Vấn đề xây dựng đảng trên báo in hiện nay (khảo sát báo nhân dân, hà nội mới hằng ngày, sài gòn giải phóng từ 62017 đến 62018)

Trong 4 loại hình trên thì báo in, với thế mạnh là giúp công chúng tìm hiểu kỹ về thông tin qua cách phân tích, lý giải những vấn đề phức tạp một cách có hệ thống, sâu sắc và độ tin cậy

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THỊ HƯƠNG

VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN HIỆN NAY

(Khảo sát báo Nhân dân, Hà Nội mới hằng ngày, Sài Gòn giải phóng từ 6/2017 đến 6/2018)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI – 2018

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THỊ HƯƠNG

VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN HIỆN NAY

(Khảo sát báo Nhân dân, Hà Nội mới hằng ngày, Sài Gòn giải phóng từ 6/2017 đến 6/2018)

Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số : 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Lưu Văn An

HÀ NỘI – 2018

Hà Nội, ngày 7 tháng 12 năm 2018

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS, TS Trương Ngọc Nam

Tôi xin cam đoan, công trình nghiên cứu này do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Văn An Luận văn có sử dụng, kế thừa, phát triển những tư liệu, số liệu, kết quả của các công trình nghiên cứu khoa học trước, từ sách, giáo trình, tài liệu liên quan đến nội dung

đề tài Thông tin trích dẫn trong luận văn ghi rõ nguồn Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của nội dung luận văn

Hà Nội, ngày 7 tháng 12 năm 2018

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Hương

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN 11

1.1 Vấn đề xây dựng Đảng - khái niệm, nội dung 11

1.2 Vấn đề xây dựng Đảng trên báo in - khái niệm, nội dung, phương thức 21

Chương 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN HIỆN NAY 32

2.1 Tình hình báo in ở Việt Nam hiện nay và 3 tờ báo khảo sát 32

2.2 Những ưu điểm của báo in trong tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng và nguyên nhân 38

2.3 Những hạn chế của báo in trong tuyên truyền, phản ánh vấn đề xây dựng Đảng và nguyên nhân 71

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA BÁO IN TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG THỜI GIAN TỚI 80

3.1 Những vấn đề đặt ra 80

3.2 Một số giải pháp chủ yếu 86

KẾT LUẬN 104

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106

PHỤ LỤC 111

TÓM TẮT LUẬN VĂN 163

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ khi ra đời năm 1930 đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm đến công tác xây dựng Đảng, coi đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng, đối với chế độ và đã có nhiều chủ trương, giải pháp cụ thể để thực hiện tốt nội dung này Văn kiện Đại hội XII của Đảng chỉ rõ:

“Tăng cường rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng Tập trung thực hiện mục tiêu: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức” Đây là bước phát triển mới tư duy lý luận về xây dựng Đảng phù hợp với yêu cầu khách quan xây dựng đảng cộng sản tiên phong ở một đất nước có truyền thống trọng đạo

lý, trọng nhân nghĩa; đáp ứng đòi hỏi cấp bách ngăn chặn sự tác động tiêu cực

từ mặt trái kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế đến phẩm chất của tổ chức đảng, của đội ngũ cán bộ, đảng viên, bảo đảm Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, hoàn thành trọng trách xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng

Hơn 93 năm qua, báo chí Việt Nam đã không ngừng phát triển phong phú và đa dạng, với 4 loại hình: báo in, báo nói (phát thanh), báo hình (truyền hình), báo điện tử (trên mạng internet) Trong 4 loại hình trên thì báo in, với thế mạnh là giúp công chúng tìm hiểu kỹ về thông tin qua cách phân tích, lý giải những vấn đề phức tạp một cách có hệ thống, sâu sắc và độ tin cậy cao…

Trong công tác xây dựng Đảng, báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng,

đó là báo chí tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nói chung, và nói riêng về lĩnh vực công tác xây dựng Đảng, giáo dục chính trị cho cán bộ, đảng viên và nhân dân thấm nhuần tư tưởng, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng Báo chí phản ánh việc thực hiện các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng trong cuộc sống; phản ánh những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện để kịp

thời điều chỉnh; phản ánh tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; những cách làm hay, những mô hình tốt trong việc đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống Chính vì vậy, Đảng ta luôn đánh giá cao vị trí, vai trò của báo chí trong công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) Khóa VIII đã xác định báo chí, công luận là một trong bốn hệ thống giám sát cán bộ đảng viên

Trong số 185 báo in, báo Nhân dân (Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam), báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng (hai trong 63 báo Đảng địa phương; tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội và thành phố

Hồ Chí Minh) luôn xác định tuyên truyền công tác xây dựng Đảng là nhiệm

vụ then chốt, là “linh hồn”, là “đặc sản” của mỗi tờ báo Chuyên mục, chuyên trang: “Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống”; "Xây dựng Đảng"; "Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị" được 3 báo duy trì đều đặn Ngoài ra, các báo đã mở chuyên mục: "Xây và Chống"; "Làm theo Bác", “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”…, phân công phóng viên bám sát hơi thở của cuộc sống, nâng cao chất lượng tuyên truyền, lấy “xây” để “chống”, lấy cái tốt đẩy lùi cái xấu, lấy cái tích cực lấn át cái tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng còn không ít hạn chế, khuyết điểm Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã chỉ rõ: Công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, giảng dạy và học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chưa đáp ứng yêu cầu Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, thậm chí có nơi mất sức chiến đấu Công tác tổ chức, cán bộ và quản lý cán bộ, đảng viên còn yếu kém Nhiều cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu chưa thể hiện tính tiên phong, gương mẫu; còn biểu hiện quan liêu,

cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế, cơ sở Công tác kiểm tra, giám sát và

kỷ luật đảng chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái…

Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước… Nhiều tổ chức đảng, đảng viên còn hạn chế trong nhận thức, lơ là, mất cảnh giác, lúng túng trong nhận diện và đấu tranh, ngăn chặn "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; việc đấu tranh, phản bác những luận điệu sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, tổ chức phản động, phần tử cơ hội, bất mãn chính trị còn bị động, thiếu sắc bén và hiệu quả chưa cao

Trong khi đó, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn tới "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn tới tiếp tay hoặc cấu kết với các thế lực xấu, thù địch, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Những hạn chế, khuyết điểm nêu trên làm giảm sút vai trò lãnh đạo của Đảng; làm tổn thương tình cảm và suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, là một nguy cơ trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ

Hơn nữa, bên cạnh những đóng góp tích cực, thẳng thắn nhìn nhận, vấn

đề xây dựng Đảng trên hệ thống báo Đảng, trong đó có báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng còn chưa tương xứng với nhiệm vụ của báo Đảng Đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng là yêu cầu cấp thiết đối với những người làm báo Đảng

Từ yêu cầu của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới; từ bối cảnh chung của hệ thống báo Đảng, cũng như điều kiện thực tiễn của báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng để nhận diện những thách thức, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nâng cao công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo in là điều hết sức cần thiết Với những lý do trên, tác

giả lựa chọn đề tài: “Vấn đề xây dựng Đảng trên báo in hiện nay (Khảo sát

báo Nhân dân, Hà Nội mới Hằng ngày, Sài Gòn giải phóng từ 6/2017 đến 6/2018)” để nghiên cứu và luận giải Công trình nghiên cứu này không chỉ có

ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trước yêu cầu, tầm quan trọng của vấn đề xây dựng Đảng đã có nhiều

công trình, bài viết nghiên cứu về mảng đề tài này Nổi bật là:

Thứ nhất, những công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng

- Phạm Ngọc Anh, Bùi Đình Phong, Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây

dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, (2005), Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội

Cuốn sách được xem là cẩm nang cho công tác xây dựng Đảng, trên cơ sở

tư tưởng Hồ Chí Minh và các nguyên tắc để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

- Vũ Văn Phúc, Ngô Văn Thạo (đồng chủ biên), Những giải pháp và

điều kiện thực hiện phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, (2012), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Công

trình đã làm sáng tỏ lý luận về phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên; làm rõ nguyên nhân, thực trạng, trên cơ sở đó đề ra giải pháp mang tính toàn diện, đồng bộ, khả thi để phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống

- Nguyễn Phú Trọng, Đảng vững mạnh, đất nước phát triển, dân tộc

trường tồn (2015), Nxb Chính trị Quốc gia Cuốn sách tập hợp một số bài

phát biểu, bài viết được chọn lọc của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ năm 2011 đến năm 2015, nội dung tập trung vào những vấn đề: đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt… Các bài viết, bài phát biểu của Tổng Bí thư có giá trị to lớn cả về lý luận và thực tiễn, tầm trí tuệ và kinh nghiệm quý báu của Đảng ta Cuốn sách là tài liệu có ý nghĩa thiết thực góp

phần định hướng cho cán bộ, đảng viên tiếp tục rèn luyện bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất đạo đức, năng lực phục vụ nhân dân, kiên định, vững vàng mục tiêu cách mạng

- Hội đồng Lý luận Trung ương, Phê phán các quan điểm sai trái,

xuyên tạc cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị trong Đảng (2017), Nxb

Chính trị Quốc gia Sự thật Nội dung cuốn sách tập trung phân tích, đấu tranh, phê phán, phủ định những nhận định xuyên tạc, những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch nhằm phủ nhận những thành tựu mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã đạt được trong những năm qua; đề xuất một số giải pháp thiết thực, khả thi, góp phần đấu tranh phê phán, ngăn chặn sự suy thoái tư tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị trong Đảng của một bộ phận cán bộ, đảng viên, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh Cuốn sách là tài liệu sinh hoạt công tác tư tưởng thiết thực, góp phần tăng cường đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng

Những công trình trên đã phân tích những vấn đề lý luận chung và thực trạng công tác xây dựng Đảng ta, trong đó nêu rõ những thành tựu và hạn chế, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm tăng cường công tác xây dựng Đảng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế

Thứ hai, những công trình nghiên cứu về báo chí với công tác xây dựng Đảng

- Nguyễn Thị Thoa, Báo chí với hoạt động tuyên truyền về công tác

xây dựng Đảng trong thời kỳ kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay (2000) (Đề

tài khoa học cấp bộ) Công trình đã đánh giá khách quan và khoa học về những thành công và hạn chế, chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả của báo chí tuyên truyền về xây dựng Đảng

- Vũ Đình Chung, Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng

trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam (2005), Luận văn thạc sỹ truyền thông

đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã nghiên cứu, chỉ ra những ưu điểm và những hạn chế của các chương trình truyền hình tuyên truyền về xây dựng Đảng trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam Từ đó, tác giả

đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng các chương trình phản ánh vấn đề xây dựng Đảng trên Đài Truyền hình Việt Nam

- Lê Thị Thu Thủy, Nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền xây dựng

cơ sở Đảng ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ” (Khảo sát các tạp chí của các ban Đảng ở Trung ương) (2006), Luận văn thạc sỹ truyền thông đại chúng, Học viện

Báo chí và Tuyên truyền Từ quá trình khảo sát, nghiên cứu tài liệu, phỏng vấn sâu, tác giả đã đưa ra những nhận định, đánh giá về chất lượng nội dung, hình thức và việc sử dụng lực lượng của các tạp chí của các ban Đảng ở trung ương

để tham gia công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng; chỉ ra được những hiệu quả tác động của công tác tuyên truyền đối với thực tiễn hoạt động của các tổ chức đảng ở cơ sở; đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về cơ sở Đảng ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ

- Đỗ Mạnh Long, Tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Vĩnh Phúc

(2012), Luận văn thạc sỹ báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Tác giả đã khảo sát, đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền xây dựng Đảng cũng như những mặt còn hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo Vĩnh Phúc

- Đinh Thị Ngọc, Báo đảng địa phương đồng bằng Bắc bộ với vấn đề

xây dựng Đảng (2016), Luận văn thạc sỹ báo chí học, Học viện Báo chí và

Tuyên truyền Trong luận văn này, tác giả đã đề cập quan điểm của Chủ tịch

Hồ Chí Minh về vai trò của báo chí đối với công tác xây Đảng; khảo sát các tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục xây dựng Đảng ở các báo Đảng địa phương; rút ra những ưu điểm và hạn chế, đề xuất các nhóm giải

pháp để nâng cao chất lượng các tác phẩm, chuyên trang, chuyên đề, chuyên mục tuyên truyền xây dựng Đảng

- Nguyễn Bá Sinh, Tính hấp dẫn của báo Đảng ở nước ta hiện nay (2012), Luận án tiến sỹ, chuyên ngành báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền Tác giả đã phân tích những vấn đề lý thuyết về tính hấp dẫn của báo chí nói chung và báo Đảng nói riêng; đề xuất một số giải pháp và những kiến nghị

để góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của báo Đảng

Các công trình nghiên cứu trên đều có những đóng góp nhất định, song đến thời điểm này, chưa có nghiên cứu sâu nào về vấn đề xây dựng Đảng trên báo in

Kế thừa kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước và thực tiễn hoạt động của báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng, luận văn đi sâu tìm hiểu vấn đề xây dựng Đảng trên báo in, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng truyền, phản ánh về công tác xây dựng Đảng trên báo in nói chung, ba báo nói riêng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận, khảo sát thực trạng vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng, thể loại báo in, tác giả luận văn đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường vai trò của báo in trong công tác xây dựng Đảng thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt mục tích nêu trên, tác giả luận văn tập trung thực hiện những nhiệm vụ sau đây:

- Phân tích làm rõ lý luận chung về vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng, thể loại báo in;

- Khảo sát thực trạng vấn đề xây dựng Đảng trên báo in hiện nay (khảo sát báo Nhân dân, Hà Nội mới, Sài Gòn giải phóng), chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân;

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị góp phần tăng cường vai trò của báo Đảng trong công tác xây dựng Đảng thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Vấn đề xây dựng Đảng trên báo Đảng, thể loại báo in hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ luận văn, tác giả khảo sát ba báo: Nhân dân, Hà Nội

mới Hằng ngày, Sài Gòn giải phóng

Thời gian khảo sát: từ 6/2017 đến 6/2018

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của luận văn là chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng ta về báo chí truyền thông, về xây dựng Đảng, về công tác tư tưởng Ngoài ra, tác giả còn sử dụng một số lý thuyết truyền thông trên thế giới và Việt Nam

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận của đề tài là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ

nghĩa duy vật lịch sử

Các phương pháp chung: logic và lịch sử, so sánh, phân tích và tổng

hợp, thống kê, nghiên cứu tài liệu, điều tra xã hội học, nghiên cứu thực tiễn…

Phương pháp tổng hợp, phân tích nhằm xem xét, đánh giá thông tin

phản ánh vấn đề xây dựng Đảng trên báo Nhân dân, báo Hà Nội mới hằng ngày, báo Sài Gòn giải phóng

Phương pháp thống kê, để lượng hóa một số thông tin cần thiết cho

quá trình nghiên cứu số lượng, thời điểm đăng các tác phẩm đề cập vấn đề xây dựng Đảng trong thời gian khảo sát

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: nhằm tìm hiểu vấn đề lý luận và

thực tiễn liên quan đến quan điểm của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng; vai trò của báo chí nói chung, ba báo Đảng nói riêng đối với vấn

đề xây dựng Đảng

Phương pháp điều tra xã hội học: phát 450 phiếu thăm dò ý kiến độc

giả về vấn đề xây dựng Đảng trên báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng; những đề xuất của độc giả, từ đó luận văn đưa ra những nhận định, đánh giá vấn đề nghiên cứu

Phương pháp phỏng vấn sâu: phỏng vấn cán bộ, phóng viên báo Nhân

dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng kết hợp với phỏng vấn cán bộ, đảng viên… đánh giá hiệu quả vấn đề xây dựng Đảng trên báo Nhân dân, báo

Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng

Đây là đề tài mang tính chất liên ngành, giữa ngành Báo chí học với

khoa học Xây dựng Đảng, tuy nhiên vì đề tài thuộc mã ngành Báo chí học, nên tác giả chủ yếu tiếp cận từ khoa học Báo chí học, nhấn mạnh chức năng, vai trò của báo chí nói chung, báo in nói riêng trong đời sống chính trị và trong công tác xây dựng Đảng

6 Đóng góp mới của đề tài

Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận về báo chí truyền thông nói chung, báo Đảng thể loại báo in nói riêng về vấn đề xây dựng Đảng

Luận văn chỉ ra được thực trạng của báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng với vấn đề xây dựng Đảng

Luận văn đề xuất các giải pháp khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả phản ánh về xây dựng Đảng của báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

7.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần hệ thống hóa thêm khung lý luận trong nghiên cứu truyền thông từ góc độ phân tích nội dung xây dựng Đảng, từ đó cho thấy

hiệu quả của hoạt động báo in nói chung, báo Đảng nói riêng Đồng thời, nêu

ra những yêu cầu cần thiết trong phản ánh vấn đề xây dựng Đảng đối với những người làm báo nói chung, báo Đảng nói riêng

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Thông qua việc nghiên cứu khoa học, khảo sát đánh giá thực trạng các tác phẩm, chuyên mục xây dựng Đảng của báo Nhân dân, báo Hà Nội mới, báo Sài Gòn giải phóng, Luận văn chỉ ra những điểm được và chưa được của chuyên mục Xây dựng Đảng và kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phản ánh về xây dựng Đảng trên ba báo nói riêng, hệ thống báo Đảng thể loại báo in nói chung

Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho phóng viên viết về xây dựng Đảng Đối với bản thân tác giả, những gì thu nhận được trong quá trình nghiên cứu sẽ phục vụ trực tiếp công tác chuyên môn

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, phần Nội dung của luận văn gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1: Lý luận chung về vấn đề xây dựng Đảng trên báo in

Chương 2: Thực trạng vấn đề xây dựng Đảng trên báo in hiện nay Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp tăng cường vai trò báo in

trong công tác xây dựng Đảng thời gian tới

Chương 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO IN

1.1 Vấn đề xây dựng Đảng - khái niệm, nội dung

1.1.1 Khái niệm vấn đề xây dựng Đảng

1.1.1.1 Khái niệm "vấn đề"

Theo Từ điển tiếng Việt, “vấn đề” được giải nghĩa như sau: “vấn đề là

điều cần được xem xét, nghiên cứu, giải quyết” [36, tr.56]

Theo Tiến sỹ Nguyễn Thị Thoa, vấn đề có các tiêu chí sau: (1) gồm nhiều sự kiện có cùng bản chất hợp thành; (2) Chứa đựng mâu thuẫn gồm cả

bề rộng lẫn chiều sâu cần phải giải quyết; (3) Mang tính thời đại, giai đoạn lịch sử [32, tr.56 - 57]

1.1.1.2 Khái niệm xây dựng Đảng

Theo Từ điển Tiếng Việt, xây dựng (động từ): làm cho hình thành một

chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng nhất

định, ví dụ: xây dựng cơ đồ, xây dựng đất nước

Xây dựng Đảng là thuật ngữ trong lĩnh vực chính trị học, được hiểu theo những nghĩa khác nhau Trong luận văn, tác giả trình bày thuật ngữ "xây dựng Đảng" dưới ánh sáng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh đã vận dụng trung thành, sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin về đảng cộng sản vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, xây dựng thành công một đảng kiểu mới của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam Ngay từ khi chưa thành lập Đảng, trong tác phẩm Đường cách mệnh, Hồ Chí Minh khẳng định: "trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động

và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bước và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy" [20, tr.289] Sự ra đời, tồn tại và phát triển của

Đảng Cộng sản Việt Nam phù hợp với quy luật phát triển của xã hội Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam phù hợp với quy luật phát triển của xã hội Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố

quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: xây dựng Đảng là quy luật tồn tại

và phát triển của Đảng Tính tất yếu khách quan của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đó là: xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn gắn với quá trình phát triển liên tục của sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Trước diễn biến của điều kiện khách quan, bản thân Đảng phải tự chỉnh đốn, tự đổi mới để vươn lên làm tròn trọng trách trước giai cấp và dân tộc Người chỉ rõ:

Đảng sống trong xã hội, là một bộ phận hợp thành cơ cấu của xã hội Tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên ở các cấp, giữ các chức

vụ đều chịu ảnh hưởng, tác động của môi trường, các quan hệ xã hội, cả cái tốt và cái xấu, cái tích cực, tiến bộ và cái tiêu cực, lạc hậu Do đó, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn luyện Đảng phải thường xuyên chú ý đến việc chỉnh đốn Đảng [21, tr.301]

Trên bình diện phát triển cá nhân, xây dựng, chỉnh đốn Đảng, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành nhu cầu tự hoàn thiện, nhu cầu tự làm trong sạch nhân cách của mỗi cán bộ, đảng viên

Trong điều kiện Đảng đã trở thành đảng cầm quyền, việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng càng phải tiến hành thường xuyên hơn Người chỉ rõ: quyền lực có tính chất hai mặt Một mặt, quyền lực có sức mạnh to lớn để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới nếu biết sử dụng đúng Mặt khác, quyền lực cũng

có sức phá hoại ghê gớm nếu người nắm quyền lực bị thoái hóa, biến chất, biến quyền lực của nhân dân thành đặc quyền của cá nhân

Nhìn một cách tổng quát, xây dựng Đảng mang tính quy luật là nhu cầu tồn tại, phát triển của bản thân Đảng Đổi mới Đảng nhằm làm cho Đảng thực

sự trong sạch, vững vàng về chính trị, tư tưởng và tổ chức; làm cho đội ngũ cán

bộ, đảng viên không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực trước những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao, càng phức tạp của nhiệm vụ cách mạng Đổi mới Đảng sẽ làm cho toàn Đảng trở thành một khối thống nhất về nhận thức tư tưởng, làm cơ sở của sự thống nhất về hành động, đủ sức lái con thuyền cách mạng Việt Nam tiến về phía trước, vượt qua những khúc quanh đầy thử thách

Với ý nghĩa đặc biệt quan trọng như vậy, từ trước đến nay, Đảng ta luôn luôn quan tâm đến công tác xây dựng Đảng Đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về xây dựng Đảng Các Cương lĩnh, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc đều đề cập công tác xây dựng Đảng; có đại hội có báo cáo riêng về xây dựng Đảng Chỉ tính từ Đại hội VI đến nay, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành 8 nghị quyết, Bộ Chính trị ban hành 6 nghị quyết chuyên đề về xây dựng Đảng Ban Bí thư khóa VII đã chỉ đạo tiến hành tổng kết 20 năm xây dựng Đảng thời kỳ 1975 - 1995; Ban Bí thư khóa IX chỉ đạo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn

20 năm đổi mới (1986 - 2006), trong đó có phần về xây dựng Đảng Gần đây nhất, ngày 16-1-2012, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TW - Nghị

quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI): Một

số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay Ngày 30-10-2016, thay mặt

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, Tổng Bí thư

Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW về tăng cường

xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ

Tổng kết 30 năm đổi mới, Đảng tiếp tục khẳng định: “xây dựng Đảng

là nhiệm vụ then chốt, nhiệm vụ sống còn trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng; Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, coi đây là quy luật tồn tại

và phát triển của Đảng Đảng ta luôn nhấn mạnh vấn đề giữ vững bản chất cách mạng và khoa học, xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và

tổ chức; có phương thức lãnh đạo khoa học” [4]

Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề nên đã có nhiều cách tiếp cận khác nhau như:

Xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội về những quy luật xây dựng nội bộ Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Đối với việc xây dựng nội bộ Đảng thì đó là nguyên lý về tư tưởng tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng và những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó

trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền [31, tr.13]

Xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa cơ chế xây dựng

và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện [31, tr.9]

Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt Trong đó, tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, tích cực đổi mới phương thức lãnh đạo là những vấn đề cơ bản, là cơ sở để xây dựng Đảng ngang tầm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

1.1.2.1 Xây dựng Đảng về chính trị

Theo từ điển Tiếng Việt, chính trị được hiểu là "làm cho hình thành

một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng

nhất định, ví dụ xây dựng cơ đồ, xây dựng đất nước Chính trị là mối quan hệ

giữa các giai cấp, các dân tộc, các quốc gia trong vấn đề giành, giữ, sử dụng

quyền lực nhà nước; là những phương hướng, những mục tiêu được quy định bởi lợi ích cơ bản của giai cấp, các đảng phái; là hoạt động thực tiễn chính trị của các giai cấp, các đảng phái, các nhà nước để thực hiện đường lối đã lựa

chọn nhằm đi tới mục tiêu đã đặt ra [14, tr.52]

Xây dựng Đảng về chính trị là quá trình xác lập, củng cố hệ tư tưởng

chính trị trong Đảng và xuất phát từ thực tiễn để xây dựng đường lối chính trị đúng đắn, lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối đó nhằm đảm bảo, nâng cao

vai trò lãnh đạo, uy tín chính trị của Đảng đối với toàn xã hội [14, tr.53]

Nội dung xây dựng Đảng về chính trị là không ngừng bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng; xây dựng đường lối chính trị đúng đắn; lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối chính trị; củng cố

và nâng cao uy tín chính trị của Đảng

Nền tảng quan trọng để xây dựng Đảng về chính trị trước hết là: kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới; kiên định những vấn đề có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng; không ngừng nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng, năng lực hoạch định đường lối, chính sách phù hợp với quy luật khách quan, đặc điểm của Việt Nam, nâng cao bản lĩnh chính trị

và trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết của cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp; không dao động trong bất kỳ tình huống nào, dù khó khăn đến đâu cũng chủ động vượt qua, luôn giữ vững bản chất cách mạng của Đảng, không để ảnh hưởng, tác động xấu đến sự phát triển của đất nước và cuộc sống của nhân dân Và nhiệm vụ quan trọng là cần tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, làm sáng tỏ một số vấn đề về đảng cầm quyền, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta và những vấn đề mới nảy sinh trong quá trình tiến hành sự nghiệp đổi mới; kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình”; chủ

động phòng ngừa, đấu tranh, khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận xã hội

1.1.2.2 Xây dựng Đảng về tư tưởng

Tư tưởng là quan điểm và ý nghĩ chung của con người đối với hiện thực

khách quan và đối với xã hội, ví dụ: đổi mới tư tưởng, tư tưởng tiến bộ, hệ tư

tưởng Nho giáo [33, tr.1372] Hệ tư tưởng (danh từ) là hệ tư tưởng và quan

điểm, thường phản ánh quyền lợi cơ bản khác nhau của các giai cấp, các tầng lớp xã hội Hệ tư tưởng chính trị là hệ thống lý luận, quan điểm của một giai cấp, một chính đảng nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp đó, được biểu hiện thành các quan điểm chính trị, cụ thể hóa trong cương lĩnh, đường lối, chính sách của đảng, pháp luật của nhà nước

Xây dựng Đảng về tư tưởng là xây dựng và bảo vệ hệ tư tưởng của Đảng; truyền bá, giáo dục hệ tư tưởng đó, giáo dục lý luận chính trị, tạo sự thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn Đảng; đấu tranh chống các tư tưởng sai trái và thù địch góp phần bảo vệ nền tảng tư

tưởng của Đảng [14, tr.65]

Nội dung xây dựng Đảng về tư tưởng gồm: xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng; giáo dục nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên của Đảng; nghiên cứu, bổ sung phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn; xây dựng sự thống nhất về tư tưởng, làm cơ sở để xây dựng khối đoàn kết, thống nhất về ý chí và hành động trong toàn Đảng; đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

1.1.2.3 Xây dựng Đảng về tổ chức

Với nghĩa là danh từ, tổ chức là hình thức liên kết cụ thể, tương đối ổn

định giữa các thành viên, các tập thể hoặc cá nhân trong một quá trình hoạt động xã hội nhất định, ở một thời kỳ phát triển lịch sử, cụ thể, có chức năng, nhiệm vụ xác định

Xây dựng Đảng về tổ chức có phạm vi rất rộng, với nhiều công việc

có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Một là, xác định đường lối, quan điểm, nguyên tắc, quy chế, quy định, phân cấp về công tác tổ chức và đổi mới, kiện toàn tổ chức của cả hệ thống chính trị Hai là, quyết định thành lập, kiện toàn hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy; xác định chức năng, nhiệm vụ, cơ chế hoạt động, các mối quan hệ công tác chủ yếu, biên chế của các tổ chức, cơ quan đảng; định hướng kiện toàn tổ chức các tổ chức trong hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập Ba

là, kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập Bốn là, lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia xây dựng, kiện toàn tổ chức đảng, nhà nước Năm là, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý của từng tổ chức Sáu là, nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về công tác tổ chức [15, tr.109-110]

Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống tổ chức, bộ máy của Đảng từ trung ương đến cơ sở thật sự khoa học, tinh gọn, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất, bản lĩnh và năng lực để luôn có nhận thức đúng, nhanh nhạy, sáng tạo ; xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, đảng viên từ các chi bộ thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức chiến đấu và lãnh đạo, tổ chức thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chủ trương và các nghị quyết của Đảng; thực hiện bảo vệ chính trị nội bộ

Xây dựng Đảng về tổ chức có vai trò đặc biệt quan trọng, trong đó, các

tổ chức cơ sở của Đảng dù quy mô như thế nào, thuộc loại hình nào đều là khâu quan trọng, là nền tảng, hạt nhân chính trị, bởi đây là cấp cơ sở trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng Điều lệ Đảng do Đại hội Đảng lần thứ XI thông qua khẳng định: Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản,

thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc: tự phê bình và phê bình, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng, gắn bó mật thiết với nhân dân, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

1.1.2.4 Xây dựng Đảng về đạo đức

Đạo đức là phạm trù có tính lịch sử, ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với những điều kiện tồn tại của xã hội Đạo đức cách mạng mà cán bộ,

đảng viên của Đảng phải tu dưỡng, rèn luyện là những chuẩn mực giá trị và

hệ thống các quy tắc ứng xử xã hội của những người cách mạng, được xây dựng trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có sự

kế thừa và phát triển những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta trong quá trình phát triển, phản ánh những quan hệ xã hội mẫu mực, thuộc về bản chất của xã hội mới, xã hội chủ nghĩa, do những đảng viên của Đảng đi tiên phong Đạo đức cách mạng là bộ phận tiên tiến, tiêu biểu nhất của những giá trị đạo đức xã hội, xã hội chủ nghĩa mà toàn Đảng, toàn dân ta đang nỗ lực phấn đấu xây dựng

Xây dựng Đảng về đạo đức là xây dựng nền gốc tinh thần vững chắc của Đảng và sức mạnh nội sinh của cách mạng thông qua việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho mọi tổ chức đảng và mỗi cán

bộ, đảng viên theo toàn bộ hoạt động của lãnh đạo Đảng là vì "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" [14, tr.85]

Xây dựng Đảng về đạo đức thực tế luôn gắn liền, nằm trong xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức nhưng nay được gọi tên, được đặt ngang hàng đã thể hiện ý chí của Đảng là đề cao, coi trọng đạo đức Xây dựng Đảng

về đạo đức là xây dựng đạo đức cách mạng, là suốt đời phấn đấu vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc, của nhân dân lên trước lợi ích của

cá nhân Đây là giải pháp cơ bản nhất hiện nay để củng cố và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng, tiếp tục tạo dựng niềm tin trong nhân dân

Với ý nghĩa đó, Đại hội IX, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX ra Chỉ thị số 23-CT/TW, ngày 27-3-2003 về "Đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới"; Đại hội X, Bộ Chính trị khóa X phát động cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Đại hội XI, Bộ Chính trị khóa XI ban hành Chỉ thị số 03-CT/TW về “Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, và gần đây nhất, ngày 15-5-2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về

"Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" Việc ban hành và ý chí quyết tâm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương

4 khóa XI về xây dựng Đảng đã tạo nên một sức mạnh chính trị - tinh thần, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, tăng cường uy tín của Đảng với nhân dân Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII đánh giá việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI về xây dựng Đảng: “đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, tạo chuyển biến tích cực trong hệ thống chính trị, góp phần cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe, từng bước ngăn chặn và đẩy lùi tiêu cực, suy thoái trong Đảng…, góp phần siết lại kỷ luật, kỷ cương trong Đảng” [9, tr.41 - 42] Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII cho rằng: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạp hơn” [10, tr

44] chính vì vậy Đại hội XII của Đảng đã kế thừa, tiếp tục nhấn mạnh, đưa

việc xây dựng Đảng về đạo đức lên một vị trí mới, không chỉ đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng, còn xuất phát từ thực tiễn tình hình, từ quyết tâm giải quyết triệt để một số vấn đề cấp bách, đáp ứng nguyện vọng của cán bộ, đảng viên

và quần chúng nhân dân

1.1.3 Tầm quan trọng của công tác xây dựng Đảng hiện nay

Đại hội XII của Đảng khẳng định: xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, xuất phát từ vai trò lãnh đạo của Đảng và công tác xây dựng Đảng luôn

có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng nước ta Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh chính là điều kiện để giải quyết tốt các mối quan

hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữa kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Cùng với đó, bên cạnh mặt tích cực, bản chất và truyền thống tốt đẹp được phát huy, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng cũng đang đứng trước nhiều yêu cầu, đòi hỏi mới Đặc biệt, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng; sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch, phản động nhằm vào Đảng đang đặt ra yêu cầu phải xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh

Trước hết, phải tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, nâng cao năng lực cầm quyền và năng lực tổ chức thực hiện nghị quyết của các cấp ủy, tổ chức đảng Tiếp tục đổi mới công tác tư tưởng, lý luận, kịp thời làm sáng tỏ hơn những vấn đề mới mà cuộc sống đặt ra Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục lý luận chính trị, học tập nghị quyết của Đảng; tăng cường đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng Tập trung kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng Xây dựng đội ngũ đảng viên thật sự tiên phong, gương mẫu, gần dân, sát dân, trọng dân, có trách nhiệm cao trong công việc, có phẩm chất đạo đức cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật và năng lực hoàn thành nhiệm vụ, vững vàng trước những khó khăn, thách thức

Toàn Đảng cần kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, khóa XII gắn với tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Xây dựng Đảng về đạo đức đi đôi với khắc phục chủ nghĩa cá nhân, thói vô trách nhiệm, bệnh vô cảm, xa dân;

xử lý kiên quyết, kịp thời những vụ việc tham nhũng, làm trong sạch nội bộ Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố lòng tin và mối quan hệ máu thịt giữa nhân dân với Đảng trong thời kỳ mới

1.2 Vấn đề xây dựng Đảng trên báo in - khái niệm, nội dung, phương thức

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm báo in

1.2.1.1 Khái niệm báo in

Theo Tổ chức Báo chí Thế giới (WAN) và Luật Báo chí Việt Nam

2016 (Điều 3), báo chí có 4 loại hình: báo in, báo nói (phát thanh), báo hình (truyền hình) và báo điện tử (trên mạng internet)

Theo Tạ Ngọc Tấn, “báo in là những ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội

dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội Căn

cứ vào các tiêu chí: định kỳ và tính chất nội dung thông tin, người ta chia báo

in thành các loại: nhật báo, báo thưa kỳ, tuần báo, báo nửa tháng hay hằng tháng phần lớn là các đặc san, chuyên san của các tờ nhật báo, thưa kỳ hay tuần báo” [28, tr.81-83] Báo Nhân dân hằng ngày, Hà Nội mới hằng ngày,

Sài Gòn giải phóng hằng ngày là những tờ nhật báo ra vào buổi sáng

Theo PGS,TS Nguyễn Văn Dững, báo in là những ấn phẩm xuất bản

định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin

về các sự kiện và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ

công chúng - nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định [7, tr.102]

Theo PGS, TS Lưu Văn An, báo in là loại hình báo chí sử dụng chữ

viết, tranh, ảnh, thực hiện bằng phương tiện in để phát hành đến bạn đọc,

gồm: báo in, tạp chí in, được xuất bản định kỳ hoặc không định kỳ [19, tr.24]

1.2.1.2 Đặc điểm báo in

Báo in có những đặc điểm ưu việt:

Một là, người đọc hoàn toàn chủ động tiếp nhận thông tin từ báo in Hai là, sự tiếp nhận thông tin từ báo in là quá trình chủ động, đòi hỏi người đọc tập trung cao độ, vì thế nó làm tăng khả năng ghi nhớ, giúp người đọc nhận thức sâu sắc những mối quan hệ bên trong phức tạp và tế nhị của các vấn đề, sự kiện Việc lưu giữ báo in thuận lợi Bên cạnh những ưu việt, báo in có những hạn chế: một là, báo in chỉ xuất hiện vào một thời điểm cụ thể và nhất định với nội dung thông tin đề cập các vấn đề, sự kiện trong cả chu kỳ, sau đó chỉ có thể được đề cập trong sản phẩm được xuất bản vào thời điểm định

kỳ sau Vì thế, trong báo in bao giờ cũng tồn tại một khoảng thời gian trống thông tin Hai là, sự đơn điệu và giới hạn khả năng giải

mã tín hiệu thông tin dễ làm cho việc đọc báo in bị giảm sự hứng thú nếu nội dung không tạo được sự hứng thú cần thiết Ba là, việc phát hành báo in được thực hiện theo phương thức trao tay, vì thế đến người đọc sớm hay muộn phụ thuộc vào trình độ phát triển giao thông và các phương tiện chuyên chở, phân phối báo [28, tr.84-87]

1.2.2 Nội dung vấn đề xây dựng Đảng trên báo in

1.2.2.1 Vấn đề xây dựng Đảng về chính trị trên báo in

Xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, trong đó, báo chí có vai trò đóng góp Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam luôn coi báo chí là một vũ khí sắc bén, có nhiệm vụ hết sức quan trọng đối với đời sống xã hội, đặc biệt là một

bộ phận không thể thiếu của công tác cách mạng Người từng nói: "báo chí ta không phải để cho một số ít người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền giải thích đường lối, chính sách của Ðảng và Chính phủ, cho nên phải

có tính chất quần chúng và tinh thần chiến đấu" [22, tr 414]

Từ vai trò của mình, báo chí nói chung, các báo in nói riêng đã chú trọng tuyên truyền, phản ánh xây dựng Đảng về chính trị Các báo in đi đầu trong việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng; thông tin sinh động về công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các báo in kiên trì bảo vệ đường lối đổi mới của Đảng, giữa vững định hướng chính trị, đồng thời tập trung phản ánh các sự kiện diễn ra hằng ngày của Trung ương Đảng, các cấp ủy trên quan điểm luôn giữ vững tôn chỉ mục đích và định hướng chính trị

Hầu hết báo in đều dành lượng thông tin đa dạng hằng ngày để chuyển tải tới bạn đọc các chủ trương, chính sách, nghị quyết của Đảng; phản ánh bức tranh tổng thể về tình hình đất nước, kết hợp những bài phóng sự, nhận định, phân tích, bình luận với các tin, giúp người đọc có những thông tin bổ ích; cung cấp thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp, đồng thời tổ chức, vận động bạn đọc tham gia vào các hoạt động chính trị quan trọng của Đảng Các báo đã thể hiện rõ lập trường, quan điểm phát ngôn chính thống của Đảng, Nhà nước về các vấn đề thời sự, chính trị, kinh tế, xã hội và quan hệ quốc tế Các báo in đã tập trung truyền bá lý tưởng, mục tiêu của Đảng tới toàn thể đảng viên và nhân dân, đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đặc biệt, thông qua tuyên truyền các vấn đề về cương lĩnh, mục tiêu lý tưởng của Đảng; đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc cương lĩnh, mục tiêu, lý tưởng của Đảng; phản ánh các sự kiện diễn ra hằng ngày…, các tờ báo in đã góp phần giáo dục chính trị đối với cán bộ, đảng viên

1.2.2.2 Vấn đề xây dựng Đảng về tư tưởng trên báo in

Nội dung xây dựng Đảng về tư tưởng được thể hiện trên các báo in bằng các tin, bài, ảnh tuyên truyền về những quan điểm, tư tưởng, đường lối lãnh đạo của Đảng, theo từng chủ đề trọng tâm phản ánh vấn đề thời sự được bạn đọc quan tâm, ví dụ như chủ đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,

phong cách Hồ Chí Minh; chủ đề về xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, khóa XII Các báo in đã phản ánh tâm tư nguyện vọng chính đáng của nhân dân, góp phần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cổ vũ động viên phong trào thi đua yêu nước của nhân dân các tỉnh, thành phố; phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt Các báo in cũng tích cực đấu tranh chống các quan điểm sai trái và thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; triển khai phê phán một cách có hệ thống các luận điệu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng

Hệ thống báo in đã làm tốt vai trò tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp Nhiều tờ báo đã thực sự trở thành những diễn đàn quan trọng để nhân dân cùng nói lên tiếng nói của mình về vấn đề xây dựng Đảng Qua các trang báo, nhiều ý kiến xây dựng tâm huyết từ nhân dân đã đến được với Đảng, giúp cho Đảng có cơ sở để điều chỉnh và đề ra nhiều chủ trương lãnh chỉ đạo sát với tình hình thực tiễn Điều này được thể hiện rõ nét khi xây dựng dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc, thông qua diễn đàn của các báo in, nhân dân đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến để Trung ương tiếp thu, chỉnh sửa, hoàn thiện văn kiện, để Nghị quyết Đại hội được triển khai hiệu quả vào đời sống

Tham gia xây dựng Đảng, các báo in chú trọng thực hiện tốt vai trò là kênh thông tin quan trọng, góp phần định hướng dư luận Biểu hiện sinh động nhất là các báo in đã chủ động, tích cực tham gia cùng Trung ương, các cấp

ủy giải quyết những việc mới, việc khó Đặc biệt, vai trò định hướng dư luận của báo in thể hiện rất rõ thông qua những đợt thông tin tuyên truyền, phê phán các quan điểm sai trái Các báo đã chú trọng tuyên truyền theo hướng lấy

“xây” để “chống”, lấy cái tốt đẩy lùi cái xấu, lấy cái tích cực lấn át cái tiêu cực; vừa coi trọng thông tin các hoạt động chỉ đạo, điều hành của các cấp ủy Đảng, chính quyền, vừa tích cực thông tin thực tế cuộc sống từ địa phương, cơ sở,

phản ánh tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, góp phần tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước…

1.2.2.3 Vấn đề xây dựng Đảng về tổ chức trên báo in

Nội dung phản ánh công tác tổ chức của Đảng có phạm vi rất rộng, với

nhiều công việc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau [15, tr.109-110]

Những nội dung xây dựng Đảng về tổ chức đã được hệ thống báo in phản ánh bao gồm về công tác tổ chức bộ máy; về công tác cán bộ; về công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng, đảng viên Cụ thể, các báo đã phản ánh sinh động thông qua phản ánh các quan điểm, nghị quyết của Đảng về công tác xây dựng Đảng; các vấn đề xây dựng nội bộ Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, nâng cao sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng Tuyên truyền về công tác tổ chức, kiểm tra, những nguyên tắc trong sinh hoạt Đảng,

cơ chế để thực hiện các nguyên tắc đó Phản ánh công tác lãnh đạo của cấp ủy trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương, đơn vị; xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh; phản ánh việc thực hiện công tác cán

bộ của Đảng; công tác phòng, chống tham nhũng; công tác kiểm tra, giám sát,

thi hành kỷ luật của Đảng

Một trong những thành công của các báo in là đã bám sát vào Nghị quyết của Đảng, nhất là nghị quyết về công tác tổ chức và tình hình đặc điểm của địa bàn để tuyên truyền Các báo chú trọng phản ánh thực tiễn công tác xây dựng Đảng về tổ chức, về những kinh nghiệm xây dựng Đảng của các tổ chức cơ sở đảng; về những vấn đề nảy sinh trong đời sống và sinh hoạt của Đảng; về việc phát huy vai trò tiên phương, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, đơn vị

Đặc biệt, các báo in đã quan tâm phản ánh việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, thể hiện ở việc ban hành nhiều quy chế, quy định về quan hệ giữa cấp ủy, các tổ chức đảng, cơ quan đảng với các tổ chức, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội

Các báo đã tập trung tuyên truyền thực hiện 12 nhiệm vụ tổng quát và 6 nhiệm vụ trọng tâm Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã đề ra, trong đó có 2 nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng Đảng, đó là: (1) tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực, phẩm chất và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; (2) xây dựng tổ chức bộ máy của toàn hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu

Qua sự phản ánh toàn diện các mặt của đời sống, báo in đã giúp Đảng có cái nhìn và đánh giá khách quan hơn về chất lượng lãnh đạo của tổ chức Đảng và toàn bộ hệ thống chính trị ở cơ sở, từ đó đề ra nhiều quyết sách kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở

1.2.2.4 Vấn đề xây dựng Đảng về đạo đức trên báo in

Nội dung xây dựng Đảng về đạo đức được các báo in phản ánh xuyên suốt trong năm tác giả luận văn khảo sát chính là tích cực tuyên truyền việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TƯ của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Các báo đều có các chuyên trang, chuyên mục “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, “Người tốt, việc tốt”, “Theo gương Bác” nhằm tuyên truyền sâu đậm chủ đề học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Ngoài ra, các hoạt động triển khai thực hiện Chỉ thị số 05, chuyên đề các năm

và các tập thể, cá nhân điển hình tiêu biểu, những cán bộ, đảng viên gương mẫu thường xuyên được phản ánh trên các báo nhằm xây dựng hình ảnh tích cực của người cán bộ làm công tác Đảng ở các cấp để đảng viên và quần chúng noi theo

Các báo đã có nhiều loạt bài, bài viết tuyên truyền về những cách làm hay, mô hình tốt về học tập và làm theo gương Bác; phân tích chỉ rõ những

hạn chế, yếu kém, những biểu hiện thực hiện Chỉ thị số 05 một cách hình thức, đối phó… Phê phán những nhận thức lệch lạc, bệnh hình thức, thành tích, báo cáo không trung thực; đấu tranh với các quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, cơ hội, phản động

Cùng với tuyên truyền Chỉ thị số 05, các báo đã xây dựng chuyên đề,

mở chuyên mục, tổ chức các bài viết có chiều sâu phản ánh việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ" Qua

đó, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia góp ý kiến xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; tham gia phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

1.2.3 Phương thức tuyên truyền vấn đề xây dựng Đảng trên báo in

Theo từ điển tiếng Việt 2000, phương thức là cách thức và phương

pháp được quy định để tiến hành Phương thức phản ánh của các báo về vấn

đề xây dựng Đảng chính là cái bề ngoài, cách thức các bài viết về xây dựng Đảng trên các báo Ở cấp độ mỗi bài viết, hình thức các tác phẩm báo chí là

“hệ thống tổ chức các yếu tố nội dung thành một chỉnh thể thống nhất với toàn bộ những phương tiện, biện pháp nhằm thể hiện nội dung” [25, tr.18]

1.2.3.1 Mở chuyên trang, chuyên mục về xây dựng Đảng

Hầu hết báo in đều có chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề về xây dựng Đảng, dành dung lượng lớn của số báo, tập chí trung tuyên truyền tư tưởng, mục tiêu chính trị của Đảng tới toàn thể đảng viên và nhân dân bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin; đấu tranh chống các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch,

phản động

Việc thể hiện các vấn đề xây dựng Đảng theo chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề nhằm tạo thói quen tìm đọc cho độc giả; nhưng quan trọng hơn, giúp nội dung cần truyền tải được trình bày theo hệ thống, thể hiện tôn chỉ, mục đích của tờ báo, với những bài viết phân tích, bình luận sau có tác động định hướng sâu sắc đến bạn đọc, giúp thông tin "ngấm lâu" trong người đọc

1.2.3.2 Sử dụng nhiều thể loại báo chí để tuyên truyền công tác xây dựng Đảng

Để tuyên truyền, phản ánh công tác xây dựng Đảng, các báo in thường

sử dụng các thể loại: tin, bài phản ánh, bài bình luận, chuyên luận, gương người tốt việc tốt, bài nghiên cứu và một số thể loại khác

- Trong các thể loại báo chí, với ưu thế tính thời sự, tính chính xác, thể loại tin được các báo in sử dụng khá phổ biến nhằm truyền tải thông tin, tuyên

truyền về công tác xây dựng Đảng Ngoài tin thông tấn ngắn gọn (dung lượng

từ 200 đến 300 chữ), trên các báo in đã sử dụng nhiều tin sâu, tin tổng hợp nhằm truyền đi bản chất của mỗi sự việc, hiện tượng, vấn đề diễn ra hàng ngày, hàng giờ, giúp bạn đọc có cái nhìn xác thực, toàn diện hơn, từ đó góp phần định hướng dư luận, tạo sự đồng thuận trong xã hội

- Thể loại bài phản ánh, được các báo in sử dụng phổ biến, chiếm diện tích tương đối lớn, theo các dạng: bài phản ánh thông tin, bài phản ánh phân tích và bài phản ánh nêu vấn đề Ưu điểm của thể loại bài phản ánh là ngắn gọn (1.000 đến 1.200 chữ), kết cấu bài viết gắn liền với sự kiện, các chi tiết được trình bày theo trục thời gian, từ quá khứ đến hiện tại Do vậy, các bài viết chỉ rõ nguyên nhân, giúp người đọc hiểu rõ bản chất vấn đề xây dựng Đảng mà tác giả mong muốn phản ánh

- Thể loại chuyên luận (xã luận, bình luận, chuyên luận, bài phê bình) được xem là thế mạnh của nhiều tờ báo in như: Quân đội nhân dân, Nhân dân, Sài Gòn giải phóng… được sử dụng để trình bày những vấn đề dựa trên những cơ sở khoa học có tính lý luận cao hơn, sâu sắc hơn, phạm vi xử lý rộng hơn và thế mạnh của nó là “đọng” lâu, để lại ấn tượng cho người đọc

- Thể loại gương người tốt, việc tốt Với ưu thế có kết cấu rành mạch: giới thiệu về nhân vật, đặc tả nét nổi bật trong tính cách hay phẩm chất của nhân vật, khai thác chi tiết liên quan nhằm tạo chiều sâu cho nhân vật, đưa ra nhận định về nhân vật…, thể loại này được các báo in ưa chuộng sử dụng và bạn đọc đón nhận rất tích cực

1.2.3.3 Sử dụng ngôn ngữ, công nghệ thông tin mới trong trình bày các bài viết về xây dựng Đảng

Về ngôn ngữ: nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng của báo in là

những vấn đề mang tính đại chúng của công tác xây dựng Đảng Các tác phẩm chuyển tải vấn đề xây dựng Đảng, ngoài việc đảm bảo những yếu tố của ngôn ngữ báo chí, như: tính chính xác, khách quan, tính ngắn gọn, tính sinh động, hấp dẫn, còn đảm bảo yếu tố “mới và cụ thể”; ngắn gọn, dễ hiểu

Về ảnh: gồm ảnh kèm bài (ảnh minh họa cho bài viết) và ảnh mang nội

dung thông tin như một tác phẩm riêng đều đảm bảo yêu cầu Ngoài ra, các báo đã dùng hình họa, đồ họa, biểu đồ… nhằm giúp cho công chúng dễ dàng hiểu được sự liên quan của các thông tin sự kiện, hiện tượng Sự sinh động qua các hình ảnh, của biểu đồ có tác động mạnh đến người tiếp nhận, góp phần truyền tải thông tin về vấn đề xây dựng Đảng đến công chúng không bị quá khô khan bởi những câu chữ, ngôn từ, tăng tính hấp dẫn mà vẫn đảm bảo tính xác thực và có tính thuyết phục cao

Về trình bày: hợp lý, dễ tiếp thu, cân đối giữa ảnh với ngôn ngữ ký tự,

hộp thông tin sự kiện Ðể đáp ứng nhu cầu của bạn đọc, nhiều báo đã thay đổi kích cỡ tờ báo giúp người đọc có sự thuận tiện nhất định Bên cạnh đó, nhiều báo in còn chú trọng đổi mới cách thức trình bày cho sinh động, đẹp mắt Các bài báo không chỉ có phần chữ viết (text) mà nội dung còn được thể hiện qua nhiều hình thức khác, như: biểu đồ, lược đồ, tranh, ảnh, hộp thông tin cho phù hợp với cách đọc, cách tiếp nhận của nhiều đối tượng công chúng

1.2.3.4 Mở chiến dịch truyền thông trong những dịp có sự kiện đặc biệt của Đảng

Một xu hướng được các báo in áp dụng khá phổ biến đó là, mở chiến dịch truyền thông trong những dịp có sự kiện đặc biệt của Đảng Đơn cử như, việc học tập, quán triệt, triển khai các hội nghị Trung ương 5, 6, 7 khóa XII được hầu hết các báo in tổ chức thành “vệt” tuyên truyền Sau các loạt bài, đặc biệt là sau khi có các quyết định quan trọng của Trung ương, của Ủy ban Kiểm tra Trung ương về công tác cán bộ , các báo đều tổ chức lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên nhằm tăng tính phản biện của báo chí, đồng thời tạo sự đồng thuận trong xã hội Hay gần đây là việc đổi mới công tác tuyên truyền các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII Chủ trương đổi mới công tác tuyên truyền của Trung ương, nhất là sự chủ động cung cấp thông tin của Ban Tuyên giáo Trung ương đã tạo điều kiện cho các báo in có “đất” để

tổ chức chiến dịch truyền thông, giúp cho bạn đọc cập nhật được thông tin của hội nghị cũng như những vấn đề quan trọng của Đảng, của đất nước; từ đó, góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự đồng thuận cao khi triển khai các nghị quyết của hội nghị vào cuộc sống

Về thời điểm đăng tải: giá trị, sức lôi cuốn người đọc phụ thuộc vào

thời điểm thông tin, vì vậy phải đảm bảo tính kịp thời, nhiều sự kiện phải đi trước "đón đầu" để tạo sự thống nhất trong nhận thức Chẳng hạn như, tuyên truyền về Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, các báo

đã chủ động tuyên truyền trước, trong và sau hội nghị, qua đó định hướng dư luận về những nội dung, các bước triển khai thực hiện Nghị quyết

Tóm lại, nếu căn cứ vào những yêu cầu cơ bản khi tuyên truyền về vấn

đề xây dựng Đảng: một là, tuân thủ tôn chỉ, mục đích của tờ báo, nắm chắc quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng về công tác xây dựng Đảng; hai là, đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng;

ba là, kịp thời giới thiệu những gương điển hình, mô hình hay, cách làm hiệu

quả để nhân rộng; bốn là, yêu cầu về hình thức thể hiện, thời điểm đăng tải thì báo in đã đảm bảo được yêu cầu Phát huy thế mạnh của mình, ngoài đưa tin ngắn, tin sâu, tin tường thuật, các báo in sử dụng nhiều bài phân tích, bình luận, phỏng vấn Kết cấu trình bày các trang báo và cả tờ báo tương đối chặt chẽ, đảm bảo yếu tố chính trị

Tiểu kết Chương 1

Nghiên cứu“Vấn đề xây dựng Đảng trên báo in hiện nay”, trong

Chương 1 của luận văn, tác giả đã hệ thống cơ sở lý luận về xây dựng Đảng trên báo in Trong đó, làm rõ các khái niệm về xây dựng Đảng, xây dựng Đảng về chính trị, xây dựng Đảng về tư tưởng, xây dựng Đảng về tổ chức, xây dựng Đảng về đạo đức; khái niệm báo in; quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước về vai trò của báo chí đối với công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, tác giả đã nêu nội dung và phương thức phản ánh xây dựng Đảng trên báo in Đây là những cơ sở quan trọng để tác giả tiếp tục triển khai nghiên cứu ở Chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG

TRÊN BÁO IN HIỆN NAY

2.1 Tình hình báo in ở Việt Nam hiện nay và 3 tờ báo khảo sát

2.1.1 Tình hình báo in ở Việt Nam hiện nay

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến tháng 6-2018, cả nước

có 850 cơ quan báo chí, hơn 18 nghìn nhà báo được cấp thẻ và hơn 22 nghìn hội viên Hội Nhà báo Việt Nam; trong đó có 185 báo in

Có một thực tế, báo in ở Việt Nam đang bị suy giảm, thay đổi, bị ảnh hưởng bởi công nghệ thông tin và sự lớn mạnh của internet - phương tiện truyền thông có thể phủ sóng rộng rãi khắp các địa phương, vùng sâu, vùng

xa, biên giới, hải đảo Hầu hết số lượng phát hành và quảng cáo trên báo in đều sụt giảm Song đối với Việt Nam, báo in vẫn là thứ công cụ tuyên truyền

để kết nối các nhu cầu thông tin của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và người dân Nó có giá trị lưu giữ như những tài liệu thiết yếu của cuộc sống, nhất là đối với những người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin hiện đại Nếu những tờ nhật báo bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự lớn mạnh của báo điện tử về các tin, bài, ảnh mang tính thời sự nhanh, nóng, kịp thời, tường thuật diễn biến của các sự kiện cập nhật đến từng phút thì báo in vẫn có ưu thế hơn báo mạng ở chỗ cho đăng những bài phóng sự phản ánh, tường thuật sâu sắc, đậm đà, dài hơi và gây ấn tượng cao nhờ độ tin cậy đối với độc giả

Có đánh giá lạc quan cho rằng, có 3 lợi thế mà báo in có vẻ vượt trội hơn báo điện tử và các loại hình báo chí khác:

Một là, một bộ phận bạn đọc vẫn duy trì thói quen đọc báo in Hai

là, độ chính xác, tin cậy của báo in cao hơn Ba là, việc ăn cắp bản quyền, copy thông tin trên báo in diễn ra chậm hơn trên báo điện tử Chính vì thế báo in vẫn còn chỗ đứng trong lòng độc giả [43]

Cũng như truyền hình, phát thanh và phim ảnh trước đây, báo in cần phát triển và tìm ra vị trí thích hợp của mình trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay Điều quan trọng là cách tiếp cận và truyền tải thông tin của báo

in như thế nào để tạo ra sự khác biệt với các loại hình báo chí khác Thay vì chạy theo thông tin thời sự như báo mạng, những tờ báo in có thể chọn cách phân tích chuyên sâu những vấn đề thời sự, lý giải ngọn nguồn những vấn đề bạn đọc quan tâm… Đây cũng là cách để báo in có thể duy trì được lượng độc giả của mình

Nền báo chí Cách mạng Việt Nam đã trải qua 93 năm phát triển với nhiều đóng góp cho công cuộc giải phóng, bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước Sau hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, báo chí Việt Nam, đặc biệt là báo in truyền thống tiếp tục có bước phát triển mới nhanh chóng, toàn diện, mạnh mẽ, đóng góp hiệu quả cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và mở rộng giao lưu quốc tế Cùng với những thay đổi trong cách đưa tin, tiếp cận thông tin, các tòa soạn báo in bắt đầu thực hiện tích hợp giữa báo giấy với báo điện tử và thông tin di động để duy trì độc giả

Trong bài viết “Báo in trong môi trường hội tụ truyền thông” đăng trên tạp chí Người làm báo Thanh Hóa ngày 5-7-2017, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi đã chỉ rõ xu thế vận động và thay đổi mạnh mẽ của báo chí hiện đại đã tạo

ra xu hướng báo chí đa nền tảng Một cơ quan báo in hoặc tạp chí hiện nay không chỉ đơn thuần có các ấn phẩm in, các bản điện tử đều phải thiết kế cho các phiên bản đọc trên máy tính bảng hay điện thoại di động Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, hiện nay chúng ta có nhiều sản phẩm thông minh hơn, có thể giảm sức lao động của nhà báo, đồng thời nâng cao hiệu suất công việc cho tòa soạn Không còn nghi ngờ gì nữa, sự vận động và phát triển

của báo chí hiện đại đã và đang biến thiên không ngừng Xu hướng nữa là coi

trọng tính tương tác Trong môi trường thông tin đa chiều trên mạng internet,

báo in có thể tận dụng các diễn đàn tương tác mạng xã hội, mạnh dạn “tiến

quân” vào môi trường internet di động, không ngừng đổi mới, sáng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ truyền thông chất lượng cao thích hợp với thời đại truyền thông mới, xây dựng thương hiệu, coi trọng dịch vụ, tăng cường sự tương tác với công chúng, đặc biệt là việc thu thập ý kiến phản hồi của công chúng trên mạng Đồng thời, cần đề cao tính tương tác giữa tòa soạn với tòa soạn, giữa phóng viên và biên tập viên để phát triển nội dung cho tòa soạn

Báo in đã có hơn 400 năm lịch sử, mỗi cuộc cải cách của ngành báo chí đều diễn ra theo xu thế phát triển của thời đại Trong thời đại hiện nay, công nghệ thông tin, công nghệ số hóa phát triển như vũ bão, các phương tiện truyền thông và mô hình truyền thông trước kia đã không còn thích hợp Do

đó, tương lai của báo in là cần bám sát sự phát triển của thời đại, sáng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với thời đại mới, đổi mới mô hình quản lý kinh doanh Như thế, báo in mới có được những bước phát triển mới và không

bị “biến mất” như lời dự đoán của một số chuyên gia

2.1.2 Báo Nhân dân

Chức năng nhiệm vụ: báo Nhân dân là cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam Ngày 16-2-1951, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II tại xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang quyết định xuất bản tờ báo lấy tên là Nhân dân Báo Nhân dân xuất bản số đầu vào ngày 11-3-1951 tại chân Đèo Khế, xã Văn Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên Hiện nay, trụ sở của báo Nhân dân tại 71 Hàng Trống, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội

Bộ biên tập là cơ quan chỉ đạo điều hành về chuyên môn và hoạt động của tòa báo Biên chế của báo Nhân dân hiện có gần 800 cán bộ, phóng viên, công nhân viên Bộ phận thường trú trong nước: có ở 63 tỉnh, thành phố Thường trú ở nước ngoài: có thường trú tại Bắc Kinh (Trung Quốc), tại Thái Lan, Pháp

Các ban của báo Nhân dân gồm: ban Thư ký biên tập, ban Nhân dân điện tử, ban Quốc tế, ban Chính trị - Xã hội, ban Xây dựng Đảng, ban Kinh tế

công nghiệp, ban Kinh tế nông nghiệp, ban Văn hóa - Văn nghệ, ban Khoa giáo, ban Bạn đọc, ban Nhân dân hằng tháng, ban Nhân dân cuối tuần, ban Báo Thời nay, ban Tư tưởng lý luận, ban Hỗ trợ xuất bản…

Hiện nay, báo Nhân dân có 6 ấn phẩm gồm: Nhân dân hằng ngày, Nhân dân cuối tuần, Nhân dân hằng tháng, Nhân dân điện tử, báo Thời nay, Truyền hình Nhân dân Báo Nhân dân hằng ngày có số phát hành hơn 170.000 bản/ngày

Trong 6 ấn phẩm, để đảm bảo tuyên truyền một cách toàn diện về xây

dựng Đảng, trên ấn phẩm báo Nhân dân hằng ngày tổ chức chuyên trang “Xây

dựng Đảng” vào trang 3 thứ ba, thứ năm, thứ bảy hằng tuần Sau Đại hội XII,

Hội nghị Trung ương 4 khóa XII ban hành Nghị quyết về "Tăng cường xây

dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ", báo Nhân dân mở chuyên mục trên trang nhất về thực hiện nghị

quyết đặc biệt quan trọng này với tiêu đề: Thực hiện Nghị quyết Trung ương

4, khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

2.1.3 Báo Hà Nội mới

Là tờ báo Đảng địa phương hai lần vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tên Sau khi Thủ đô được giải phóng (ngày 10/10/1954), trước yêu cầu của quần chúng, Thành ủy Hà Nội đã đề cập việc xuất bản một tờ báo hằng ngày của Thủ đô Ngày 24/10/1957, báo Thủ đô, tờ báo hằng ngày của Thành ủy Hà Nội ra số đầu tiên trên khổ giấy 30x40 cm, in đen - trắng Ngày 01/1/1959, báo Thủ đô hợp nhất với báo Hà Nội hằng ngày thành báo Thủ đô

Hà Nội Ngày 25/01/1968, báo Thủ đô Hà Nội hợp nhất với báo Thời mới thành báo Hà Nội mới, tên báo Hà Nội mới do Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt Ngày 01/8/2008, thực hiện Nghị quyết 12/QH/2008 của Quốc hội khóa XII, báo Hà Nội mới và báo Hà Tây hợp nhất, thành báo Hà Nội mới Báo Hà Nội mới xuất bản 4 ấn phẩm: Hà Nội mới hằng ngày, Hà Nội mới cuối tuần, Hà Nội ngày nay, Hà Nội mới điện tử