Vấn đề sử dụng mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo laopost

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KAOXIONG NENGMA VẤN ĐỀ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG CỦA BÁO LAOPOST Chuyên ngành : Báo chí Mã số : 60 32 01 01 LUẬN V

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KAOXIONG NENGMA

VẤN ĐỀ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT

TRIỂN CÔNG CHÚNG CỦA BÁO LAOPOST

Chuyên ngành : Báo chí

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Lê Thu Hà

HÀ NỘI – 2017

u v u t u H

u v s

H N i ng y th ng n m

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan công trình này là do tôi tự nghiên cứu, các kết quả nghiên cứu, khảo sát, các số liệu trong luận văn hoàn toàn chính xác, trung thực và có nguồn góc rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khác

Tác giả luận văn

Kaoxiong Nengma

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG BÁO CHÍ 9

1.1 Các khái niệm công cụ 9

1.2 Mối quan hệ giữa mạng xã hội – công chúng – báo chí 17

1.3 Vấn đề sử dụng mạng xã hội trong hoạt động báo chí tại Lào 27

Chương 2 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG CỦA BÁO LAOPOST 37

2.1 Giới thiệu về báo Laopost 37

2.2 Thực trạng tiếp cận báo Laopost qua mạng xã hội của công chúng 48

2.3 Phương thức sử dụng mạng xã hội 55

2.4 Đánh giá thành công và hạn chế trong việc sử dụng mạng xã hội của báo Laopost 65

Chương 3 NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG BÁO CHÍ 71

3.1 Bài toán chiến lược trong sử dụng mạng xã hội của báo chí Lào 71

3.2 Giải pháp 78

3.3 Kiến nghị 82

KẾT LUẬN 91

TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC 101

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Mức đ công chúng theo dõi tài khoản mạng xã h i của

Laopost 48 Biểu đồ 2.2: Mức đ công chúng đọc báo trên mạng xã h i của Laopost 49 Biểu đồ 2.3: Mức đ công chúng bắt đầu đọc báo Laopostsau khi sử dụng

mạng xã h i 49 Biểu đồ 2.4: H nh đ ng của công chúng khi tiếp cận vớithông tin báo chí 50 Biểu đồ 2.5: Mức đ công chúng chia sẻ bài viết của Laopost 51 Biểu đồ 2.6: Trang mạng xã h i hoạt đ ng hiệu quả nhất 52 Biều đồ 2.7: Lý do công chúng chia sẻ bài viết trên Fanpage của Laopost 52 Biểu đồ 2.8: Những điều công chúng thích nhất khi truy cập tài khoản mạng

xã h i của Laopost 53 Biểu đồ 2.9: N i dung thông tin trên mạng xã h i mà Laopost cần cải

thiện 54 Biểu đồ 2.10: Những điều Laopost cần cải thiện ở hình thức thông tin trên

mạng xã h i 54

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1: Trang Facebook của Laopost 43

Hình 2.2 Trang Google Plus Error! Bookmark not defined Hình 2.3: Trang Twitter 44

Hình 2.4: Trang Instagram 44

Hình 2.5: Trang Pinterest 44

Hình 2.6:Trang Myspace 45

Hình 2.7: Laopost đứng thứ hai websites có lượng truy cập cao nhất tại Lào đầu n m 47

Hình 2.8: Laopost giới thiệu về lịch phát sóng sự kiện cu c thi Cu c thi Miss Grand Lao trên trang Facebook 56

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào là một quốc gia có nền văn hóa truyền thống rất đa dạng, phong phú và tồn tại từ rất lâu đời Mặc dù trải qua nhiều giai đoạn lịch sử thăng trầm, song nhân dân của các bộ tộc Lào vẫn một lòng đoàn kết và tin vào Đảng, cùng chung một ý chí, quyết tâm xây dựng đất nước, đưa đất nước ngày một đi lên sánh vai cùng các nước trong khu vực và trên thế giới

Sau Đại hội IV của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (1986), đất nước Lào chính thức bước vào một giai đoạn xây dựng và phát triển mới, chuyển từ kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường theo định hướng

xã hội chủ nghĩa Quá trình này đã tác động đến tất cả các mặt của đời sống

xã hội, tạo ra sự thay đổi lớn trên nhiều phương diện, trong đó có lĩnh vực báo chí Sau 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, hệ thống báo chí của nước CHDCND Lào đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng cũng như chất lượng Sự cố gắng đó thể hiện vai trò to lớn của các cơ quan thông tấn báo chí

Ngày nay, dưới sự tác động mạnh mẽ của quá trình toàn cầu hóa, thông tin đến với người dân ngày càng phong phú, đa dạng và nhiều chiều Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhu cầu được cập nhật thông tin của công chúng ngày càng cao

Trong môi trường phát triển số hóa mạnh mẽ, truyền thông xã hội ngày càng chứng minh vai trò quan trọng trong mối quan hệ với báo chí cũng như công chúng Tại Lào, với sự bùng nổ của những mạng xã hội như Facebook, Instagram, Blog…, nhà báo dễ dàng tìm kiếm thêm nhiều thông tin cho bài viết, các tòa soạn sử dụng mạng xã hội để tăng lượng người xem, người tiếp cận với chính trang báo điện tử Nhiều tờ báo cũng đã nhờ những Fanpage

trên mạng xã hội để tăng đáng kể lượng bạn đọc tương tác, hay tạo thành cộng đồng người đọc quen thuộc Tuy nhiên, mạng xã hội cũng đem lại nhiều khó khăn cho báo chí khi trực tiếp cạnh tranh lượng người đọc do khả năng tương tác, lan truyền, tiếp cận với người dùng cao hơn Nhiều người có xu hướng đọc tin trên mạng xã hội thay vì tìm đến đọc báo Thêm

đó, nhiều phóng viên báo chí cũng đang quá lệ thuộc vào mạng xã hội, lấy

đề tài, thông tin từ mạng xã hội nhưng thiếu sự thẩm định, khiến nhiều khi báo chí lại bị chi phối quá lớn

Trong hệ thống báo chí Lào, báo Laopost có vị trí và vai trò đặc biệt

Từ khi đổi mới đến nay, báo Laopost không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm

vụ thông tin, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới các tầng lớp nhân dân, mà còn hoàn thành trách nhiệm là chiếc cầu nối, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân tới Đảng và Nhà nước, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Báo đã tích cực tuyên truyền những thành tựu đổi mới, khiến cho chất lượng thông tin ngày càng tốt hơn, hay hơn, hấp dẫn hơn và ngày càng trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu đối với công chúng

Mạng xã hội được báo Laopost sử dụng phổ biến trong hoạt động báo chí của tòa soạn và hoạt động tác nghiệp của phóng viên với chiến lược phát triển công chúng hiệu quả Đây là một tờ báo ứng dụng nhiều mạng xã hội nhất tại Lào hiện nay Thành lập năm 2013, chỉ sau 4 năm hoạt động, Laopost

đã trở thành “hiện tượng” khi xếp thứ nhất các báo điện tử và xếp thứ 2 các website có lượng truy cập cao nhất tại Lào hiện nay

Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả chọn đề tài “V ề sử dụng m ng

xã h i trong chi c phát triển công chúng c bá p st” làm luận

văn thạc sĩ báo chí Đây là một vấn đề có ý nghĩa cả trên phương diện lý luận

và thực tiễn của báo chí Lào nói chung và báo LaoPost nói riêng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Hiện nay, tại CHDCND Lào, các tài liệu nghiên cứu về lý luận báo chí nói chung còn hạn chế, đặc biệt là các tài liệu nghiên cứu về báo LaoPost

Tại Việt Nam, có nhiều công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa mạng xã hội với báo chí – truyền thông Cụ thể:

Đỗ Công Anh (Bộ Thông tin và Truyền thông) (2011) với đề tài khoa

học cấp Bộ “Nghiên cứu xu hướng phát triển mạng xã h i v đề xuất chính

sách định hướng phát triển mạng xã h i tại Việt Nam” đã tập trung nghiên

cứu hiện trạng phát triển mạng xã hội trên thế giới, tại Việt Nam và dự báo xu hướng phát triển của mạng xã hội trong thời gian tới

Sách chuyên khảo “Báo chí và mạng xã hội” của Đỗ Chí Nghĩa và Đinh Thị Thu Hằng (2014) đã chỉ ra đặc điểm, bản chất mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội là vừa tác động qua lại vừa tương tác, tận dụng lẫn nhau, đặc biệt là là tính cạnh tranh thể hiện rất mạnh: cạnh tranh về thông tin thời sự, cạnh tranh về tính công khai, nhiều chiều, hơn cả là tính tương tác Đối với báo chí, mạng xã hội là một trong những địa hạt không thể thiếu trong giai đoạn hiện nay, mạng xã hội cung cấp thông tin, đề tài một cách rộng rãi, hiệu quả, sát thực cho báo chí Mạng xã hội giúp thông tin báo chí được quảng bá rộng rãi thông qua các chia sẻ của các thành viên mạng xã hội Mạng xã hội cũng là một kênh phản biện thông tin của báo chí, kênh tương tác giữa báo chí và độc giả Bên cạnh đó, mạng xã hội còn tác động đến cách thức làm việc của nhà báo làm thay đổi quá trình làm báo truyền thống

Bàn về sự liên kết chặt chẽ giữa báo chí và mạng xã hội, Đinh Thị Thuý

Hằng (2015) trong bài báo khoa học Liên kết giữa báo chí và mạng xã h i (Tạp

chí Lý luận chính trị và truyền thông, số tháng 12/2015, Tr 31-33) đưa ra những đặc điểm quan trọng trong mối quan hệ giữa hai chủ thể trên Trong đó, tác giả nhấn mạnh những yếu tố mang đậm tính thực tiễn hiện nay

Huỳnh Văn Thông (2015) trong nghiên cứu “Nhận diện ảnh hưởng của

truyền thông xã h i đến báo chí Việt Nam” đã khẳng định sự bùng nổ của

truyền thông xã hội, tạo ra những ảnh hưởng đáng kể, thậm chí còn làm đảo lộn cảnh quan báo chí và biến dạng diện mạo báo chí Việt Nam

Trong thời gian qua, nhiều hội thảo về mạng xã hội được tổ chức với các quy mô khác nhau, thể hiện vai trò quan trọng của mạng xã hội trong sự phát triển chung của xã hội Một số hội thảo tiêu biểu:

- Hội thảo “Mạng xã h i v b o chí” do Bộ Thông tin và Truyền thông

cùng Đại sứ quán Thuỵ Điển phối hợp tổ chức ngày 28, 29/10/2011 tại Huế

đã đưa ra vấn đề, phân tích tác động của mạng xã hội đến báo chí và đề xuất ý kiến về trách nhiệm của nhà báo, cơ quan báo chí

- Hội thảo “T c đ ng của truyền thông xã h i lên tác nghiệp b o chí”

do Trung tâm nghiên cứu truyền thông phát triển (RED) thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức ngày 24/12/2011 Các tham luận đều khẳng định mạng xã hội đã trở thành một công cụ đắc lực cho nghề báo bên cạnh các kỹ năng tác nghiệp truyền thống Tuy nhiên, các tham luận cũng lưu ý báo chí khi tiếp cận tin tức trên truyền thông xã hội cần lựa chọn và kiểm chứng để chính thống hoá thông tin

- Hội thảo “Khai th c mạng xã h i phục vụ công tác thông tin b o chí”

được tổ chức ngày 18/6/2013 tại Hà Nội giới thiệu một số kỹ năng khai thác hiệu quả nguồn thông tin phong phú từ các mạng xã hội và tạo cơ hội để các cơ quan báo chí trong nước và nước ngoài trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau

- Hội thảo “Tương t c giữa báo chí và mạng xã h i” do Hội Nhà báo

Việt Nam phối hợp với Văn phòng đại diện Quỹ tài trợ Konrad Adenauer

Stiftung (Đức) tại Việt Nam tổ chức ngày 13/5/2015 Các nhà quản lý báo chí

của Việt Nam, đại diện các cơ quan báo chí – truyền thông, các tổ chức, các nhà báo… đã cùng trao đổi, phân tích các vấn đề liên quan đến nhà báo sử dụng mạng xã hội như thế nào trong quá trình tác nghiệp, đạo đức nhà báo và

cách giải quyết thách thức tại cơ quan báo chí của mình… cần có nhìn nhận

và hiểu biết về mạng xã hội trong xu thế phát triển công nghệ mạnh mẽ

- Hội thảo khoa học : “Mạng xã hội trong bối cảnh phát triển xã hội thông tin ở Việt Nam” thuộc đề tài cấp Nhà nước KX.01.10/16-20, tổ chức ngày 24/10/2017 tại Học viện Báo chí – Tuyên truyền đã đưa ra những vấn đề: công tác quản lý báo chí bằng pháp luật trong bối cảnh phát triển truyền thông xã hội, một số vấn đề về quản lý thông tin trên mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay từ góc nhìn pháp lý và đạo đức; góc nhìn an ninh…

Rất nhiều khóa luận, luận văn về đề tài mạng xã hội đã được nghiên cứu

thành công thời gian qua như: “T c đ ng của mạng xã h i đối với báo mạng điện

tử ở nước ta hiện nay” của Nguyễn Thị Cẩm Nhung (2011); “Chia sẻ thông tin trên mạng xã h i Việt Nam và ảnh hưởng của nó với sự phát triển của báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Thị Thương (2011); “Sự tương t c giữa truyền thông xã h i và báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay” của Chu Vân Anh

(2012); “T c đ ng của mạng xã h i đến việc xử lý thông tin của báo mạng điện tử

Việt Nam hiện nay” của Dương Nam Hoàng (2013); “T c đ ng của báo mạng điện tử đối với mạng xã h i” của Nguyễn Thị Huyền Trang (2016)…

Nghiên cứu về chiến lược phát triển công chúng báo chí, Nguyễn Thị

Bích Yến (2017) trong luận án tiến sĩ báo chí học Chiến lược và giải pháp

phát triển công chúng thị trường báo Wiener Zeitung (C ng hòa Áo), đã

nghiên cứu, phân tích 11 chiến lược và giải pháp phát triển công chúng thị

trường báo Wiener Zeitung (2010-2016), 12 chiến lược và giải pháp phát triển

công chúng thị trường/khách hàng APA (2010-2018), 6 chiến lược và giải pháp phát triển công chúng thị trường/khách hàng ORF (2010 – 2020), nhằm làm sáng tỏ mục đích, phương thức tiến hành, ý nghĩa xuất sắc của các nhóm chiến lược và giải pháp mà ba đơn vị đã lựa chọn

Tuy nhiên, các tài liệu trên đều đề cập chủ yếu đến mạng xã hội của thế giới nói chung, của Việt Nam nói riêng, chưa có công trình đề cập đến góc độ

nghiên cứu mạng xã hội của Lào và báo Lao Post Do vậy, tác giả nghiên cứu đề

tài “Vấn đề sử dụng mạng xã h i trong chiến lược phát triển công chúng của báo

Laopost” là hoàn toàn mới, không trùng lặp với các công trình đã được công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

3.2 Nhi m vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận – thực tiễn cơ bản về sử dụng mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, những thành công và hạn chế trong vấn đề sử dụng mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo Laopost

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng mạng xã hội trong vấn đề phát triển công chúng của báo chí Laopost nói riêng và báo chí Lào nói chung

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đố t ng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề sử dụng mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo Laopost

4.2 Ph m vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu báo Laopost và

công chúng báo Laopost

Phạm vi thời gian: từ tháng 01/2016 đến tháng 6/2017

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý lu n

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin; quan điểm, tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước Việt Nam và CHDCND Lào về báo chí – truyền thông, về mạng xã hội cũng như hệ thống

lý luận về báo chí – truyền thông

5.2 P ơ p áp ê ứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở các phương pháp chủ yếu sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: tiếp cận các giáo trình, tài liệu để đúc kết ra những vấn đề cơ bản về lý luận cũng như thực tiễn báo chí – truyền thong

- Phương pháp phân tích nội dung thông điệp: khảo sát nội dung, hình thức thông tin báo chí qua mạng xã hội của báo Laopost năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017

- Phương pháp phỏng vấn anket: khảo sát công chúng đang tham gia fanpage của báo Laopost bằng hình thức gửi phiếu qua tin nhắn mạng xã hội Tác giả đã gửi 480 phiếu tương ứng tỷ lệ công chúng của mỗi tài khoản (facebook 110 phiếu, google+ 100 phiếu, twitter 90 phiếu, Instagram 80 phiếu, Myspace và Pinterest mỗi tài khoản 50 phiếu) Số phiếu thu về được 191

+ Công chúng thường xuyên theo dõi Laopost: 5 người

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý ý u n

- Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên về vấn đề sử dụng mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo Laopost

- Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến mạng xã hội, chiến lược phát triển công chúng, đến báo chí Lào nói chung và báo Laopost nói riêng

6.2 Ý t ực tiễn

- Luận văn cung cấp kết quả khảo sát, đánh giá, giải pháp cụ thể để các cấp lãnh đạo quản lý có chủ trương, chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng mạng xã hội phát triển công chúng cho báo chí Lào cũng như báo Laopost

- Luận văn là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu báo chí nói chung, báo chí ở nước CHDCND Lào nói riêng, nhất là đối với báo Laopost Đồng thời, luận văn còn là tài liệu tham khảo phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ báo chí của Lào

7 Kết cấu của luận văn

Trong luận văn, ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính, luận văn bao gồm 3 chương

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG BÁO CHÍ

1.1 Các khái niệm công cụ

Theo Giáo sư Nicole B Ellison - Khoa Nghiên cứu Thông tin - Truyền thông đại học Bang Michigan (Mỹ), mạng xã hội là những dịch vụ trên nền tảng web cho phép các cá nhân: (1) xây dựng hồ sơ thông tin công khai (hoặc bán công khai) bên trong một hệ thống giới hạn, (2) kết nối với những người sử dụng khác để chia sẻ điều gì đó, (3) thấy được các kết nối của mình và các hoạt động mà những người sử dụng mạng xã hội kết nối với mình thực hiện Hình thức kết nối cụ thể có sự khác biệt nhất định giữa các website mạng xã hội khác nhau

Trong khoản 22 điều 3 chương 1 Nghị định 72/2013/NĐ-CP về việc quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng có ghi rõ:

"Mạng xã h i (social network) l hệ thống thông tin cung cấp cho c ng đồng người sử dụng mạng c c dịch vụ lưu trữ cung cấp sử dụng tìm kiếm chia sẻ

v trao đổi thông tin với nhau bao gồm dịch vụ tạo trang thông tin điện tử c nhân diễn đ n (forum) trò chuyện (chat) trực tuyến chia sẻ âm thanh hình ảnh v c c hình thức dịch vụ tương tự kh c"

Các nhà khoa học tại Việt Nam có nhiều cách tiếp cận về thuật ngữ

này Đỗ Chí Nghĩa, Đinh Thị Thu Hằng đưa ra quan điểm: “Mạng xã h i

đó l m t xã h i ảo với hai th nh tố chính tạo nên đó l c c th nh viên v liên kết giữa c c th nh viên đó Mạng xã h i l dịch vụ Internet cho phép kết nối c c th nh viên cùng sở thích không phân biệt không gian v thời gian” [28, tr.8]

Chúng tôi tiếp cận khái niệm mạng xã hội với cách hiểu thông dụng như sau:

- Mạng xã h i l đại diện tiêu biểu của web , 3.0, 4.0 mô phỏng c c

mối quan hệ trong xã h i thực

- Mạng xã h i giúp tạo dựng bản sắc riêng cho mỗi th nh viên v kết

nối họ m không phân biệt thời gian v không gian th nh m t c ng đồng trực tuyến Sự kết nối n y được thực hiện thông qua c c tính n ng như kết bạn trò chuyện trực tuyến (chat) email chia sẻ đường link click nhằm phục vụ những yêu cầu chung v những gi trị của xã h i

1.1.1.2 Đặc điểm

- Tính liên kết c ng đồng

Nhắc đến đặc điểm của mạng xã hội, yếu tố đầu tiên và dễ nhận thấy nhất chính là tính liên kết hay khả năng liên kết cộng đồng Có thể xem liên kết chính là mục đích đầu tiên và rõ ràng nhất khi mạng xã hội được con người phát minh Sự liên kết giữa các thành viên mạng xã hội tạo thành một cộng đồng mạng với số thành viên đông đảo, vượt qua cả giới hạn về không gian và thời gian của đời sống thực Tính liên kết của mạng xã hội cũng nâng cao sự hiểu biết về cộng đồng trong mỗi cá nhân

- Tính đa phương tiện

Cũng giống như báo điện tử, mạng xã hội có sự kết hợp chặt chẽ, trở thành tập hợp của nhiều phương tiện truyền thông khác nhau bao gồm chữ viết, hình ảnh tĩnh, hình ảnh động, audio, video, màu sắc, đồ họa, hình

khối… Được xây dựng trên nền tảng web 2.0, 3.0, 4.0 nên mạng xã hội còn sở hữu rất nhiều tiện ích như chia sẻ/gửi hình ảnh, chat, chat voice, chia sẻ bài hát, bộ phim, đường link, gửi tập tin Có thể nói, tính đa phương tiện của mạng xã hội hoàn toàn không hề thua kém bất cứ tờ báo điện tử nào, thậm chí là vượt trội

- Khả n ng tương t c cao

Mạng xã hội kết nối mọi người với nhau Hơn thế nữa, mạng xã hội được thiết kế để những thành viên đã kết nối có thể tương tác với nhau một cách tức thì và liên tục Thông tin đi và đến giữa các tài khoản mạng xã hội diễn ra nhanh chóng Các thao tác để thành viên mạng xã hội có thể tương tác lẫn nhau như share, comment, like, tweet, retweet… cũng được thực hiện dễ dàng Sự tương tác diễn ra theo nhiều hướng: giữa người đăng thông tin và người nhận thông tin; giữa những người cùng nhận thông tin; giữa người đăng

và người bổ sung thêm thông tin Rào cản về mặt không gian và thời gian không còn nghĩa lý với nền tảng này

- Khả n ng lưu giữ v truyền tải lượng thông tin khổng lồ

Mạng xã hội ra đời và phát triển để đáp ứng nhu cầu được chia sẻ và bộc lộ bản thân của chính người sử dụng Với lượng thành viên đông đảo và phương thức truy cập cũng như đăng tải dễ dàng, mạng xã hội nhanh chóng trở thành một kho thông tin khổng lồ do chính người sử dụng xây dựng nên Thông tin được một cá nhân đăng tải, sau đó các cá nhân khác tiếp tục luận bàn và chia sẻ tới bạn bè, người quen… bởi vậy đã tạo thành dòng chảy thông tin liên tục và đầy ắp

- Khả n ng lan tỏa r ng lớn

Khả năng lan tỏa rộng lớn của mạng xã hội được thể hiện ở hai khía cạnh Thứ nhất, đó là sự lan tỏa về thông tin và thứ hai, đó là sự lan tỏa về mặt cảm xúc (thậm chí dẫn tới sự lan tỏa - ảnh hưởng về nhận thức, thái

độ và hành vi)

1.1.2 Công chúng, công chúng báo chí, ô ú x

1.1.2.1 Công chúng

Công chúng với nghĩa là một danh từ để chỉ một tập hợp xã hội được cấu thành một cách phức tạp bởi nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, mỗi người đều đang sống trong những mạng lưới xã hội và những mối quan hệ xã hội nhất định Khi nghiên cứu về công chúng của một phương tiện thông tin đại chúng, không thể tách rời những độc giả hay khán giả ra khỏi môi trường sống của họ, mà ngược lại, phải đặt họ vào trong các hoàn cảnh sống cũng như các mối quan hệ xã hội của họ

Trong truyền thông: "Công chúng nói chung có thể được hiểu l những

người tiếp nhận v được c c sản phẩm b o chí t c đ ng hoặc hướng v o để

t c đ ng" [10, tr.95] Đây là một thực thể rất phức tạp bao gồm nhiều nhóm,

nhiều giới, nhiều tầng lớp và giai cấp xã hội khác nhau

1.1.2.2 Công chúng báo chí

Có nhiều cách tiếp cận định nghĩa về công chúng báo chí Về cơ bản, các nhà khoa học cho rằng công chúng báo chí là những người tiếp nhận, sử dụng thông tin của báo chí, đồng thời cũng tham gia diễn đàn, bình luận và phản hồi các thông tin, sản phẩm báo chí Theo Nguyễn Văn

Dững, “Công chúng b o chí có thể được hiểu l quần thể dân cư hay

nhóm đối tượng m b o chí gây ảnh hưởng hoặc hướng v o để gây ảnh hưởng” [9, tr.139]

Chúng tôi tiếp cận theo góc độ sau: Công chúng b o chí l đối

tượng mà báo chí (bao gồm báo in, truyền hình, phát thanh, báo mạng, báo chí trên thiết bị di đ ng) hướng v o để tác đ ng, nhằm lôi kéo, thu phục họ vào phạm vi ảnh hưởng của mình Đồng thời, công chúng còn tương t c trở lại, tham gia vào quá trình sáng tạo tác phẩm phát tán thông tin, giám sát, quyết định vai trò, vị thế xã h i của sản phẩm báo chí

- truyền thông

1.1.2.3 Công chúng mạng xã h i

Trong thời kỳ toàn cầu hóa hiện nay, công chúng mạng xã hội được mở rộng đối với tất cả đối tượng, phạm vi địa lý, đặc điểm nhân khẩu học… Trong mối quan hệ với báo chí, công chúng mạng xã hội có một bộ phận chỉ

sử dụng mạng xã hội để với mục đích, hoạt động cá nhân như chia sẻ ảnh, status, theo dõi và bình luận bạn bè… Tuy nhiên, hầu hết công chúng khi tham gia mạng xã hội đều đọc/xem thông tin được dẫn link từ báo chí Bởi vậy, công chúng mạng xã hội về cơ bản vẫn đồng thời là công chúng báo chí, nhưng có sự khác biệt về phương tiện, hình thức sử dụng, kênh chuyển tải, mục đích tiếp nhận

Công chúng đọc báo trên mạng xã hội có những đặc điểm như sau:

- Không có nhu cầu, điều kiện tiếp nhận báo chí qua các loại hình

báo chí

Khi con người có quá nhiều mối quan tâm trong một môi trường xã hội năng động, xã hội mở như hiện nay thì việc tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí… là tối cần thiết Cách phân phối báo chí hoặc sắp đặt các chương trình phát thanh và truyền hình khiến cho công chúng không được lựa chọn, cảm thấy bị áp đặt và phụ thuộc Không nhiều người có đủ thời gian để đọc toàn

bộ nội dung của một tờ báo, cũng không thể liên tục theo dõi các thông tin mình cần trên sóng phát thanh hay truyền hình

Hơn thế nữa, chúng ta đang sống trong thời kỳ bùng nổ thông tin, nhu cầu tiếp nhận thông tin của con người ngày càng đòi hỏi cao hơn Bên cạnh chất lượng thông tin chân thực, hình thức thông tin, công chúng đòi hòi những thông tin đó phải được cập nhật nhanh nhạy nhất, kịp thời nhất

- Muốn cập nhật thông tin nhiều nhất trong khoảng thời gian

nhanh nhất

Mạng xã hội giúp công chúng phân loại, chọn lọc thông tin, có thể nhanh chóng lựa chọn đâu là thông tin mình cần, đâu là thông tin không cần

thiết để bỏ qua Tất cả những thông tin, vấn đề được dư luận xã hội quan tâm đều được đưa lên mạng và nhiều vấn đề được xuất phát từ mạng xã hội

- Có trình đ nhất định về công nghệ

Mạng xã hội là một loại hình truyền thông mới, mang những đặc điểm riêng khác biệt so với các loại hình truyền thống Đó là tính hiện đại với những ứng dụng kỹ thuật và phương tiện thông tin tiên tiến… Chính sự khác biệt này mà đối tượng công chúng cũng mang những nét đặc thù khác biệt so với đối tượng công chúng của các loại hình truyền thống

- Có nhu cầu cao trong việc chia sẻ trao đổi thông tin

Vì nhiều lý do khách quan, chủ quan khác nhau, ngày nay con người ít

có thời gian để nói chuyện trực tiếp, trao đổi, chia sẻ thông tin hay một vấn đề cùng quan tâm Việc chia sẻ, trao đổi thông tin qua các công cụ trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến và được nhiều người yêu thích

1.1.3 C p át tr ể ô ú báo chí

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ cũng như các mạng xã hội đã và đang buộc các cơ quan báo chí phải định hình lại hoạt động của mình Sự phát triển của mạng xã hội là kết quả của việc người Internet di chuyển sang các thiết bị di động để dễ chơi và dễ truy cập mọi lúc mọi nơi Chỉ trong vòng 2 năm (kể từ đầu năm 2015), mạng xã hội đã làm thay đổi cán cân quyền lực giữa các cơ quan báo chí và các nền tảng phát hành nội dung thông tin với 1,7 tỷ người sử dụng mỗi tháng trên toàn cầu Facebook

đã được coi là một “tờ báo lớn nhất trên thế giới”, nói cách khác là một nguồn tin lớn nhất

Theo kết quả khảo sát gần đây của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford với sự tham gia của 44% người trên 26 quốc gia cho biết: họ coi Facebook là nguồn tin chủ yếu, tỷ lệ cho báo tụt xuống mức thê thảm là 24%, các nền tảng thuộc sở hữu của Facebook – bao gồm cả Instagram, Messenger và Whatsapp – tiếp cận tới 86% người dùng Internet

trong độ tuổi từ 16 đến 64 tuổi tại 33 quốc gia trong khảo sát của GlobalWebinbox

Với những lợi thế và cơ hội như vậy, báo chí hiện nay đang có xu

hướng phát triển công chúng với “chiến lược social” Nhiều cơ quan báo chí

tạo Fanpage rồi đăng tải thông tin đếu đặn mỗi ngày với hy vọng xây dựng đội ngũ công chúng trung thành

Thực tế cho thấy có 3 chiến lược phát triển công chúng nổi bật sau đây [39]:

1.1.3.1 Chiến lược kênh đa n ng ưu tiên cho việc t ng trưởng về tiêu thụ n i dung

Đây là chiến lược hiệu quả cho những cơ quan báo chí không quá chú trọng vào việc kiếm tiền từ quảng cáo, ví dụ như BBC có nguồn kinh phí từ thu phí người dùng, tiền thuế hoặc quyên góp tài chính; các tổ chức phi lợi nhuận muốn tương tác với công chúng thông qua các nội dung tin tức như Greenpeace

Chiến lược này cũng có hiệu quả đối với những cơ quan báo chí muốn đưa nội dung thông tin vươn xa ngoài công chúng trong nước hoặc địa phương, muốn mở rộng đối tượng công chúng trẻ hoặc công chúng toàn cầu Một số đơn vị không cần phải kiếm tiền trong thời gian ngắn hạn vì họ đã có nguồn thu từ nơi khác, chẳng hạn như CNN

có nguồn thu từ Truyền hình Cáp Nhiều hãng tin chuyên về digital mới ra đời như Buzzfeed hoặc vice cũng đang tranh thủ tăng mức độ phủ sóng thông qua truyền thông xã hội bởi mục tiêu của họ có thể là

về quy mô để một ngày nào đó sẽ bán công ty đi

Những cơ quan báo chí – truyền thông xây dựng mô hình kinh doanh thương mại điện tử lớn như các trang rao vặt có thể cũng tích cực đi theo chiến lược phát hành nội dung thông tin trên nền tảng truyền thông xã hội bởi về cơ bản thì họ dùng tin tức để dẫn dụ truy

cập và kiếm lợi từ hoạt động kinh doanh [35,tr,8]

1.1.3.2 Chiến lược tạo dựng quan hệ sẽ ưu tiên kiểm soát dữ liệu về người dùng hơn l t ng trưởng

Có rất nhiều tờ báo muốn nắm chắc mối quan hệ trực tiếp với độc giả của mình, muốn thu thập dữ liệu riêng chứ không phải là những thông tin ít ỏi từ các mạng xã hội, hoặc thu phí người dùng Trong trường hợp này, họ sẽ chỉ coi là nền tảng truyền thông xã hội như là các kênh Marketing mà thôi Tờ New York Time và Wall Street Journal là những tập đoàn truyền thông như thế Họ đã có những hoạt động kinh doanh thu phí vô cùng hiệu quả nên chẳng dại

gì làm ảnh hưởng đến nguồn thu đó bằng việc dâng nội dung cho kẻ khác Có thể họ vẫn muốn bắt tay với các nền tảng truyền thông xã hội nhưng theo cách rất chiến lược, chia sẻ nội dung đến mức nào hoặc nhằm đến đối tượng nào là điều cần nhắc kỹ Có thể họ cũng nhằm đến mục tiêu biến những người dùng trên mạng xã hội thành người trả phí đọc báo sau này chứ không cần có lượng like nhiều

Cũng có những cơ quan báo chí –truyền thông không thấy có khả năng tăng mức độ phủ sóng bởi họ nhằm đến thị trường ngách hoặc tập trung vào địa phương của mình, hoặc có những tờ báo đã duy trì được lượng truy cập trực tiếp quá tốt Chẳng hạn như Russmedia của Áo, chủ sở hữu trang VOL.at, cũng sử dụng truyền thông xã hội cho hoạt động tác nghiệp social journalism chứ không phát hành nội dung thông tin trên các nền tảng đó [34,tr.9]

1.1.3.3 Chiến lược thử nghiệm

Đây là giải pháp dành cho những cơ quan báo chí chưa đề ra được những chiến lược rõ ràng Họ sẽ thử nghiệm với quy mô nhỏ,

ví dụ đăng một số bài lên Facebook để theo dõi hiệu quả hoặc kiểm tra xem hệ thống Facebook Audience Network có mang lại hiệu quả

tốt không

Mỗi cơ quan báo chí phải xác định được chiến lược tổng thể của mình để có chiến lược phù hợp Chiến lược dựa trên những câu hỏi vô cùng quan trọng mà mỗi cơ quan báo chí có câu trả lời khác

nhau: Cơ quan b o chí – truyền thông muốn và có thể đóng vai trò gì

trong chuỗi giá trị thông tin? Họ chỉ muốn l đơn vị sáng tạo n i dung hay muốn nắm cả n i dung thông tin lẫn công chúng? Họ có lợi thế cạnh tranh gì so với các nền tảng truyền thông xã h i? Họ thực sự có giá trị gì được coi l đ c đ o?

Nhưng dù thế nào đi nữa, báo chí chính thống chạy theo và chạy đua với truyền thông xã hội chắc chắn là sai lầm Nhà báo Meredith Artley của CNN nhấn mạnh tại hội nghị cấp cao mạng lưới

các tổng biên tập toàn cầu (GEN) vào tháng 6/2016 rằng: “Đúng l

có những thuật toán trên Facebook và các nền tảng truyền thông xã

h i khác Chúng ta không kiểm so t được chúng nhưng chúng ta kiểm so t được những bài báo mà chúng ta viết ra, cách thức chúng

ta thực hiện chúng ta cũng kiểm soát vị trí và thời điểm chúng ta

đ ng tải những b i b o đó” [34,tr.11]

Theo Nguyễn Thị Bích Yến, lý thuyết chiến lược của Michael Porter

đã chỉ ra rằng: “M t chiến lược cần thực hiện ít nhất trong 3 n m mới có ý

nghĩa Đó l thời gian để mọi người thành thạo để phát triển công nghệ để khách hàng hiểu bạn là ai, bạn làm gì” [33]

1.2 Mối quan hệ giữa mạng xã hội – công chúng – báo chí

Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được

cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn Với việc ra đời báo mạng điện tử, thông tin báo chí giờ đây được đẩy lên mạng không phải hàng ngày mà hàng giờ, hàng

phút Công nghệ hiện đại, cộng với những tiện tích của Internet đã giúp

“xuất bản” báo rất nhanh chóng, giảm bớt nhiều quy trình xử lý quá phức tạp do rào cản của các yếu tố kĩ thuật Tuy nhiên, sự xuất hiện của mạng

xã hội đã tạo ra những điều kiện thuận lợi và thách thức đối với báo chí Với lợi thế của nó, mạng xã hội vừa là mảnh đất màu mỡ cho báo chí, cung cấp nội dung, đồng thời những thông tin nhanh nhạy, phong phú, rộng lớn giúp báo chí tìm đến sự thật của thông tin khi tác nghiệp Vấn đề tận dụng sức mạnh của mạng xã hội để thúc đẩy năng lực của báo chí trong việc thông tin nhanh nhạy, đa chiều, thiết thực tới công chúng đã được đặt ra Nhưng để tận dụng tốt, trước hết chúng ta cần nhận thức bản chất mối quan hệ này

Chúng tôi khái quát mối quan hệ này theo góc độ nhìn nhận từ mạng xã hội tham chiếu tới báo chí và công chúng:

1.2.1 M ng xã h i cung c p thông tin m t cách r ng rãi, hi u quả, sát thực cho báo chí, sát với nhu cầu, th hi u công chúng

Thông tin trên mạng xã hội là một nguồn đề tài phong phú cho báo chí Mạng xã hội là nơi mọi người thoải mái chia sẻ các thông tin trong đời sống Nhiều thông tin, sự kiện, dữ liệu cá nhân được cập nhật thường xuyên và liên tục trên mạng xã hội Với mạng xã hội chỉ cần mỗi người có một chiếc điện thoại thông minh họ có thể hoàn toàn trở thành người đưa tin

Thông tin trên mạng xã hội nhìn chung có những ưu điểm sau:

- Thông tin đa dạng và cập nhật nhanh chóng, thông tin rất phong phú, nhiều chiều, mang đủ các sắc thái khác nhau cả tích cực lẫn tiêu cực

- Thông tin trên mạng xã hội có tình lan truyền tức thì và rộng rãi Chỉ với chiếc điện thoại thông minh hoặc những thiết bị kết nối được với Internet thì người dùng có thể đưa thông tin trực tuyến một cách nhanh chóng thông qua các tài khoản mạng xã hội

- Thông tin trên mạng xã hội mang tính tương tác cao Bản chất mạng

xã hội là nơi chia sẻ, trao đổi, bàn luận thông tin giữa các cá nhân Họ thể hiện quan điểm, cảm xúc, thái độ của mình trước các thông tin được chia sẻ Họ tạo thành những cuộc bàn luận thông tin về thông tin theo cấp độ càng lúc càng mở rộng và phong phú hơn với ý kiến của nhiều người

Với những ưu điểm như vậy, nhiều nhà báo đã phát hiện những vấn đề nóng, các góc độ đang được dư luận chú ý, từ đó triển khai đề tài cho tác phẩm báo chí của mình để đáp ứng nhu cầu của công chúng

Những thông tin trên mạng xã hội là những gợi ý, đầu mối giúp các nhà báo nhận diện, phát hiện những vấn đề bức xúc đang diễn ra Những phản ánh của cư dân mạng là những dấu hiệu, bằng chứng cho thấy những vấn đề đang tồn tại trong đời sống Nhà báo phải thẩm định độ chính xác, tìm hiểu mức độ của vấn đề rồi sử dụng cho những tác phẩm báo chí của mình

Thông tin trên báo chí là những thông tin phong phú, đa dạng ít khi bị giới hạn trong một khuôn khổ nhất định nên tạo điều kiện cho báo chí tiếp cận thông tin một cách nhanh nhất Trên mạng xã hội còn có các nhóm, các hội cùng chung sở thích v.v… Khi có một sự việc nào đó xảy ra, nhà báo cũng có thể thu thập thông tin bằng cách vào nhóm hoặc hỏi các thành viên trong nhóm để lấy được thông tin nhanh, chân thật khi chưa có điều kiện tiếp xúc với hiện thực nơi xảy ra sự việc

Hơn nữa, khi có một vấn đề nào đó xảy ra và được phản ánh trên báo chí, rồi được đăng tải lên mạng xã hội và ngay lập tức sẽ nhận được các phản hồi phong phú từ công chúng Những ý kiến có thể chưa thực sự chính xác và đúng nhưng có ý nghĩa rất nhiều Cùng với đó, nhà báo có thể lắng nghe những ý kiến, những bình luận, tranh luận trên mạng xã hội, từ

đó mở rộng đào sâu vào vấn đề, làm cho bài báo có sức thuyết phục hơn rất nhiều Nhà báo cũng có thể nhờ đó mà biết được mình có thể tiếp tục viết

ra sao, như thế nào

1.2.2 M ng xã h i giúp thông t bá í c quảng bá r ng rãi

n công chúng

Mạng xã hội có nhiều chức năng được công chúng đặc biệt ưu thích

sử dụng như Chat, E-mail, Chiếu phim ảnh, Voice chat, chia sẻ….Thông qua các tính năng đó, mạng xã hội tạo ra nguồn thông tin phong phú, đa dạng và không gian chia sẻ rộng rãi Khi một người chia sẻ thông tin cho một vài người khác, những người khác lại tiếp tục chia sẻ với những người khác nữa, cứ như vậy, thông tin chẳng mấy chốc mà được lan tỏa rộng khắp theo cơ chế muôn vòng tròn lan tỏa Khi truyền tải, chia sẻ thông tin trên báo chí, mạng xã hội cũng sử dụng cách thức tương tự Vậy, thông tin trên báo chí sẽ được chia sẻ, biết đến theo cấp độ rộng lớn một cách nhanh chóng

Báo chí sử dụng mạng xã hội để quảng bá thông tin, tăng lượng độc giả cho tờ báo, lan truyền những thông tin cần thiết, hữu ích cho cộng đồng mạng, giúp công chúng nắm bắt thông tin và có ững xử phù hợp và kịp thời

Hiện nay, rất nhiều tờ báo tranh thủ sự rộng lớn, phổ biến của mạng xã hội đã sử dụng hình thức này để truyền thông tin Ví dụ, hầu hết các tờ báo đều lập ra Fanpage trên trang mạng xã hội Họ thường xuyên cập nhật thông tin nóng nhất theo từng phút từng giờ Chính vì vậy, ban đầu có thể độc giarsex không quan tâm hoặc không đọc báo đó nhiều nhưng khi lướt qua Facebook, họ bắt gặp những thông tin với lời chú thích gây tò mò và sẽ đi vào tìm hiểu thông tin đó Một thông tin có hang chục nghìn người like cũng tương đương gần 100% số người đó đọc được thông tin, chưa kể họ còn chia

sẻ thông tin trên trang riêng của mình Bất luận là thông tin tích cực hay tiêu cực, phản cảm, khi đã được chia sẻ trên mạng xã hội cũng được một nhóm người nhất định quan tâm, từ đó lan tỏa rộng rãi hơn Điều đó cơ nghĩa là mạng xã hội giúp tờ báo tăng thêm lượng xem, tăng thêm lượng độc giả và bài viết cũng trở nên nổi bật hơn

Trước đây, khi chưa có mạng xã hội, mỗi bài viết chỉ được những độc giả trung thành thường xuyên lui tới, theo dõi, truy cập thẳng vào trang báo để đọc thì sau khi tận dụng sức lan tỏa của mạng xã hội, chỉ việc dẫn link là đã

có thêm những độc giả khác trên mạng xã hội Họ có thể không truy cập thẳng vào trang báo mà vẫn có thể nắm được vấn đề nào đang nổi bật, đang

có sức nóng trong xã hội

Thông qua sự quảng bá của mạng xã hội, những thông tin báo chí đến được với công chúng so với việc chỉ đơn thuần đăng tải trên trang báo chính thức của tờ báo Bài báo được chia sẻ link trên các trang mạng xã hội thường được quan tâm hơn so với bài báo khác, khi cập nhật, lan truyền trên mạng xã hội sẽ tạo ra sức lan tỏa rộng lớn hơn rất nhiều lần so với việc nó được phát hành trên các sạp báo Hay nói cách khác, mạng xã hội là phương tiện giúp cho bài báo đến gần hơn với độc giả và một phạm vi rộng hơn và tăng cường sức tác động tới công chúng

Mặt khác, có thể thấy, mạng xã hội là một xã hội thu nhỏ mà bất kỳ hành động nào của con người cũng có thể được mọi người chú ý Vậy, dùng mạng xã hội để quảng bá, lan truyền những thông tin một cách khôn ngoan để nhà báo đưa tin và uy tín của bản than cũng như tờ báo của mình đến gần gũi hơn với người đọc Các nhà báo cũng tích cực chia sẻ những link bài viết hay trên trang cá nhân của mình, thông qua những quan điểm của nhà báo về bài viết, họ có thể xây dựng cho mình một thương hiệu, một phong cách và uy tín riêng đối với công chúng

1.2.3 M ng xã h à ê t ơ tá ữa báo chí với công chúng

Tương tác là sự tác động qua lại, sự ảnh hưởng lẫn nhau giữa những sự vật, sự việc bằng nhiều hình thức Trong lĩnh vực báo chí – truyền thông, tương tác được hiểu là sự tác động qua lại hai chiều cơ quan báo chí, tác giả với công chúng

Trước đây, khi chưa có sự bủng nổ của mạng xã hội, cơ quan báo chí

và phóng viên chỉ có thể nắm bắt dư luận qua thư bạn đọc hoặc sự phản hồi

trực tiếp của công chúng Tuy nhiên sự phản hồi của công chúng đến với cơ quan báo chí và phóng viên thường rất yếu ớt, chậm chạp và đôi khi chỉ có tính chất cá nhân, rất khó để các nhà báo và cơ quan báo chí nắm bắt được dư luận của đông đảo công chúng Bởi vậy, cách làm báo truyền thống thiên về một chiều, thông thường các cơ quan báo chí và nhà báo là người nắm quyền chủ động cung cấp thông tin cho độc giả nhưng lại ít nắm được sự mong muốn được chia sẻ, được đối thoại của công chúng

Hiện nay, với sự phát triển của mạng xã hội, mọi người đều có thể tạo

ra là lan truyền thông tin, chia sẻ, để được cùng nhiều người trao đổi, bình luận, thậm chí muốn tạo nên dư luận xã hội Nhà báo thay vì là người chỉ chuyên cung cấp thông tin, giờ họ có điều kiện để có thể tiếp cận gần hơn với công chúng bằng việc đối thoại, trao đổi với công chúng thông qua mạng xã hội, từ đó các nhà báo có thể sử dụng tư liệu từ các mạng xã hội Khi đứng trước những luồng dư luận mạnh mẽ của độc giả trên các trang mạng xã hội, nhà báo, cơ quan báo chí sẽ phải cân nhắc về ý nghĩa của việc mình cung cấp thông tin, nên hay không nên cung cấp những thông tin đó

Mạng xã hội là môi trường cung cấp, truyền bá và tương tác thông tin, Phóng viên báo chí là cư dân mạng xã hội sẽ có điều kiện nắm bắt, cập nhật thông tin; tòa soạn tương tác để nắm bắt dư luận Chính vì thế, các nhà báo thường lập tài khoản, các cơ quan báo chí lập các diễn đàn trên các mạng xã hội để rút ngắn khoảng cách với công chúng Điển hình là việc lập Fanpage trên mạng xã hội Facebook, Twitter…v.v

Các trang này không chỉ là nơi lan truyền thông tin mà còn trao đổi với công chúng để nắm bắt được nhu cầu, mong muốn của họ Việc này rất có ích cho các nhà báo, cho toàn soạn trong việc xây dựng các kế hoạch thông tin

Nhà báo và các Fanpage của báo chí thường chủ động chia sẻ những link bài viết nhằm thu hút sự quan tâm của người đọc, hướng người đọc đếnnhững thông tin hữu ích, nóng hồi, những vấn đề cần thiết và quan trọng

trong đời sống xã hội Đó cũng là cách để nhận được nhiều ý kiến đóng góp của công chúng không chỉ về lối viết của bài mà còn về đề tài và xu hướng thông tin mà họ mong muốn Thông qua những bình luận của bạn đọc trên các trang mạng xã hội, báo chí có thể rút ra những thị hiếu, nhu cầu của đại đa số công chúng, đồng thời cũng nhận ra những ưu điểm, khuyết điểm của bài viết

để từ đó rút ra những kinh nghiệm Những bình luận của công chúng chính là những phản ánh chân thực về dư luận xã hội điều này giúp ích cho quá trình

là báo, bởi phản ứng của dư luận chính là kết quả của báo chí, thể hiện hiệu lực thông tin Có thể nói mạng xã hội chính là con đường rút ngắn để thu thập những phản hồi của công chúng về bài viết

1.2.4 M ng xã h i là kênh phản bi n với thông tin báo chí

Sự ra đời của mạng xã hội giúp nhà báo gần gũi hơn với công chúng, dược đối thoại trực tiếp với công chúng, việc cung cấp thông tin và bình luận thông tin không còn là độc quyền của nhà báo Qua mạng xã hội, công chúng có thể bày tỏ quan điểm, thái độ của mình đối với những thông tin mà báo chí đưa ra, từ đó đánh giá chất lượng và hiệu quả của bài viết, đạo đức và năng lực của nhà báo, uy tín của cơ quan báo chí Đây là nét mới so với cách làm báo truyền thống Vậy, có thể khẳng định mang xã hội là một kênh phản biện báo chí hữu hiệu

Phản biện với thông tin báo chí được hiểu là hoạt động của công chúng đưa

ra những ý kiến, quan điểm và bày tỏ thái độ của mình trước sản phẩm báo chí Vậy, mạng xã hội phản biện báo chí như thế nào?

Mạng xã hội là nơi công chúng phản biện báo chí thông qua việc tương tác, bình luận, đóng góp ý kiến… Nội dung chủ yếu về việc thực hiện các nguyên tắc hoạt động báo chí: nguyên tắc tính khách quan, chân thật, nguyên tắc tính khuynh hướng, nguyên tắc tính nhân dân, dân chủ, nguyên tắc tính dân tộc và quốc tế, nguyên tắc tính nhân văn Hầu hết các vấn đề về thông tin báo chí được mạng xã hội quan tâm lại liên quan đến việc báo chí vi phạm các nguyên tắc trong hoạt động, dẫn đến việc chưa thực hiện tốt các chức năng và

chưa phát huy được hết vai trò của mình đối với xã hội

Trước hết mạng xã hội phản biện báo chí về việc thực hiện nguyên tắc quan trọng hàng đầu: nguyên tắc tính chân thật, khách quan Về cơ bản báo chí đã thực hiện tốt những nguyên tắc chân thật, khách quan nhưng cũng có không ít những bài viết vi phạm nghiêm trọng những nguyên tắc này

Các nội dung mà mạng xã hội phản biện báo chí còn đề cập đến những vấn đề thời sự, sự kiện mà báo chí hướng tới có giúp ích cho sự phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cả cộng đồng; khi tiếp cận sự kiện và vấn đề thông tin, nhà báo có lựa chọn đúng góp nhìn để làm ánh lên những giá trị nhân bản hay không; những chi tiết, thông tin về

sự kiện, vấn đề trong tác phẩm có thể hiện được tính nhân văn hay không; vấn đề hàm lượng văn hóa trong ngôn ngữ, giọng điệu của bài viết; và vấn

đề thời điểm đăng tải thông tin – xã hội sự kiện có phù hợp với tâm lý và tâm trạng xã hội

Mạng xã hội đã góp phần không nhỏ trong việc phản biện báo chí Những thông tin báo chí cung cấp được các cư dân mạng xã hội phân tích,

mổ xẻ, bình luận và đánh giá Các thành viên cùng nhau tham gia diễn đàn bày tỏ quan điểm, thái độ của mình trước vấn đề Nhà báo sẽ thấy được lợi ích của việc được đối thoại với bạn đọc Vậy, đối với báo chí, mạng xã hội không chỉ có vai trò cung cấp thông tin, đề tài rộng rãi giúp các nhà báo nhận diện, phát hiện được những vấn đề nổi lên, đang diễn ra, qua đó thẩm định độ chính xác để viết nhãng bài báo phục vụ công chúng, giúp quảng

bá rộng rãi thông tin báo chí; là kênh tương tác giữa báo chí với cô chúng,

là kênh thông tin hữu hiệu trong phản biện báo chí Trước búa rìu dư luận báo chí sẽ nhìn nhận và thay đổi chính bản than mình, phát huy những ưu điểm đã đạt được và khắc phục những hạn chế còn tồn tại Cùng với các kênh phản biện khác, mạng xã hội đã và đang góp phần giúp báo chí thực hiện tốt hơn các chức năng xã hội của mình

1.2.5 M ng xã h tá n cách thức tác nghi p c a nhà báo,

à t ổi quy trình làm báo truyền thống

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến cho mọi người có thể tạo

ra và lan truyền thông tin mà họ muốn chia sẻ, được cùng nhiều bàn thảo, thậm chí muốn tạo ra dư luận Vậy, việc cung cấp thông tin và cả bình luận thông tin không còn là của riêng nhà báo Lẽ đương nhiên nó tác động làm cho báo chí thay đổi quy trình tác nghiệp truyền thống của nhà báo, tạo điều kiện giúp cho họ có được thông tin nhanh hơn, tiết kiệm được thời gian hơn

Trong sự tương tác qua lại, chính mạng xã hội – tự bản than nó đã thúc đẩy một quy trình tác nghiệp mới cho những người làm báo Những người làm báo hiện đại ngày nay, họ có thể lướt web hàng ngày, truy cập các trang mạng xã hội để nắm bắt thông tin, tâm trạng và những vấn đề mà công chúng hoặc cư dân mạng đang quan tâm Họ có thể trao đổi trực tiếp với các thành viên mạng và hình thành những ý tưởng cho bài báo để đáp ứng nhu cầu của công chúng

Mạng xã hội là nơi mà công chúng chia sẻ những thông tin mà họ nắm bắt được Khi có một sự kiện nào mới, nóng hồi là họ sẽ lập tức cập nhật trạng thái trên các trang mạng xã hội để mọi người cùng biết Nhờ thế mà báo chí có thể nắm bắt được thông tin nhanh hơn Sự có mặt của mạng xã hội đã góp phần làm cho nhà báo và tờ báo gần gũi hơn với công chúng, đối thoại trực tiếp với người đọc Đây là nét mới so với cách làm báo trước đây Các nhà báo đã thấy rõ được lợi ích trong việc tương tác với công chúng qua mạng xã hội, nhà báo có thể sử dụng tư liệu từ mạng xã hội, rút kinh nghiệm

từ các quan điểm, góp ý của công chúng

Nhiều khi, mạng xã hội là nơi mà công chúng chia sẻ những thông tin

mà họ nắm bắt được Khi họ biết được một sự kiện gì mới, nóng hồi là họ sẽ lập tức cập nhật trạng thái trên các trang mạng xã hội để mọi người cùng biết Nhờ thế mà nhà báo có thể nắm bắt được tin tức nhanh nhất

Như vậy, mạng xã hội đã góp phần làm cho nhà báo, tờ báo gần gũi hơn với công chúng, đối thoại trực tiếp với độc giả Đây là nét mới so với cách làm báo truyền thống, nó đã làm thay đổi quy trình làm báo truyền thống

Rõ ràng, sự phát triển càng rộng rãi của mạng xã hội đã tạo điều kiện cũng như đòi hỏi sự thay đổi quy trình tác nghiệp truyền thống của những người làm báo, giúp họ có được thông tin nhanh hơn, tiết kiệm thời gian hơn Đồng thời, mạng xã hội sẽ là nơi tập luyện cho những ai muốn trở thành những cây viết Với mạng xã hội, nếu cư dân mạng cung cấp thông tin chân thực, có giá trị được nhiều độc giả tin cậy, rất có thể họ sẽ trở thành đối tác cung cấp thông tin của một cơ quan báo chí chính thống nào đó

Những thông tin trên mạng xã hội được coi như những gợi mở ban đầu cho các nhà báo Sau khi phát hiện được những vấn đề nóng, nhà báo kiểm định thông tin, điều tra, khai thác cụ thể, nhận định sâu hơn về sự kiện, vấn

đề Mạng xã hội là nơi công chúng có thể biết được thông tin nhanh chóng và báo chí là nơi khiến công chúng tin cậy vào những thông tin đó Nghiên cứu tâm lý cho thấy, con người thường thấy thú vị và quan tâm hơn đến những thông tin trên mạng xã hội, nhưng để tính xác thực của thông tin được khẳng định, con người cần đến báo chí với các chi tiết đã được báo chí thu thập, thẩm tra, kiểm chứng

Mạng xã hội đã và đang trở thành một phần tất yếu mỗi ngày cho hàng trăm triệu người trên khắp thế giới, các cơ quan báo chí – truyền thông đã và đang tận dụng nó để mở rộng phạm vi tác động, mở rộng hơn lượng công chúng của mình để nhằm khai thác sự tương tác rộng hơn giữa công chúng và

tờ báo, công chúng và tác giả…để hướng tới mục đích nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên báo chí Như vậy, mạng xã hội là người bạn đồng hành cùng báo chí trong cuộc đua cập nhật thông tin, là kênh tương tác của báo chí với công chúng, đồng thời là môi trường cung cấp thông tin truyền bá thông tin và tương tác thông tin

1.3 Vấn đề sử dụng mạng xã hội trong hoạt động báo chí tại Lào

1.3.1 Ch tr ơ , í sá Đả và N à ớc Lào về sử dụng m ng xã h i

Hiện nay, tại CHDCND Lào vẫn chưa có một văn bản pháp luật nào quy định về dịch vụ, hoạt động báo chí trên mạng xã hội

Nghị quyết số 36/BCT-TW ngày 19/6/1993 của Đảng NDCM Lào đối với sự nghiệp báo chí – truyền thông Đây cũng là căn cứ cho mọi hoạt động

về mặt trận tư tưởng của các nhà báo, lãnh đạo cơ quan báo chí và cơ quan chức năng về quản lý báo chí, nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi trong công tác chỉ đạo, lãnh đạo quản lý của Nhà nước đối với thông tin – báo chí; trong công tác nghiên cứu, xây dựng kế hoạch, định hướng về phát triển; tổ chức, quản lý và thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động thông tin – báo chí trong thời đại bủng nổ của truyền thông xã hội ngày nay

Nghị định 36/BCT-TW để ra những nhiệm vụ về hoạt động báo chí như sau: Các cơ quan báo chí cần phải phát huy vai trò quan trọng của mình, là sợi dây thắt chặt mối quan hệ giữa quần chúng nhân dân với Đảng,Nhà nước bằng kế hoạch, chương trình cụ thể Nâng cao tinh thần trách nhiệm và chủ động trong công việc nhận tin, lựa chọn tin và đưa tin đảm bảo lợi ích cho công chúng, đảm bảo phù hợp với quan điểm, đường lối, chính sách và sách lược của Đảng và Nhà nước Lào; phản ánh một cách đúng đắn với thực tế đời sống xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước của nước CHDCND Lào

Đến ngày 16/9/2014, với sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông xã hội, Chính phủ nước CHDCND Lào đã đề ra Nghị định số 327/ND-CP ngày 16/9/2014 của Chính phủ nước CHDCND Lào quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng xã hội

Nghị định này là cơ sở để các cơ quan báo chí, tổ chức, doanh nghiệp được phép thành lập trang mạng xã hội từ đó hoạt động nội dung thông tin

theo quy định của pháp luật nước CHDCND Lào và luật báo chí của Bộ Thông tin – Văn hóa và Du lịch Lào

Quyền và nghĩa vụ được phép thành lập trang mạng xã hội của cơ quan báo chí, nhất là báo mạng điện tử được khẳng định trong mục 2 điều 7 rằng: các cơ quan báo chí, báo mạng điện tử dưới hình thức là trang thông tin điện

tử được phép thiết lập trang mạng xã hội khi có Giấy phép thiết lập mạng xã hội của Bộ Bưu chính – Viễn thông và Công nghệ thông tin Lào

Mục 3 điều 11, quy định những nội dung thông tin được phép đăng tải trên mạng xã hội phải là những nội dung thông tin khoa học, văn hóa, giáo dục và thông tin có giá trị cho xã hội

Nghị định này là cơ sở nền tảng cho nhiều tờ báo, nhất là các báo mạng điện tử những cơ hội lập các trang Fanpage trên nhiều mạng xã hội

để từ đó là kênh đưa thông tin báo chí đồng thời là kênh tương tác hiệu quả nhất với công chúng

1.3.2 Tình hình phát triển c a báo chí Lào

Nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào nằm sâu trong bán đảo Đông Dương, đồng thời là duy nhất không có biển trên tiểu lục địa này Địa hình của Lào nổi bật với vùng núi non ở phía Bắc và phía Đông, với dòng sông Mè Khỏng (MêKông) hùng vĩ và các chi lưu

Lịch sử nổi bật của đất nước Lào là cuộc đấu tranh giành độc lập chống

sự xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Mặc dù là một nước nhỏ bé, nhưng nhân dân các bộ tộc Lào đã kế thừa truyền thống yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết đấu tranh bất khuất và dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân Cách mạng Lào, đứng đầu là đồng chí Cay-Xỏn Phôm-Vi- Hản, đã lãnh đạo nhân dân Lào đánh thắng đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai của thực dân Pháp, giải phóng hoàn toàn đất nước Lào vào ngày 02/12/1975

Sau khi giải phóng, Đảng nhân dân Cách mạng Lào đã tiếp tục lãnh đạo nhân dân các bộ tộc Lào xây dựng và bảo vệ đất nước, từng bước tiến lên chế độ

xã hội chủ nghĩa Trong những năm đầu, Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào đã gặp rất nhiều khó khăn: Nhiều dự án phải bắt đầu từ con số không; nhân dân chủ yếu sống dựa vào thiên nhiên; sản xuất hàng hoá chưa phát triển; kết cấu hạ tầng giao thông vận tải, bưu chính, nông – lâm nghiệp, công nghiệp còn hạn chế và lạc hậu; lạm phát cao; mức sống của cán bộ, công nhân viên chức và nhân dân còn thấp Trong khi đó, những thế lực phản cách mạng, các thế lực đối lập luôn chống đối, phá hoại thành quả cách mạng, nhằm mục đích tiêu diệt lực lượng cách mạng, bao vây về kinh tế, sử dụng thông tin đại chúng sai sự thật ra sức chống phá cách mạng Lào trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là trên lĩnh vực chính trị- tư tưởng

Sau hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân Cách mạng Lào, Lào đã có nhiều thay đổi tiến bộ, đời sống nhân dân ngày càng cao đã khẳng định con đường mà Đảng và Nhà nước Lào lựa chọn dẫn dắt dân tộc là đúng đắn

Cùng với sự phát triển nổi bật về mặt kinh tế, trên lĩnh vực văn hoá -

xã hội cũng có bước phát triển mạnh mẽ Đặc biệt là, Chính phủ Lào đã đầu

tư phát triển các phương tiện thông tin đại chúng, làm cho hệ thống báo chí

đã tăng lên đáng kể Theo thống kê của Hồi Nhà báo Lào ( Xa ma khôm Nặc Khao Lào) năm 2015, cả nước có hơn 305 cơ quan báo chí với 312 ấn phẩm, trong đó có 38 đài phát thanh – truyền hình trung ương và địa phương [48, tr 182-187] Báo mạng điện tử không ngừng phát triển hiện có hơn 50 báo mạng điện điện tử và các trang điện tử

Hàng nghìn người tham gia vào lĩnh vực báo chí - truyền thông, công tác đào tạo nhà báo chuyên nghiệp đang phát triển ở trường đại học quốc gia Lào và ngoài nước đặc biệt là nước Việt Nam và Thái Lan Về cơ sở vật chất - kỹ thuật và tài chính của báo chí ngày càng được nâng cao tiêu biểu là các tờ báo KPL, Paxaxôn, Viêng chăn Mai… Vậy, báo chí nước CHDCND Lào trong những năm trở lại đây phát triển năng động không chỉ

về số lượng mà còn về chất lượng Công chúng ngày càng có nhu cầu tìm

kiếm và tiêu thụ thông tin trên các phương tiện báo chí - thông tin đại chúng Mặc dù chưa khai thác và phát triển được tối đa những tiềm năng của thị trường báo chí – truyền thông Tuy nhiên, với những thành quả hiện tại là những tín hiệu và khẳng định đáng mừng cho sự phát triển nở rộ của báo chí Lào

Thông qua các hoạt động thông tin tuyên truyền trên báo chí đã khơi dậy lòng tự hào dân tộc, thời cơ và vận hội mới của đất nước để vượt qua những khó khăn thách thức trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bên cạnh đó, báo chí còn tích cực tham gia chống tham nhũng, lãng phí, đưa ra ánh sáng nhiều vụ việc tiêu cực, tạo được lòng tin của nhân dân với báo chí cũng như với sự lãnh đạo của Đảng NDCM Lào, sự điều hành, quản lý của Chính phủ Có thể nói, trong những thành tựu quan trọng của đất nước, báo chí thực sự là công cụ tuyên truyền, cổ động, tổ chức các phong trào hành động cách mạng của nhân dân trong cả nước, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước đã đề ra

1.3.3 M t số m ng xã h i sử dụng phổ bi n t i Lào

 Facebook

Facebook ra đời ngày 28/10/2003 dưới cái tên Facemash, tác giả là Mark Zukerberg Ngày 4/2/2014, The Facebook (phiên bản cải tiến của Facemash) chính thức xuất hiện tại địa chỉ thefacebook.com Việc đăng ký thành viên ban đầu giới hạn ở những sinh viên của Harvard sau đó lan rộng ra các trường khác gồm Stanford, Columbia, Yale và nhanh chóng đến hầu hết các đại học ở Canada và Hoa Kỳ Vào tháng 6/2004, Facebook chuyển cơ sở điều hành đến Palo Alto, California Công ty đã bỏ chữ The ra khỏi tên sau khi mua được tên miền facebook.com vào năm 2005 với giá 200.000 USD

Vào ngày 26/9/2006, Facebook mở cửa cho mọi người trên 13 tuổi với một địa chỉ email hợp lệ Khi không giới hạn người dùng thì bất cứ ai có thể hiểu tiếng Anh trên thế giới đều có thể gia nhập mạng xã hội này Vào đầu

năm 2008, những người điều hành Facekbook tiến hành một dự án dịch thuật

để đến cuối năm đó, trang mạng này có thể được sử dụng bởi 35 ngôn ngữ khác nhau Đầu năm 2010, Facebook có đến 75 phiên bản ngôn ngữ khác nhau, đồng nghĩa với 98% dân số toàn cầu có thể tiếp cận được nội dung của trang mạng xã hội này [6, tr.432]

Cũng Facebook là mạng xã hội giữ vị trí số 1 toàn cầu cũng như tại Lào Theo kết quả khảo sát của Righlinklao năm 2016, facebook đứng vị trí số một với 75% số lượng người truy cập hàng ngày và 95% số lượng người truy cập không thường xuyên của những người truy cập lên mạng xã hội tại Lào Hiện nay, facebook hướng tới 3 đối tượng: người dùng cá nhân, nhóm và trang

Người dùng c nhân được phép đăng ký miễn phí một tài khoản

trêntrangchủ facebook, xây dựng hồ sơ cá nhân và kết nối với các bạn bè, qua

đó thực hiện các tương tác như chia sẻ tâm trạng, đăng ảnh, video, bài hát, chia sẻ đường link

Nhóm có thể được bắt đầu và tham gia bởi bất cứ cá nhân nào, ở bất cứ

chủ đề nào hay mối quan tâm nào Mặc dù có những nhóm hoạt động mang tính chính thống, bên cạnh đó cũng tồn tại những nhóm được hình thành với những nhu cầu kết nối và chia sẻ rất tự phát, thiếu tính chính quy và đôi khi ngờ nghệch Nhóm có thể được công khai, riêng tư (nhóm kín) hoặc thậm chí

bí mật mà không có hoạt động nào được chia sẻ ra bên ngoài

Trang, thường chỉ các Fanpage (trang người hâm mộ) hoặc business

page (trang kinh doanh) Những trang này tồn tại có xu hướng đại diện cho tiếng nói của một công ty, một tổ chức hay một doanh nghiệp, người nổi tiếng hay một nhân vật của công chúng

 Twitter

Twitter ra đời muộn những cũng đã nhanh chóng phát triển thành mạng

xã hội miễn phí hàng đầu trên thế giới Được thành lập năm 2006 bởi ba nhà đồng sáng lập Jack Dorsey, Evan Williams và Biz Stone, Twitter cho phép

người sử dụng đọc, nhắn và cập nhật những mẩu tin nhỏ gọi là Tweet Cấu tạo của Twitter như một dạng tiểu Blog Điểm đáng chú ý ở mạng xã hội này là nội dung mỗi lần Tweet chỉ giới hạn trong 140 ký tự Độ dài này tương thích với SMS, mang đến cho cộng đồng mạng một hình thức tốc ký đáng chú ý, do

đó, đẩy nhanh tốc độ đăng tải và lan truyền thông tin Theo mặc định, những nội dung chia sẻ trên Twitter sẽ được xuất hiện một cách công khai, nhưng trên thực tế, các bài viết thường được chú ý bởi những người đang theo dõi (following) người đã đăng tải tweet đó

Về cơ bản, những ứng dụng ban đầu của Twitter cũng giống như đặc tính cập nhật trạng thái (status) trên Facebook Người sử dụng Twitter đăng tải các cập nhật ngắn gọn trả lời cho câu hỏi “Bạn đang làm gì/bạn đang thế nào?” Kết quả là một nguồn thông tin dường khổng lồ gồm các cập nhật ngắn gọn về những gì đang diễn ra trong đời sống hàng ngày xuất hiện trên Twitter Khi việc

sử dụng Twitter dần phổ biến, các dạng thông điệp cũng dần trở nên đa dạng, phong phú hơn Những đường link được chia sẻ, những thông tin xã hội được cập nhật, những phản ứng và thái độ trước thông tin hoặc sự kiện xuất hiện ngày càng nhiều tạo ra vô số cách thức sử dụng khác nhau bởi đủ mọi lứa tuổi và thành phần sử dụng Rất nhanh chóng, Twitter đã trở thành một trong top 10 website có lượng truy cập nhiều nhất trên Internet và được mô tả như là tin nhắn (SMS) của Internet” Những người dùng chưa đăng kí có thể đọc các tweet, những người dùng đã đăng kí mới có thể đăng tweet thông qua giao diện website, SMS hoặc một loạt các ứng dụng cho thiết bị di động

Nếu so với các quốc gia khác dường như twitter tại Lào không mấy thực sự phát triển, theo thống kê của Trung tâm Internet Quốc gia Lào, năm

2016, Lào chỉ có khoảng 320 000 người sử dụng Twitter, chiếm khoảng 8% của người sử dụng mạng xã hội tại Lào

 GooglePlus

GooglePlus hay còn được gọi là Google+ tại địa chỉ