Vấn đề quản lý văn phòng đại diện các cơ quan báo chí trong nước ở thành phố hồ chí minh hiện nay

Cùng với các cơ quan báo chí TPHCM, các Văn phòng đại diện cơ quan báo chí cả Trung ương và các địa phương khác đang trú đóng trên địa bàn Thành phố, đã tích cực thông tin, tuyên truyền

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HÀ HUY PHƯỢNG

Thành phố Hồ Chí Minh - 2017

Luận văn “Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện các cơ quan báo chí

trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay (Khảo sát từ tháng 01/2015

- tháng 6/2017)” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn

của PGS,TS Hà Huy Phượng (Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các số liệu, trích dẫn sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khoa học,

có cơ sở, rõ nguồn và đảm bảo tính trung thực Các kết luận của Luận văn chưa từng được công bố trong các công trình khác

Tôi xin cam đoan và hoàn toàn chịu trách nhiệm về vấn đề này

Tác giả Luận văn

Võ Thanh An

Để hoàn thành được Luận văn, tác giả xin trân trọng cảm ơn Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt

là các thầy cô giáo tại Khoa Báo chí đã giảng dạy, truyền đạt kiến thức và hướng dẫn tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học

Tác giả xin trân trọng cảm ơn PGS,TS Hà Huy Phượng, Phó trưởng Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã trực tiếp hướng dẫn, nhiệt tình truyền dạy kiến thức, phương pháp nghiên cứu để tác giả hoàn thành Luận văn

Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng do khả năng, trình độ và điều kiện nghiên cứu của tác giả còn hạn chế, Luận văn sẽ không tránh khỏi những khiếm khuyết

Tác giả rất mong muốn nhận được ý kiến đóng góp quý báu của các nhà khoa học, thầy cô giáo, các nhà chuyên môn và đồng nghiệp để Luận văn được hoàn chỉnh hơn và đó cũng là kinh nghiệm để tác giả có thể triển khai những công trình nghiên cứu sau này

Xin trân trọng cảm ơn!

Tác giả Luận văn

Võ Thanh An

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ VĂN PHÒNG ĐẠI

1.2 Cơ sở chính trị - pháp lý về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện

1.3 Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

Chương 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ QUẢN LÝ VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN

CƠ QUAN BÁO CHÍ TRONG NƯỚC Ở THÀNH PHỐ HỒ

2.1 Tổng quan về cơ quan quản lý hoạt động báo chí và Văn phòng

đại diện cơ quan báo chí trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh 29 2.2 Thực trạng vấn đề về chủ thể quản lý và Văn phòng đại diện cơ

quan báo chí trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh 40 2.3 Nhận xét, đánh giá vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan

Chương 3: GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ

VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN CƠ QUAN BÁO CHÍ TRONG

3.1 Những vấn đề đặt ra đối với quản lý Văn phòng đại diện cơ quan

3.2 Giải pháp về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

Trang Bảng 2.1: Thống kê số lượng VPĐD báo chí tại TPHCM 34

Biểu đồ 2.1: Cơ quan công tác của đối tượng khảo sát 41

Biểu đồ 2.4: Đánh giá chức năng tổ chức giao ban báo chí định kỳ 45 Biểu đồ 2.5: Đánh giá việc thực hiện quy định nghiệp vụ, đạo đức

Biểu đồ 2.6: Đánh giá mối quan hệ giữa phóng viên Văn phòng đại

diện, tòa soạn và cơ quan báo chí địa phương 51 Biểu đồ 2.7: Đánh giá về hiện tượng tư nhân hóa báo chí; thương

Biểu đồ 2.8: Đánh giá tính lãnh đạo của cơ quan báo chí 52 Biểu đồ 2.9: Đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí 53

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nếu như trước năm 1986, trước Đại hội VI, “cả nước có hơn 250 tờ báo và tạp chí xuất bản định kỳ, 250 tờ thông tin khoa học kỹ thuật, trừ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là TPHCM) thì hầu như mỗi địa phương chỉ có 01 tờ báo của Đảng bộ địa phương, thậm chí có địa phương không có tờ báo nào như tỉnh Cần Thơ; cả nước có 6.000 người hoạt động trong lĩnh vực báo chí…” thì đến tháng 6/2017, Bộ Thông tin và Tuyền

thông (sau đây gọi tắt là Bộ TTTT) ghi nhận cả nước có 832 cơ quan báo, tạp chí in Trong đó có 193 báo (Trung ương 86, địa phương 107); 639 tạp chí (Trung ương 525, địa phương 114); có 150 cơ quan báo điện tử đã được cấp phép (trong đó 125 cơ quan báo in thực hiện loại hình điện tử), 67 đài phát thanh truyền hình địa phương Cả nước có trên 18.000 nhà báo được cấp thẻ;

trên 35.000 người làm việc trong lĩnh vực báo chí

Có thể thấy sau hơn 30 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa xã hội và hoạt động báo chí của nước ta cũng theo luồn gió của đổi mới đạt được nhiều thành tựu: Số lượng cơ quan báo chí cả nước đã tăng gấp gần 4 lần với đủ các loại hình từ báo in, truyền hình, phát thanh, báo điện tử và có hàng ngàn ấn phẩm; số lượng người tham gia hoạt động trong lĩnh vực báo chí tăng gấp hàng chục lần Đặc biệt, báo chí nước ta đã chuyển mình từ một nền báo chí bao cấp, chủ yếu làm công tác tuyên truyền và cổ động tập thể sang cơ chế kinh tế thị trường, có sự

quản lý và điều tiết của nhà nước

Báo chí Việt Nam về cơ bản đã làm tốt chức năng là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân Vai trò của báo chí ngày càng nâng cao trong đời sống xã hội, cung cấp những thông tin đa chiều, sâu sắc, đặc biệt là trong quá trình đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí Cạnh đó, Báo chí còn đi đầu trong tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

và hội nhập quốc tế; tăng cường quốc phòng an ninh, đối ngoại; đấu tranh phản bác những thông tin, quan điểm sai trái, âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và sự nghiệp đổi mới

Ở TPHCM, nơi được xem là khởi thủy của nền báo chí Việt Nam (tờ Gia Định báo - tờ báo Tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam ra đời ở miền Nam)

và có hoạt động báo chí truyền thông sôi động nhất nước Thành phố hiện có

38 cơ quan báo chí gồm: Đài Truyền hình Thành phố (19 kênh tự sản xuất), Đài Tiếng nói nhân dân Thành phố (3 kênh), 15 báo in, 21 tạp chí, 7 báo điện

tử và 255 trang thông tin điện tử tổng hợp… Bên cạnh đó, TPHCM còn là nơi tập trung nhiều Văn phòng đại diện của các cơ quan báo chí trong và ngoài nước, gần 150 Văn phòng đại diện cơ quan báo chí Trung ương và địa phương trú đóng và hoạt động tại TPHCM

Cùng với các cơ quan báo chí TPHCM, các Văn phòng đại diện cơ quan báo chí cả Trung ương và các địa phương khác đang trú đóng trên địa bàn Thành phố, đã tích cực thông tin, tuyên truyền trên các mặt đời sống chính trị - xã hội, việc thực hiện quản lý, xây dựng và phát triển Thành phố, các giải pháp điều hành kinh tế - xã hội, đối nội, đối ngoại… của Thành phố,

có nhiều tin bài hay, phát hiện, đóng góp nhiều vấn đề, góp phần để lãnh đạo Thành phố và các sở - ban - ngành, quận - huyện và cơ sở thấy được những mặt mạnh và cả những tồn tại vướng mắc trong quá trình hoạt động, điều hành để từ đó có những giải pháp phù hợp

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, vấn đề đặt ra hiện nay là việc quản lý đối với các Văn phòng đại diện cơ quan báo chí ở TPHCM còn nhiều khó khăn, bất cập Thực tế, theo đánh giá của Sở TTTT TPHCM, nhiều

cơ quan báo chí thành lập cơ quan đại diện, cử phóng viên thường trú tại địa

phương nhưng không tuân thủ theo quy định tại Thông tư số BTTTT ngày 31/12/2008 của Bộ TTTT; rất nhiều Văn phòng đại diện báo chí sau khi được cấp phép mở văn phòng tại TPHCM không có kết nối hoặc báo cáo các hoạt động đã thực hiện với cơ quan quản lý Bên cạnh đó, do ở xa cơ quan chủ quản, cơ quan báo chính nên hoạt động tại một số Văn phòng đại diện thường bị buông lỏng, không có quy chế quản lý, giám sát chặt chẽ Không ít cơ quan báo chí mở Văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú sai mục đích hoặc thiếu kiểm soát, để cho cán bộ, phóng viên tại các văn phòng này làm sai tôn chỉ, mục đích tờ báo, vi phạm đạo đức của người làm báo; thậm chí có trường hợp vi phạm pháp luật… Những hạn chế tồn tại nêu trên tuy chưa xảy ra phổ biến, mà chỉ hiện diện ở một số ít Văn phòng đại diện, song một số vụ việc sai phạm cụ thể gần đây liên quan đến các Văn phòng đại diện cơ quan báo chí, phóng viên thường trú đã nêu lên một thực trạng đáng quan tâm lưu ý xung quanh vấn đề quản lý một bộ phận nhà báo, phóng viên thường trú và cộng tác viên ở các địa phương cũng như vai trò, trách nhiệm của những ngành chức năng liên quan đến lĩnh vực này

13/2008/TT-Trước những tồn tại, sai phạm trong thời gian qua, với trách nhiệm là người đứng đầu ngành báo chí cả nước - Bộ trưởng Bộ TTTT đã nhiều lần đề nghị Cục Báo chí tăng cường công tác quản lý Văn phòng đại diện các cơ quan báo chí tại địa phương, phối hợp với các đơn vị chức năng tăng cường quản lý lĩnh vực báo chí, xử lý kiên quyết dứt điểm các vụ việc; rà soát lại việc thực hiện tôn chỉ mục đích của các cơ quan báo chí, hoạt động của cơ quan đại diện, văn phòng thường trú, phóng viên thường trú Bộ trưởng cũng

đề nghị Thanh tra Bộ chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ tiếp tục kiểm tra, rà soát việc chấp hành quy định pháp luật của hoạt động Văn phòng đại diện, các cơ quan báo chí, xử nghiêm các cơ quan báo chí có sai phạm, công khai kết quả xử lý vi phạm sau thanh tra đột xuất việc chấp hành quy định pháp luật

Báo cáo của Bộ TTTT cho biết, trong năm 2016, Cục Báo chí đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 80 lượt cơ quan báo chí, tổng số tiền xử phạt

vi phạm hành chính là hơn 1,7 tỷ đồng Đáng lưu ý qua công tác thanh tra, kiểm tra cho thấy, sai phạm chủ yếu của cơ quan báo chí trong năm 2016 là thông tin sai sự thật (75 trường hợp), gây ảnh hưởng xấu cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Thanh tra Bộ cũng đã tiến hành thanh kiểm tra theo kế hoạch với 11 cơ quan báo chí và 11 tổ chức liên quan đến hoạt động truyền hình trả tiền, cung cấp sử dụng thông tin trên mạng Internet, thực hiện nhiệm vụ kiểm tra xử lý vi phạm theo thẩm quyền

139 trường hợp với số tiền hơn 3,6 tỷ đồng; đình bản tạm thời 3 tháng đối với

4 trường hợp cơ quan báo chí có sai phạm… Đây là năm đầu tiên, Bộ TTTT mạnh tay với các trường hợp báo chí sai phạm Song, nhìn nhận từ thực tế, đây vẫn chỉ là những kết quả bước đầu và còn hết sức khiêm tốn

Một trong những nguyên nhân được nhận diện là công cụ pháp lý chưa

đủ mạnh, chưa phân quyền hợp lý để tăng sức mạnh giám sát và xử lý vi phạm Điển hình như hành vi vi phạm quy định về chế độ báo cáo, theo Nghị định 159/2013/NĐ-CP 2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính báo chí xuất bản, mức phạt chỉ cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi “Không thông báo bằng văn bản với cơ quan nhà nước

có thẩm quyền về việc thành lập, đình chỉ hoạt động cơ quan đại diện, cơ quan thường trú, văn phòng thường trú của cơ quan báo chí; cử, đình chỉ hoạt động của phóng viên thường trú…”

Điều 31 Nghị định 159/2013/NĐ-CP 2013 nêu rõ: “Chánh Thanh tra

Sở TTTT thực hiện thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính với cơ quan báo chí, nhà xuất bản của Trung ương và địa phương khác hoạt động tại địa phương mình… khi được ủy quyền Rõ ràng rằng, cơ quan quản lý báo chí tại địa phương được phân cấp quản lý nhưng thiếu đi công cụ pháp lý cần thiết

để xử phạt báo chí sai phạm Vấn đề cũng được Sở TTTT các tỉnh, thành,

trong đó có Sở TTTT TPHCM, nhiều lần kiến nghị nhưng đến nay chưa có kết quả cụ thể” (Nghị định 159/2013/NĐ-CP 2013)

Phải thẳng thắng thừa nhận và chia sẻ những áp lực đối với các cơ quan báo chí hiện nay rất lớn Hầu hết các cơ quan báo chí không còn được bao cấp, phải chạy theo thương mại; sự cạnh tranh khốc liệt giữa báo chí truyền thống, báo điện tử và mạng xã hội… những sai phạm của báo chí thời gian qua cũng xuất phát từ những nguyên nhân chính nêu trên và các cơ quan chức năng đã xử lý quyết liệt một số cơ quan báo chí vi phạm pháp luật Tuy nhiên

để giải quyết triệt để vấn đề thì giải pháp căn cơ lâu dài đặt ra là phải tiến hành rà soát, sắp xếp hệ thống báo chí, Văn phòng đại diện báo chí; chủ động

uỷ quyền, giao quyền để tăng hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí tại địa phương

Từ những thực trạng nêu trên, tác giả đã chọn đề tài “Vấn đề quản lý

Văn phòng đại diện các cơ quan báo chí trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay (Khảo sát từ tháng 1/2015 đến tháng 6/2017)” làm Luận văn

tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Báo chí học, chuyên ngành Quản lý báo chí truyền thông, nhằm nêu lên thực trạng cùng những khó khăn bất cập trong việc quản

lý về Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM hiện nay Đồng thời, thông qua Luận văn của mình, tác giả mong muốn cung cấp thêm

tư liệu tham khảo cho các nhà lãnh đạo, quản lý báo chí… để từ đó có những giải pháp phù hợp với thực tiễn tổ chức, quản lý đối với các Văn phòng đại diện của các cơ quan báo chí trên địa bàn TPHCM trong bối cảnh Luật Báo chí mới chính thức có hiệu lực (từ tháng 1/2017) và Đề án Quy hoạch báo chí tiếp tục được đặt ra

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Nhóm tài liệu về báo chí - truyền thông

Đề tài tác giả nghiên cứu là một vấn đề mới, mang tính thời sự được đặt

ra trong thời kỳ bùng nổ thông tin, với số lượng cơ quan báo chí, ấn phẩm báo

chí phát triển vô cùng mạnh mẽ hiện nay Tuy nhiên, theo tác giả tìm hiểu, đến nay chưa có nghiên cứu chuyên sâu nào về vấn đề quản lý đối với Văn phòng đại diện cơ quan báo chí Trong quá khứ cũng như hiện nay, có một

số sách chuyên khảo, nghiên cứu Quản lý Nhà nước về hoạt động báo chí nói chung, trong đó đề cập đến một vài khía cạnh nhỏ liên quan đến đề tài

Cụ thể:

- Sách “Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện nay”

của tác giả Hoàng Quốc Bảo (chủ biên), Nxb Chính trị - Hành chính ấn hành năm 2010 Ngoài vấn đề lý luận về báo chí, sách còn cung cấp thêm nhiều kiến thức về lãnh đạo, quản lý báo chí, góp phần quan trọng vào việc hình thành năng lực tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và năng lực tham gia vào việc tổ chức thực hiện sự quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí của người cán bộ văn hóa - tư tưởng ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

- Sách “Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam” của tác giả

Đỗ Quý Doãn, Nxb Thông tin và Truyền thông ấn hành năm 2015 Cuốn sách tập hợp một số bài viết, bài phát biểu trong quá trình công tác của tác giả Các bài viết tập trung làm rõ thực trạng tình hình, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời cũng đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn bảo đảm quản lý tốt Sách có nhiều bài viết được xem là sự đánh dấu tiến trình phát triển của hoạt động báo chí nước nhà nói chung và công tác quản lý báo chí Việt Nam nói riêng

- Sách “Báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới (Từ năm 1986 đến nay)” do

tác giả Dương Xuân Sơn (biên soạn), Nxb Đại học Quốc gia ấn hành năm

2013 Đây là một công trình nghiên cứu báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới tập trung vào nhiều vấn đề của báo chí thời kỳ đổi mới đặc biệt đây là quyển sách chuyên khảo có cung cấp nhiều số liệu về sự phát triển của báo chí qua các thời kỳ

2.2 Nhóm tài liệu về khoa học quản lý

- Luận án tiến sĩ Luật học “Hoàn thiện pháp luật về báo chí ở việt nam hiện nay” của tác giả Phí Thị Thanh Tâm, Đại học Quốc gia Hà Nội năm

2015 Đây là công trình nghiên cứu trực tiếp các quy định pháp luật về báo chí của Việt Nam hiện nay; góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận, thực tiễn và cung cấp một số kinh nghiệm quản lý báo chí và pháp luật về báo chí

- Luận văn thạc sĩ “Quản lý nhà nước của Thành phố Hải Phòng đối với báo chí thông qua những vụ việc tiêu biểu” của Nguyễn Hoài Thu, Đại

học Quốc gia Hà Nội năm 2012 Luận văn hệ thống hóa lại các khái niệm và đưa ra những văn bản quy phạm pháp luật để làm căn cứ quản lý nhà nước đối với báo chí Từ thực trạng quản lý nhà nước đối với báo chí của Thành phố Hải Phòng và các vụ việc tiêu biểu về báo chí diễn ra tại Hải Phòng, tác giả đã nhận định về nguyên nhân thành công, hạn chế của công tác quản lý nhà nước đối với báo chí và rút ra một số bài học kinh nghiệm và đưa ra các giải pháp

có thể áp dụng trong quản lý báo chí vĩ mô hoặc cụ thể để phù hợp với tình hình địa phương và linh hoạt với từng bối cảnh vụ việc

- Luận văn thạc sĩ “Chuyên ngành Công tác tư tưởng Công tác lãnh đạo, quản lý báo chí ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay” của tác giả Phạm

Bá Nhiễu, Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm 2012 Trên cơ sở phân tích

về lý luận và đánh giá thực trạng công tác lãnh đạo, quản lý báo chí ở TPHCM; Luận văn đề xuất những định hướng và giải pháp tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý báo chí ở TPHCM trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo

Các công trình nghiên cứu khoa học nêu trên đã cụ thể hóa các quy định pháp luật về quản lý báo chí, góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận, thực tiễn

và cung cấp một số kinh nghiệm quản lý báo chí và pháp luật về báo chí Tuy nhiên, chưa có tác giả nghiên cứu chuyên sâu về quản lý đối với Văn phòng đại diện cơ quan báo chí

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn nhằm mục đích nêu lên những vấn đề về quản lý về Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước tại TPHCM Đồng thời, thông qua Luận văn của mình, tác giả mong muốn cung cấp thêm tư liệu tham khảo cho các nhà lãnh đạo, quản lý báo chí… để từ đó có những giải pháp phù hợp với thực tiễn tổ chức, quản lý đối với các Văn phòng đại diện của các cơ quan báo chí trên địa bàn TPHCM trong bối cảnh Luật Báo chí mới chính thức có hiệu lực (từ tháng 1/2017) và Đề án Quy hoạch báo chí đến năm 2025 tiếp tục được đặt ra

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Từ mục đích đặt ra như trên, nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn là:

- Luận văn hệ thống hóa lại các vấn đề lý luận về liên quan đến đề tài như: các khái niệm, bao gồm khái niệm báo chí, cơ quan báo chí, Văn phòng đại diện, quản lý, quản lý nhà nước về báo chí; cơ sở chính trị - pháp lý của vấn đề nghiên cứu; những yêu cầu đặt ra đối với nội dung nghiên cứu, nhất là

vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí tại địa phương

- Luận văn khảo sát, đánh giá nhằm nêu lên phần nào thực trạng cùng những khó khăn bất cập trong việc quản lý về Văn phòng đại diện cơ quan

Báo chí trong nước tại TPHCM hiện nay

- Luận văn đưa ra hệ thống giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quản về quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí ở TPHCM để phù hợp với sự phát triển của báo chí truyền thông giai đoạn mới, tạo điều kiện để báo chí đóng góp nhiều hơn cho chính trị, kinh tế - xã hội trên địa bàn

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi khảo sát: Luận văn khảo sát vấn đề quản lý Văn phòng đại

diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM thông qua các Văn phòng đại diện của các báo như: Nhân dân, Quân đội nhân dân, Thanh niên, Lao động,…

- Thời gian khảo sát: Từ tháng 01/2015 đến tháng 6/2017

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở nhận thức luận các vấn đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng

Luận văn nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết liên ngành, bao gồm:

- Nhóm lý thuyết truyền thông và báo chí học Cụ thể, lý thuyết truyền thông; cơ sở lý luận báo chí;

- Nhóm lý thuyết về khoa học quản lý, bao gồm các lý thuyết như: lý thuyết sắp đặt chương trình nghị sự; lý thuyết thuyết phục;…

Ngoài ra, Luận văn còn được vận dụng kiến thức của các ngành khoa học khác như: triết học, xã hội học, kinh tế học,…

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, tác giả Luận văn đã sử dụng các phương pháp công

cụ như sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tra cứu các các văn bản quy phạm

pháp luật, sách chuyên ngành, các nghiên cứu khoa học, báo cáo… tác giả rút

ra các thông tin cần thiết nhằm khái quát, bổ sung, hệ thống lý thuyết để phục

vụ cho mục đích nghiên cứu

- Phương pháp khảo sát: Tác giả thực hiện bảng câu hỏi khảo sát gửi

đến hơn 150 cá nhân, tập thể là đối tượng nghiên cứu và đối tượng có liên quan đến đề tài Câu trả lời nhận được là nguồn dữ liệu để tác giả tiến hành công tác tổng hợp, phân tích, dẫn chứng, đưa ra nhận định

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp (case study): Tác giả dựa trên

các trường hợp cụ thể đã diễn ra trên thực tế có liên quan đến đề tài để minh

họa, từ đó góp phần thuyết phục người đọc về những nhận định của tác giả

- Phương pháp phân tích nội dung: Từ các thống kê tài liệu, con số, sự

kiện, dữ liệu… tác giả phân tích nội dung để bổ sung các lập luận thêm thuyết phục, khách quan nhất

- Phương pháp phỏng vấn sâu (phỏng vấn chuyên gia): Để bổ sung cho

phần thông tin nghiên cứu, tác giả đã thực hiện chọn mẫu phỏng vấn sâu các

cá nhân như: lãnh đạo Cục Báo chí - Bộ TTTT, Sở TTTT TPHCM, Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; lãnh đạo một số cơ quan báo chí có Văn phòng đại diện TPHCM; một số chuyên gia, giảng viên đào tạo báo chí - truyền thông

- Phương pháp thảo luận nhóm: Tác giả tiến hành thảo luận về chủ đề

nghiên cứu tại một số cuộc họp, buổi học… Tác giả đã nêu ra một số quan điểm, vấn đề liên quan đến đề tài để cùng thảo luận và trao đổi thêm

6 Điểm mới của đề tài

Hiện tại đây là một đề tài mới, chưa có tác giả nào tiếp cận, nghiên cứu sâu, đặc biệt là tại TPHCM Thông qua việc rà soát, đánh giá lại công tác quản lý, tổ chức hoạt động tại các Văn phòng đại diện báo chí trong nước tại

TPHCM hiện nay Cụ thể:

- Luận văn hệ thống hóa được các vấn đề lý luận về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước Cụ thể: các khái niệm về Văn phòng đại diện cơ quan báo chí, vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí; cơ sở chính trị - pháp lý về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí ở Việt Nam; vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước và những yêu cầu đặt ra

- Luận văn chỉ ra được thực trạng vấn đề quản lý Văn phòng đại diện

cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM Cụ thể: tổng quan về cơ quan quản lý

hoạt động báo chí và Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM; thực trạng vấn đề về chủ thể quản lý và Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM; nhận xét, đánh giá vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM; những vấn đề đặt ra đối với quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí ở TPHCM hiện nay

- Luận văn đưa ra các giải pháp và khuyến nghị khoa học về vấn đề quản

lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở TPHCM Cụ thể: giải pháp đối với cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí và các Văn phòng đại diện cơ quan

cơ quan báo chí trong nước; khuyến nghị về nhận thức tầm quan trọng của vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước, về cơ chế,

hệ thống hóa lại các vấn đề lý luận về báo chí, cơ quan báo chí, Văn phòng đại diện, quản lý, quản lý nhà nước về báo chí…; đưa ra những văn bản quy phạm pháp luật để làm căn cứ quản lý nhà nước đối với báo chí nói chung,

Văn phòng đại diện cơ quan báo chí tại địa phương nói riêng

7.2 Giá trị thực tiễn

Luận văn có giá trị tham khảo thực tiễn liên quan đến vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước đối với các cơ quan quản lý báo chí, cơ quan báo chí, Văn phòng đại diện của các cơ quan báo chí, nhất là đối với các cơ quan Văn phòng đại diện báo chí trong nước ở TPHCM Cụ thể: thực trạng quản lý về Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước tại TPHCM hiện nay; giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quản về quản

lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí ở TPHCM

8 Kết cấu đề tài

Ngoài Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn được

kết cấu gồm 3 chương, 9 tiết và 11 bảng biểu minh họa Cụ thể:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ

quan báo chí trong nước

- Chương 2: Thực trạng vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan

báo chí trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh

- Chương 3: Một số giải pháp và khuyến nghị về vấn đề quản lý Văn

phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước ở Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN

CƠ QUAN BÁO CHÍ TRONG NƯỚC

1.1 Các khái niệm liên quan

1.1.1 Khái niệm “Văn phòng đại diện cơ quan báo chí”

- Khái niệm “cơ quan báo chí”

Hiện nay khái niệm về cơ quan báo chí chưa thống nhất, có nhiều định nghĩa, cách hiểu khác nhau Một số ý kiến cho rằng khái niệm cơ quan báo chí cũng giống như tòa soạn, tòa báo, trụ sở báo chí… đều có ý nghĩa như nhau về phương thức hoạt động, chỉ khác nhau về cách gọi, cách truyền tải

thông tin

Trước hết, ở một số nước phương Tây, cơ quan báo chí hay tòa soạn báo chí có ý nghĩa, phương thức hoạt động như các cơ quan, xí nghiệp hay

thậm chí là những tập đoàn mang nhiều ý nghĩa về kinh tế Còn ở các nước xã

hội chủ nghĩa, thì cho rằng cơ quan báo chí phải phục vụ lợi ích của nhân dân,

đặc biệt là nhân dân lao động Lê-nin quan niệm về báo chí như sau: “Tờ báo không chỉ là người tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể mà còn là người tổ chức tập thể” [34, tr.210]

Theo tác giả Đinh Văn Hường trong cuốn sách “Tổ chức và hoạt động của Tòa soạn” do Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội ấn hành năm 2007 thì: “Tòa soạn báo chí là cơ quan do Đảng chính quyền các tổ chức đoàn thể xã hội lập

ra để xuất bản báo chí theo quy định của pháp luật Đó là cơ quan ngôn luận của một tổ chức nhất định thực hiện tôn chỉ mục đích nhiệm vụ do tổ chức đặt

ra bằng những phương tiện và biện pháp đặc biệt…” [32, tr.12]

Trong bài giảng “Công tác tổ chức và quản lý cơ quan báo chí” của

Khoa Báo chí - Truyền thông, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn

TPHCM, có định nghĩa:

Cơ quan báo chí là cơ quan thực hiện một loại hình báo chí, bao gồm: báo in (báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (chương trình phát thanh), báo hình (chương trình truyền hình, chương trình nghe - nhìn thời sự được thực hiện bằng các phương tiện kỹ thuật khác nhau), báo điện tử (được thực hiện trên mạng thông tin máy tính) bằng tiếng Việt, tiếng các dân tộc thiểu số Việt Nam, tiếng nước ngoài…

Trên cơ sở nghiên cứu Luật Báo chí năm 2016 và định nghĩa của các

nhà nghiên cứu lý luận chuyên ngành nói trên, theo tác giả: Cơ quan báo chí

là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân Cơ quan báo chí trực tiếp sản xuất ra các sản phẩm báo chí và do cơ quan, tổ chức được Nhà nước cho phép đứng tên giấy phép hoạt động báo chí (còn gọi là cơ quan chủ quản) thành lập và trực tiếp quản

lý theo đúng tôn chỉ, mục đích mà cơ quan, tổ chức đó đặt ra

- Khái niệm “Văn phòng đại diện”

Để phục vụ cho công tác lãnh đạo quản lý (sau đây gọi tắt là LĐQL) ở các cơ quan, đơn vị cần phải có công tác văn phòng với những nội dung chủ yếu như: tổ chức, thu thập xử lý, phân phối, truyền tải quản lý sử dụng các thông tin bên ngoài và nội bộ, trợ giúp lãnh đạo thực hiện các hoạt động điều hành quản lý cơ quan, đơn vị… Bộ phận chuyên đảm trách các hoạt động nói trên được gọi là văn phòng Thực tế, cách hiểu này có từ thời Trung cổ (1000

- 1300), khi đó văn phòng đã được manh nha hình thành và là nơi mà hầu hết

các lá thư của triều đình, các văn bản luật pháp đã được sao chép và lưu giữ

Ngày nay, văn phòng có thể được hiểu theo nhiều góc độ khác nhau Theo nghĩa rộng: Văn phòng là bộ máy làm việc tổng hợp và trực tiếp trợ giúp cho việc điều hành của ban lãnh đạo một cơ quan, đơn vị Theo nghĩa hẹp: Văn phòng là trụ sở làm việc của một cơ quan, đơn vị, là địa điểm giao tiếp đối nội và đối ngoại của cơ quan đơn vị đó

Đại diện, theo từ điển, được hiểu là thay mặt cho cá nhân hoặc tập thể (làm việc gì); hoặc cũng có thể được hiểu là người được cử thay mặt cho cá nhân hoặc tập thể đi làm việc gì Trong khi đó, đứng về pháp luật dân sự, Điều 134 Bộ luật Dân sự 2015 (bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2017), cho cho rằng: đại diện là việc cá nhân, pháp nhân… nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự

Từ đó, theo tác giả: Văn phòng đại diện là một tổ chức (có nhiều bộ phận) đại diện cho một tập thể, tổ chức khác lớn hơn theo sự cho phép, chấp thuận của tổ chức lớn hơn đó để thực hiện nhiệm vụ tại những địa điểm khác nhau theo quy định

- Khái niệm “Văn phòng đại diện cơ quan báo chí”

Luật pháp Việt Nam không cho phép tư nhân sở hữu báo chí Cho nên,

“cơ quan đại diện báo chí” hay “Văn phòng đại diện báo chí” ở nước ta có thể hiểu là một Cụ thể, theo định nghĩa trong Thông tư 13/2008/TT-BTTTT của

Bộ TTTT hướng dẫn việc thành lập và hoạt động của cơ quan đại diện, phóng

viên thường trú ở trong nước của các cơ quan báo chí, thì: “Cơ quan đại diện

là đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí có trụ sở, nhân sự do một người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành hoạt động nghiệp vụ báo chí tại một địa phương nơi mà cơ quan báo chí không đặt trụ sở chính” [13, tr.1]

Vì vậy, theo tác giả: Văn phòng đại diện cơ quan báo chí chính là tổ chức/đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí; có trụ sở, nhân sự để thực hiện chức năng báo chí tại nơi mà cơ quan báo chí không đặt trụ sở chính

- Khái niệm “Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước”

Trong nước thực chất là để phân biệt với ngoài nước; tức bao gồm tất

cả thực thể nằm bên trong vùng đất được xác lập chủ quyền, thuộc về Nhà

nước đó và chế độ chính trị - xã hội do Nhà nước đó lập nên

Từ đó, theo tác giả: Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước là một tổ chức, đơn vị trực thuộc cơ quan báo chí có trụ sở, nhân sự để thực hiện

chức năng báo chí tại nơi mà cơ quan báo chí không đặt trụ sở chính; và cơ quan báo chí đó do các đối tượng được Luật Báo chí năm 2016 cho phép thành lập

1.1.2 Khái niệm “Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí”

- Khái niệm “vấn đề”

Từ “Vấn đề” tiếng Anh là “Proplem”, nghĩa là một việc gì khó khăn, khó giải quyết Còn theo tác giả Hoàng Phê định nghĩa trong Từ điển Tiếng Việt thì “Vấn đề là điều cần được xem xét, nghiên cứu, giải quyết” [36,

tr.1106] Ngoài ra, có có định nghĩa khác rằng “Vấn đề” là mối liên quan

giữa ý chí của con người và thực tế

Từ đó, theo tác giả: “Vấn đề” là một câu hỏi cần phải được trả lời, là những điều xã hội đặt ra cần phải giải quyết hoặc đang trong quá trình giải quyết

- Khái niệm “Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước”

Trên cở sở các phân tích, khái niệm nêu trên, theo tác giả: Vấn đề quản

lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước là những vấn đề liên quan đến chủ thể quản lý và khách thể quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước; cần tiến hành nghiên cứu, khảo sát để tìm câu trả lời hoặc giải pháp cho những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

1.2 Cơ sở chính trị - pháp lý về vấn đề quản lý Văn phòng đại diện

cơ quan báo chí ở Việt Nam

1.2.1 Cơ sở chính trị

Trong quá trình lãnh đạo nhân dân ta tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước cũng như thời kỳ đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ đất nước, Ðảng ta luôn coi trọng vai trò to lớn của báo chí, truyền thông Mỗi thời kỳ cách mạng có một nhiệm

vụ chính trị riêng, Đảng ta từng bước hình thành, bổ sung nhận thức mới, phát triển và hoàn chỉnh các quan điểm cơ bản về bản chất, vai trò, nhiệm vụ, chức

năng, nguyên tắc hoạt động của báo chí cách mạng Tính đến nay có trên 70

văn kiện của Đảng về báo chí trong đó chủ yếu tập trung các quan điểm chủ yếu sau:

- Nhóm quan điểm về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của báo chí:

Văn kiện Đại hội VI của Đảng đã chỉ rõ vai trò, chức năng của báo chí

như sau: “Báo chí là tiếng nói của Đảng, đồng thời cũng phản ánh tiếng nói của quần chúng” [4] Như vậy, báo chí đóng vai trò là cầu nối, mang ý Đảng

đến với dân và mang lòng dân gửi gắm đến Đảng

Chỉ thị 08-CT/TW của Ban Bí thư ngày 31/3/1992 nêu rõ nhiệm vụ của báo chí như sau:

Báo chí, xuất bản có trách nhiệm góp phần làm thế giới quan Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tinh thần xã hội, động viên toàn Đảng, toàn dân vượt qua mọi khó khăn thử thách, năng động, sáng tạo trong việc thực hiện nghị quyết Đại hội VII của Đảng Thực hiện vai trò vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các đoàn thể, vừa là diễn đàn của nhân dân, sách báo cần tăng cường phản ánh, ý kiến, thu hút trí tuệ của nhân dân đóng góp vào công cuộc đổi mới đất nước, đồng thời phê phán những quan điểm lệch lạc, đề cao cảnh giác, chống lại những âm mưu thủ đoạn xảo quyệt của các thế lực thù địch [3]

Mác-Chỉ thị số 22-CT/TW ngày 17/10/1997 của Bộ Chính trị được coi là văn kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về lý luận và thực tiễn, định hướng cho sự

phát triển báo chí Bên cạnh xác định lại nhiệm vụ của báo chí là “luôn luôn đi đầu trong bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước” [12], chỉ thị cũng đặt ra yêu cầu phải “Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản”

- Nhóm quan điểm về tự do báo chí và Đảng lãnh đạo báo chí, thể hiện tập trung ở các văn kiện sau:

Ngay từ Chỉ thị 08-CT/TW ngày 31/3/1992, Trung ương Đảng đã quán triệt hoạt động báo chí:

Báo chí, xuất bản dù là cơ quan của Đảng, của Nhà nước, các đoàn thể quần chúng hay của tổ chức xã hội đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và hoạt động theo pháp luật Thông tin cần kịp thời, chính xác, phong phú đa dạng, bảo đảm quyền được thông tin của nhân dân, nhưng phải có định hướng đúng, giữ gìn bí mật, bảo đảm quyền được hưởng thụ văn hóa có chọn lọc của nhân dân [3]

Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (6-1996), Nghị quyết đại hội tiếp tục quán triệt tư tưởng cho báo chí, đó là:

Sự lãnh đạo của Đảng là một nhân tố quyết định tạo ra những thành tựu đổi mới Phải kiên định sự lãnh đạo của Đảng, vì ở nước ta, không có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản thì không thể có độc lập dân tộc, không có quyền làm chủ thực sự của nhân dân, không có nhà nước của dân, do dân, vì dân, không thể thực hiện được công bằng xã hội, không thể có CNXH Lúc bình thường, vai trò lãnh đạo của Đảng đã rất quan trọng; ở những bước chuyển giai đoạn, vai trò đó lại càng quan trọng [23]

Từ đó, đến Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII), 7/1998, Trung ương Đảng yêu cầu báo chí:

Không ngừng nâng cao trình độ chính trị và nghề nghiệp, chất lượng tư tưởng, văn hóa của hệ thống truyền thông đại chúng Khắc phục xu hướng thương mại hóa trong hoạt động báo chí, xuất bản Chăm lo đặc biệt về định hướng chính trị, tư tưởng, văn hóa cũng như về kỹ thuật hiện đại đối với truyền hình là loại hình báo chí có

ưu thế lớn, có sức thu hút công chúng đông đảo

- Nhóm quan điểm về các nguyên tắc hoạt động của báo chí

Chỉ thị 22-CT/TW ngày 17/10/1997 của Bộ chính trị nhấn mạnh yêu cầu đối với báo chí:

Phải đảm bảo tính tư tưởng, tính chân thực, tính nhân dân, tính chiến đấu và tính đa dạng, có trách nhiệm hình thành dư luận xã hội lành mạnh, góp phần tăng cường sự đoàn kết, nhất trí về tư tưởng, chính trị và tinh thần trong nhân dân… không ngừng nâng cao chất lượng chính trị, văn hóa, khoa học, công nghệ, nghề nghiệp từng bước hiện đại hóa [12]

Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) của Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ “Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng”, và nhấn mạnh:

Không ngừng nâng trình độ chính trị và nghề nghiệp, chất lượng tư tưởng, văn hóa của hệ thống truyền thông đại chúng Khắc phục xu hướng thương mại hóa… chăm lo đặc biệt về định hướng chính trị, tư tưởng, văn hóa, cũng như về kỹ thuật hiện đại đối với truyền hình là loại hình báo chí có ưu thế lớn, có sức thu hút công chúng đông đảo [6]

- Nhóm quan điểm về tổ chức báo chí, về nhà báo, về đạo đức nghề báo, thể hiện tập trung và tiêu biểu ở các văn kiện sau:

Nghị quyết Đại hội VI khẳng định quan điểm đổi mới của Đảng ta về

đánh giá đội ngũ tri thức, trong đó có nhà báo: “Đối với trí thức, điều quan trọng nhất là đánh giá đúng năng lực và tạo điều kiện cho các khả năng sáng tạo được sử dụng đúng và phát triển” [4]

Đại hội VII (1991) tiếp tục khẳng định quan điểm của Đảng: “Phát triển sự nghiệp thông tin báo chí, xuất bản theo hướng nâng cao chất lượng… Tăng đầu tư phương tiện phát thanh, truyền hình, đưa thông tin đến mọi vùng đất nước, đến phần lớn các gia đình, nhất là ở nông thôn và miền núi…”

Đến Đại hội VIII, Nghị quyết tiếp tục nêu rõ: “Phát triển đi đôi với quản lý tốt mạng lưới thông tin báo chí, xuất bản, phát thanh truyền hình,

điện ảnh và các hình thức nghệ thuật khác Sớm hoạch định một chiến lược quốc gia về thông tin Tăng cường công tác thông tin đối ngoại…” [5]

Đặc biệt, Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) của Đảng tiếp tục để ra phương hướng phát triển báo chí trong giai đoạn mới là:

Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng Củng

cố, xây dựng, phát triển từng bước hiện đại hóa thông tin đại chúng; sắp xếp lại và quy hoạch hợp lý hệ thống truyền hình, phát thanh, thông tấn, báo chí, xuất bản, thông tin mạng, nhằm tăng hiệu quả thông tin, tránh lãng phí; phối hợp hoạt động của các loại hình thông tin, báo chí; giữa thông tin, báo chí với các lĩnh vực văn hóa- nghệ thuật; xây dựng từng bước thực hiện chiến lược truyền thông quốc gia phù hợp đặc điểm nước ta và xu thế phát triển thông tin đại chúng thế giới [6]

Tóm lại, từ các văn kiện đã dẫn, về mặt lý luận, tác giả rút ra các kết

luận sau: Báo chí là công cụ truyền thông của Đảng và Nhà nước; Đảng lãnh đạo báo chí là bất di, bất dịch; Đảng lãnh đạo báo chí bằng việc định hướng hoạt động báo chí; và Đảng lãnh đạo báo chí thông quan công tác tổ chức, đặc biệt là các cơ sở Đảng

1.2.2 Cơ sở pháp lý

- Nhà nước quản lý hoạt động báo chí:

Cách mạng Tháng Tám thành công, Đảng và Nhà nước ta đã chăm lo xây dựng hệ thống văn bản pháp lý tạo cơ sở cho việc quản lý Nhà nước đối với báo chí Ngày 10/10/1945, Hồ Chủ tịch đã ra sắc lệnh về việc duy trì tạm

thời các luật lệ hiện hành, nhưng nêu rõ: “Những điều khoản trong các luật cũ được tạm thời giữ lại do sắc lệnh này, chỉ thi hành khi nào không trái với nguyên tắc độc lập của nước Việt Nam và Chính phủ dân chủ cộng hòa” [19]

Và cũng từ thời điểm này, vấn đề hoạt động báo chí, ngôn luận rất được Nhà nước ta quan tâm Vì vậy, ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng

hoà được thành lập, Hiến pháp đầu tiên năm 1946 ra đời đã ghi nhận quyền tự

do báo chí, tự do ngôn luận của công dân Đến Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992 và Hiến pháp năm 2013 đều quy định

về tự do báo chí, ngôn luận; không ai được xâm phạm đến quyền này của nhân dân và cũng nghiêm cấm việc lợi dụng quyền tự do báo chí để xâm

phạm lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân

Về Luật Báo chí: Ngày 28/12/1989, Quốc hội thông qua Luật Báo chí

và ngày 2/1/1990, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước ký lệnh công bố Luật Báo chí nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thay thế Luật Báo chí năm 1957 Đến ngày 12/6/1999, Quốc hội khóa X đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí và có hiệu lực đến hết năm 2016 Tại kỳ họp thứ

11 Quốc hội Khóa XIII đã thông qua Luật Báo chí năm 2016, có hiệu lực từ ngày 1/1/2017 Có thể nói, qua mỗi lần sửa đổi, bổ sung, Luật Báo chí đã tạo điều kiện cho báo chí phát triển đúng định hướng, đặt biệt là bổ sung kịp thời các quy định mới trước các xu hướng phát triển của báo chí thế giới Điển hình như Luật Báo chí năm 2016 ra đời đã thể hiện sự tiến bộ, phù hợp với thực tiễn đời sống của báo chí, xây dựng một nền tảng pháp lý vững chắc cho việc phát triển báo chí Luật có đến 9 điểm mới trong các quy định về quyền

tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, đối tượng thành lập cơ quan báo chí, đặc biệt là các điểm mới liên quan đến liên kết

trong hoạt động báo chí, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo

- Chính phủ giao cho Bộ TTTT thực thi công tác quản lý nhà nước

về báo chí, trong đó có quản lý:

Theo quy định của Luật Báo chí năm 2016, các cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí ở Trung ương và địa phương được quy định như sau: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí Bộ TTTT chịu trách

nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí Các bộ, cơ

quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm

phối hợp với Bộ TTTT thực hiện quản lý nhà nước về báo chí Ủy ban nhân

dân (sau đây gọi tắt là UBND) cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về báo chí tại địa phương

- Nội dung quản lý nhà nước về báo chí, trong đó có quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí:

Có thể nói, trên cơ sở quy định của pháp luật, để đảm bảo cho hoạt động báo chí được diễn ra thông suốt, đáp ứng nhu cầu về thông tin của quần chúng nhân dân, Nhà nước luôn xây dựng nội dung quản lý Nhà nước đối với báo chí trên cơ sở phù hợp với thẩm quyền pháp lý của từng chủ thể quản lý nhất định theo các điều kiện lịch sử trong từng giai đoạn Các nội dung quản lý Nhà nước đối với báo chí cũng được xác định và xây dựng nhằm mục tiêu một mặt quá trình thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về báo chí một cách nhanh chóng, chính xác, mặt khác chống lại mọi âm mưu, thủ đoạn của thế lực thù địch lợi dụng tự do ngôn luận, tự do báo chí để chống phá ta

Theo đó, các nội dung quản lý Nhà nước đối với báo chí được đề cập ở Điều 6 Luật Báo chí năm 2016 Riêng đối với Văn phòng đại diện cơ quan báo chí, Điều 22 Luật Báo chí năm 2016 cũng quy định cụ thể Trong đó đề cập đến Điều kiện đặt Văn phòng đại diện và cử phóng viên thường trú; quy định trách nhiệm kiểm tra các Điều kiện hoạt động của Văn phòng đại diện của UBND cấp tỉnh; đồng thời quy định hoạt động của Văn phòng đại diện,

phóng viên thường trú tại địa phương

1.3 Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

và những yêu cầu đặt ra

1.3.1 Vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

- Vấn đề liên quan đến chủ thể quản lý:

Theo Luật Báo chí 2016, ở Trung ương, cơ quan có chức năng quản lý Nhà nước đối với báo chí là Chính phủ và Bộ TTTT Với cương vị là người người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ thực hiện một số nhiệm

vụ quản lý của mình liên quan đến báo chí trên cơ sở đệ trình của Bộ TTTT

để kịp thời giải quyết các vấn đề cấp bách quan trọng vượt quá thẩm quyền

của Bộ TTTT

Bộ TTTT là cơ quan của Chính phủ, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Nghị định số 123/2016/NĐ-CP ngày 01/ 9/ 2016 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ và những nhiệm vụ, quyền hạn và Nghị định số 17/2017/NĐ-CP ngày 17 /2/ 2017

Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ TTTT

Ở địa phương, trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với báo chí thuộc về UBND các cấp tỉnh theo sự phân cấp của Chính phủ Đây là các cơ quan Nhà nước có sự can thiệp một cách trực tiếp, sâu sắc nhất đối với việc quản lý Nhà

nước đối với báo chí thông qua các Sở TTTT và các bộ phận trực thuộc Căn

cứ quy định của Luật Báo chí, Nghị định số 51/2002/NĐ-CP và Thông tư số 13/2008/TT-BTTTT và hồ sơ khi xin phép thành lập cơ quan đại diện, Sở TTTT các tỉnh, thành phố thực hiện quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra đối

với các cơ quan đại diện, phóng viên thường trú trên địa bàn theo quy định

Với hành lang pháp lý hiện nay cũng như sự phân cấp rõ ràng trong vấn

đề quản lý nhà nước về báo chí nêu trên, có thể khẳng định:

+ Vấn đề nhận thức vai trò, tầm quan trọng của hoạt động quản lý nhà nước về báo chí nói chung, quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí nói riêng đã được các cơ quan quản lý Nhà nước ngày càng quan tâm, tập trung

+ Quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí cũng như bất kỳ dạng quản

lý công vụ của bộ máy hành pháp, mang tính quyền lực, tính tổ chức cao, được điều chỉnh bằng pháp luật, vừa mang tính phổ biến, vừa mang tính đặc thù quản lý ngành Muốn phát huy hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí, điều cần thiết là phải thiết lập một hệ thống tổ chức quản lý báo chí rõ ràng, thống nhất, hiệu quả từ Trung ương đến địa phương Và pháp luật chính là phương tiện bảo đảm cho việc quản lý nhà nước đối với báo chí được tiến hành thống

nhất trên cơ sở có sự phân công và phối hợp chặt chẽ Tuy nhiên, với thực tế hoạt động báo chí nói chung và hoạt động của các Văn phòng đại diện báo chí tại các địa phương hiện nay, sự phân cấp này vô tình khoảng trống quản lý dẫn đến không ít cơ quan báo chí mở Văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú sai mục đích hoặc không kiểm soát để cho cán bộ, phóng viên tại các Văn phòng này làm sai tôn chỉ, mục đích Cụ thể, khi có các hoạt động sai phạm xảy ra, quyền xử lý thuộc về Thanh tra Bộ TTTT chứ không phải Sở TTTT các tỉnh, thành phố nơi có các Văn phòng đại diện, phóng viên thường trú hoạt động Cạnh đó, nội dung hoạt động của báo do Cơ quan chủ quản, do lãnh đạo cơ quan báo chí chịu trách nhiệm nên khi phát hiện sai phạm về nội dung các tỉnh, thành địa phương cũng không thể xử lý được

+ Với số lượng các cơ quan báo chí và Văn phòng đại diện cơ quan báo chí hiện nay thì việc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về báo chí

là một bài toán nan giải đối với các Nhà quản lý báo chí hiện nay

- Vấn đề liên quan đến khách thể quản lý (cơ quan báo chí và Văn phòng đại diện cơ quan báo chí):

Tại Khoản 6, Điều 12 của Luật Báo chí 2016 nêu rõ nhiệm vụ, quyền

hạn của cơ quan chủ quản báo chí phải: “Chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình đối với các sai phạm của cơ quan báo chí trực thuộc” [40, tr.7] Ngoài ra, quyền hạn và nhiệm vụ của cơ quan chủ quản báo chí được quy định tại Điều 15 Luật Báo chí 2016

Trên cơ sở các quy định của Luật Báo chí có thể thấy quyền hạn, vai trò

cơ quan chủ quản là rất lớn, trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đối với hoạt động của cơ quan báo chí và cả Văn phòng đại diện cơ quan báo chí Tuy nhiên, thực tế nhận thức của các cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí về vai trò, trách nhiệm của mình còn rất hạn chế Thực tiễn hoạt động báo chí thời gian qua, bên cạnh mặt tích cực, vẫn còn nhiều trường hợp, do buông lỏng vai trò, trách nhiệm chỉ đạo, quản lý của một số cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí, thiếu

quan tâm giáo dục đạo đức nghề nghiệp với phóng viên thường trú và cộng tác viên; không có quy chế quản lý, giám sát chặt chẽ… Theo nhận định của

Bộ TTTT thì những vấn đề trong công tác quản lý hoạt động của các Văn phòng đại diện và phóng viên thường trú của cơ quan báo chí hiện nay thì một

số cơ quan báo chí buông lỏng công tác quản lý đối với nhà báo, phóng viên

và cộng tác viên, không cấp kinh phí hoạt động, không trả lương cho phóng viên, cộng tác viên nhưng vẫn khoán doanh thu quảng cáo Điều này đã dẫn đến tình trạng các phóng viên tự sử dụng cộng tác viên và cấu kết với một số đối tượng nhằm sách nhiễu doanh nghiệp để vòi vĩnh, ép ký hợp đồng quảng cáo

1.3.2 Những yêu cầu đảm bảo các vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí

- Những yêu cầu đối với chủ thể quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí:

+ Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Chưa bao giờ báo chí của nước ta

có sự phát triển và hoạt động sôi nổi như hiện nay Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều yêu cầu với các nhà quản lý nhà nước về quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí; đồng thời phải tích cực, chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới văn bản quy phạm pháp luật nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động báo chí, nhằm đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn của công tác quản lý nhà nước về báo chí hiện nay

Song song, các cơ quan chỉ đạo, quản lý và cơ quan chủ quản báo chí cần thường xuyên trao đổi, cung cấp thông tin để kịp thời chỉ đạo, định hướng thông tin đối với cơ quan báo chí thuộc quyền, nhất là trong các vụ việc, sự kiện lớn, quan trọng, phức tạp, nhạy cảm

Mặt khác, cần xây dựng quy chế phối hợp giữa cơ quan chỉ đạo, cơ quan quản lý với cơ quan chủ quản báo chí trong công tác chỉ đạo, quản lý hoạt động

và xử lý sai phạm của cơ quan báo chí, đặc biệt lưu ý hơn tới vấn đề phóng viên thường trú, Văn phòng đại diện hiện đang có rất nhiều nhức nhối…

+ Các cơ quan chủ quản báo chí cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm

trong công tác chỉ đạo, quản lý đối với các cơ quan báo chí thuộc quyền; Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, thường xuyên của ban cán sự đảng, đảng đoàn, lãnh đạo cơ quan chủ quản đối với hoạt động của cơ quan báo chí thuộc quyền Coi trọng việc xây dựng tổ chức đảng trong cơ quan báo chí vững mạnh mọi mặt, đề cao vai trò, trách nhiệm đảng viên của người làm báo, nhất

là những người giữ cương vị lãnh đạo, quản lý trong cơ quan báo chí; đồng thời nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, định hướng hoạt động theo đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí, và chức năng, nhiệm vụ của người làm báo

+ Người đứng đầu cơ quan chủ quản cần phân công cán bộ lãnh đạo

am hiểu Luật Báo chí và các quy định của pháp luật về báo chí trực tiếp phụ trách công tác báo chí để chỉ đạo, quản lý toàn diện mọi hoạt động và thông tin trên báo chí thuộc quyền Cần bổ nhiệm những người có phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và am hiểu báo chí để giữ các vị trí lãnh đạo, quản lý trong cơ quan báo chí thuộc quyền Đặc biệt, khi cơ quan báo chí thuộc quyền có sai phạm, lãnh đạo cơ quan chủ quản phải chủ động phát hiện và nhận trách nhiệm, kịp thời và kiên quyết xử lý sai phạm theo đúng quy định của pháp luật

- Những yêu cầu đối với Văn phòng đại diện cơ quan báo chí:

+ Xây dựng quy chế chỉ đạo, quản lý phù hợp với đặc điểm, tính chất của cơ quan, tổ chức; quy định chế độ kiểm tra hoạt động và thường xuyên tiến hành kiểm tra, giám sát các hoạt động phóng viên một cách chặt chẽ và linh hoạt;

+ Định kỳ báo cáo hoạt động với cơ quan báo chính, cơ quan chủ quản

và phối hợp chặt ché với địa phương

+ Tạo điều kiện đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ quản lý báo chí, nâng cao trách nhiệm chính trị nghề nghiệp cho cán bộ lãnh

đạo, quản lý trong cơ quan báo chí và các phóng viên, biên tập viên; Tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên, góp phần giúp cơ quan báo chí phòng tránh tình trạng xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ

Tiểu kết Chương 1

Trong Chương 1, Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản

lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước Cụ thể:

- Luận văn làm rõ các khái niệm công cụ như: cơ quan báo chí; Văn phòng đại diện; Văn phòng đại diện cơ quan báo chí; Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước

- Luận văn làm rõ cơ sở chính trị - pháp lý của vấn đề nghiên cứu Cụ thể như: dẫn chứng các văn kiện của Đảng, văn bản pháp luật quản lý Nhà nước để diễn giải, chỉ ra các cơ sở chính trị - pháp lý về vấn đề quản lý báo chí nói chung, quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí nói riêng Trong

đó chỉ rõ, Đảng trực tiếp lãnh đạo báo chí là vấn đề có tính nguyên tắc, bất di bất dịch Song song đó, tác giả cũng dẫn giải các văn bản pháp luật để cho thấy ở nước ta, Nhà nước luôn thể hiện vai trò trong việc quản lý báo chí Quản lý Nhà nước đối với báo chí cũng như bất kỳ một dạng quản lý xã hội nào khác, là dạng quản lý công vụ quốc gia của bộ máy Nhà nước - là công việc của bộ máy hành pháp Tác giả chỉ ra được phương thức quản lý báo chí

ở Việt Nam là: Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước đối với báo chí trên phạm vi cả nước Bộ TTTT là cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý Nhà nước đối với báo chí UBND các cấp có trách nhiệm thực hiện quản lý Nhà nước đối với báo chí trên địa bàn theo phân cấp của Chính phủ

Luận văn cũng đã đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với vấn đề quản lý Văn phòng đại diện cơ quan báo chí trong nước hiện nay, trong đó khẳng định muốn phát huy hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí nói chung và quản lý Văn phòng đại diện báo chí nói riêng điều cần thiết là phải thiết lập một hệ

thống tổ chức quản lý báo chí rõ ràng, thống nhất, hiệu quả từ Trung ương đến địa phương Và pháp luật chính là phương tiện bảo đảm cho việc quản lý đối với báo chí được tiến hành thống nhất trên cơ sở có sự phân công và phối hợp chặt chẽ trong cả hệ thống chính trị

Chương 2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ QUẢN LÝ VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN CƠ QUAN BÁO CHÍ TRONG NƯỚC

- Về thể quản lý vĩ mô: Sở TTTT TPHCM - Cơ quan quản lý nhà nước

về báo chí - truyền thông cấp địa phương TPHCM:

Về lịch sử hình thành: Ngày 29/10/2004, UBND TPHCM ban hành

Quyết định số 247/2004/QĐ-UBND về thành lập Sở Bưu chính-Viễn thông, trụ sở làm việc đặt tại số 59 Lý Tự Trọng, Phường Bến Nghé, Quận 1

Ngay từ đầu năm 2005 Sở Bưu chính- Viễn thông đã nhanh chóng phát triển và dần dần đi vào ổn định về cơ cấu tổ chức và hoạt động với biên chế được giao là 81 cán bộ công chức và người lao động Ngày 16 tháng 6 năm

2006, UBND TPHCM ban hành Quyết định số 89/2006/QĐ-UBND về ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Sở Bưu chính, viễn thông

Hơn 3 năm hoạt động, Sở TTTT được thành lập trên cơ sở Sở Bưu chính-Viễn thông sáp nhập chức năng quản lý nhà nước về báo chí-xuất bản

từ Sở Văn hoá và Thông tin theo Quyết định số 49/QĐ-UBND ngày 13/6/2008 Với việc sáp nhập này, Sở TTTT đã tiếp nhận 12 nhân sự từ Sở Văn hoá và Thông tin, thành lập thêm 2 phòng chức năng (Phòng Báo chí - Xuất bản và Phòng Thông tin điện tử) Tháng 10/2008, Sở TTTT tiếp nhận trang tin điện tử TPHCM (Hồ Chí Minh City Web) với 6 nhân sự chuyển từ Văn phòng UBND TPHCM Ngày 30 tháng 12 năm 2008, UBND TPHCM ban hành Quyết định số 97/2008/QĐ-UBND về ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Sở TTTT Tháng 1/2010, Sở TTTT tiếp nhận chức năng thẩm định, cấp phép xuất bản phẩm nhập khẩu không kinh doanh từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du Lịch, với nhiệm vụ này Sở TTTT được bổ sung 5 biên chế để thực hiện

Tổ chức bộ máy của Sở hiện nay gồm: Ban Giám đốc; Văn phòng Sở;

Thanh tra Sở; Phòng Kế hoạch - Tổng hợp; Phòng Công nghệ thông tin; Phòng Bưu chính- Viễn thông; Phòng Báo chí; Phòng Xuất bản, in và phát hành; Phòng Thông tin điện tử, Phòng Pháp chế Đơn vị trực thuộc Sở TTTT gồm: Trung tâm Công nghệ TTTT; Trường Trung cấp TTTT

Về báo in, Sở TTTT có nhiệm vụ trình UBND TPHCM các giải pháp

cụ thể để triển khai các hoạt động báo chí trên địa bàn TPHCM bao gồm báo

in, báo nói, báo hình, báo điện tử theo phân công, ủy quyền của UBND TPHCM và theo quy định của pháp luật; chịu trách nhiệm triển khai, kiểm tra

thực hiện; Tổ chức kiểm tra báo chí lưu chiểu và quản lý báo chí lưu chiểu trên địa bàn TPHCM; Cấp, thu hồi giấy phép hoạt động bản tin cho các cơ quan, tổ chức trên địa bàn TPHCM; Trả lời về đề nghị tổ chức họp báo đối

với vác cơ quan, tổ chức của TPHCM; Tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và đề nghị các cấp có thẩm quyền cấp thẻ nhà báo, cấp phép hoạt động báo chí, giấy phép xuất bản các ấn phẩm báo chí, ấn phẩm thông tin khác theo quy định của

pháp luật cho các cơ quan báo chí và các cơ quan, tổ chức khác của TPHCM;

Xem xét cho phép các cơ quan báo chí của địa phương khác đặt Văn phòng

đại diện, văn phòng liên lạc, cơ quan thường trú trên địa bàn TPHCM

Về phát thanh và truyền hình, Sở TTTT tổ chức triển khai thực hiện

kế hoạch phát triển sự nghiệp phát thanh, truyền hình của TPHCM; Tiếp nhận

và thẩm định hồ sơ xin cấp phép hoạt động trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử của tổ chức, đơn vị do TPHCM quản lý, trình các

cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; Cấp, thu hồi giấy phép sử

dụng thiết bị thu tín hiệu phát thanh, truyền hình trực tiếp từ vệ tinh cho các

đơn vị, tổ chức, cá nhân trên địa bàn TPHCM theo quy định của pháp luật;

Thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước khác theo hướng dẫn của Cục

Quản lý phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Bộ TTTT

Về thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm và tranh chấp chuyên ngành, Sở đã tiến hành thanh tra, kiểm tra theo chức

năng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước của Sở TTTT trong việc chấp hành chính sách, chế độ quy định của Nhà nước có liên quan và UBND

TPHCM; Xử lý các vi phạm về hoạt động TTTT trên địa bàn TPHCM và giải quyết tranh chấp chuyên ngành theo quy định của pháp luật; Giải quyết các

đơn thư, khiếu nại, tố cáo của các tổ chức, cá nhân về các nội dung có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Sở TTTT theo thẩm quyền

hoặc đề xuất trình UBND TPHCM quyết định theo quy định của pháp luật;

Tổng hợp, báo cáo kết quả công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý và giải quyết

khiếu nại, tố cáo, chống tham nhũng, tiêu cực thuộc phạm vi quản lý của Sở

- Về chủ thể quản lý vi mô:

+ Cơ quan chủ quản báo chí: Cơ quan chủ quản báo chí là cơ quan, tổ

chức quy định tại Điều 14 của Luật Báo chí 2016 đứng tên đề nghị cấp giấy

phép hoạt động báo chí, thành lập và trực tiếp quản lý cơ quan báo chí

Điều 14 Luật Báo chí 2016 quy định về đối tượng được lập cơ quan báo chí gồm:

(1) Cơ quan của Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội,

tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội

- nghề nghiệp, tổ chức tôn giáo từ cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam được thành lập cơ quan báo chí (2) Cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật Giáo dục đại học; tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tổ chức dưới hình thức viện hàn lâm, viện theo quy định của Luật Khoa học và công nghệ; bệnh viện cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên được thành lập tạp chí khoa học [40, tr.8]

Điều 15 Luật Báo chí 2016 quy định quyền hạn và nhiệm vụ của cơ quan chủ quản báo chí như sau:

Về quyền hạn:

Xác định loại hình báo chí, tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, ngôn ngữ thể hiện của từng loại hình, từng loại sản phẩm báo chí, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của cơ quan báo chí; Bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí sau khi có sự thống nhất ý kiến bằng văn bản của Bộ TTTT; Miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu

cơ quan báo chí và gửi văn bản thông báo về việc miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan báo chí tới Bộ TTTT; Thanh tra, kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí; khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật [40, tr.8]

Về nhiệm vụ:

Chỉ đạo cơ quan báo chí thực hiện đúng tôn chỉ, Mục đích, nhiệm

vụ, phương hướng hoạt động; tổ chức nhân sự và chịu trách nhiệm

về hoạt động của cơ quan báo chí; Bảo đảm nguồn kinh phí ban đầu

và Điều kiện cần thiết cho hoạt động của cơ quan báo chí; Giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với cơ quan báo chí, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý theo quy định của pháp luật

Người đứng đầu cơ quan chủ quản báo chí không được kiêm nhiệm chức vụ người đứng đầu cơ quan báo chí và liên đới chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn của mình đối với các sai phạm của cơ quan báo chí trực thuộc [40, tr.8]

+ Cơ quan báo chí/ tòa soạn: Theo Luật Báo chí 2016, Cơ quan báo

chí là cơ quan ngôn luận của các cơ quan, tổ chức quy định tại Điều 14 của luật này, thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một số sản phẩm báo chí theo quy định của luật này

Mỗi cơ quan báo chí phải có người đứng đầu Theo điều 23 của Luật

Báo chí 2016: “Người đứng đầu cơ quan báo chí là Tổng biên tập (đối với báo in, báo điện tử); là Tổng giám đốc hoặc giám đốc (đối với báo nói, báo hình” [40, tr.13]

Về nhiệm vụ và quyền hạn của người đứng đầu cơ quan báo chí:

Chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản báo chí và trước pháp luật về mọi hoạt động của cơ quan báo chí trong phạm vi nhiệm vụ

và quyền hạn của mình; Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động của cơ quan báo chí; Phê duyệt kết cấu nội dung ấn phẩm; kênh, chương trình phát thanh, truyền hình; báo, chuyên trang của báo điện tử; Chỉ đạo thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích và các quy định ghi trong giấy phép; Quản lý nhân sự, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà báo, phóng viên, nhân viên; quản lý tài sản, cơ sở vật chất của cơ quan báo chí; Không được đảm nhiệm chức danh người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan báo chí khác [40, tr.13]

+ Lãnh đạo/quản lý tại các Văn phòng đại diện cơ quan báo chí:

Trưởng Văn phòng đại diện phải có thẻ nhà báo được cấp tại cơ quan báo chí

có Văn phòng đại diện và không bị kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên theo quy định của pháp luật về công chức, viên chức và pháp luật về lao động