Vấn đề an ninh văn hoá trên kênh truyền hình công an nhân dân (khảo sát “bản tin an ninh 24h” và chuyên mục “an ninh văn hóa”, từ tháng 12018 – 62018)

Từ nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng của an ninh văn hoá cũng như những vấn đề thực tiễn đặt ra của Truyền hình Công an nhân dân, tôi chọn đề tài "Vấn đề an ninh văn hoá trên

HỌC VIỆN BÁO CHÍ & TUYÊN TRUYỀN

ĐINH THỊ HỒNG

VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN KÊNH

TRUYỀN HÌNH CÔNG AN NHÂN DÂN

(Khảo sát “Bản tin An ninh 24h” và Chuyên mục “An ninh văn hóa”,

từ tháng 1/2018 – 6/2018)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

HÀ NỘI - 2018

HỌC VIỆN BÁO CHÍ & TUYÊN TRUYỀN

ĐINH THỊ HỒNG

VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN KÊNH

TRUYỀN HÌNH CÔNG AN NHÂN DÂN

(Khảo sát “Bản tin An ninh 24h” và Chuyên mục “An ninh văn hóa”,

từ tháng 1/2018 – 6/2018)

Chuyên ngành: Phát thanh – Truyền hình

Mã số: 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ TRƯỜNG GIANG

HÀ NỘI - 2018

Hà Nội, ngày tháng năm 2018

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định

Tác giả

Đinh Thị Hồng

Trước hết, em xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành của mình tới PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, người trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp

đỡ em về phương pháp nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Xin trân trọng cảm ơn các giảng viên Khoa Phát thanh-Truyền hình nói riêng và các giảng viên đã tham gia giảng dạy lớp Cao học PT-TH K22.2 nói chung, thầy cô đã trực tiếp giảng dạy và cung cấp cho em nhiều kiến thức lý luận cũng như thực tiễn quý báu Những kiến thức này đã và sẽ giúp ích cho

em trong quá trình học tập, nghiên cứu và công tác hiện tại cũng như trong tương lai

Trân trọng cảm ơn thầy cô Ban Quản lý đào tạo đã tận tâm giúp đỡ và chỉ bảo cho chúng em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Trung tâm, lãnh đạo Ban Thời sự và cá đồng chí, đồng nghiệp tại Trung tâm Phát thanh - Truyền hình - Điện ảnh CAND đã tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn

Đinh Thị Hồng

ANTV : Kênh Truyền hình Công an nhân dân CAND : Công an nhân dân

CTV : Cộng tác viên XHCN : Xã hội chủ nghĩa HTVC : Truyền h nh cáp thành phố Hồ Chí Minh SCTV : Truyền h nh cáp Saigontourist

VCTV : Truyền h nh cáp Việt Nam XHCN : Xã hội chủ nghĩa

Biểu đồ 2.1: Thống kê số lượng tin bài về văn hóa/ tổng số tin bài trong bản

tin An ninh 24h trên kênh ANTV 6 tháng đầu năm 2018 36 Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ tin bài về văn hóa/ tổng số tin bài trong bản tin An ninh

24h trên kênh ANTV 6 tháng đầu năm 2018 37 Bảng 2.3: Thống kê số lượng tin bài về vấn đề an ninh văn hóa/ tổng số tin bài văn

hóa trong bản tin An ninh 24h trên kênh ANTV 6 tháng đầu năm 2018 38 Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ tin bài về an ninh văn hóa/ tổng số tin bài văn hóa trong

bản tin An ninh 24h trên kênh ANTV 6 tháng đầu năm 2018 38 Biểu đồ 2.5: Thông tin mà khán giả tiếp nhận được thông qua việc xem các

chương tr nh của Truyền hình công an nhân dân 62 Biểu đồ 2.6: Những nội dung nào trực tiếp đề cập đến vấn đề an ninh văn hóa 63

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN BÁO CHÍ 7

1.1 Khái niệm 7

1.2 Vai trò của báo chí nói chung và truyền hình nói riêng trong việc tuyên truyền vấn đề an ninh văn hóa 14

1.3 Nội dung tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí nói chung 18

1.4 Nguyên tắc khi tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí 22

Chương 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN KÊNH TRUYỀN HÌNH CÔNG AN NHÂN DÂN 29

2.1 Giới thiệu khái quát về kênh TH CAND và các chương tr nh khảo sát 29

2.2 Khảo sát vấn đề an ninh văn hóa trong bản tin An ninh 24h và chuyên mục An ninh văn hóa trên kênh ANTV từ tháng 1/2018 đến tháng 6/2018 35

2.3 Đánh giá những thành công, hạn chế trong cách tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV 61

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN KÊNH TRUYỀN HÌNH CAND TRONG THỜI GIAN TỚI 69

3.1 Những vấn đề đặt ra 69

3.2 Các giải pháp nâng cao chất lượng khi tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh Truyền hình CAND 72

KẾT LUẬN 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 86

PHỤ LỤC 90

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

An ninh văn hoá có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự tồn vong và phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc Đó là một bộ phận không thể tách rời của an ninh quốc gia, an ninh cộng đồng Trong điều kiện hội nhập quốc tế hiện nay, an ninh văn hoá có thể coi là "sức mạnh mềm" trong quan hệ đối ngoại Dựa vào chiến lược văn hoá, các quốc gia, dân tộc có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng của m nh trên các phương diện chính trị, kinh tế - xã hội

và an ninh quốc phòng

Về bản chất, an ninh văn hoá là đảm bảo an toàn cho phát triển văn hoá, trong đó có các giá trị văn hoá, các quyền tham gia sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hoá của con người Do đó, an ninh văn hoá cũng bao gồm

cả những biện pháp cảnh báo, phòng ngừa, răn đe đối với những hành vi xâm phạm các giá trị văn hoá và các quyền văn hoá, nhằm đảm bảo lợi ích cộng đồng, quốc gia, dân tộc

Là một quốc gia đang phát triển, Việt Nam hiện đang phải chịu những tác động hết sức to lớn từ tiến trình toàn cầu hóa Chúng ta có nhiều cơ hội, vận hội mới để phát triển đất nước nhưng cũng gặp không ít những nguy cơ, thách thức lớn trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực an ninh văn hoá Về mặt tích cực, nhờ mở rộng không gian giao lưu quốc tế, chúng ta có khả năng, điều kiện nâng cao tầm nhìn, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, làm phong phú thêm đời sống văn hoá, tinh thần của của dân tộc Việt Nam Song về mặt tiêu cực, văn hoá là một trong những lĩnh vực chịu nhiều tác động, ảnh hưởng nhất Trong điều kiện giao lưu và hội nhập quốc tế, các dòng văn hoá với "sức mạnh mềm" đang tác động mạnh mẽ đến mọi phương diện của đời sống xã hội Những dòng chảy văn hoá đó vừa có những yếu tố tích cực, tiến bộ cũng như có những yếu tố tiêu cực, nguy hại đối với các giá trị văn hoá dân tộc,

những luồng tư tưởng phản động, chia rẽ, kích động làm ảnh hưởng đến an ninh quốc gia

Bảo đảm an ninh văn hoá, xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong hoàn cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng

là một trong những yêu cầu cấp thiết và ưu tiên hàng đầu của đất nước Nhiệm vụ quan trọng này phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của nhà nước, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị với sự tham gia tích cực, hiệu quả của các cơ quan, ban ngành, tổ chức xã hội, đoàn thể quần chúng bằng nhiều giải pháp thiết thực, trong đó đặc biệt coi trọng vai trò, sức mạnh của truyền thông, báo chí trong lĩnh vực bảo vệ an ninh văn hoá

Truyền hình Công an nhân dân là một đơn vị thuộc Cục Truyền thông CAND - Bộ Công an, với chức năng, nhiệm vụ là cơ quan tuyên truyền, giáo dục chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng uỷ Công an Trung ương và Bộ Công an về lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, xây dựng lực lượng Công an nhân dân và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; tuyên truyền đấu tranh chống luận điệu xuyên tạc, phản động của các thế lực thù địch Tuyên truyền nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, cổ vũ, động viên nhân dân tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; biểu dương kịp thời gương người tốt việc tốt

Tuy nhiên, là một Kênh Truyền hình còn non trẻ, các chương tr nh về lĩnh vực an ninh văn hoá của Truyền hình Công an nhân dân vẫn còn nhiều hạn chế Đó là:

- Do chưa có sự đầu tư đúng mức về lĩnh vực này, nên các chương tr nh truyền hình về an ninh văn hoá chưa thật sự sâu sắc; nội dung, phương pháp tuyên truyền còn thiếu phong phú, đa dạng và hấp dẫn

- Chưa đi sâu đẩy mạnh các chương tr nh truyền hình chính luận, mang tính phản biện; các chương tr nh, chuyên mục đấu tranh, phản bác các luận điệu phản động, sai trái, thù địch chưa nhiều

Từ nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng của an ninh văn hoá cũng như những vấn đề thực tiễn đặt ra của Truyền hình Công an nhân dân, tôi

chọn đề tài "Vấn đề an ninh văn hoá trên kênh Truyền hình Công an nhân dân"

làm luận văn tốt nghiệp cao học tại Học viện Báo chí & Tuyên truyền

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hợp tác quốc tế và giao lưu văn hóa hiện nay,các quốc gia có cơ hội tiếp thu văn hóa nhân loại, đồng thời cũng phải giải quyết những vấn đề mới hết sức phức tạp khó khăn, trong đó có vấn đề bảo đảm an ninh văn hóa Đây là vấn đề dược các học giả quan tâm nghiên cứu và có các công tr nh tiêu biểu sau đây:

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn

đề an ninh văn hóa, tác giả sẽ phân tích thực trạng vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV Từ đó, đề ra những giải pháp nhằm nâng cao tuyên truyền về vấn đề an ninh văn trên kênh ANTV

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu trên, người nghiên cứu xác định các nhiệm vụ:

 Tổng hợp và phân tích lý luận về thông tin, tuyên truyền về vấn đề

an ninh văn hóa Làm rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác an ninh văn hóa

• Hệ thống lại các lý thuyết, lý luận liên quan đến báo chí, bản tin thời

sự trên truyền h nh, vai trò và đạo đức báo chí trong đưa tin về vấn đề an ninh văn hóa trên truyền hình

 Phân tích thực trạng vấn đề an ninh văn hóa trong bản tin An ninh 24h và chuyên mục An ninh văn hóa trên Kênh ANTV Cụ thể là: thời gian, thời lượng phát sóng; nội dung thông tin; số lượng và chất lượng thông tin; cách thức thể hiện; mức độ hài lòng của khán giả với chất lượng thông tin về vấn đề an ninh văn hóa trong bản tin An ninh 24h và chuyên mục An ninh văn hóa

 Nêu ra những thành công, hạn chế và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn sẽ là những tin, bài về vấn đề an ninh văn hóa được phát sóng trong bản tin “An ninh 24h” và chuyên mục “An ninh văn hóa” trên Kênh ANTV

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các tin, bài có ảnh hưởng, liên quan đến vấn đề an ninh văn hóa phát sóng trong bản tin “An ninh 24h” và chuyên mục “An ninh văn hóa” trên Kênh ANTV 6 tháng đầu năm 2018

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, quan điểm của Đảng

và Nhà nước đối với báo chí; lý luận về báo chí truyền hình; Vai trò của an ninh văn hóa đối với việc xây dựng nền văn hóa dân tộc hiện nay

5.2 Các phương pháp cụ thể

Để đạt được mục đích đề ra, tác giả luận văn sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu chính:

- Nhóm 1: Sử dụng cách thức: sưu tầm, tra cứu và đọc, nghe, xem các

tài liệu bằng văn bản, hình ảnh, internet…về khoa học báo chí nói chung, báo

chí truyền hình nói riêng; về đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; về vai trò của an ninh văn hóa trong sự phát triển của đất nước để khai thác những tư liệu cần thiết có liên quan đến nội dung nghiên cứu

- Nhóm 2: Phương pháp thống kê, phân tích, chứng minh, đánh giá

các tài liệu bao gồm các lý luận báo chí, truyền thông, truyền h nh; Các đề tài nghiên cứu khoa học trước đó về lĩnh vực an ninh văn hóa; các báo cáo sơ kết, tổng kết về tình hình hoạt động của Ban Thời sự - Kênh ANTV Tác giả tiến hành khảo sát thông tin về vấn đề an ninh văn hóa trong bản tin An ninh 24h và chuyên mục An ninh văn hóa trên kênh ANTV để phân tích và t m hiểu về nội dung, cách thức thể hiện cũng như những thuận lợi, khó khăn trong quá tr nh phản ánh thông tin về vấn đề an ninh văn hóa

- Nhóm 3: Phương pháp điều tra xã hội học

+ Phương pháp phỏng vấn sâu được tác giả luận văn tiến hành đối với 02

lãnh đạo kênh truyền hình ANTV và 02 nhà báo, phóng viên, biên tập viên liên quan tới mảng văn hóa xã hội nhằm thu được những đánh giá khách quan, có trọng lượng về cách đưa tin về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí nói chung và trên các bản tin của kênh ANTV nói riêng và những gợi ý của họ về giải pháp đổi mới cách thức đưa tin về vấn đề an ninh văn hóa, nhằm nâng cao chất lượng các chương tr nh, chuyên mục trên kênh ANTV trong thời gian tới

+ Tác giả thăm dò ý kiến công chúng thông qua phát phiếu điều tra, lấy

ý kiến người xem truyền hình Số phiếu điều tra xã hội học phát ra là 300 phiếu, sau khi làm sạch thì có 100 phiếu đầy đủ thông tin và đưa vào xử lý

Đề tài cũng tiến hành phỏng vấn sâu 10 khán giả đã từng xem bản tin An ninh 24h và chuyên mục An ninh văn hóa để làm sâu sắc thêm các nhận định về nội dung, hình thức của các chương tr nh cũng như tác động đối với nhận thức, thái độ, hành vi của công chúng xem truyền hình

Các nhóm phương pháp này vừa truyền thống, vừa hiện đại, giúp cho kết quả nghiên cứu đạt được độ chính xác cao nhất, đáng tin cậy nhất

6 Đóng góp mới của đề tài

- Luận văn là một công trình nghiên cứu khoa học, lần đầu tiên nghiên cứu, đánh giá về vấn đề an ninh văn hóa, đồng thời đề ra các giải pháp khả thi để tăng cường tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV

7 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn:

7.1 Ý nghĩa lý luận

Thông qua việc tìm hiểu đề tài "Vấn đề an ninh văn hóa trên kênh truyền h nh Công an nhân dân” (Khảo sát 6 tháng đầu năm 2018), luận văn sẽ đưa ra khẳng định vai trò của báo chí nói chung và truyền hình nói riêng trong việc đảm bảo an ninh văn hóa quốc gia

Việc nghiên cứu đề tài sẽ giúp cho các nhà lãnh đạo, các phóng viên, biên tập viên của các cơ quan báo chí, đặc biệt là các đơn vị báo chí chuyên biệt về an ninh văn hóa nhìn nhận được tầm quan trọng khi tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa

Với việc nghiên cứu đầy đủ, toàn diện, có hệ thống cách thức thông tin

về vấn đề an ninh văn hóa trên truyền hình bằng việc khảo sát trên bản tin

“An ninh 24h” và chuyên mục “An ninh văn hóa” của kênh ANTV trong khoảng thời gian sáu tháng, luận văn sẽ chỉ ra những thế mạnh của truyền hình trong việc tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa, đưa ra những hạn chế khi đưa tin, bài về về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV, từ đó đề xuất phương án để luôn đảm bảo tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên kênh ANTV trong thời gian tới

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn sẽ là cơ sở tham khảo, tài liệu hữu ích cho những nhà quản lý, phóng viên, biên tập viên đưa tin về mảng văn hóa xã hội trên kênh ANTV nói riêng và các đơn vị báo chí nói chung trong lĩnh vực thông tin, tuyên truyền về tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương, 9 tiết

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA

TRÊN BÁO CHÍ

1.1 Khái niệm

1.1.1 Khái niệm văn hóa

Văn hóa là sản phẩm của con người; là hệ quả sự tiến hóa của nhân loại Nhờ có văn hóa mà con người trở nên độc đáo trong thế giới sinh vật và khác biệt so với những con vật khác trong thế giới động vật Tuy nhiên, để hiểu về khái niệm "văn hóa" đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau, do đó

có những định nghĩa khác nhau về văn hóa

Năm 1952, A.L Kroeber và Kluckhohn xuất bản quyển sách "Văn hóa, điểm lại bằng cái nhìn phê phán các khái niệm và định nghĩa" [16], trong đó

tác giả đã trích lục khoảng 160 định nghĩa về văn hóa do các nhà khoa học đưa ra ở nhiều nước khác nhau Điều này cho thấy, khái niệm "Văn hóa" rất

đa dạng, phong phú và phức tạp

Năm 1871, E.B Tylor đưa ra định nghĩa "Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội" [22] Theo

định nghĩa này th văn hóa và văn minh là một; nó bao gồm tất cả những lĩnh vực liên quan đến đời sống con người, từ tri thức, tín ngưỡng đến nghệ thuật, đạo đức, pháp luật… Có người ví, định nghĩa này mang tính "bách khoa toàn thư" v đã liệt kê hết mọi lĩnh vực sáng tạo của con người F Boas định nghĩa: Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần, thể chất và những hoạt động định

h nh nên hành vi của cá nhân cấu thành nên một nhóm người vừa có tính tập thể vừa có tính cá nhân trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên của họ, với những nhóm người khác, với những thành viên trong nhóm và của chính các

thành viên này với nhau Mối quan hệ giữa cá nhân, tập thể và môi trường là quan trọng trong việc h nh thành văn hóa của con người

Ở Việt Nam, những năm 90 của thế kỷ XX, PGS Phan Ngọc có đưa ra con

số hơn 1000 khái niệm về văn hóa Và mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau song, theo bất cứ nghĩa nào th văn hóa bằng cách này hay cách khác, đều thể hiện những đặc trưng về con người và đời sống tinh thần của con người, đều phản ánh (một cách trực tiếp hoặc kín đáo) đặc thù hoạt động người

Theo PGS, VS Trần Ngọc Thêm khi nghiên cứu về văn hóa có đưa ra định nghĩa như sau: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá tr nh hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội” [13, tr.10] Định nghĩa này đã chỉ ra 4 đặc trưng cơ bản của văn hóa là tính hệ thống, tính giá trị, tính nhân sinh, tính lịch sử

Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra định nghĩa văn hóa: “V lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” [14, tr.458].Với cách hiểu này, văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những g do con người sáng tạo và phát minh ra Cũng giống như định nghĩa của Tylor, văn hóa theo cách nói của Hồ Chí Minh sẽ là một "bách khoa toàn thư" về những lĩnh vực liên quan đến đời sống con người

Trong những năm gần đây, một số nhà nghiên cứu ở Việt Nam và trên thế giới khi đề cập văn hóa thường vận dụng định nghĩa văn hóa của UNESCO nêu trong “Tuyên bố về chính sách văn hóa” tại Hội nghị quốc tế

về chính sách văn hóa của UNESCO từ ngày 26/7 đến 6/8/1982 ở Mexico:

“Văn hóa là tổng thể những nét đặc thù về tinh thần vật chất, về trí tuệ và xúc cảm quy định tính cách của một xã hội hay của một nhóm xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của

tồn tại (tồn tại - being) người, những hệ thống giá trị, những truyền thống và tín ngưỡng Văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân Chính văn hóa làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệt - con người, có lí tính, có óc phê phán và dấn thân một cách đạo lí Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết m nh là một phương 13 án chưa hoàn thành đặt ra để xem xét những thành tựu của bản thân, t m kiếm không mệt mỏi những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công tr nh vượt qua cả giới hạn của bản thân” Khái quát các quan niệm trên

về văn hóa nêu trên có thể hiểu: Văn hóa là hệ thống các giá trị vật chất và tinh thần do loài người sáng tạo và tích lũy trong hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với tự nhiên và xã hội, phản ảnh tr nh độ phát triển của lịch sử xã hội và phát triển của con người Đảng ta xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế xã hội Theo đó, trong đề tài luận văn này, văn hóa trong khái niệm “an ninh văn hóa” được hiểu theo nghĩa là nền văn hóa cộng đồng - quốc gia, dân tộc

1.1.2 Khái niệm an ninh

Theo định nghĩa của Từ điển Oxford, [1] (truy cập ngày 15/10/2016),

th “an ninh” (security) nghĩa là trạng thái không bị nguy hiểm hay đe dọa Nghĩa là, không bị rơi vào trạng thái hay cảm giác sợ hãi, lo âu và nguy hiểm, không bị rơi vào trang thái hoài nghi và không đoán định An ninh không chỉ

là điều kiện cần được bảo vệ khỏi mối nguy hiểm, sự rủi ro và tổn thương, mà

là trạng thái thoát khỏi mối nguy hiểm, sự rủi ro và tổn thương ấy Nghĩa là,

an ninh là trạng thái mà ở đó cần đến sự an toàn như là một điều kiện thiết yếu để không bị lệ thuộc vào sự lo sợ và hiểm nguy

Như vậy, an ninh, hiểu theo nghĩa đơn giản nhất là khả năng giữ vững

an toàn trước các mối đe dọa An ninh không phải là khái niệm tĩnh mà là một khái niệm động và trải qua nhiều thay đổi về cách hiểu cũng như cách tiếp cận Từ một ý niệm truyền thống xoay quanh các chủ đề quân sự, chiến tranh

và bạo lực, khái niệm an ninh với những kết nối mới đã mở ra những chiều kích xuất phát từ những lĩnh vực khác nhau Từ góc nh n ban đầu tập trung vào nhà nước các nhà nghiên cứu đang nói về hình thái an ninh mới, với sự thay đổi về chủ thể lẫn khách thể, cũng như phạm vi hoạt động và ảnh hưởng của những tác nhân mới này

Từ chỗ tập trung vào cấp độ quốc gia và hệ thống quốc tế, khái niệm

“an ninh” cũng đã chuyển động theo hướng tập trung vào cả cấp độ cá nhân,

mà khái 15 niệm an ninh con người là một trong những cách tiếp cận nổi bật nhất trong những thập niên gần đây Điều này cho thấy một sự thay đổi cả về chủ thể lẫn khách thể: cá nhân con người vừa là tâm điểm nghiên cứu của các vấn đề an ninh, vừa là động lực thúc đẩy những biện pháp bảo đảm an ninh của mình

Khía cạnh cuối cùng của phần mở rộng khái niệm an ninh liên quan đến cách thức mà con người định lượng và xử lý các vấn đề an ninh Nếu trong bối cảnh Chiến tranh lạnh, bảo đảm an ninh trước các đe dọa tấn công quân sự với việc xây dựng các hệ thống tên lửa, nâng cao khả năng quốc phòng, cùng duy trì các liên minh, thì trong thời đại ngày nay, ứng xử với các vấn đề an ninh trở nên đa diện hơn, bao gồm ít nhất ba mức độ: triệt tiêu các mối đe dọa, giảm thiểu mức độ tổn thương và đánh giá các khả năng rủi ro

Từ những phân tích trên có thể hiểu an ninh là sự ổn định và phát triển của các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi quốc gia An ninh

và phát triển là hai vấn đề chiến lược Cho dù khái niệm an ninh đã có nhiều biến đổi theo thời gian, nhưng có một điều hầu như không thay đổi, đó chính

là việc bảo đảm an ninh vẫn là một mục tiêu tối thượng của mỗi quốc gia

cũng như mọi cá nhân con người

1.1.3 Khái niệm an ninh văn hóa

Ở Việt Nam, khái niệm an ninh văn hóa vẫn là một khái niệm còn mới

mẻ Thường có hai cách tiếp cận: tiếp cận từ góc độ văn hóa và tiếp cận từ

góc độ an ninh PGS, VS Trần Ngọc Thêm là người đưa ra một cách hiểu tương đối đầy đủ về an ninh và an ninh văn hóa từ góc độ văn hóa học

Theo PGS, VS Trần Ngọc Thêm (2013), “Văn hóa và an ninh văn hóa, Chuyên đề Văn hóa học - Những vấn đề khoa học xã hội nhân văn” [16] có thể phân biệt ba mức độ an ninh Ở mức một là loại an ninh có mục tiêu trực tiếp gìn giữ đối tượng bảo vệ; nó mang tính tiêu cực, thụ động Ở mức hai là loại an ninh có mục tiêu ngăn chặn các nguy cơ, hiểm họa từ xa, không cho tiếp cận đối tượng bảo vệ; nó tuy mang tính tích cực, nhưng vẫn còn thụ động

Ở mức ba là loại an ninh có mục tiêu phát triển đối tượng bảo vệ, tăng cường sức đề kháng cho nó để nó có khả năng “miễn dịch” đối với các hiểm họa; đây là h nh thức an ninh vừa tích cực, vừa chủ động

An ninh văn hóa theo nghĩa hẹp ở dạng tiêu cực, thụ động bao gồm việc trực tiếp bảo vệ các di sản chống lại sự xâm hại của tự nhiên và con người Ở Việt Nam đây là việc mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và cơ quan công an, an ninh văn hóa đã và đang làm Trong việc bảo vệ chống lại

sự xâm hại của tự nhiên, sự đầu tư của nhà nước và các địa phương là rất ít ỏi

Sự đầu tư, giúp đỡ của các tổ chức quốc tế và nước ngoài không phải lúc nào cũng được sử dụng một cách hữu hiệu Sự xâm phạm an toàn văn hóa từ phía con người ở Việt Nam vô cùng phong phú và đa dạng Ở mức thấp nhất là sự tàn phá một cách vô thức của người dân Ở mức cao hơn là sự tàn phá có ý thức để trục lợi Ở mức cao nhất, cũng là đáng buồn nhất, là nhiều cán bộ quản lý, cán bộ lãnh đạo chính quyền địa phương các cấp, trong nhiều hợp đã

tỏ ra hoàn toàn thiếu hiểu biết trong lĩnh vực văn hóa và bảo vệ văn hóa, do vậy đã trực tiếp hoặc gián tiếp phá hủy các giá trị văn hóa Năm 2002, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật di sản văn hóa, đó là một bước tiến quan trọng trong việc gìn giữ và bảo vệ các di sản văn hóa, truyền thông văn hóa ở Việt Nam

An ninh văn hóa với việc chống lại các luồng văn hóa độc hại từ nước ngoài thâm nhập vào là an ninh văn hóa theo nghĩa rộng ở dạng tích cực, thụ động Biện pháp thực hiện chủ yếu lâu nay là thông qua hệ thống kiểm tra văn hóa ở hải quan các cửa khẩu như sân bay, bến cảng, bưu điện và cái gọi là

“bức tường lửa” ở các máy chủ của các mạng internet quốc gia …

Để chống lại những nguy cơ đe dọa đến an ninh con người và an ninh dân tộc về mặt văn hóa trong thế giới toàn cầu hóa này, những biện pháp bảo

vệ an ninh tiêu cực theo kiểu truyền thống rõ ràng là đã lỗi thời Biện pháp thích hợp và có hiệu quả lâu dài phải là biện pháp an ninh theo kiểu chủ động, tích cực

Ở một góc nh n khác, an ninh văn hóa được hiểu là sự ổn định của nền văn hóa quốc gia, đặc biệt là sự ổn định của hệ tư tưởng chính trị, do đó, bảo đảm an ninh văn hóa là một hoạt động của ngành Công an Từ điển Bách khoa Công an nhân dân Việt Nam ghi rõ: “An ninh tư tưởng - văn hóa là sự

ổn định và bền vững của tư tưởng văn hóa trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh An ninh tư tưởng - văn hóa là bộ phận của

an ninh quốc gia” [17, tr.26]

Từ cách tiếp cận này th an ninh văn hóa được cấu thành từ các yếu tố: Một là, sự vững mạnh của nền tảng tư tưởng xã hội chủ nghĩa, lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào con đường xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng trước các hoạt động phá hoại tư tưởng của các thế lực thù địch; Hai là, sự phát triển ổn định và bền vững của nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, thể hiện bản lĩnh, sức mạnh của nền văn hoá trước

âm mưu, hoạt động xâm lăng văn hoá, truyền bá văn hoá độc hại; Ba là, sự an toàn của bí mật nhà nước, bí mật nội bộ trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng; Bốn

là, sự an toàn của các cơ quan, tổ chức văn hóa, tư tưởng trước âm mưu, hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch và các loại tội phạm; Năm là, sự an toàn, vững vàng về bản lĩnh chính trị của đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, cán bộ

các cơ quan văn hóa, tư tưởng trước hoạt động tác động, lôi kéo của thế lực thù địch và tác động tiêu cực khác

Từ các khái niệm an ninh văn hóa trên, kế thừa cách tiếp cận an ninh văn hóa đặt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, tôi cho rằng khái niệm an

ninh văn hóa được hiểu là sự ổn định và phát triển của nền văn hóa dân tộc theo hướng khoa học, dân chủ, tiến bộ, nhân văn, bảo đảm quyền sáng tạo và hưởng thụ của người dân, chống lại các phản văn hóa, phản giá trị Như vậy

khái niệm an ninh văn hóa được khai thác dưới các góc độ sau:

Thứ nhất, an ninh văn hóa là thực hiên đúng chủ trương, đường lối của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Thứ hai, an ninh văn hóa là sự bảo tồn, bảo vệ các giá trị di sản văn

hóa, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc và thể chế văn hóa quốc gia gắn với thể chế chính trị

Thứ ba, an ninh văn hóa là việc sáng tạo và truyền bá những giá trị văn

hóa khoa học, tiến bộ, dân chủ, nhân văn; xây dựng môi trường văn hóa và nền tảng tinh thần tiến bộ và lành mạnh của xã hội; bảo đảm quyền tự do sáng

tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân

Thứ 4, an ninh văn hóa là việc đấu tranh chống lại sự xâm hại của tự

nhiên và con người đối với văn hóa, đấu tranh chống lại việc xâm nhập của các luồng tư tưởng, truyền bá sản phẩm phi văn hóa, thiếu lành mạnh đi ngược lại với đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đấu tranh chống lại các phản giá trị, phản văn hóa, bảo tồn và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

An ninh văn hóa trước hết phải là sự bảo đảm cho việc xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, ở đó, các giá trị văn hóa của dân tộc và nhân loại được gìn giữ và phát huy; hệ thống thể chế và thiết chế văn hóa được xây dựng và hoàn thiện, tiếp theo đó là việc chống lại những hành vi phản văn hóa, phản giá trị và những hoạt động phá hoại văn hóa, tư tưởng của các thế lực thù địch

1.2 Vai trò của báo chí nói chung và truyền hình nói riêng trong việc tuyên truyền vấn đề an ninh văn hóa

1.2.1 Vai trò cung cấp thông tin

Tại Việt Nam, báo chí có vai trò là phương tiện thông tin thiết yếu của đời sống xã hội, là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị, xã hội, là diễn đàn của nhân dân; Chức năng thông tin, định hướng thông tin là chức năng quan trọng hàng đầu của báo chí, truyền thông

Chính vì vậy, trong lĩnh vực bảo vệ an ninh văn hóa không thể thiếu vai trò của truyền thông, báo chí Thực tiễn cho thấy, bên cạnh vai trò của Đảng, Nhà trong vấn đề bảo đảm an ninh văn hóa Quốc gia, cần chú trọng đến vai trò của truyền thông, báo chí trong truyền tải quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước, về lĩnh vực an ninh văn hóa trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế quốc tế đang là một trong những nhiệm vụ quan trọng và phức tạp Từ đó, nâng cao nhận thức cho các cấp ủy, chính quyền và đoàn thể, đẩy mạnh hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức chính trị và tinh thần cảnh giác cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước những âm mưu "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch; báo chí, truyền

h nh cũng định hướng thông tin để Đảng và Nhà nước ta tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Đồng thời, truyền thông, báo chí còn phát hiện và phê phán các hành vi xâm phạm văn hóa, ảnh hưởng tới thuần phong mỹ tục của dân tộc Việt Nam Báo chí, truyền thông cũng tham gia vào cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận nhằm bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về vấn đề bảo vệ an ninh văn hóa, xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế quốc tế

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng chỉ rõ "Tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam tiên

tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế - xã hội, làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế" Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn các nhà báo:

“Làm báo là làm chính trị Chính trị phải đúng”

1.2.2 Vai trò định hướng dư luận xã hội

Báo chí, truyền thông định hướng thông tin là định hướng dư luận xã hội bằng thông tin và định hướng việc tiếp nhận thông tin cho công chúng Đây là trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội của người làm báo Chẳng hạn, trước một luồng thông tin nhiều chiều về các luồng văn hóa ngoại lai, độc hại, báo chí có nhiệm vụ thông tin một cách chính xác để công chúng tiếp nhận văn hóa bên ngoài phải có sự xem xét, chọn lọc cẩn trọng Và phải khẳng định bản sắc riêng, giữ vững nền tảng "tư tưởng" và "tinh thần" dân tộc

Như vậy, thông tin báo chí truyền thông cần được tiếp cận từ nhiều phía, đa chiều và có cơ sở khoa học về nhận thức, lý luận và cơ sở thực tiễn Nhiều bài b nh luận, xã luận, chuyên luận của báo chí, có giá trị thức tỉnh nhận thức, giá trị mở đường dư luận xã hội Từ việc báo chí giúp công chúng biết đến hiểu là quá tr nh nhận thức, trên cơ sở được tiếp nhận đầy đủ, trung thực và đa chiều các nguồn tin

Trách nhiệm xã hội của nhà báo là phải đưa thông tin trung thực, khách quan, chính xác để định hướng dư luận xã hội theo hướng vừa đúng ý Đảng, vừa hợp lòng dân Theo đó, nhà báo định hướng thông tin thể hiện ở chỗ lựa chọn, xử lý thông tin, đưa hay không đưa tin, đưa lúc nào, ở đâu, đưa như thế nào, liều lượng, mức độ đưa tin ra sao… để không gây tác động tiêu cực, không gây hậu quả xấu tới xã hội Nghĩa vụ công dân đòi hỏi nhà báo không chỉ phải tuân thủ hiến pháp và pháp luật trong hoạt động nghề nghiệp Nhà báo không được lợi dụng vị thế nghề nghiệp để vi phạm pháp luật, không được tự cho m nh quyền làm trái, đứng trên pháp luật

Vậy báo chí định hướng dư luận xã hội trong những t nh huống này như thế nào? Đó là, nhà báo phải có trái tim nóng và cái đầu lạnh; Cần b nh tĩnh, thận trọng, không vội vàng đưa tin, viết bài khi chưa nắm chắc bản chất của sự kiện Nôn nóng trong đưa tin, nhiều khi “lợi bất cập hại”, bởi thông tin không đúng bản chất sự kiện có thể gây tác hại khôn lường Nhà báo cần hết sức trung thực, khách quan, không định kiến, để rộng đường dư luận xã hội Trước một vấn đề văn hóa đang gây nhiều tranh cãi như xâm phạm di tích

đ nh chùa, chưa có sự đồng thuận xã hội, nhà báo cần phải thông tin từ nhiều góc độ, nhiều cách tiếp cận, tranh thủ ý kiến chuyên gia, nhất là những chuyên gia văn hóa có uy tín xã hội

1.2.3 Vai trò giám sát và phản biện xã hội

Vai trò giám sát của báo chí là giám sát xã hội, là sự cung cấp thông tin hai chiều: Thông tin từ phía đối tượng chịu giám sát (cán bộ, đảng viên…) và thông tin từ phía đối tượng giám sát (dư luận xã hội, nhân dân…) là nguồn thông tin có tính chất đánh giá, phê b nh, xây dựng, làm cơ sở để kiểm tra, điều chỉnh, xử lý

Phản biện của báo chí là phản biện xã hội Phản biện không có nghĩa là phản đối hay chỉ là phản đối mà còn mang tính xây dựng, đồng t nh, cổ vũ Nếu phản biện của các tổ chức khoa học mang tính tư vấn, là phản biện hoàn toàn dựa trên cơ sở khoa học; th báo chí thực hiện chức năng phản biện xã hội, trước hết dựa trên dư luận xã hội

Như vậy, phản biện xã hội là cách để báo chí, truyền h nh giúp công chúng (đương nhiên có cả người trong cuộc của vụ việc được đề cập) nh n nhận một sự kiện, một vấn đề về lĩnh vực văn hóa nói riêng và các vấn đề xã hội nói chung ở nhiều góc độ khác nhau, nhiều quan điểm khác nhau, thậm chí đối lập nhau, và đặc biệt đây là kênh thông tin chuyển tải được tiếng nói của dư luận xã hội Thông qua báo chí, người dân có thể phát biểu ý kiến, nguyện vọng của m nh về các vấn đề trong đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh

vực ảnh hưởng tích cực, tiêu cực tới an ninh văn hóa truyền thống, thuần phong mỹ tục, qua đó thể hiện sự giám sát và phản biện xã hội của m nh

Bám sát sự kiện, thông tin nhanh nhạy, phân tích trúng vấn đề trọng điểm và góp phần định hướng dư luận, các cơ quan thông tấn, báo chí đã thực hiện tốt chức năng phản biện, mang lại hiệu quả xã hội rõ rệt Từ đó, vai trò, chức năng phản biện của báo chí ngày càng được khẳng định, tạo được niềm tin của công chúng

Báo chí hiện nay đang bày tỏ kịp thời nguyện vọng của nhân dân, chính kiến của nhà báo trước những vấn đề cụ thể Phản biện đôi lúc cũng buộc dư luận phải quan tâm Những năm gần đây, nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của ông cha bị đảo lộn, nhiều hành vi phản văn hóa mới xuất hiện với tần suất lớn, mật độ dày và nhất là môi trường văn hóa xã hội đang bị “ô nhiễm nặng nề” đã và đang trở thành nỗi bất an đối với vận mệnh quốc gia, dân tộc và tương lai đất nước Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do cuộc “xâm lăng văn hóa” nhằm vào nước ta đang tấn công từ nhiều phía, từ nhiều con đường, thông qua nhiều h nh thức, âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi, thâm độc Đó là hành tr nh tốn nhiều giấy mực trên các trang báo cũng như h nh ảnh đa dạng phong phú trên truyền h nh về sự xâm nhập của linh vật ngoại lai tràn ngập tại các đ nh chùa, cơ quan công sở Mà “cuộc chiến” của những chuyên gia về lĩnh vực này, các phóng viên, nhà báo mảng văn hóa cũng tích cực tuyên truyền, phản biện và giám sát về vấn đề này

Chức năng giám sát được báo chí hết sức chú ý cũng đã góp phần ngăn chặn, thậm chí là đẩy lùi những trường hợp, những vụ việc thực hiện không đúng chính sách, chế độ cũng như các quyết định cụ thể về vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng tới văn hó dân tộc Trước thực tế không thể coi nhẹ, xem thường

đó, vấn đề cấp bách mà báo chí truyền h nh hiện nay là tăng cường vai trò giám sát và phản biện xã hội tích cực bồi tụ, vun đắp, nâng cao sức đề kháng văn hóa cho các cấp, các ngành và toàn xã hội Sức đề kháng văn hóa chính là

tăng cường khả năng phòng ngừa, bảo vệ, chống lại các sản phẩm văn hóa, thông tin độc hại từ bên ngoài xâm nhập vào nước ta

1.3 Nội dung tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí nói chung

1.3.1 Tuyên truyền về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng

và pháp luật của Nhà nước về vấn đề an ninh văn hóa

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, phương hướng xây dựng và phát

triển văn hoá đã được Đảng ta xác định là: “phát huy chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thụ tinh hoa văn hóa nhân loại, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiến bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”

Quan điểm của Đảng cũng nhấn mạnh đến tính đặc thù của việc xây dựng và phát triển văn hóa Bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc, sáng tạo nên những giá trị mới tích cực và tiến bộ, loại bỏ những yếu tố bảo thủ và lạc hậu trong nền văn hóa, làm cho các giá trị văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành tâm lý, tập quán tiến bộ, văn minh, nhân bản là một quá tr nh đầy khó khăn gian khổ, phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian và cần phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì thận trọng, tránh nóng vội, chủ quan duy ý chí

Trong thời kỳ phát triển kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, cần phải nhận thức sâu sắc rằng, văn hóa là một sản phẩm hàng hóa đặc biệt, hoàn toàn khác với sản phẩm hàng hóa thông thường khác Đây là phương tiện để biểu đạt đời sống tinh thần của mỗi dân tộc Vì vậy, báo chí

truyền thông đang tích cực thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước để bảo vệ và phát triển nền văn hóa của dân tộc mình, chống nguy cơ bị đồng hóa về văn hóa

Từ Đại hội lần thứ X của Đảng đã nhấn mạnh đến ba lĩnh vực quan trọng cần phải tập trung chỉ đạo, đó cũng chính là những phương hướng phát triển văn hoá chính mà báo chí truyền thông tập trung tuyên truyền

- Tuyên truyền xây dựng môi trường, lối sống và đời sống văn hóa của mọi người dân ở cơ sở Phát huy tinh thần tự nguyện, tính tự quản và năng lực làm chủ của nhân dân trong việc tổ chức và xây dựng đời sống văn hóa Đa

dạng hóa các hình thức hoạt động của phong trào Toàn dân đoàn kết, xây dựng đời sống văn hóa

- Báo chí truyền thông tuyên truyền phát huy tiềm năng, khuyến khích các sáng tạo văn học, nghệ thuật, tạo ra những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật Đây là một trong những nhiệm vụ trung tâm nhằm tạo ra những tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu, phản ánh sức sáng tạo của nền văn hóa mới mà chúng ta xây dựng

- Tuyên truyền nhằm xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa, chú trọng các công tr nh văn hóa lớn, tiêu biểu Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống nhà văn hóa, bảo tàng, nhà truyền thống, thư viện,

1.3.2 Bảo tồn, bảo vệ các giá trị di sản văn hóa, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc và thể chế văn hóa Quốc gia

Các phương tiện thông tin đại chúng bao gồm sách, báo, tạp chí, các đài phát thanh và truyền hình ở Trung ương và địa phương…, đóng vai trò to lớn trong việc tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội tới nhân dân và phản ánh nguyện vọng của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, góp phần to lớn vào việc xây

dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Tuyên truyền sâu rộng về việc giữ g n và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam Đó là việc giữ g n, phát triển ngôn ngữ và chữ viết tiếng Việt, tiếng và

chữ viết các dân tộc thiểu số; phong tục, tập quán tốt đẹp của các tộc người trong đại gia đ nh các dân tộc Việt Nam; các lễ hội, lễ nghi văn hóa; các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể Tuyên truyền đường lối, quan điểm, các nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam; chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam về bảo tồn, phát triển văn hóa Việt Nam và giao lưu lối, tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại Quảng bá h nh ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam với những thông điệp về một dân tộc có nền văn hóa đặc sắc, lịch sử hào hùng; một đất nước có sức sống mãnh liệt, giàu tiềm năng, đạt nhiều thành tựu trong đổi mới; người dân cần cù, sáng tạo, thân thiện, khoan dung, yêu chuộng hòa bình

Xây dựng, phản ảnh bức tranh toàn cảnh về một Việt Nam đang trong tiến trình phát triển hợp tác giao lưu kinh tế - văn hóa toàn cầu Mang đến cho bạn bè nước ngoài cái nhìn toàn diện, sinh động, khách quan về một nước Việt Nam đang đổi mới mạnh mẽ Có thể kể tên một số chương tr nh: Bạn bè với Việt Nam, Tiềm năng Việt Nam, Khám phá Việt Nam, Chào Việt Nam của nhiều Đài truyền hình hiện nay

Sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ thông tin đã làm thay đổi sâu sắc cả về nội dung và h nh thức của các loại

h nh báo chí truyền thống, trong đó có phát thanh, truyền h nh Internet với đặc trưng tương tác của nó, đã phá vỡ mọi giới hạn về không gian, thời gian trong việc tiếp cận thông tin trên quy mô quốc gia và thế giới Giờ đây, công chúng ngày càng nghe phát thanh, xem truyền h nh nhiều hơn trên các thiết bị

di động (điện thoại thông minh, máy tính bảng…) Theo đó, giao lưu, giao thoa văn hóa cũng trở nên mạnh mẽ hơn, tạo điều kiện để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và truyền bá văn hóa Việt Nam ra thế giới

Bên cạnh đó, báo chí truyền thông cũng đang tận dụng những lợi thế của công nghệ hiện đại, sử dụng các trang mạng xã hội một cách đúng đắn và hiệu quả Có như vậy mới có thể quảng bá, làm tăng giá trị và sức lan tỏa của các sản phẩm phát thanh, truyền h nh, báo in và báo điện tử Để làm được

điều này, báo chí truyền thông cũng đặc biệt đến việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ của biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên, xây dựng đội ngũ có bản lĩnh chính trị, bản lĩnh văn hóa, có chuyên môn giỏi, có đạo đức nghề nghiệp, biết làm việc tốt ở trong nước cũng như môi trường quốc tế

1.3.3 Cổ vũ sự sáng tạo và truyền bá những giá trị văn hóa khoa học

Một điều đáng mừng là trong những năm gần đây, cùng với sự chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế, đã diễn ra sự "phục hưng" trong lĩnh vực văn hoá Nhiều giá trị văn hoá truyền thống như quan hệ trong gia đ nh, làng xóm, lễ hội, phong tục tập quán có lúc bị xem thường đang dần dần được khôi phục Mặc dù vậy, kinh tế thị trường với khuynh hướng "thương mại hoá", với sự xáo trộn hơn về bậc thang giá trị, sự phục hồi những hủ tục cũng đang tác động ráo riết Hơn lúc nào hết, việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống đang trở nên ngày càng bức thiết và đây không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là trách nhiệm của toàn xã hội Nói như tác giả Trần Ngọc Thêm, "một môn học về văn hoá dân tộc với mấy chục tiết trong nhà trường chỉ là những hạt mưa, trong khi thông tin ngoài xã hội hàng ngày là những cơn lũ: thử điểm xem trên các phương tiện thông tin đại chứng hàng ngày có bao nhiêu phim, bài có nội dung giáo dục về văn hoá dân tộc và có bao nhiêu vụ án đầy tình tiết giật gân và bạo lực ?"

Hiện nay, báo chí truyền thông đang làm tốt vai trò của mình trong việc chủ động phòng chống lối sống thực dụng, sự băng hoại đạo đức, sự đảo lộn các bậc thang giá trị xã hội và sự phá hoại phong tục tập quán truyền thống và cách mạng thông qua các bài viết, các phóng sự hình ảnh từ các tấm gương người tốt việc tốt

1.3.4 Đấu tranh chống lại sự xâm hại của tự nhiên và con người đối với văn hóa

Chúng ta đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ trong việc bảo tồn di sản văn hóa, nhất là sự tàn phá có nguyên nhân từ “yếu tố con người” Thời gian qua, nhiều cuộc hội thảo đã được tổ chức xoay quanh chủ

đề quen thuộc là bảo tồn và phát huy giá trị di sản, thu hút cả học giả quốc tế nhằm tìm kiếm nguyên nhân và giải pháp cho thực trạng xâm hại di tích Ngoài các nguyên nhân như đề cập ở trên, còn nhiều nguyên nhân được chính quyền địa phương, ban quản lý di tích và các chuyên gia thẳng thắn trình bày, phân tích như: ngân sách hạn chế, công tác quản lý yếu kém, thủ tục cấp phép, tu bổ di tích còn chồng chéo

Báo chí đã lên tiếng mạnh mẽ trong việc bảo tồn di sản văn hóa thông qua các chương tr nh, các hoạt động huấn chung, ký kết hợp tác, bản ghi nhớ với các lực lượng chức năng giữa Việt Nam với các quốc gia láng giềng và trong khu vực về bảo vệ cổ vật Bảo vệ và phát huy giá trị di sản lịch sử, văn hóa không phải vấn đề có thể giải quyết dứt điểm trong một sớm, một chiều Song nếu không ngăn chặn các hành vi xâm hại một cách kịp thời th nguy cơ biến mất của nhiều di tích lịch sử là điều khó có thể tránh khỏi

Đó chính là sự đấu tranh, vào cuộc của các cơ quan báo chí truyền thông trong việc bảo vệ các di sản văn hóa của quốc gia Khi có sự phản ánh, thông tin từ các đài báo, th Bộ Văn hóa mới có sự vào cuộc kịp thời, đồng thời tuyên truyền cho những người dân và người quản lý di tích tại địa phương đó hiểu được Luật Di sản, có cách ứng xử đúng đắn với di sản văn hóa dân tộc

1.4 Nguyên tắc khi tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí

1.4.1 Tuyên truyền phải đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Theo Luật Báo chí hiện hành, báo chí có các nhiệm vụ “Tuyên truyền phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước”; “Đấu tranh phòng chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực xã hội khác” Còn các nhà báo th có nghĩa vụ “Bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước;

phát hiện, bảo vệ nhân tố tích cực; đấu tranh phòng, chống các tư tưởng, hành

vi sai phạm”

Nhà báo muốn bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước th trước hết phải có kiến thức về luật pháp Sự hiểu biết pháp luật của nhà báo thể hiện ở nhiều mặt, trước hết là phải nắm vững nội dung các văn bản pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là những mảng, lĩnh vực mà nhà báo phụ trách Sau đó là trong quá tr nh tác nghiệp, học hỏi và trau dồi kinh nghiệm, nâng cao tr nh độ hiểu biết pháp luật, tr nh độ ứng xử phù hợp với các chuẩn mực pháp luật

Trên thực tế, có không ít nhà báo khi tác nghiệp, do không nắm vững các quy định pháp lý nên trong cách viết, cách xử sự không đúng pháp luật Chẳng hạn, khi viết về các vụ việc sự xâm hại của tự nhiên đối với các di tích lịch sử nào đó bị xuống cấp, họ lại tự mình quy kết tội danh rồi phân tích, bình luận theo kiểu buộc tội những người quản lý tại các khu di tích đó không biết bảo vệ, trung tu Bên cạnh đó, đa số nhà báo, phóng viên khi tác nghiệp luôn có thói quen nghe phản ánh một chiều từ phía người dân, từ thông tin trên các trang mạng xã hội mà ít khi kiểm định tính chính xác của thông tin bằng việc về tận nơi để tìm hiểu thông tin Hay một số phóng viên mảng văn hóa xã hội, khi viết về các di tích lịch sử văn hóa xuống cấp, đã miêu tả những động từ mạnh, phê phán, lên án những người dân, những chủ thể văn hóa tại đó không hiểu biết về pháp luật, đã gây tâm lý không tốt trong nhân dân, vừa vi phạm Luật Báo chí, vừa vi phạm quyền con người

Tại Điều 10 của Luật Báo chí sửa đổi, bổ sung năm 1999, Điều 5 Nghị định số 51/2002/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí đã có quy định về những điều không được thông tin trên báo chí Tuy nhiên chúng

ta có thể thấy, đã có không ít bài viết vô t nh hoặc cố t nh “đi chệch” định hướng chính trị, thông tin sai trái, lệch lạc về quan điểm, tư tưởng Thực tế, có nhiều nhà báo, nhiều lãnh đạo các cơ quan báo chí chưa quán triệt đầy đủ, sâu

sắc đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chưa

ý thức được rõ trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân của m nh Có những bài viết thậm chí còn xuyên tạc lịch sử, thỏa hiệp với nhiều quan điểm, luận điệu sai trái… Tất nhiên, hầu hết các báo này khi vi phạm đều đã bị Bộ TT&TT xử

lý cả cá nhân và tập thể Và mặc dù những sai phạm này không phổ biến, nhưng lại là sai phạm nghiêm trọng nhất, bởi nó có thể khiến công chúng phân tâm, hoài nghi về sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng để chống phá

Có không ít các cơ quan báo chí còn thiếu thận trọng, thiếu trách nhiệm khi đăng tải thông tin về các vấn đề phức tạp, nhạy cảm gây bức xúc dư luận như các vụ bạo loạn chính trị, xung đột biên giới, hải đảo, vấn đề sắc tộc, tôn giáo…làm nảy sinh mâu thuẫn trong cộng đồng, làm phức tạp thêm t nh h nh, gây bất ổn chính trị, văn hóa, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế

1.4.2 Tuyên truyền phải khách quan, chân thực

Đạo đức nghề nghiệp được khẳng định là một trong những phẩm chất

có tính chất nền tảng của hoạt động báo chí, thậm chí trong rất nhiều trường hợp, đạo đức nghề nghiệp còn được nhấn mạnh hơn nghiệp vụ báo chí Bởi người làm báo có thể học tập, rèn luyện, đúc rút kinh nghiệm về nghiệp vụ, nhưng đạo đức nghề nghiệp là yếu tố thuộc tư chất của con người, mà nổi lên

là tinh thần trách nhiệm, thái độ nghiêm túc đối với công việc,… Đây là những yếu tố chỉ có thể h nh thành trên cơ sở tự ý thức Vì thế, để phát triển lành mạnh, tạo dựng uy tín trong xã hội và bạn đọc, mọi nền báo chí luôn coi trọng, đề cao đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Như đã nêu trong phần đầu của luận văn, tại Việt Nam, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo đã được luật hóa thông qua Luật Báo chí năm 2016 và gắn liền với vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam Cụ thể, tại Điểm b, Khoản 2, Điều 8 Luật Báo chí quy định: Hội

Nhà báo Việt Nam “Ban hành và tổ chức thực hiện 10 quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo” Quy định này không chỉ khẳng định đạo đức nghề

nghiệp là yếu tố hết sức quan trọng đối với mỗi người làm báo, tạo ra hành lang pháp lý đối với người làm báo trong quá trình tác nghiệp mà còn đồng thời khẳng định yếu tố đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động báo chí

Khi viết và chuẩn bị cho đăng một tác phẩm về vấn đề văn hóa, nhà báo phải phản ánh khách quan, chân thực, phải cân nhắc kỹ lưỡng xem nên đưa thông tin g và không nên đưa thông tin g để không làm ảnh hưởng đến những nhân vật, những chủ thể văn hóa được nhắc tới Nhà báo phải tự đặt ra các câu hỏi như: Viết như thế này có ảnh hưởng g đến truyền thống văn hóa hay không không? Đưa h nh ảnh này, chi tiết này này có gây hại gì cho những người xung quanh không? Công chúng liệu có hiểu đúng về sự việ không?

Những năm gần đây, hoạt động báo chí ở Việt Nam đã cho thấy nhiều

ưu điểm khi tạo được hiệu ứng tích cực, góp phần vào sự phát triển của đời sống xã hội Qua báo chí, nhiều tấm gương tốt được biểu dương, nhiều vụ việc tiêu cực được phơi bày, nhiều vấn đề bức xúc được giải quyết…Tuy nhiên, cùng với các thành tựu, vẫn còn có những sai phạm trong hoạt động báo chí tồn tại với biểu hiện, dạng thức khác nhau Theo thông tin từ Cục Báo chí - Bộ Thông tin và Truyền thông, năm 2017, đơn vị này đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 27 trường hợp Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 714 triệu đồng Đã có 1 giấy phép hoạt động báo chí và 10 thẻ nhà báo bị thu hồi Cùng trong năm này, Cục Báo chí cũng tham mưu lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông đ nh bản tạm thời 5 cơ quan báo chí, trong đó có 4 trường hợp bị đ nh bản 3 tháng Từ đầu năm đến giữa tháng 6/2018, Cục Báo chí cũng đã xử phạt 12 trường hợp với tổng số tiền 58 triệu đồng; thu hồi 1 thẻ nhà báo Đáng chú ý, các sai phạm đều của báo điện tử, hình thức sai phạm chủ yếu là thông tin sai sự thật

1.4.3 Tuyên truyền về vấn đề an ninh văn hóa phải được kiểm chứng

Trang từ điển bách khoa Wikipedia định nghĩa về “nguồn tin”, tạm dịch theo nghĩa tiếng Việt là: Nguồn tin là nơi có thông tin cho một ai đó, là

bất cứ điều g có thể thông báo cho mọi người về sự vật, sự việc hoặc cung cấp kiến thức về sự vật, sự việc đó…

Như vậy, trong quá tr nh tác nghiệp, phóng viên có thể khai thác thông tin từ rất nhiều nguồn khác nhau, do các tổ chức, đơn vị có chức năng, thẩm quyền cung cấp bằng văn bản; hoặc qua trao đổi, phỏng vấn; hoặc ghi âm, ghi chép tại hội nghị, hội thảo; hoặc từ thông cáo báo chí, hay qua đơn thư, thậm chí từ điện thoại phản ánh… Nói tóm lại, phóng viên có thể khai thác từ nhiều nguồn, có nhiều cách khác nhau, miễn là quy tr nh tác nghiệp hợp pháp và không nằm trong các trường hợp khai thác thông tin bị pháp luật ngăn cấm

Xu hướng phát triển với tốc độ chóng mặt của các phương tiện truyền thông, đặc biệt là truyền thông hội tụ đã và đang tạo ra những thách thức lớn cho những người làm báo ở nước ta Trong xu hướng đó, bản thân mỗi người làm báo cần nhận ra một điều then chốt rằng, công việc của nghề báo không chỉ đơn thuần là thu thập và cung cấp thông tin, mà trong một môi trường thông tin đầy ắp và phức tạp như hiện nay, việc chắt lọc hợp lý, đánh giá khách quan, t m ra bản chất sự thật, từ đó mang đến cho công chúng thông tin chính xác, khách quan, trung thực, thậm chí thông tin phải được "mổ xẻ", phân tích đúng đắn nhất, giúp công chúng hiểu và nắm mọi thông tin một cách có chủ đích, hệ thống và sâu sắc những g đang diễn ra xung quanh cuộc sống mới là điều quan trọng

Có thể nói, nguồn thông tin như một con dao hai lưỡi Đó sẽ là nguồn tin rất quý giá nếu nó là thông tin xác thực và được phóng viên biết cách khai thác và xử lý tốt Để làm được điều này, phóng viên phải thực sự trang bị cho

m nh một hành trang vững vàng về tri thức Ngược lại, nếu thiếu những nền tảng kiến thức và đạo đức nghề nghiệp, phóng viên sẽ tự tay ký vào án “khai tử” cho nghề nghiệp và danh dự của m nh

1.4.4 Tuyên truyền phải định hướng dư luận xã hội

Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề định hướng việc tiếp nhận thông tin của công chúng, định hướng dư luận xã hội là vô cùng cấp thiết Mấu chốt là

khi cơ quan báo chí vào cuộc phải đem đến cho công chúng thông tin chính xác, đúng bản chất nhất, định hướng, hướng dẫn dư luận kịp thời

Khi báo chí thống tin về một sự việc, vấn đề nào đó về lĩnh vực văn hóa, nếu người phóng viên tiếp nhận thông tin ban đầu hiểu chưa đúng mà lại

có những b nh luận, cảm thán không chính xác rồi chia sẻ cho cộng đồng sẽ khiến cho người tiếp nhận sau và nếu không tỉnh táo trong tiếp nhận rất dễ hiểu sai lệch bản chất sự kiện, vấn đề Nhưng điều đáng lo ngại là trong dư luận lại dấy lên nhiều luồng thông tin khác nhau, khiến công chúng rơi vào

“ma trận thông tin”, không biết đâu là thông tin chính thống, đâu là thông tin

Tiểu kết chương 1

Trong chương 1, tác giả làm rõ các khái niệm: “Văn hóa”, "An ninh",

"An ninh văn hóa" Nêu rõ vai trò của báo chí nói chung và truyền hình nói riêng trong việc thông tin về vấn đề an ninh văn hóa Trong đó, vai trò cung cấp thông tin và vai trò giám sát và phản biện xã hội là 2 vai trò chính của báo chí trong lĩnh vực này

Trong chương này, tác giả cũng đưa ra những nội dung khi thông tin về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí nói chung và phân tích những nguyên tắc khi thông tin về vấn đề an ninh văn hóa trên báo chí Đó là thông tin phải đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đồng thời, phải khách quan, chân thực và định hướng dư luận xã hội Đây cũng chính là những yêu cầu chặt chẽ đối với những nhà báo, phóng viên viết

về lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là vấn đề an ninh văn hóa của một Quốc gia, dân tộc

Thực tiễn vấn đề văn hóa và việc các cơ quan báo chí truyền thông thông tin và cổ vũ sự sáng tạo, giữ gìn văn hóa truyền thống cùng một số vụ việc điển hình về vấn đề xâm hại di tích lịch sử, vấn đề văn hóa ngoại lai ảnh hưởng đến sự phát triển và bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam

Ở nước ta hiện nay báo chí đóng vai trò rất quan trọng trong việc phổ biến, tuyên truyền, phản ánh và đấu tranh bảo vệ văn hóa của dân tộc Báo chí góp phần rất quan trọng để người dân có được thông tin đúng về những giá trị

di sản văn hóa, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc và thể chế văn hóa quốc gia Các cơ quan truyền thông, báo chí trong những năm qua đã tích cực phát hiện, đấu tranh với các hành vi xâm hại tới các giá trị văn hóa truyền thống, các hành vi phản văn hóa… Nhiều vụ việc yếu kém trong quản lý di tích lịch sử

đã được báo chí phát hiện, các cơ quan nhà nước đã phải xem xét lại, qua đó các giá trị văn hóa được cộng đồng bảo vệ và khôi phục

Chương 2:

THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ AN NINH VĂN HÓA TRÊN KÊNH

TRUYỀN HÌNH CÔNG AN NHÂN DÂN

2.1 Giới thiệu khái quát về kênh TH CAND và các chương trình khảo sát

2.1.1 Khái quát về kênh TH CAND

Kênh truyền hình ANTV của Cục Truyền thông CAND – Bộ Công an Theo quyết định số 6260/QĐ-BCA của Bộ trưởng Bộ Công an Truyền hình CAND là cơ quan tuyên truyền, giáo dục chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của Đảng ủy Công an Trung ương và Bộ trưởng Bộ Công an về công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng lực lượng CAND, hoạt động theo Luật Báo chí, tôn chỉ, mục đích, quy định của Nhà nước và của Bộ Công an

10/8/1972 – phóng sự “Chiến sỹ chữa cháy trên đất Cảng” của Truyền hình Vì ANTQ chính thức lên sóng Từ năm 1973, truyền hình Vì ANTQ trở thành một bộ phận của Đài Truyền h nh Trung ương (nay là Đài Truyền hình Việt Nam) chuyên trách đề tài về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, phát sóng định kì, từ đó truyền h nh VANTQ đã gúp cho khán giả có cái nhìn thấu đáo, hiểu rõ hơn về những âm mưu, hành vi và đề cao cảnh giác trước tội phạm

Tháng 11/1994, Chương tr nh Văn hóa thể thao CAND của Truyền

h nh V ANTQ đã chính thức có mặt trên kênh VTV3 Đến 9/1/1999 chương

tr nh “An ninh với cuộc sống” trên VTV2 chính thức ra đời, chương tr nh chủ yếu là phổ biến những kiến thức về phòng ngừa tội phạm, tăng vốn tri thức về văn hóa cho người dân

Qua hơn 40 năm, Truyền h nh V ANTQ đã đóng góp cho xã hội hàng nghìn phóng sự và phim tài liệu về những vấn đề về ANTT qua các thời kì

Đó là tiền đề để Truyền hình Vì ANTQ tiếp tục mở ra 1 trang mới, vươn lên thành Kênh truyền h nh CAND (ANTV) độc lập, chuyên biệt và tiếp tục thu hút khán giả trong và ngoài nước

Ngày 3 tháng 12 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đồng ý chủ trương thành lập Kênh truyền hình Công an nhân dân Kênh truyền hình này do Trung tâm Phát thanh, Truyền h nh, Điện ảnh Công

an Nhân dân phối hợp cùng Công ty AVG tổ chức sản xuất chương tr nh Ngày 11/12/2011 Bộ Công an đã chính thức phát sóng kênh truyền h nh của riêng m nh - Kênh truyền hình Công an nhân dân viết tắt là "ANTV" Kênh ANTV phát sóng liên tục 24/24 và phủ sóng toàn lãnh thổ Việt Nam và cả nước ngoài qua hầu hết hệ thống truyền h nh của Việt Nam như: Truyền h nh cáp Việt Nam VCTV, truyền h nh cáp Saigontourist SCTV, truyền h nh cáp thành phố Hồ Chí Minh HTVC, truyền h nh kỹ thuật số VTC [18]

Kênh Truyền h nh Công an nhân dân luôn luôn hướng tới mục tiêu khẳng định vị trí của m nh trong lòng công chúng, để không chỉ là một kênh truyền hình có giá trị thiết thực trong công tác tuyên truyền an ninh xã hội mà còn là một kênh truyền hình mới mẻ, sáng tạo, độc đáo và gần gũi với hơi thở đời sống xã hội của đông đảo quần chúng nhân dân

"Nhân văn, tin cậy, kịp thời, hấp dẫn" là bốn tiêu chí được xây dựng và hiện đang được duy tr trên kênh ANTV Có lợi thế là kênh truyền h nh của ngành CAND, v vậy ANTV có khả năng thông tin nhanh, kịp thời, chính xác

và đầy đủ về t nh h nh an ninh, trật tự trong nước

Hiện tại truyền h nh Công an nhân dân không có cơ cấu tổ chức riêng biệt mà lấy toàn bộ bộ máy của Trung tâm Phát thanh, Truyền h nh, Điện ảnh CAND, thuộc Tổng cục Chính trị CAND làm nòng cốt sản xuất và phát sóng các bản tin và chương tr nh chuyên đề, chuyên biệt của kênh ANTV

Kênh ANTV được tổ chức theo mô h nh Ban Giám đốc Trung tâm chịu trách nhiệm toàn bộ nội dung các chương tr nh được phát sóng Giúp

việc cho Ban Giám đốc là những Phòng, Ban chuyên môn khác nhau, được tổ chức phù hợp với yêu cầu thực tế như: Ban Thư ký biên tập; Ban Thời sự; Ban Chuyên đề; Ban Văn hóa-Thể thao; Điện ảnh CAND; Phòng Tổng hợp; Phòng Quay phim - Đạo diễn; Phòng Kỹ thuật, tổng khống chế, phát sóng; Phòng Hậu cần; Cơ quan đại diện phía Nam tại thành phố Hồ Chí Minh; Văn phòng đại diện miền Trung và Tây Nguyên tại Đà Nẵng

Đội ngũ sản xuất chương tr nh của kênh ANTV là những phóng viên, những cán bộ chiến sĩ Công an giàu trách nhiệm, bằng ý thức của công dân, bản lĩnh chính trị vững vàng, hơn 500 cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên của kênh ANTV và rất nhiều cộng tác viên từ Đài PT-TH, Công an 64 tỉnh, thành phố trên cả nước đã chung tay xây dựng lên những chương tr nh mang bản sắc riêng của ANTV đến công chúng

Nội dung của Kênh truyền h nh ANTV được cấu tạo thành ba nhóm chính là nhóm các chương tr nh thời sự, chính luận; nhóm chương tr nh văn hóa, xã hội, giải trí và nhóm các chương tr nh chuyên đề, chuyên biệt Hiện tại, kênh ANTV phát sóng 24h với 24 chuyên mục và 9 bản tin thời sự

* Nhóm các chương trình thời sự, chính luận gồm:

Chương trình thông tin thời sự: Hiện nay kênh Truyền hình CAND có

12 bản tin trong ngày Các bản tin thời sự liên tục cập nhật các tin tức về chính trị, an ninh trật tự, văn hóa xã hội, kinh tế tài chính, các vấn đế nóng trong nước và quốc tế… đồng thời phân tích chuyên sâu về những vấn đề mà

dư luận xã hội quan tâm (ví dụ các bản tin: An ninh ngày mới; 113 Online;

An ninh 24h; Nhật ký An ninh…)

Chương trình thông tin chuyên đề trong nước: Xây dựng các chuyên

mục thông tin dưới hình thức phóng sự, toạ đàm, phỏng vấn, điều tra về các vấn đề có liên quan đến an ninh trật tự, các hoạt động của lực lượng Công an nhân dân và phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; các mô h nh, điển hình tiên tiến, các gương người tốt, việc tốt trong lực lượng Công an nhân dân và

trong quần chúng nhân dân tích cực tham gia bảo vệ an ninh trật tự; bình luận các sự kiện trong nước liên quan đến an ninh trật tự các chuyên đề về đấu tranh

phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội, phổ biến kiến thức về an ninh trật tự

Chương trình thông tin chuyên đề quốc tế: Tập trung vào bình luận các

sự kiện về an ninh quốc tế, tìm hiểu kiến thức về khoa học hình sự, kinh nghiệm điều tra tội phạm xuyên quốc gia, bình luận, phân tích các vụ án tiêu biểu có liên quan đến tội phạm quốc tế

* Nhóm chương trình văn hóa, xã hội, giải trí:

Các chương tr nh văn hóa, xã hội, giải trí luôn kết hợp giữa thông tin tuyên truyền với văn hoá, giải trí có tính định hướng Đa dạng hoá các hình thức, tạo sự hấp dẫn, dễ thâm nhập và làm phong phú đời sống văn hoá, giải trí lành mạnh của người dân gồm: Các chương tr nh phim trong nước, quốc tế, phim về điều tra hình sự, tình báo, phản gián, các phim có nội dung về lĩnh vực an ninh trật tự Các chương tr nh truyền hình thực tế có bình luận phân tích về các vụ án tiêu biểu, về các tổ chức, nhân vật đặc biệt hoạt động trong lĩnh vực an ninh, trật tự

* Nhóm các chương trình chuyên đề, chuyên biệt:

Mang đậm bản sắc của Kênh ANTV như các chương tr nh: Phía sau bản án, hành tr nh phá án, điều tra qua thư khán giả, Những cuộc đời toả nắng, An ninh văn hoá, Chuyển động cuộc sống

Tất cả những chương tr nh được sắp xếp một cách hài hoà hợp lý, tạo cho khán giả tiếp nhận thông tin mới về trật tự xã hội hay những thông tin an ninh, hình sự nghiêm trọng không bị quá tải Mục tiêu của kênh ANTV không chỉ trở thành một diễn đàn về pháp luật, về an ninh xã hội mà còn trở thành một kênh giải trí mang tính định hướng và giáo dục cao

Với kết cấu đầy đủ các chuyên mục đa dạng và hấp dẫn, Kênh ANTV thực sự đã tạo một điểm nhấn cho khán giả trong việc tiếp nhận thông tin về lĩnh vực an ninh xã hội từ trước tới nay