Bên cạnh đó, tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể trong quá trình thực hiện luận văn đó là: - Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Trong khuôn khổ luận văn, tác giả đã tiến
Trang 1HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
ĐÀO VIỆT TÙNG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG CỦA CÔNG AN PHƯỜNG, QUẬN BA ĐÌNH,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
Ngành: Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước
Mã số : 8310202
LUẬN VĂN THẠC SĨ
XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN VĂN TUẤN
HÀ NỘI - 2019
Trang 3Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Đào Việt Tùng
Trang 4MỞ ĐẦU 1 Chương 1: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG CỦA CÔNG AN PHƯỜNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 10
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò, yêu cầu quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công an phường 10 1.2 Nguyên tắc, nội dung, phương pháp quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công an phường 23 1.3 Quan hệ phối hợp giữa lực lượng Công an phường với các bộ phận khác trong quản lý nhà nước về trật tự công cộng 31
Chương 2: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG CỦA CÔNG AN PHƯỜNG Ở QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI – ƯU ĐIỂM, HẠN CHẾ, NGUYÊN NHÂN 34
2.1 Yếu tố tác động có liên quan đến quản lý nhà nước về trật công cộng của Công an phường ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội 34 2.2 Thực trạng quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công an phường, ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội 47 2.3 Nhận xét, đánh giá 60
Chương 3: DỰ BÁO TÌNH HÌNH VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG CỦA CÔNG AN PHƯỜNG Ở QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 70
3.1 Dự báo tình hình TTCC trong thời gian tới 70 3.2 Giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công an phường, ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội thời gian tới 73
KẾT LUẬN 104 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
Trang 5ANQG An ninh quốc gia
ANTT An ninh trật tự
CAP Công an phường
CAND Công an nhân dân
QLNN Quản lý nhà nước
TTATXH Trật tự an toàn xã hội
TTCC Trật tự công cộng
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thành tựu của công cuộc hơn 30 đổi mới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại đã mang lại những nền tảng cơ bản, điều kiện thuận lợi và tăng cường sức mạnh để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH; ngược lại, ANQG và TTATXH được giữ vững là một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới trên các lĩnh vực Đảng ta đã nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII như sau: “Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân
là nòng cốt” [35, tr.148]
Dưới sự lãnh đạo của Ðảng, công tác bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH
đã có những đổi mới về quan điểm, đường lối, chủ trương, phương pháp và giành được những kết quả quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ Ðảng, Nhà nước, bảo vệ thành quả cách mạng, phục vụ đắc lực công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Tuy nhiên, bước vào công cuộc đổi mới, bên cạnh những thuận lợi, tình hình ANQG và TTATXH của nước ta đã
và đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức hết sức nghiêm trọng Tình hình quốc tế biến động rất phức tạp, các thế lực thù địch, phản động cho đây là "thời cơ", ráo riết tiến hành chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ, tăng cường phá hoại trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa nhằm từng bước chuyển hóa và khi có điều kiện sẽ lật đổ chế độ ở các nước xã hội chủ nghĩa còn lại Những biểu hiện sơ hở trong quản lý nội bộ, mất đoàn kết, mất cảnh giác, thực hiện không đúng chính sách, không tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân ở một bộ phận cán bộ, đảng viên cũng ảnh hưởng nhất định đến công tác bảo vệ ANTT và bảo đảm TTATXH Do đó, rất cần phải tăng cường công tác QLNN về ANTT trong tình hình hiện nay
Trang 7Quận Ba Đình, thành phố Hà Nội là trung tâm hành chính - chính trị không chỉ của thủ đô Hà Nội mà còn mang tầm quốc gia Bởi vì, nơi đây tập trung nhiều cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ Bên cạnh đó, quận Ba Đình còn là trung tâm ngoại giao, đối ngoại, đặt trụ sở của nhiều tổ chức quốc tế, sứ quán các nước, do đó là nơi thường xuyên diễn ra các sự kiện chính trị, đối nội, đối ngoại quan trọng của Đảng và Nhà nước Vì vậy, công tác bảo đảm an ninh chính trị và TTATXH trong mọi tình huống luôn là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận
Ba Đình, thành phố Hà Nội
Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền cũng như sự chỉ đạo về nghiệp vụ của Công an thành phố Hà Nội và Công an quận Ba Đình, Công an các phường trên địa bàn quận Ba Đình đã tích cực tổ chức triển khai các chương trình, kế hoạch, biện pháp nhằm thực hiện công tác QLNN về ANTT và đạt được những kết quả rất đáng khích lệ Tình hình ANTT trên địa bàn các phường cơ bản được bảo đảm và giữ vững Tuy nhiên, những nguy cơ dẫn đến phức tạp về ANTT trên địa bàn quận Ba Đình, thành phố Hà Nội vẫn còn tiềm ẩn, điển hình như: Tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội vẫn diễn biến phức tạp, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, đặc biệt
là hoạt động của tội phạm có tổ chức; tình trạng tái lấn chiếm lòng đường, hè phố, trông giữ phương tiện sai quy định, chợ “cóc” vẫn chưa được giải quyết triệt để, đặc biệt là việc phát sinh những điểm lấn chiếm làm nơi kinh doanh tại các khu đô thị, chung cư; chế tài xử phạt chưa hiệu quả, người dân chưa thực sự hợp tác trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm; sự vào cuộc của các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn quận thường chỉ tích cực ở thời gian đầu các
“chiến dịch” nhưng sau đó lại thiếu kiên trì, quyết liệt và đồng bộ nên rất khó giải quyết dứt điểm tình trạng vi phạm diễn ra; chưa huy động được sự tham gia đông đảo và chưa phát huy tối đa vai trò của quần chúng nhân dân tham gia công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn TTATXH; quan hệ
Trang 8phối hợp giữa lực lượng Công an phường với các lực lượng khác trong và ngoài ngành Công an chưa được tiến hành thường xuyên, đồng bộ, hiệu quả đạt được chưa cao…
Bên cạnh đó, thời gian qua tuy đã có một số công trình nghiên cứu về công tác QLNN về ANTT nói chung và QLNN về TTCC nói riêng, tuy nhiên đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về công tác QLNN về TTCC của Công an phường thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả chọn vấn đề: “Quản lý nhà
nước về trật tự công cộng của công an phường, quận Ba Đình, thành phố
Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Xây
dựng Đảng và chính quyền nhà nước là đáp ứng yêu cầu cả về lý luận và thực tiễn hiện nay
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong quá trình thực hiện luận văn của mình, tác giả tìm hiểu, nghiên cứu một số công trình khoa học đã được công bố có liên quan như sau:
2.1 Một số công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận về công tác quản lý nhà nước về an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội
- Sách chuyên khảo “Một số vấn đề quản lý nhà nước về an ninh quốc
gia, trật tự an toàn xã hội” của GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, năm 1999 [81]
Cuốn sách trên đã phân tích, luận giải những vấn đề chung QLNN về ANQG, TTATXH, trên cơ sở đó, tác giả đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác QLNN về ANQG, TTATXH ở nước ta nói chung
- Sách chuyên khảo “Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh trật tự”
[73] Cuốn sách là tập hợp những câu nói và những bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bảo vệ ANTT Đây là những tư tưởng cơ bản, cốt lõi của Người
về vấn đề bảo vệ ANTT, là cẩm nang để các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch bảo vệ ANQG và bảo đảm TTATXH
Trang 9- Sách chuyên khảo “Quản lý nhà nước về an ninh, trật tự” của tác giả
Trần Viết Long, năm 2007 [67] Cuốn sách đã tập trung phân tích, làm rõ nội hàm và nội dung của công tác QLNN về ANTT; đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp tăng cường QLNN về ANTT trong thời gian tới
- Giáo trình “Quản lý nhà nước về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã
hội” của GS.TS Trần Đại Quang và GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, năm 2017
[61] Đây là giáo trình dành cho hệ đào tạo sau đại học, bồi dưỡng lãnh đạo, chỉ huy của Học viện Cảnh sát nhân dân, đề cập đến những vấn đề cơ bản cũng như các quan điểm của Đảng và Nhà nước về mục tiêu, tính chất, đặc điểm và những nội dung chủ yếu của công tác QLNN về ANQG và TTATXH
- Giáo trình “Quản lý nhà nước về an ninh quốc phòng” của Học viện
Hành chính Quốc gia, năm 2010 [40] Nội dung của cuốn giáo trình này phân tích và luận giải các vấn đề lý luận về an ninh và quốc phòng; những quan điểm của Đảng, Nhà nước về an ninh và quốc phòng; nội dung QLNN về ANQG và TTATXH; nội dung QLNN về quốc phòng
- Sách chuyên khảo “Quan điểm của Đảng về kết hợp quốc phòng, an
ninh với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, an ninh” của tác giả Vũ Hồng Lưu,
năm 2016 [65] Trong cuốn sách này, tác giả khẳng định kinh tế và quốc phòng, an ninh là hai lĩnh vực hoạt động cơ bản trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Tác giả đã phân tích, làm rõ những quan điểm của Đảng về kết hợp quốc phòng, an ninh với kinh tế; đồng thời đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả kết hợp quốc phòng, an ninh với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, an ninh
2.2 Một số công trình nghiên cứu về thực trạng công tác quản lý nhà nước về an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội trên phạm vi cả nước
- Sách chuyên khảo “Tác động của kinh tế thị trường và hội nhập kinh
tế quốc tế đối với quốc phòng, an ninh ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Văn
Ngừng, năm 2009 [71] Trong cuốn sách này, tác giả đã phân tích làm rõ
Trang 10những yếu tố tác động của nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế đến quốc phòng, an ninh; từ đó đề xuất những giải pháp tăng cường xây dựng nền quốc phòng và an ninh của nước ta hiện nay
- Sách tham khảo “An ninh quốc gia - Những vấn đề an ninh phi truyền
thống” thuộc Tủ sách phục vụ lãnh đạo [1] Cuốn sách này gồm 03 phần:
Phần 1 An ninh kinh tế và an ninh tài chính tiền tệ trong ANQG; Phần 2 An ninh chính trị - xã hội trong ANQG; Phần 3 Các vấn đề an ninh phi truyền thống khác như: Bệnh truyền nhiễm, chủ nghĩa cực đoan tôn giáo, chia rẽ dân tộc, chủ nghĩa khủng bố, di dân phi pháp, phổ biến vũ khí, buôn lậu ma túy, hải tặc và rửa tiền
- Bài viết “Quản lý nhà nước về quốc phòng an ninh trong tình hình
mới” của tác giả Vũ Quốc Hùng, năm 2010 [55] Tác giả bài viết khẳng định
trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường Trong nước, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá sự nghiệp cách mạng Điều đó đặt ra trọng trách đối với công tác QLNN về quốc phòng, an ninh và phải đặt công tác này dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng
2.3 Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý nhà nước
về an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội trên một địa bàn nhất định
- Sách chuyên khảo “Cẩm nang công tác quốc phòng - an ninh dành
cho cán bộ, lãnh đạo các cấp” của Nguyễn Tế Nhị, năm 2007 [69] Cuốn sách
này đề cập đến những vấn đề cơ bản, chủ yếu nhất về công tác quốc phòng, an ninh như: Vị trí, vai trò, nội dung, nhiệm vụ của quốc phòng, an ninh
- Một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu có liên quan đến QLNN về TTCC,
như: “Quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Tiền Giang
giai đoạn hiện nay” của Nguyễn Văn Kiên; “QLNN trong lĩnh vực phòng chống tội phạm nhằm đảm bảo TTATXH ở thành phố Hồ Chí Minh” của
Đoàn Văn Chón; “Đảng uỷ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Hậu Giang lãnh đạo
Trang 11công tác an ninh, trật tự giai đoạn hiện nay” của Nguyễn Hải Sơn; “Quận uỷ các quận mới thành lập ở thành phố Hồ Chí Minh lãnh đạo công tác an ninh, trật tự trong giai đoạn hiện nay” của Trang Viết Thanh; “Thực hiện pháp luật về an ninh, trật tự ở khu vực nông thôn thành phố Hà Nội” của Tạ Đức
Hạnh,… Các luận văn này ít nhiều đã đề cập, phân tích làm rõ được những nội dung cấp ủy các cấp lãnh đạo công tác đảm bảo ANTT và QLNN về
ANTT trong giai đoạn hiện nay
Có thể thấy, ở những góc độ và mức độ khác nhau, các công trình nghiên cứu trên đã bàn đến vấn đề về QLNN về ANQG và TTATXH Một số công trình đã đi sâu luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn của QLNN về ANQG
và TTATXH, chỉ ra phương hướng và giải pháp tăng cường QLNN về ANQG
và TTATXH ở một địa bàn cụ thể Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình nào
đi sâu nghiên cứu về QLNN về TTCC của Công an phường ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội hiện nay
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn QLNN
về TTCC, luận văn đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả QLNN
về TTCC của Công an phường ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích, làm rõ k hái niệm, vai trò, đặc điểm, yêu cầu, chủ thể, nội dung, biện pháp QLNN về TTCC của Công an phường
- Phân tích, đánh giá thực trạng QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu thực trạng QLNN về TTCC Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội từ tháng 01-2014 đến hết năm 2018 Giải
Trang 12pháp nâng cao hiệu quả QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội đến năm 2025
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài luận văn
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật; đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta
Bên cạnh đó, tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể trong quá trình thực hiện luận văn đó là:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Trong khuôn khổ luận văn, tác giả
đã tiến hành nghiên cứu các công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan đến ANTT, QLNN về ANTT, vai trò của nhà nước trong QLNN về ANTT nhằm xây dựng cơ sở lý luận QLNN về TTCC, vai trò, yêu cầu QLNN về TTCC của Công an phường; các loại báo cáo định kỳ, báo cáo chuyên đề của Công an các phường thuộc quận Ba Đình, Công an quận Ba Đình… Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề cần làm sáng rõ cả về mặt lý luận và thực tiễn của hoạt động QLNN về TTCC của Công an phường
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phương pháp này được sử dụng
trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài luận văn Thực hiện mục đích và nhiệm
vụ nghiên cứu, phương pháp này hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở khoa học của QLNN về TTCC của Công an phường; phân tích làm rõ thực trạng QLNN
về TTCC của Công an phường để chỉ ra các kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập và nguyên nhân của thực trạng này Trên cơ sở đó, luận văn dự báo và
đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
- Phương pháp so sánh và dự báo: Phương pháp này được tác giả sử
dụng để phân tích và đánh giá những đặc điểm QLNN về TTCC của Công an phường từ năm 2010 đến 2018 và những năm tiếp theo; qua đó, xác định ưu điểm, bất cập về cả lý luận và thực tiễn QLNN về TTCC của Công an phường
Trang 13làm cơ sở cho việc đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu QLNN về TTCC của Công an phường ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội Phương pháp này được sử dụng trong Chương 1, Chương 2 và Chương 3 của luận văn
- Phương pháp đánh giá, khảo sát thực tiễn: Nghiên cứu tình hình và
thực tiễn hoạt động QLNN về TTCC nhằm đánh giá toàn diện và khách quan
về thực trạng QLNN về TTCC Tác giả tiến hành khảo sát tại Công an một số phường trên địa bàn quận Ba Đình, thành phố Hà Nội để nắm bắt cụ thể hơn các biện pháp mà lực lượng Công an các phường này thực hiện nhằm QLNN
về TTCC (thông qua kết quả thống kê các tài liệu, số liệu các vụ việc vi phạm
và xử lý vi phạm TTCC), luận văn rút ra các kết luận về thực trạng TTCC Phương pháp này được sử dụng chủ yếu trong Chương 2 của luận văn
- Phương pháp chuyên gia: Luận văn sử dụng phương pháp này thông
qua xin ý kiến tư vấn, góp ý của một số chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ thực tiễn có kinh nghiệm thuộc Công an thành phố Hà Nội, Công an quận Ba Đình, Công an một số phường tại quận Ba Đình, thành phố Hà Nội Qua đó, giúp tác giả hiểu rõ hơn và định hướng một số nội dung của luận văn Phương pháp nghiên cứu cụ thể này được sử dụng trong cả 3 chương của luận văn
6 Những đóng góp mới của luận văn
Đánh giá đúng thực trạng QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội thời gian tới
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài luận văn
- Luận văn được hoàn thành sẽ góp phần làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về QLNN về ANQG và TTATXH nói chung và công tác QLNN về
TTCC nói riêng
- Luận văn góp phần phân tích, đánh giá đúng thực trạng, làm rõ những nguyên nhân QLNN về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố
Trang 14Hà Nội thời gian qua và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN
về TTCC của Công an phường, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội thời gian tới
- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho Công an các phường trong quá trình thực hiện nhiệm vụ QLNN về TTCC tại quận Ba Đình, thành phố Hà Nội và các Công an phường khác lân cận; đồng thời luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ học tập, nghiên cứu và giảng dạy tại các cơ sở giáo dục trong lực lượng vũ trang nhân dân
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu thành 03 chương, 8 tiết
Trang 15Chương 1 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG
CỦA CÔNG AN PHƯỜNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò, yêu cầu quản lý nhà nước về trật
tự công cộng của Công an phường
1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
- Quản lý nhà nước: Nghiên cứu các tài liệu hiện hành có liên quan đến
công tác QLNN bao gồm: Các bài viết đăng trên báo, tạp chí; các đề tài nghiên cứu khoa học; các giáo trình, sách chuyên khảo, sách tham khảo của Trường Đại học Luật Hà Nội, Học viện Hành chính Quốc gia,… cho thấy, khái niệm QLNN trên thực tế được hiểu và tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau Theo đó, QLNN là quản lý các công việc của Nhà nước, tức là quản lý tất cả các hoạt động của toàn bộ cơ quan nhà nước Nếu hiểu là một phạm trù khoa học pháp lý thì QLNN là hoạt động tổ chức điều chỉnh và chấp hành điều hành của các cơ quan Nhà nước trên các lĩnh vực đời sống xã hội, nhằm
tổ chức và phối hợp những cố gắng của toàn xã hội, giải quyết các nhiệm vụ khác nhau ở tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội trên cơ sở pháp luật của Nhà nước
Một cách tiếp cận khác, QLNN được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp Theo nghĩa rộng, QLNN là toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước, bao gồm các hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp Theo nghĩa hẹp, QLNN là việc thực hiện các hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước Hoạt động QLNN chủ yếu được tiến hành bởi các cơ quan hành chính nhà nước, song có thể có các chủ thể khác tham gia như: Các
tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng hoặc do nhân dân trực tiếp tham gia QLNN theo quy định của pháp luật Trong khuôn khổ của luận văn
Trang 16đề cập đến khái niệm QLNN theo nghĩa hẹp để nghiên cứu khái niệm QLNN
về TTCC
- Trật tự công cộng: TTCC là trạng thái xã hội có trật tự được hình
thành và điều chỉnh bởi các quy tắc, quy phạm nhất định ở những nơi công cộng mà mọi người phải tuân theo Trật tự công cộng là một mặt của TTATXH và có nội dung bao gồm những quy định của pháp luật, phong tục, tập quán, sinh hoạt văn minh được đông đảo quần chúng nhân dân thừa nhận; tình trạng yên ổn, có trật tự, tôn trọng lẫn nhau trong lao động, sinh hoạt, nghỉ ngơi của các cá nhân trong xã hội
Khái niệm TTCC bao gồm một số dấu hiệu chủ yếu sau:
Một là, TTCC là một trạng thái xã hội ổn định, bình yên, các hoạt động
tại không gian chung của xã hội thực hiện trên cơ sở tự nguyện, tôn trọng chuẩn mực xã hội, nhân phẩm và hoạt động của người khác
Hai là, TTCC chịu tác động qua lại giữa các yếu tố văn hóa, giá trị xã
hội, chuẩn mực xã hội, ý thức xã hội, tôn giáo và pháp luật, bao gồm sự đòi hỏi con người hoạt động trong không gian công cộng tôn trọng các giá trị xã hội, văn hóa, các nội quy, quy chế, quy tắc xử sự chung nơi công cộng, được các thành viên trong xã hội kế thừa, xây dựng Những quy tắc này được hình thành qua nhiều thế hệ thông qua việc giáo dục trong gia đình, dòng họ, cộng đồng nơi cá nhân sinh trưởng, hoặc được hình thành do nhu cầu trong từng thời điểm lịch sử của xã hội, với ý chí của các thành viên xã hội nhằm duy trì
sự tồn tại và phát triển của xã hội, lợi ích của các thành viên khi tham gia vào các hoạt động mang tính xã hội tại vùng không gian chung Sự tuân thủ pháp luật, những quy định của pháp luật điều chỉnh các hoạt động và tuần tự theo quy trình các loại hoạt động tại không gian công cộng, đòi hỏi mọi công dân khi tham gia các hoạt động công cộng đều phải tuân theo để đảm bảo quyền lợi của công dân đồng thời bảo đảm lợi ích chung của xã hội, đảm bảo quyền lực công của Nhà nước, trên cơ sở đó bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc dưới
Trang 17sự điều tiết và hoạt động có hiệu quả của các cơ quan nhà nước Trật tự công cộng được điều tiết, bảo vệ bằng pháp luật, trên cơ sở nâng cao pháp chế, chế định pháp lý về bảo đảm TTCC là căn cứ chính để phòng ngừa, đấu tranh chống các hành vi xâm phạm TTCC và tội phạm gây rối TTCC
Ba là, TTCC được coi là một bộ phận của ANTT, đồng thời đòi hỏi sự
giữ gìn và duy trì có hiệu quả Giữ gìn và đảm bảo TTCC đòi hỏi sự quan tâm
và cùng thực hiện của các thành viên trong xã hội, ở góc độ cá nhân, gia đình, cộng đồng dân cư, người nước ngoài đang sinh sống tại quốc gia Duy trì các hoạt động công cộng đảm bảo trật tự và đúng pháp luật đòi hỏi các cơ quan chuyên trách đặc biệt là lực lượng CAND thực hiện nhiệm vụ theo chức năng QLNN về ANTT
Tuy nhiên, TTCC là một phạm trù rộng lớn, bao gồm các hành vi xử sự của con người chịu tác động của các yếu tố văn hóa, lịch sử, ý thức hệ, tôn giáo, pháp luật, chuẩn mực và giá trị xã hội, các yếu tố thiên nhiên ảnh hưởng đến hoạt động nơi công cộng, Trong lĩnh vực QLNN về ANTT theo chức năng của lực lượng CAND nói chung và lực lượng Cảnh sát nhân dân nói riêng thì TTCC chỉ đơn thuần được xem xét và nghiên cứu dưới góc độ pháp luật điều chỉnh các hoạt động của công dân nơi không gian công cộng, những vấn đề của TTCC thuộc góc độ văn hóa, lịch sử, dân tộc, phong tục, tập quán không được đề cập tới trong quá trình nghiên cứu Đối với góc độ TTCC là một phận của ANTT có thể đưa ra khái niệm sau: TTCC là trạng thái xã hội
có trật tự, ổn định, bình yên được hình thành và điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc về trật tự, an toàn, vệ sinh, mỹ quan và yên tĩnh mà đòi hỏi mọi thành viên của xã hội phải tuân theo những quy định chung đó nhằm đảm bảo cho cuộc sống, lao động, sinh hoạt bình thường của mọi người trong xã hội Như vậy, TTCC có nội hàm rộng, tất cả những gì thuộc về trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung và yên tĩnh chung đều là TTCC
Trang 18Những hành vi thực hiện trong khuôn viên nhà riêng hoặc ở những nơi khác không phải là nơi công cộng, nhưng làm ảnh hưởng xấu đến trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung và yên tĩnh chung là xâm phạm đến đến TTCC Pháp luật hình sự và pháp luật hành chính của nước ta đã có quy định xác định rõ về vấn đề này Trong Bộ luật Hình sự năm
2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 đã quy định một chương riêng - Chương 21 Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng Trong đó, Điều 318 quy định về tội gây rối TTCC, trước hết đó là những hành vi xâm hại nghiêm trọng trong các quan hệ
xã hội trong lĩnh vực TTCC Nếu các hành vi thực hiện không phải ở nơi công cộng, như trong khuôn viên nhà riêng, đối với những người trong gia đình hoặc bà con họ hàng, làng xóm, gây những ảnh hưởng lớn đến trật tự chung, thì cũng bị coi là gây rối TTCC Nghị định số 167/2013/NĐ-CP, ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực ANTT, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình đã quy định các hình vi vi phạm, gồm: Vi phạm các quy định về TTCC; vi phạm quy định về bảo đảm yên tĩnh chung;
vi phạm về giữ gìn vệ sinh chung.
Trật tự công cộng ở địa bàn công cộng trọng điểm lại có phạm vi hẹp hơn TTCC Trật tự công cộng ở địa bàn công cộng trọng điểm là trật tự, an toàn chung ở những địa bàn công cộng tập trung nhiều hoạt động xã hội, tập trung đông người, phức tạp về trật tự xã hội, ở những nơi đó dễ phát sinh những hành vi vi phạm pháp luật, những vụ việc phức tạp về trật tự xã hội, như: Bến xe ô tô, ga tàu, cảng bến thủy nội địa, nơi tổ chức họp chợ, nơi tổ chức hoạt động du lịch, thể thao, văn hóa, văn nghệ… Vì vậy, lực Cảnh sát nhân dân phải tổ chức lực lượng làm nhiệm vụ chuyên trách để quản lý, duy trì TTCC ở những địa bàn đó
Trang 19- Khái niệm QLNN về TTCC:
Thuật ngữ “quản lý” thường được biểu đạt khác nhau tùy theo góc độ khoa học và phạm vi nghiên cứu về quản lý Ngày nay, quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học xã hội - tự nhiên và phát triển ngày càng sâu rộng trong mọi hoạt động của đời sống xã hội Khoa học quản lý chỉ nghiên cứu quản lý các tập thể những con người
Quản lý nhà nước là một hoạt động quản lý quan trọng của cơ quan chấp hành quyền lực Nhà nước Quản lý nhà nước là sự quản lý của Nhà nước đối với xã hội và công dân, là quản lý về chính trị - xã hội trên một phương diện nhất định lại là tổ chức hành động và vì vậy quản lý là sự tác động có định hướng, có mục tiêu, theo chủ đích, theo toàn bộ tiến trình xã hội và hệ thống các hành vi bởi hoạt động của con người trong đời sống xã hội nhằm thúc đẩy và hướng tới sự vận động và phát triển của qui luật khách quan
Quản lý được xem là một phương thức rộng rãi trong nhiều lĩnh vực: QLNN, quản lý hành chính, quản lý sản xuất kinh doanh, quản lý khoa học -
kỹ thuật, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh và những lĩnh vực đặc biệt chuyên sâu khác Quản lý nhà nước là một quá trình phức tạp, đa dạng và là yếu tố không thể thiếu được trong đời sống xã hội Xã hội phát triển càng cao thì nhu cầu quản lý càng lớn, nội dung quản lý càng tinh vi và hiện đại, vì đối tượng tác động của nó là những khách thể và chủ thể phức tạp, đó là hệ thống các hành vi con người (ý chí và tư duy đọc lập), thông qua hoạt động của cơ quan, tổ chức của con người và các mối quan hệ phát sinh trong quá trình hoạt động của đời sống xã hội mà nội dung bao trùm nhất là quản lý xã hội
Quản lý nhà nước được thực hiện bởi các cơ quan Nhà nước, cũng có khi nhân dân trực tiếp thực hiện bằng hình thức bỏ phiếu toàn dân hoặc do tổ chức xã hội thực hiện nếu được Nhà nước giao quyền thực hiện chức năng Nhà nước Quản lý nhà nước không phải là quản lý các tổ chức chính trị gọi
là Nhà nước, mà là sự quản lý có tính chất nhà nước do nhà nước thực hiện
Trang 20thông qua bộ máy nhà nước, trên cơ sở quyền lực Nhà nước nhằm thực hiện các nhiệm vụ và chức năng của Nhà nước Quản lý nhà nước là sự tác động và điều chỉnh mang tính quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội, đó là những tác động có tính pháp lý dựa trên căn cứ khoa học và có tính khoa học, được tiến hành một cách liên tục để thực hiện quá trình phát triển xã hội Như vậy, QLNN là một dạng hoạt động của Nhà nước, theo nghĩa rộng đó là toàn
bộ hoạt động của bộ máy nhà nước từ lập pháp đến hành pháp và tư pháp; còn theo nghĩa hẹp đó là việc thực hiện các hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan QLNN bao gồm: Chính phủ, các bộ, ủy ban nhân dân các cấp Quản lý nhà nước phải do các cơ quan nhà nước tiến hành Song, cũng cần nhấn mạnh, hoạt động QLNN còn có thể do các chủ thể khác tiến hành như: Các tổ chức quần chúng, tổ chức chính trị - xã hội hoặc nhân dân trực tiếp thực hiện nhưng phải do Nhà nước giao quyền, nhân danh trên cơ sở quyền lực nhà nước
Trật tự công cộng phản ánh các mối quan hệ hoạt động bình thường của các thành viên trong xã hội, mà bản chất của các quan hệ đó là “quan hệ ý thức” nên cần phải được xây dựng thành nếp sống trật tự chung, văn minh, lãnh mạnh Để thực hiện được yêu cầu đó, phải tiến hành quản lý TTCC nhằm thiết lập trật tự, kỷ cương xã hội Từ những phân tích trên có thể xác định:
QLNN về TTCC là quá trình các chủ thể có thẩm quyền của Nhà nước tiến hành các biện pháp về tổ chức, hành chính, giáo dục, pháp luật để điều chỉnh các hoạt động của con người có liên quan đến trật tự chung, an toàn chung,
vệ sinh chung, mỹ quan chung và yên tĩnh chung trên cơ sở những quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc nhất định, nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động xã hội diễn ra theo một trật tự nhất định, bảo đảm ổn định, kỷ cương, các quyền và lợi ích chính đáng của công dân được tôn trọng và bảo vệ
Căn cứ để tiến hành hoạt động QLNN về TTCC là hệ thống pháp luật của Nhà nước; các nội quy, quy tắc, quy ước điều tiết lĩnh vực bảo đảm
Trang 21TTCC, trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị; các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cá nhân, cơ quan, tổ chức trong tham gia quản lý
xã hội, bảo đảm TTCC, trật tự đô thị, trong đó lực lượng CAND giữ vai trò nòng cốt Quá trình tiến hành QLNN về TTCC có sự phối hợp đồng bộ các biện pháp theo chức năng của từng chủ thể trên cơ sở hệ thống pháp luật
Quản lý nhà nước về TTCC là hoạt động điều chỉnh các hoạt động của con người, các cá nhân, cơ quan tổ chức có liên quan đến trật tự chung, an toàn chung, trên cơ sở những quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc
về TTCC nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động xã hội diễn ra theo một trật tự nhất định, các quan hệ xã hội được tôn trọng, trật tự kỷ cương xã hội được giữ vững, tài sản của nhà nước, tính mạng, tài sản và các quyền lợi thiết thực của công dân, cá nhân, tổ chức được tôn trọng, bảo vệ
Từ những luận giải trên, có thể hiểu: QLNN về TTCC của Công an
phường là quá trình mà các chủ thểu có thẩm quyền của Nhà nước, trực tiếp
là Công an phường tiến hành các biện pháp về tổ chức, hành chính, giáo dục, pháp luật để điều chỉnh các hoạt động của công dân trên địa bàn phường có liên quan đến trật tự công cộng trên cơ sở những quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc nhất định, nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động xã hội diễn
ra theo một trật tự nhất định, bảo đảm ổn định, kỷ cương, các quyền và lợi ích chính đáng của công dân trên địa bàn phường được tôn trọng và bảo vệ
1.1.2 Vai trò quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công an phường
Quản lý nhà nước về TTCC có vai trò hết sức quan trọng thể hiện ở các nội dung sau:
- Quản lý nhà nước về TTCC là một trong những hoạt động quan trọng
để thực hiện chức năng QLNN về TTATXH, góp phần tích cực thiết lập, duy trì trật tự kỷ cương xã hội, phục vụ công tác quản lý xã hội của nhà nước
Quản lý xã hội là hoạt động chức năng của Nhà nước và Nhà nước quản lý xã hội trên các lĩnh vực khác nhau, trong đó có QLNN trên lĩnh vực
Trang 22ANTT Đây là một bộ phận quan trọng của hệ thống các lĩnh vực quản lý xã hội của Nhà nước Để thực hiện chức năng QLNN trên lĩnh vực ANTT, một trong những nhiệm vụ quan trọng đặt ra là phải QLNN về TTATXH với các nội dung: Phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, vi phạm pháp luật khác; tổ chức bảo đảm TTCC, trật tự an toàn giao thông; ngăn ngừa các tai nạn, bài trừ
tệ nạn xã hội Như vậy, QLNN về TTCC là một nội dung quan trọng trong nhiệm vụ bảo đảm TTATXH và có quan hệ chặt chẽ, gắn liền với công tác đấu tranh chống tội phạm, vi phạm pháp luật, ngăn ngừa tai nạn, đấu tranh bài trừ tệ nạn xã hội
Trật tự công cộng là bộ mặt của xã hội, QLNN về TTCC góp phần tích cực vào việc thiết lập, duy trì trật tự, kỷ cương xã hội Thông qua các biện pháp QLNN về TTCC, từng bước xây dựng ý thức tôn trọng pháp luật, ý thức
tự giác chấp hành pháp luật, các nội quy, quy tắc về bảo đảm TTCC cho công dân, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm về TTCC, đấu tranh có hiệu quả với những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm những quy định chung về đảm bảo TTCC, nếp sống văn minh, xây dựng các mối quan hệ xã hội tốt đẹp giữa con người với con người Thông qua công tác QLNN về TTCC đảm bảo cho mọi hoạt động xã hội liên quan đến trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung, yên tĩnh chung diễn ra theo trật tự nhất định, tài sản Nhà nước, tính mạng tài sản, danh dự và các quyền tự do khác của công dân ở nơi công cộng được tôn trọng, bảo vệ Mặt khác, thông qua QLNN về TTCC, giúp các cơ quan nhà nước và các ngành có liên quan phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong quản lý xã hội, những bất cập về TTCC, quản lý các hoạt động
ở các địa bàn công cộng, để kịp thời có những biện pháp khắc phục
Trong điều kiện phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo
cơ chế thị trường, các hoạt động kinh tế, xã hội diễn ra rất đa dạng, phức tạp trên tất cả các địa bàn Hoạt động của các thành phần kinh tế trong kinh doanh, dịch vụ nói chung và ở các địa bàn công cộng tuy đã tạo điều kiện
Trang 23thuận lợi, đáp ứng các nhu cầu của xã hội, song những tác động tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thị trường, những hành vi không tuân thủ pháp luật, các quy tắc về trật tự đô thị, TTCC vì động cơ kinh doanh, dịch vụ, dễ có điều kiện phát sinh, tồn tại Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, hành lang công cộng để buôn bán, kinh doanh, các hoạt động dịch vụ bốc, xếp, vận chuyển hàng hóa…, với những hình thức khác nhau, diễn ra phức tạp Bên cạnh đó, những thói quen tùy tiện, những hành vi tiêu cực, những mâu thuẫn nội bộ nhân dân vẫn đang phát sinh, tồn tại phức tạp trong các bộ phận dân
cư, gây ảnh hưởng xấu đến việc đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, đến thuần phong mỹ tục, lối sống lành mạnh của xã hội Vì vậy, QLNN về TTCC giữ vai trò quan trọng đối với việc thiết lập trật tự, kỷ cương
xã hội, phục vụ thiết thực cho công tác quản lý xã hội của Nhà nước nói chung và quản lý TTATXH nói riêng Đồng thời, góp phần xây dựng nếp sống trật tự, văn minh lành mạnh trong xã hội, tạo điều kiện cho việc xây dựng và quản lý trật tự xã hội trong toàn quốc
- Quản lý nhà nước về TTCC là một hoạt động nghiệp vụ của lực lượng CAND giữ vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm về TTATXH
Là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ TTATXH, để thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm khác
về TTATXH, lực lượng CAND nói chung và lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội nói riêng theo phạm vi chức năng, nhiệm vụ được phân công phải vận dụng linh hoạt các biện pháp công tác, thông qua các hoạt động nghiệp vụ khác nhau, trong đó QLNN về TTCC là hoạt động nghiệp vụ hành chính công khai, được xác định là một trong các nội dung quan trọng của QLNN về ANTT Quản lý nhà nước về TTCC giữ vai trò quan trọng và gắn liền với công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, ngăn ngừa làm giảm tai nạn và các hành vi vi phạm TTATXH Vì vậy, Luật CAND năm
Trang 242014 đã quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng CAND trong quản lý đảm bảo trật tự an toàn giao thông, TTCC và vấn đề này tiếp tục được khẳng định trong Luật CAND năm 2018
Thông qua QLNN về TTCC giải quyết kịp thời những vấn đề phức tạp, gây mất trật tự chung, an toàn chung, đồng thời giáo dục, hướng dẫn cho nhân dân thực hiện những quy định của pháp luật, các nội quy, quy tắc về bảo đảm TTCC Hoạt động này còn giúp cho các cơ quan nhà nước chủ động phòng ngừa, tước bỏ những điều kiện mà bọn tội và các đối tượng thường chú ý lợi dụng những thiếu sót, sơ hở trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhất là những phức tạp ở địa bàn công cộng để hoạt động nghiệp vụ công khai như: Kiểm tra hành chính, tuần tra, kiểm soát… ở địa bàn công cộng, trong các khu vực dân cư, có tác dụng chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn kịp thời hoạt động của tội phạm và những hành vi vi phạm pháp luật về trật tự
xã hội Thông qua các nội dung QLNN và các biện pháp theo phạm vi chức năng phát hiện những đầu mối, đối tượng nghi vấn liên quan đến hoạt động của các băng, ổ nhóm tội phạm ở địa bàn công cộng, làm cơ sở tiến hành các hoạt động nghiệp vụ vụ cơ bản; quản lý giáo dục… ở cơ sở phục vụ phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm Kết quả tiến hành công tác QLNN về TTCC còn phục vụ tích cực cho việc tấn công, truy quét tội phạm và tệ nạn xã hội, xóa bỏ những tụ điểm phức tạp về TTATXH, góp phần tích cực vào việc ổn định, duy trì bảo đảm TTATXH
1.1.3 Đặc điểm quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
Công tác QLNN về TTCC có những đặc điểm sau:
- Quản lý nhà nước về TTCC mang tính quyền lực đặc biệt, tính tổ
chức cao và tính mệnh lệnh đơn phương của Nhà nước Theo đó, khách thể phải phục tùng chủ thể quản lý một cách nghiêm túc Nếu có hành vi vi phạm pháp luật thì phải truy cứu trách nhiệm và xử lý theo pháp luật
Trang 25- Quản lý nhà nước về TTCC là hoạt động có mục đích, có kế hoạch
Đặc điểm này đòi hỏi công tác QLNN phải có chương trình, mục tiêu; có kế hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; có chỉ tiêu cụ thể mang tính quy phạm
và có biện pháp cân đối để thực hiện các chỉ tiêu đó
- Quản lý nhà nước về TTCC có tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt
trong việc điều hành, phối hợp, huy động mọi lực lượng, phát huy sức mạnh tổng hợp để tổ chức sản xuất và ổn định cuộc sống trên địa bàn
- Quản lý nhà nước về TTCC không có sự cách biệt về mặt xã hội giữa
người quản lý và người bị quản lý Cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ QLNN phải sâu sát với dân, phải có tác phong quần chúng, liên hệ chặt chẽ và lắng nghe ý kiến của quần chúng; phải biết làm công tác vận động
quần chúng tham gia vào công việc QLNN và xã hội
Quản lý nhà nước về TTCC tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, quan hệ đến lợi ích của mọi thành viên trong xã hội Vấn đề TTATXH ảnh hưởng trực tiếp đến mọi mặt của đời sống xã hội, đến hoạt động bình thường của mọi tổ chức chính trị, kinh tế, văn hóa trong một quốc gia, tác động đến đời sống của mọi gia đình, mọi cá nhân trong xã hội Bởi vậy, có thể xem hoạt động QLNN về TTATXH như "hệ thần kinh của cơ thể" Hệ thần kinh lành lặn thì cơ thể khỏe mạnh và ngược lại
Mọi chính sách đối nội và đối ngoại của Đảng và Nhà nước đều tác động ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm vụ QLNN về TTATXH Các chính sách đúng, được thực hiện trong cuộc sống mang lại hiệu quả chính trị, kinh tế - xã hội cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho thực hiện nhiệm vụ QLNN về TTATXH Ngược lại, các chính sách đối nội, đối ngoại sai lầm hoặc biến dạng, lệch lạc trong quá trình tổ chức thực hiện đều đem lại hậu quả xấu về chính trị - xã hội cho nhiệm vụ QLNN về TTATXH, sẽ gây suy yếu ANQG
Do đó, có thể thấy QLNN về TTATXH là hệ quả của mọi chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng, Nhà nước Những năm gần đây, trong các văn kiện, nghị
Trang 26quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước sử dụng khái niệm "đồng bộ" để nhắc nhở khi hoạch định các chính sách, giải pháp kinh tế - xã hội cũng như các chính sách đối nội, đối ngoại phải chú ý đến hiệu quả chính trị - xã hội, hiệu quả kinh tế và nhiệm vụ bảo đảm TTATXH Cách nhìn, cách giải quyết không được phiến diện, cực đoan, một chiều, đôi khi có lợi về kinh tế nhưng TTATXH bị tổn hại lớn hoặc có lợi cho địa phương nhưng lại gây tổn hại cho
cả nước gấp nhiều lần Nghiên cứu và nắm vững đặc điểm của QLNN về TTATXH có ý nghĩa to lớn trong quá trình hoạch định chiến lược bảo vệ ANQG, xây dựng chiến lược này trong thể thống nhất, đảm bảo cho đất nước
ổn định và phát triển
1.1.4 Yêu cầu quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
Công tác QLNN về TTCC cần phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Phải đảm bảo việc chấp hành các quy định của pháp luật về TTCC, những nội quy, quy tắc về trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ
quan chung được mọi người tôn trọng và tự giác thực hiện
Việc chấp hành những quy định của pháp luật về TTCC là nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi công dân, đây là một yêu cầu quan trọng để thiết lập và duy trì TTCC Tuy nhiên, do mỗi địa bàn, mỗi loại địa điểm công cộng, có tính chất phức tạp và đặc thù khác nhau, nên yêu cầu về đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung cũng khác nhau và đòi hỏi những yêu cầu đó phải được mọi người tôn trọng, tự giác thực hiện Đó là
cơ sở để đảm bảo TTCC, duy trì trật tự kỷ cương xã hội Để đạt được yêu cầu trên, lực lượng Cảnh sát nhân dân phải phối hợp với các ngành, tham mưu cho các cơ quan chức năng xây dựng, hoàn thiện những quy định pháp luật, các nội quy, quy tắc về đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung,
mỹ quan chung, lấy đó làm cơ sở tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trong nhân dân nhằm xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, các nội quy, quy tắc đảm bảo TTCC cho mỗi công dân
Trang 27- Phải đảm bảo được sự an toàn về người, tài sản, sự hoạt động bình thường của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội có liên quan đến việc bảo đảm TTCC
Để đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản công dân, tài sản của các cơ quan, tổ chức kinh tế - xã hội, yêu cầu đặt ra là phải phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả đối với các loại tội phạm lợi dụng tính chất phức tạp ở từng địa bàn, từng nơi công cộng để hoạt động Đồng thời, phải ngăn ngừa làm giảm tới mức thấp nhất các tệ nạn xã hội có thể xảy ra gây mất TTATXH Mặt khác, tổ chức giữ gìn TTCC phải đảm bảo cho các hoạt động của xã hội diễn ra theo một trật tự nhất định, trong đó hoạt động của mỗi cá nhân, của các cơ quan, các tổ chức kinh tế, xã hội phải tuân thủ những quy định về trật tự chung, an toàn chung và cũng thông qua đó đảm bảo cho sự hoạt động bình thường của các chủ thể trên khi tham gia các mối quan hệ xã hội có liên quan đến việc đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung
- Ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, bài trừ các tệ nạn xã hội gây mất trật tự chung, an toàn chung, mỹ quan chung
Ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật là yêu cầu
cơ bản để đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, qua đó để giáo dục, xây dựng
ý thức tôn trọng pháp luật, nội quy, quy tắc về TTCC cho mỗi công dân Song những hành vi vi phạm pháp luật về TTCC rất đa dạng, phức tạp, với ý thức chủ quan khác nhau của chủ thể vi phạm Có những người vì mục đích, động
cơ khác nhau mà cố ý vi phạm, nhiều người do thói quen tùy tiện hoặc thiếu hiểu biết pháp luật nên dẫn đến vi phạm những quy định về trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung Vì vậy, khi xử lý vừa phải đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật để ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại đến TTCC, vừa mang tính giáo đục đối với các chủ thể vi phạm Mặt khác, do tính chất phức tạp của các địa bàn công cộng thường tập trung đông người, tập trung rất nhiều các hoạt động xã hội khác nhau, nên các tai nạn xã
Trang 28hội dễ xảy ra, các tệ nạn và tiêu cực xã hội cũng dễ có điều kiện phát sinh Do vậy, việc đảm bảo trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung phải gắn liền với công tác ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất các tai nạn xã hội, bài trừ, đấu tranh có hiệu quả với các tệ nạn, tiêu cực xã hội
1.2 Nguyên tắc, nội dung, phương pháp quản lý nhà nước về trật
tự công cộng của Công an phường
1.2.1 Nguyên tắc quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân,
do dân và vì dân Do đó, công tác quản lý xã hội của Nhà nước là nhằm phục
vụ lợi ích chung của nhân dân lao động Nhà nước tiến hành quản lý xã hội thông qua hệ thống pháp luật và hoạt động của các lực lượng, cơ quan chức năng trên nhiều lĩnh vực khác nhau: Chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, ngoại giao, an ninh, quốc phòng, tài nguyên, môi trường, nguồn nhân lực
Quản lý nhà nước về TTCC là sự tác động, điều chỉnh, điều hành của Nhà nước, các cơ quan chức năng trên cơ sở hệ thống pháp luật nhằm vào các yếu tố, các mối quan hệ, các hoạt động đảm bảo TTCC để tạo nên sự ổn định,
an toàn cho đất nước trên tất cả các phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Quản lý nhà nước về TTCC là quá trình Nhà nước sử dụng pháp luật, các lực lượng, phương tiện, phương pháp, biện pháp nhằm duy trì bảo đảm TTCC Thực chất QLNN về TTCC là sự thống nhất về quyền lực của Nhà nước trên cơ sở sự phân định chức năng, sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình quản lý điều hành các lĩnh vực, các mối quan hệ xã hội nhằm đảm bảo TTCC Quá trình tiến hành QLNN về TTCC có sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau, trong đó có lực lượng CAND mà trực tiếp là lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội giữ vai trò chủ công, nòng cốt Hoạt động này được tổ chức dưới sự điều hành thống nhất của Nhà nước, chính quyền, ủy ban nhân dân các cấp và sự tham gia của các cơ quan,
tổ chức Hoạt động của các tổ chức, các cơ quan chức năng đều phải đặt dưới
Trang 29sự quản lý điều hành của Chính phủ và ủy ban nhân dân các cấp Vì vậy, trong quá trình tổ chức thực hiện các nội dung QLNN về TTCC, lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội cần làm tốt công tác tham mưu, kiến nghị đề xuất xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, kế hoạch QLNN về TTCC
Ở cấp phường, chủ thể lãnh đạo công tác QLNN về TTCC là đảng ủy phường Chủ thể chỉ đạo, điều hành QLLNN về TTCC là ủy ban nhân dân phường Chủ thể chỉ đạo, hướng dẫn về nghiệp vụ là công an quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh Chủ thể trực tiếp làm nhiệm vụ QLNN về TTCC là Công an phường Ngoài ra, các lực lượng tham gia QLNN về TTCC là các tổ chức chính trị - xã hội phường, các cơ quan, tổ chức của phường và người dân trên địa phường phường…
1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
Công tác QLNN về TTCC gồm các nội dung sau:
- Tham mưu, kiến nghị đề xuất xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, kế hoạch về quản lý TTCC
Lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội căn cứ vào hệ thống các văn bản có liên quan để tham mưu, kiến nghị, đề xuất xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, kế hoạch về quản lý TTCC, cụ thể:
+ Lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội nghiên cứu,
đề xuất với Nhà nước xây dựng, hoàn thiện pháp luật làm cơ sở để tổ chức QLNN về TTCC; đồng thời nghiên cứu đề xuất với Nhà nước kịp thời xây dựng, bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện pháp luật, các nội quy, quy định QLNN trên từng lĩnh vực để đảm bảo ANTT
+ Lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương các cấp triển khai thực hiện các
Trang 30quy định pháp luật của Nhà nước trong QLNN về ANTT và phòng, chống tội phạm Tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp về các chủ trương, biện pháp, kế hoạch tổ chức, chỉ đạo các cơ quan, tổ chức xã hội, đoàn thể quần chúng tham gia công tác QLNN về TTCC Tham mưu thực hiện và giải quyết những vấn đề bất cập nảy sinh trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực quản lý hành chính về ANTT ở địa bàn cơ sở
+ Lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội có trách nhiệm tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Công an, lãnh đạo Công an các địa phương trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và công dân thực hiện các quy định pháp luật về bảo đảm ANTT, phòng, chống tội phạm Nắm tình hình, tham mưu các chủ trương, kế hoạch, biện pháp thực hiện các nội dung, biện pháp theo phạm vi trách nhiệm được phân công cho lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội gắn với địa bàn và các lĩnh vực được phân công Phát hiện và tham mưu đề xuất các kế hoạch, biện pháp khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong quá trình
tổ chức thực hiện Tham mưu hỗ trợ, tạo điều kiện cho lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được phân công
- Tổ chức thực hiện QLNN về TTCC:
Tổ chức thực hiện QLNN về TTCC gồm:
+ Quản lý nhà nước về giữ gìn trật tự chung: Để đảm bảo được trật tự
xã hội cần phải xây dựng hệ thống pháp luật điều chỉnh các vấn đề liên quan đến trật tự chung Quy định và tổ chức các hoạt động theo trật tự chung và quy định việc đi lại, hoạt động của người, phương tiện ở những nơi công cộng, trên các tuyến đường giao thông, trên đường phố và trên các phương tiện giao thông công cộng có trật tự kỷ cương Đồng thời, phải kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành các quy định về bảo đảm trật tự chung trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức kinh tế, xã hội và công dân Điều tiết
Trang 31các hoạt động của xã hội, kể cả các hoạt động đó có thể không diễn ra ở nơi công cộng, nhưng lại có ảnh hưởng đến trật tự xã hội, phải duy trì ổn định và diễn ra theo trật tự được điều chỉnh theo đúng các quy định về trật tự chung
Bảo đảm việc thực hiện các quy định pháp luật về giữ gìn ổn định trật
tự xã hội chung còn bao hàm việc đảm bảo thực hiện đúng các quy định về yên tĩnh chung, như: Xây dựng và thực hiện các quy định, quy tắc về bảo đảm
yên tĩnh đối với một số khu vực địa bàn, trong những điều kiện và yêu cầu
cần thiết; xây dựng các quy định nghiêm cấm các hành vi gây mất trật tự ở rạp hát, khu tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, hội nghị, nơi biểu diễn nghệ thuật; nghiêm cấm gây tiếng động lớn tại các khu vực dân cư, khi xếp dỡ hàng hóa; nghiêm cấm gây tiếng động lớn làm ồn ào huyên náo ở nơi công cộng trong giờ nghỉ đêm của nhân dân (từ 22h đến 5h sáng), cấm các hành vi dùng loa phóng thanh, chiêng, trống, còi, kèn hoặc tụ tập đông người để cổ động ở nơi công cộng mà chưa được phép của cơ quan có thầm quyền
Bên cạnh việc xây dựng hệ thống pháp luật điều tiết bảo đảm việc thực hiện các quy định pháp luật về giữ gìn ổn định trật tự xã hội cần tăng cường các biện pháp duy trì việc thực hiện các quy định pháp luật đã ban hành Tổ chức tuyên truyền, vận động hướng dẫn các cá nhân, cơ quan, tổ chức tham gia chấp hành Phối hợp và tăng cường các biện pháp phát hiện đấu tranh xử
lý vi phạm, duy trì, ổn định và bảo đảm việc thực hiện các quy định pháp luật
về giữ gìn ổn định trật tự xã hội
+ Quản lý nhà nước về đảm bảo an toàn chung: Để bảo đảm việc thực
hiện các quy định pháp luật về giữ gìn ổn định an toàn xã hội, các chủ thể tiến hành cần tập trung xây dựng hệ thống các quy định điều tiết các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội luôn đảm bảo tuyệt đối an toàn Tính toán cân nhắc
và tổ chức các biện pháp duy trì hoạt động xã hội luôn bảo đảm an toàn về người, tài sản Các chủ thể tiến hành, các lực lượng nghiệp vụ Công an phải tập trung tuyên truyền, giáo dục pháp luật, duy trì các biện pháp bảo đảm cho
Trang 32sự an toàn chung của xã hội trên các lĩnh vực Tiến hành đấu tranh triệt phá xóa các tụ điểm phức tạp về trật tự xã hội, những vấn đề phức tạp mất an toàn nơi công cộng, không để bọn tội phạm và những phần tử xấu có điều kiện lợi dụng để hoạt động xâm phạm tính mạng, tài sản của các cá nhân, cơ quan, tổ chức Đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, các băng, ổ, nhóm tội phạm lợi dụng tính phức tạp ở các địa bàn công cộng để hoạt động, bài trừ các tệ nạn xã hội ở nơi công cộng
Thường xuyên kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng, vận chuyển các loại vũ khí, vật liệu nổ, chất độc, các quy định về phòng cháy, phòng ngừa các loại tai nạn khác có thể xảy ra nhằm đảm bảo cho sự an toàn chung đối với các thành
viên của xã hội Mặt khác, phải hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc chấp hành
quy định về đảm bảo an toàn chung trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức kinh tế - xã hội và công dân Phát hiện, ngăn chặn kịp thời những hoạt động có dấu hiệu gây mất an toàn chung, như: Xây dựng các công trình, nhà ở không đảm bảo an toàn chung; khoan, đào, xẻ đường giao thông trái phép hoặc không khôi phục lại những đoạn đường giao thông được tạm thời cho phép đào, xẻ; lấn chiếm, sử dụng hành lang bảo vệ đê điều gây mất
an toàn chung cho xã hội Kết hợp giữa giáo dục xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, các quy định về an toàn chung, với kiểm tra, xử lý kịp thời những hành vi vi phạm nội quy, quy tắc về đảm bảo an toàn chung
+ Quản lý nhà nước về bảo đảm vệ sinh, môi trường: Để bảo đảm vệ
sinh, môi trường sinh thái, các cơ quan chức năng phải tuyên truyền, hướng dẫn cho nhân dân thực hiện các quy định về đảm bảo vệ sinh, kiểm tra, xử lý đối với các hành vi vi phạm nội quy, quy tắc về giữ gìn vệ sinh chung, chống
ô nhiễm môi trường, như: Cấm các hành vi thải các chất bẩn, chất độc, chất gây ô nhiễm môi trường ra những nơi công cộng Kiểm tra việc chấp hành các quy định về thời gian làm vệ sinh, vận chuyên phân, rác, các chất thải ở nơi công cộng, chôn người chết, phòng chống bệnh dịch; bốc mộ, di chuyển
Trang 33người chết, hài cốt không đúng quy định, không đảm bảo vệ sinh chung; cấm
để các loại gia súc chạy ra những nơi công cộng trong thành phố, trên đường quốc lộ gây mất trật tự, vệ sinh chung; bán gia súc hoặc bán thịt gia súc có bệnh dịch ở những nơi công cộng Bảo đảm vệ sinh, môi trường, sinh thái phải kết hợp giữa kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm quy tắc về vệ sinh công cộng, với giáo dục, xây dựng nếp sống văn minh, thói quen, ý thức tự giác giữ gìn vệ sinh chung cho tất cả các thành viên của xã hội Mặt khác, phải phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn kịp thời đối với những hoạt động của các
cơ quan, các tổ chức kinh tế, xã hội và công dân làm ảnh hưởng đến vệ sinh chung gây ô nhiễm
- Quản lý nhà nước về đảm bảo mỹ quan, nếp sống văn hóa: Để bảo
đảm mỹ quan, nếp sống văn hóa mới tiến bộ, phải nghiêm cấm các hành vi viết, vẽ, trưng bày, quảng cáo những hình ảnh, đồ vật thiếu văn hóa, không lành mạnh ở nơi công cộng Các hành vi làm hoen bẩn các biển hiệu, biển báo, biển chỉ dẫn, panô, áp phích và những hành vi có thể gây hư hại đến cây cối, vườn hoa ở công viên va các công trình văn hóa nghệ thuật, di tích lịch
sử, danh lam thắng cảnh ở nơi công cộng Để giữ gìn mỹ quan công cộng, cơ quan chức năng phải kết hợp giữa kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các quy định về bảo đảm mỹ quan, nếp sống văn hóa mới tiến bộ với xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm, đồng thời phải giáo dục, xây dựng nếp sống văn minh, lành mạnh trong các khu vực dân cư và ở những nơi công cộng
1.2.3 Phương pháp quản lý nhà nước về trật tự công cộng của Công
an phường
Phương pháp QLNN về TTCC là cách thức mà chủ thể quản lý sử dụng
để tác động lên đối tượng quản lý trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm
vụ của mình Trên cơ sở mục tiêu của QLNN về ANQG và TTATXH nói chung và TTCC nói riêng, các chủ thể quyết định lựa chọn phương pháp thực hiện sao cho hiệu quả nhất theo yêu cầu quản lý
Trang 34Trong quản lý xã hội, phương pháp quản lý là biểu hiện cụ thể về mối quan hệ qua lại giữa chủ thể với các đối tượng quản lý, tức là mối quan hệ giữa những con người cụ thể với tất cả trạng thái tâm, sinh lý trong đời sống
Vì vậy, sử dụng các phương pháp quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật Tính khoa học đòi hỏi phải nắm vững đối tượng với những đặc điểm vốn có của nó để tác động, trên cơ sở nhận thức và vận dụng các quy luật khách quan cho phù hợp với đối tượng đó Tính nghệ thuật biểu hiện ở chỗ biết lựa chọn và kết hợp các phương pháp quản lý trong thực tiễn để khai thác tốt tiềm năng của cá nhân hay tổ chức trong những điều kiện không gian
và thời gian cụ thể nhằm đạt mục tiêu quản lý đề ra
Về bản chất, QLNN về TTCC cũng là một dạng hình thức quản lý xã hội đặc biệt, bởi vậy lựa chọn đúng phương pháp QLNN về TTCC sẽ giúp cho chủ thể điều chỉnh được những đối tượng và quá trình bảo đảm TTCC một cách khoa học, hiệu quả Muốn vậy, phương pháp QLNN về TTCC phải bảo đảm được những yêu cầu cơ bản sau:
Các phương QLNN về TTCC phải đa dạng, phong phú để tác động đến hành vi, hoạt động của các cá nhân, cơ quan tổ chức trong hệ thống cơ quan nhà nước và xã hội Các phương pháp QLNN về TTCC phải phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và cơ chế quản lý của Nhà nước; phù hợp với đặc điểm, tính chất của đối tượng tác động; phù hợp với điều kiện thực tế của chủ thể; phù hợp với thực tiễn TTCC Các phương pháp QLNN về TTCC phải đảm bảo tính khả thi, đem lại hiệu quả cao
Để đạt được mục tiêu và yêu cầu trên, trong quá trình tổ chức và hoạt động, các chủ thể theo sự phân công, phân cấp trong QLNN về TTCC thường
sử dụng nhiều phương pháp tác động đến các đối tượng quản lý Hệ thống phương pháp mà các chủ thể QLNN về TTCC sử dụng có nhiều phương pháp thuộc các ngành, lĩnh vực khác nhau được vận dụng phù hợp với yêu cầu QLNN Tuy nhiên, trong số đó cũng có những phương pháp mang tính đặc thù của QLNN dưới đây:
Trang 35- Phương pháp giáo dục, thuyết phục: Đây là phương pháp được các
chủ thể QLNN về TTATXH trong đó có QLNN về TTCC tác động vào nhận thức của con người trong tổ thức, hay công dân trong xã hội nhằm nâng cao tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và năng lực trí tuệ của họ Phương pháp giáo dục, thuyết phục dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật về nhận thức của con người và khoa học tâm lý để tác tác động có hiệu quả đến tư tưởng, tình cảm làm thay đổi hành vi cá nhân theo hướng tích cực Đặc trưng của phương pháp này là tính thuyết phục, tức là giúp cho con người phân biệt được phải, trái, đúng, sai để mỗi người nỗ lực cống hiến cho xã hội một cách có trách nhiệm và tự giác sống, làm việc theo pháp luật Khi sử dụng phương pháp này, các chủ thể phải xác định đúng địa vị pháp lý của mình đối với đối tượng thuyết phục để bảo đảm kỷ cương chung cho xã hội
- Phương pháp tổ chức quản lý: Đây là phương pháp tác động lên đối
tượng thông qua mối quan hệ của họ với tổ chức nhằm đưa họ vào khuôn khổ,
kỷ luật, kỷ cương Phương pháp này được áp dụng thông qua hai hướng: Một
là, các cơ quan QLNN về TTATXH có thẩm quyền ra quyết định thành lập
các tổ chức hoặc cho phép thành lập tả chức và kiểm soát hoạt động của các
tổ chức này theo quy định của pháp luật; hai là, trong từng cơ quan QLNN
phải xây dựng quy chế, quy trình, nội dung hoạt động phù hợp với cơ cấu quy định, đồng thời kiểm tra, đôn đốc và xử lý kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận, cá nhân một cách công khai, dân chủ
- Phương pháp kinh tế: Phương pháp này là cách thức tác động của chủ
thể QLNN đến các đối tượng thông qua các khuyến khích lợi ích kinh tế để đối tượng tự lựa chọn phương án, kết hoạch, biện pháp hoạt động có hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của họ Thực chất của phương pháp kinh tế là đặt mỗi người, mỗi bộ phận vào những điều kiện cụ thể để họ có khả năng xác định và kết hợp đúng đắn giữa lợi ích cá nhân với lợi ích của tổ chức, thúc đẩy họ lựa chọn phương án tiết kiệm, có hiệu quả nhất trong thực hiện công
Trang 36việc Khi áp dụng phương pháp kinh tế cho các đối tượng, chủ thể QLNN nên lựa chọn những phương tiện như tiền lương, tiền thưởng, phụ cấp, giá cả, thuế
và các ưu đãi vật chất khác
- Phương pháp cưỡng chế nhà nước: Đây là phương pháp tác động trực
tiếp của các chủ thể lên đối tượng bằng quyền lực nhà nước thông qua các quyết định quản lý mang tính bắt buộc thực hiện Phương pháp này dựa trên mối quan hệ quyền lực và phục tùng trong QLNN Vai trò của phương pháp cưỡng chế trong QLNN là rất cần thiết, bởi nó xác lập trật tự, kỷ cương làm việc trong cơ quan nhà nước, khâu nối với các phương pháp quản lý khác để giải quyết những vấn đề đặt ra trong QLNN một cách nhanh chóng Trên thực
tế, nếu không có phương pháp cưỡng chế thì không thể bảo đảm cho hệ thống hoạt động có hiệu lực
Theo quan điểm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay, trong số các phương pháp QLNN chủ yếu nêu trên, phương pháp thuyết phục, giáo dục chính trị, tư tưởng đạo đức được đặt lên hàng đầu, phải làm thường xuyên, liên tục và nghiêm túc Phương pháp tổ chức là hết sức quan trọng, có tính hệ thống là điều kiện và có tính quyết định, trong QLNN mạnh là mạnh ở vấn đề
tổ chức Phương pháp kinh tế là cơ bản, làm động lực thúc đẩy mọi quá trình QLNN Phương pháp cưỡng chế nhà nước là cần thiết và phải được sử dụng một cách đúng đắn Khi sử dụng các phương pháp trên trong hoạt động QLNN, cần kết hợp hài hòa để có thể hỗ trợ lẫn nhau, trong đó có phương pháp giữ vai trò chủ đạo hướng tới mục tiêu một cách trực tiếp nhất
1.3 Quan hệ phối hợp giữa lực lượng Công an phường với các bộ phận khác trong quản lý nhà nước về trật tự công cộng
Phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và các tệ nạn xã hội vừa là mục tiêu, yêu cầu, vừa là nhiệm vụ quan trọng của lực lượng Cảnh sát nhân dân nói chung và lực lượng Công an phường nói riêng, nhằm bảo đảm TTATXH tại các địa bàn trong phạm vi quản lý
Trang 37Đối với các địa bàn công cộng, đặc biệt là địa bàn công cộng trọng điểm, phức tạp về TTATXH ngoài việc thường tập trung xảy ra các vụ phạm pháp hình sự, vi phạm hành chính, tệ nạn xã hội; bên cạnh đó ở nơi đây còn
dễ dàng hình thành các tụ điểm phức tạp gây nhức nhối với công tác đảm bảo trật tự được xã hội quan tâm Để đấu tranh phòng, chống tội phạm, các hành
vi vi phạm pháp luật và triệt phá các tụ điểm phức tạp ở các địa bàn công cộng đòi hỏi lực lượng Công an phường phải sử dụng đồng bộ các giải pháp công tác, thiết lập các mối quan hệ chặt chẽ với các lực lượng nghiệp vụ, chủ động thu thập thông tin để phục vụ nhiệm vụ, cụ thể là:
- Phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát trật tự, Cảnh sát hình sự, Cảnh sát kinh tế để phòng ngừa, phát hiện các băng, ổ, nhóm tội phạm lợi dụng các hoạt động phục vụ, dịch vụ ở địa bàn công cộng, lợi dụng tính chất phức tạp ở địa bàn công cộng để hoạt động phạm pháp
- Phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Cảnh sát trật tự, Cảnh sát hình sự, Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy để phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các đối tượng có tiền án, tiền sự, các đối tượng hoạt động chuyên nghiệp ở địa bàn công cộng
- Phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát trật tự với các lực lượng làm công tác trinh sát, điều tra để thu thập thông tin, tài liệu về những đầu mối đối tượng nghi vấn, phục vụ cho công tác điều tra khám phá các vụ án xảy ra ở địa bàn công cộng
- Phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát trật tự với Cảnh sát khu vực, Cảnh sát bảo vệ, các lực lượng trinh sát khác tiến hành các hoạt động nghiệp vụ công khai và hoạt động nghiệp vụ trinh sát để triệt phá các tụ điểm phức tạp
về hoạt động của tội phạm và tệ nạn xã hội ở địa bàn công cộng
Ngoài ra, lực lượng Công an phường còn thường xuyên phối hợp với các ban ngành đoàn thể như: Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, lực lượng bảo vệ dân phố… trong thực hiện các mặt công tác có liên quan đến QLNN về TTCC
Trang 38Tiểu kết Chương 1
Quản lý nhà nước về TTCC là quá trình các chủ thể có thẩm quyền tiến hành các biện pháp về tổ chức, hành chính, giáo dục, pháp luật để điều chỉnh các hoạt động của con người có liên quan đến trật tự chung, an toàn chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung và yên tĩnh chung trên cơ sở những quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc ở những nơi công cộng nhất định nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động xã hội diễn ra theo một trật tự nhất định, các quan hệ
xã hội được tôn trọng, trật tự kỷ cương xã hội được giữ vững, tài sản nhà nước, tính mạng, tài sản và các quyền lợi thiết thực của công dân được tôn trọng, bảo vệ Quản lý nhà nước về TTCC có vai trò là một trong những hoạt động quan trọng để thực hiện chức năng QLNN về TTATXH, góp phần thiết lập, duy trì trật tự kỷ cương, phục vụ công tác quản lý xã hội của nhà nước; đồng thời là một hoạt động nghiệp vụ của lực lượng CAND giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm về TTATXH
Yêu cầu QLNN về TTCC là phải đảm bảo việc chấp hành các quy định của pháp luật về TTCC, những nội quy, quy tắc về trật tự chung, an toàn
chung, vệ sinh chung, mỹ quan chung được mọi người tôn trọng và tự giác
thực hiện; đảm bảo được sự an toàn về người, tài sản, sự hoạt động bình thường của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội có liên quan đến việc bảo đảm TTCC; ngăn chặn và xử lỷ kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, ngăn ngừa các tơi nạn xã hội, bài trừ các tệ nạn xã hội gây mất trật tự chung, an toàn chung, mỹ quan chung Nội dung QLNN về TTCC gồm việc tham mưu, kiến nghị đề xuất xây dựng và ban hành hệ thống pháp luật, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, kế hoạch về quản lý TTCC; tổ chức thực hiện QLNN về TTCC Do đó, các phương pháp QLNN
về TTCC phải rất đa dạng, phong phú để tác động đến hành vi, hoạt động của các cá nhân, cơ quan tổ chức trong hệ thống cơ quan nhà nước và xã hội
Trang 39Chương 2 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ CÔNG CỘNG
CỦA CÔNG AN PHƯỜNG Ở QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI – ƯU ĐIỂM, HẠN CHẾ, NGUYÊN NHÂN
2.1 Yếu tố tác động có liên quan đến quản lý nhà nước về trật công cộng của Công an phường ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
2.1.1 Vị trí địa lý, dân cư và tình hình phát triển kinh tế - xã hội quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
2.1.1.1 Vị trí địa lý và dân cư
Ba Đình là một trong 12 quận nội thành và là một trong 04 quận trung tâm của Thủ đô Hà Nội Đây là nơi tập trung nhiều cơ quan quan trọng của đất nước nói chung và Hà Nội nói riêng Phía Bắc giáp quận Tây Hồ, phía Nam giáp quận Đống Đa, phía Đông giáp quận Long Biên qua sông Hồng, phía Đông Nam giáp quận Hoàn Kiếm và phía Tây giáp quận Cầu Giấy
Quận Ba Đình được Chính phủ xác định là Trung tâm hành chính - chính trị quốc gia, nơi tập trung các cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ; là trung tâm ngoại giao, đối ngoại Ngoài ra, trên địa bàn quận Ba Đình có trụ sở nhiều tổ chức quốc tế, sứ quán các nước, nơi thường xuyên diễn ra các hội nghị quan trọng của Nhà nước, quốc tế và khu vực Nhắc đến Ba Đình lịch sử là nhắc đến một vùng đất địa linh nhân kiệt với nhiều làng nghề cổ truyền đậm dấu ấn lịch sử như: Làng hoa Ngọc Hà, Lĩnh Bưởi; lụa Trúc Bạch; giấy gió Yên Thái, Hồ Khẩu; đúc đồng Ngũ Xã; bánh cốm Yên Ninh; rượu sen Thụy Khuê
Quận Ba Đình hiện nay có 14 phường, đó là: Cống Vị, Điện Biên, Đội Cấn, Giảng Võ, Kim Mã, Liễu Giai, Ngọc Hà, Ngọc Khánh, Nguyễn Trung Trực, Phúc Xá, Quán Thánh, Thành Công, Trúc Bạch, Vĩnh Phúc
Hiện nay, quận Ba Đình có số dân là 213.086 người Với dân số như
Trang 40vậy, quận Ba Đình có mật độ dân số ở mức trung bình so với các quận nội thành khác của thành phố Hà Nội Tuy nhiên, trên địa bàn quận, một số phường có dân số đông là: Liễu Giai với 20.274 người; Ngọc Khánh với 19.379 người; Ngọc Hà với 20.134 người; Thành Công với 19.869 người; Phúc Xá với 19.095 người; ít nhất là phường Nguyễn Trung Trực với 7.039 người; Trúc Bạch với 7.931 người; Quán Thánh với 7.523 người; Điện Biên với 9.171 người [Phụ lục 1]
2.1.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội
Xác định phát triển kinh tế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong nhiệm kỳ 2010 - 2015, Đảng bộ quận Ba Đình đã xây dựng Chuyên đề 04-CĐ/QU “Phát huy các nguồn lực để phát triển kinh tế quận Ba Đình giai đoạn 2011 - 2015”, trong đó chú trọng phát huy các nguồn lực để phát triển kinh tế theo hướng dịch vụ và công nghiệp Đảng bộ đã lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp, từng bước tăng dần tỷ trọng dịch vụ, thương mại trong cơ cấu kinh tế, tập trung vào các ngành dịch vụ, du lịch, đẩy mạnh sắp xếp, cải tạo, nâng cấp các chợ dân sinh đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh Nhìn lại những năm qua, có thể thấy bức tranh kinh tế của quận Ba Đình đã có bước chuyển biến mới, đúng định hướng, với tốc độ tăng trưởng luôn ổn định từ 10 - 10,5%/năm Trong đó, giá trị sản xuất ngành dịch vụ, thương mại tăng từ 12,3 - 12,7%, chiếm tỷ trọng 70,1% (tăng so với Nghị quyết Đại hội đề ra từ 0,1 - 5%); giá trị sản xuất ngành công nghiệp tăng 6,0 - 6,4%, chiếm tỷ trọng 29,8% Thu ngân sách nhà nước đạt 16.229,9 tỷ đồng (tăng 38,36% so với nhiệm kỳ trước) [26]
Song song với phát triển kinh tế, Ban Chấp hành Đảng bộ quận Ba Đình đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, có những giải pháp chăm lo công tác giáo dục - đào tạo, y tế; xây dựng văn hóa - văn minh đô thị và giữ gìn ANTT
Ba Đình đã bố trí trên 1.190 tỷ đồng (chiếm khoảng 34,7% tổng chi ngân