm việc, môi trường sinh thái và tăng thu

nhập cho nông dân và sẽ được nhân rộng trong tương lai

 Mô hình 1 phải 5 giảm giúp cho người nông dân tăng thu nhập mà còn giúp bảo vệ được độ phì của đất canh tác lúa và góp phần han chế ô nhiễm môi trường, thông qua việc giảm lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng

4 Kết luận & Kiến nghị

 Tuy nhiên, để phát triển toàn diện và lâu dài trong tương lai cần tổ chức các lớp tập huấn hướng dẫn kĩ thuật cho nông dân cũng như kết hợp với các chi cục bảo vệ thực vật ở các địa phương nhằm

phòng chống sâu bệnh kịp thời nhằm đảm bảo năng suất cây trồng

và nâng cao thu nhập của người dân.

 Nhà nước thường xuyên hỗ trợ vốn, kỹ thuật, công nghệ,…để

người dân có thể thuận tiện trong việc áp dụng ô hình.

 Cập nhật những giống lúa cao sản, được xác nhận cho người dân nông thôn.

 Thường xuyên tổ chức cuộc giao lưu, gặp gỡ giữa người nông dân

và các cán bộ kỹ thuật để trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau

G1