Ngoài các thông tin nóng được cập nhật theo dòng thời sự thì các tòa soạn báo mạng điện tử cũng tăng cường hoạt động tổ chức và quản lý chuyên trang về ATGT, việc này quản lý chặt chẽ và
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TẠ THỊ NHƢ QUỲNH
TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG
TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
(Khảo sát báo dantri.com.vn, vnexpress.net, baogiaothong.vn, năm 2016)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI – 2017
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TẠ THỊ NHƯ QUỲNH
TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG
TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
(Khảo sát báo dantri.com.vn, vnexpress.net, baogiaothong.vn, năm 2016)
Ngành : Báo chí học
Mã số : 60 32 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng
HÀ NỘI - 2017
Trang 3XÁC NHẬN LUẬN VĂN ĐÃ ĐƯỢC CHỈNH SỬA
Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn Thạc sĩ
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
PGS,TS Nguyễn Thị Trường Giang
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Luận văn
được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng Các
số liệu và trích dẫn trong luận văn hoàn toàn đáng tin cậy, được trích nguồn đầy đủ Kết quả nghiên cứu trong luận văn chưa từng được công bố và không trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội dung, kết quả trong luận văn này
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Tạ Thị Như Quỳnh
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Sau 2 năm học tập và nghiên cứu tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đến nay tôi đã hoàn thành luận văn Thạc sĩ Báo chí học, với đề tài
“Tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện
tử ở Việt Nam hiện nay (Khảo sát báo dantri.com.vn, vnexpress.net,
baogiaothong.vn, năm 2016)”
Trong quá trình thực hiện luận văn, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, tạo điều kiện của nhiều tập thể và cá nhân Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng - người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn của mình Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong khoa Báo chí đã truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho tôi trong quá trình học tập tại lớp Cao học Quản lý Báo chí truyền thông K21.1, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Tôi xin cảm ơn Ban Ban tập Báo điện tử Dân trí - nơi tôi công tác, đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi tham gia học tập, nghiên cứu Xin cảm ơn các nhà quản lý báo chí, những cơ quan báo mạng điện tử thuộc diện khảo sát đã nhiệt tình cung cấp thông tin, số liệu, giúp tôi thực hiện đề tài luận văn Tôi xin cảm ơn gia đình, người thân đã luôn ủng hộ và động viên, các anh chị em đồng nghiệp, đồng môn luôn chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này
Trân trọng!
Tác giả luận văn
Tạ Thị Như Quỳnh
Trang 6CÁC CHỮ VIẾT TẮT CÁC TỪ TIẾNG ANH
ATGT : An toàn giao thông Inforgraphic : Đồ họa thông tin GTVT : Giao thông vận tải Comment : Bình luận
TNGT : Tai nạn giao thông Text : Văn bản
Trang 7
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 2.1 Mô hình tổ chức tòa soạn của báo dantri.com.vn 41
Sơ đồ 2.2 Mô hình tổ chức tòa soạn của báo vnexpress.net 43
Sơ đồ 2.3 Mô hình tổ chức tòa soạn của baogiaothong.vn 46 Biêu đồ 2.1 Thể loại sử dụng trong thông tin về an toàn giao thông trên báo
mạng điện tử 50
Biểu đồ 2.2 Công cụ thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử 51
Trang 8MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ 11
1.1 Các khái niệm 11
1.2 Vai trò của việc tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử 19
1.3 Quy trình tổ chức và phương thức quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở việt nam hiện nay 28
Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 39
2.1 Giới thiệu các báo thuộc diện khảo sát 39
2.2 Thực trạng tổ chức thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử 47
2.3 Thực trạng quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay 53
2.4 Thành công, hạn chế và nguyên nhân về tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử 63
Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 72
3.1 Những vấn đề đặt ra đối với tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông ở việt nam hiện nay 72
3.2 Các giải pháp đối với tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở việt nam hiện nay 74
KẾT LUẬN 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
PHỤ LỤC 94
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
An toàn giao thông (ATGT) luôn là vấn đề “nóng”, thu hút sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội Theo công bố của Ủy ban ATGT Quốc gia tại Lễ tưởng niệm các nạn nhân tử vong vì tai nạn giao thông (TNGT) năm 2016: Ở Việt Nam, mỗi ngày có 24 người bước ra khỏi nhà và vĩnh viễn không bao giờ trở về, cùng đó là 60 người lâm vào cảnh tàn phế suốt đời Nguyên nhân là vì TNGT TNGT khiến con mất cha, gia đình mất con, vợ mất chồng, nhà vắng bóng mẹ… Những mất mát đau thương này còn theo mãi suốt cuộc đời của những người còn sống và thật đau xót với những người đã ra đi mãi mãi
Tại nhiều kỳ họp Quốc hội, vấn đề ATGT đã được nêu ra, có đại biểu Quốc hội đã nhấn mạnh tới “số người chết vì TNGT ở Việt Nam hiện nay nhiều hơn cả số người chết ở những nước đang có chiến tranh” Với tình hình như vậy, nhiều đại biểu Quốc hội thậm chí đã yêu cầu Chính phủ ban bố tình trạng khẩn cấp
Chính phủ Việt Nam coi vấn đề đảm bảo trật tự ATGT là nhiệm vụ chính trị lớn, cả hệ thống chính trị - xã hội cùng hành động nhằm đảm bảo ATGT Những năm qua, Chính phủ cùng các Bộ, ngành đẩy mạnh các giải pháp đảm bảo trật tự an toàn giao thông, nhằm kéo giảm TNGT Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó có các cơ quan thông tin đại chúng trong việc đảm bảo trật tự an toàn giao thông đã đem tới nhiều kết quả tích cực, TNGT ngày càng có chuyển biến tích cực và giảm cả 3 tiêu chí, đặc biệt là số người chết vì TNGT ngày càng giảm sâu Mục tiêu được Chính phủ đưa ra là mỗi năm giảm tối thiểu 5-10% số vụ TNGT, số người chết và bị thương
Thống kê của Ủy ban ATGT Quốc gia cho thấy, TNGT tại Việt Nam trong 5 năm trở lại đây có xu hướng giảm dần, cụ thể: Năm 2011, hơn 11.395 người tử vong do TNGT; Năm 2012 là 9.446 người và đến năm 2014 và 2015 số
Trang 10người chết vì TNGT giảm xuống dưới 9.000 người Tuy nhiên, với tình hình giao thông phức tạp như hiện nay, xu hướng giảm được cho là chưa bền vững và cần tăng cường các giải pháp nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông
Với vai trò là cầu nối, báo chí có đóng góp rất lớn về lĩnh vực ATGT, tham gia thông tin sâu rộng về các vấn đề ATGT trong đời sống xã hội hiện nay Sự nhanh chóng, kịp thời của báo chí đã giúp cho công chúng thỏa mãn nhu cầu thông tin về ATGT Thông tin về trật tự ATGT được đăng tải, phát sóng dày đặc trên tất cả các loại hình báo chí như hiện nay, gồm: Báo in, truyền hình, phát thanh và báo mạng điện tử Mỗi loại hình báo chí với thế mạnh riêng
đã thể hiện vai trò thông tin cụ thể, hướng tới mục tiêu thông tin hiệu quả về lĩnh vực nóng bỏng của xã hội là ATGT đến với công chúng báo chí
Thông qua báo chí, người dân có thể phát biểu ý kiến, nguyện vọng của mình về các vấn đề vấn đề ATGT trong đời sống hàng ngày và thể hiện sự giám sát, phản biện xã hội của mình, đồng thời tiếp nhận đầy đủ thông tin về đường lối, chính sách, pháp luật về trật tự ATGT và các vụ việc điển hình, những vấn đề nổi cộm về ATGT nảy sinh trong đời sống Báo chí bám sát sự kiện, thông tin nhanh nhạy về ATGT, phân tích trúng vấn đề trọng điểm và định hướng tư tưởng, hướng dẫn dư luận rõ ràng, các cơ quan thông tấn, đặc biệt thời gian qua báo chí đã thực hiện tốt chức năng phản biện về các chính sách về ATGT mang lại hiệu quả xã hội rõ rệt, tạo ra niềm tin của công chúng đối với cơ quan báo chí
Với đặc điểm thông tin về ATGT luôn nóng, công tác đảm bảo trật tự ATGT đòi hỏi phải kịp thời, nhanh chóng thì báo mạng điện tử đã đáp ứng được điều đó, thông tin chất lượng càng ngày càng cao Trên báo điện tử, hình thức trình bày hấp dẫn, sử dụng các phương thức thông tin hiệu quả thông qua hình ảnh, video, đồ họa Thế mạng thông tin nhanh, không giới hạn, độ bao phủ rộng khắp và tính chất siêu liên kết khiến cho hoạt động thông tin về
Trang 11ATGT của báo mạng điện tử càng hiệu quả, vai trò của báo mạng điện tử ngày càng quan trọng khi thông tin tuyên truyền về ATGT đến với người dân rất nhanh và kịp thời, độ bao phủ rất lớn, người tham gia giao thông đã có sự cập nhật tích cực và tương tác nhanh chóng
Trên thực tế, ATGT là vấn đề thường trực hàng ngày trong đời sống dân sinh nên sự quan tâm của cộng đồng xã hội tới những thông tin về tình hình ATGT là rất lớn Xuất phát từ nhu cầu thông tin này, các báo điện tử hiện nay đã và đang đẩy mạnh thông tin về lĩnh vực ATGT, trong đó chú trọng tới việc tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo và coi đó là đối trọng để cạnh tranh thông tin, thu hút bạn đọc Đó cũng là câu trả lời vì sao khi mở các trang báo mạng ra thì thông tin về ATGT luôn là một trong những lĩnh vực thông tin được cập nhật nhiều nhất, nhanh nhất và đăng tải ở vị trí cao nhất trên toàn trang
Công tác tổ chức nội dung thông tin và quản lý thông tin về ATGT được tổ chức xây dựng và quản lý rõ ràng trong mỗi tòa soạn, việc tổ chức nội dung và duyệt đăng tin bài về ATGT được thực hiện theo quy trình đầy đủ Ngoài các thông tin nóng được cập nhật theo dòng thời sự thì các tòa soạn báo mạng điện tử cũng tăng cường hoạt động tổ chức và quản lý chuyên trang về ATGT, việc này quản lý chặt chẽ và tập trung về lĩnh vực thông tin, cùng đó việc tổ chức nội dung có chất lượng, với nhiều phương thức thông tin đa dạng, đóng vai trò rất lớn để duy trì chuyên trang đó hoạt động, đáp ứng nhu cầu thông tin của độc giả và giữ độc giả lại với tờ báo của mình qua những thông tin nhanh, chính xác và liên tục được cập nhật trên trang
Tuy nhiên, việc tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay còn những hạn chế nhất định, chưa phát huy được hết thế mạnh của loại hình báo điện tử trong xu thế công nghệ kỹ thuật hiện đại Tổ chức và quản lý thông tin về ATGT hiện mới chỉ được thực hiện
Trang 12theo xu hướng cập nhật thông tin thời sự, thông tin sự kiện và theo diễn biến một chiều, chưa có sự đầu tư xứng đáng về nội dung, hình thức và khoa học công nghệ
Có thể nói, khi việc tổ chức và quản lý thông tin càng được chú trọng thì hiệu quả hoạt động của báo mạng điện tử càng được nâng cao Thậm chí, việc tổ chức và quản lý thông tin như thế nào được cho là điều kiện “sống còn” trong cuộc chạy đua thông tin của các báo mạng điện tử hiện nay, đáp ứng yêu cầu thông tin ngày càng đa dạng về nội dung và đòi hỏi về chất lượng thông tin từ bạn đọc…
Từ những lí do nói trên, tôi lựa chọn đề tài “Tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay (Khảo sát báo dantri.com.vn, vnexpress.net, baogiaothong.vn, năm 2016)”, để thực hiện nghiên cứu trong luận văn Thạc sĩ của mình, với mong muốn góp thêm những ý kiến, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp hiệu quả trong vấn đề đảm bảo trật tự ATGT, xây dựng văn hóa giao thông nhằm đẩy lùi vấn nạn TNGT tại Việt Nam hiện nay
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Nhiều công trình nghiên cứu về báo mạng điện tử đã được xuất bản thành sách chuyên khảo, các đề tài khoa học: Giáo trình lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử - PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, NXB Chính trị quốc gia sự thật,
2016 Báo mạng điện tử Đặc trưng và phương pháp sáng tạo - PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, NXB Chính trị quốc gia, 2014 Báo mạng điện tử - Những vấn đề cơ bản - PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, NXB Chính trị Quốc gia, 2011 Sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử - PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, NXB Chính trị Quốc gia, 2014 Cơ sở lý luận báo chí - PGS, TS Nguyễn Văn Dững, NXB Lao động, 2012 Trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong chỉ đạo, quản lý hoạt động báo chí - Trương Minh Tuấn, báo Nhân Dân,
Trang 13ngày 11/4/2014 Quản lý và Phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam - Đỗ Quý Doãn, NXB Thông tin và Truyền thông, 2015 Báo chí và mạng xã hội - TS
Đỗ Chí Nghĩa, TS Đinh Thị Thu Hằng, NXB Lý luận Chính trị, 2014… Những nghiên cứu này nêu lên lịch sử hình thành và phát triển của báo mạng điện tử, đặc trưng và thế mạnh của loại hình báo mạng điện tử, mô hình tòa soạn, quy trình sản xuất thông tin báo mạng điện tử… Bên cạnh đó, cơ sở lý luận về báo chí nói chung với các chức năng, nguyên tắc hoạt động được nêu
rõ, sự cạnh tranh của báo mạng điện tử trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội bùng nổ như hiện nay Vấn đề tổ chức và quản lý thông tin trên báo chí nói chung và báo mạng điện tử nói riêng được thể hiện đậm nét trong công trình nghiên cứu của các tác giả
ATGT là vấn đề luôn nóng trong đời sống xã hội, đảm bảo trật tự ATGT là nhiệm vụ chính trị lớn của đất nước Báo chí truyền thông luôn đẩy mạnh hoạt động thông tin, tuyên truyền về vấn đề an toàn giao thông, đặc biệt
là trên báo mạng điện tử Đơn cử như trên Báo điện tử Dân trí, từ năm 2013
Báo đã mở chuyên trang về Giao thông, cập nhật và đăng tải hàng ngày, hàng giờ những tin bài về giao thông và trật tự ATGT Chuyên trang về Giao thông của Báo điện tử VnExpress có số lượng tin bài liên quan đến vấn đề an toàn giao thông được đăng tải dày đặc và liên tục Báo Giao thông với đặc thù là báo ngành nên có nhiều lợi thế thông tin nên chuyên trang ATGT, đây cũng là một trong những chuyên trang mạnh nhất của báo này; trong chuyên trang có nhiều tiểu mục đề cập tới mọi mặt của vấn đề liên quan đến ATGT, đây cũng
là nguồn tham khảo và lấy lại của nhiều báo ngoài ngành
ATGT là đề tài thường xuyên của nhiều cuộc hội thảo chuyên ngành, nhiều nghiên cứu khoa học ở Trung ương và địa phương; là đề tài nghiên cứu luận văn của nhiều nghiên cứu sinh Tiến sĩ, Thạc sĩ Một số nghiên cứu về đề tài ATGT gần đây:
Trang 14+ Đỗ Hoàng Thạch (Luận văn Thạc sĩ - 2014): Thông điệp về an toàn giao thông Luận văn đã đánh giá tổng quan thực trạng truyền thông về
ATGT thông qua các thông điệp truyền thông, từ đó đề ra các giải pháp, kiến
nghị nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông về ATGT
+ Đặng Tiến Đức (Luận văn Thạc sĩ - 2010): Vai trò của báo chí trong phát triển giao thông vận tải ở nước ta hiện nay Nghiên cứu của tác giả Đặng
Tiến Đức đã chỉ ra vai trò quan trọng của ngành giao thông vận tải (GTVT), những đóng góp của lĩnh vực này đối với nền kinh tế đất nước Sự phát triển của ngành giao thông vận tải có vai trò rất lớn của báo chí và các hoạt động thông tin tuyên truyền Luận văn đưa ra những đánh giá thực trạng vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy phát triển GTVT, trên cơ sở đó, đề xuất các giải
pháp nhằm phát huy vai trò của báo chí trong công tác này
+ Trần Hoài Thu (Luận văn Thạc sĩ - 2012): Nâng cao chất lượng chương trình “Giờ cao điểm” trên kênh VOV Giao thông Cùng với việc khảo
sát về chất lượng chương trình “Giờ cao điểm” trên kênh VOV Giao thông - Đài Tiếng nói Việt Nam, tác giả đã đánh giá những thuận lợi, khó khăn, những hạn chế trong quá trình thực hiện chương trình Giờ cao điểm Đề nâng cao chất lương chương trình này, tác giả đã đề xuất các giải pháp về xây dựng nội dung
và quản lý chương trình, các giải pháp về quản lý Nhà nước liên quan
+ Đề tài: Vai trò của PR trong chiến dịch truyền thông thay đổi hành vi đội mũ bảo hiểm - Mai Quang Nghiêm (Đề tài khoa học - 2009) Nhấn mạnh vai
trò vô cùng cần thiết của PR để đạt được hiệu quả cao nhất trong các chiến dịch truyền thông về mũ bảo hiểm, Đề tài khoa học đã đóng góp những kiến thức cần thiết về PR, giúp cộng đồng nhận thức rõ tầm quan trọng của thói quen đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, nhằm thay đổi hành vi đội mũ bảo hiểm của người tham gia
giao thông, hình thành văn hóa đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông
Trang 15+ Hà Thị Hồng Vân (Luận văn Thạc sĩ - 2005): Vai trò của báo chí trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa Luận
văn nhấn mạnh vai trò của báo chí trong công tác đảm bảo trật tự ATGT đường thủy nội địa, những thành công và hạn chế trong hoạt động thông tin tuyên truyền về ATGT, về các giải pháp nâng cao ý thức của người tham gia
giao thông đường thủy nội địa ở Việt Nam
+ Hội thảo: Báo chí đưa tin về an toàn giao thông, Hội Nhà báo Việt
Nam, 2016 Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng đưa tin về tác hại của rượu bia
đối với vấn đề ATGT cho các phóng viên; giúp cho công tác tuyên truyền đạt hiệu quả cao, có sức lan tỏa trong cộng đồng, tăng cường nhận thức của người dân và góp phần giảm thiểu TNGT tại Việt Nam Để đạt được hiệu quả tuyên truyền về ATGT, các chuyên gia tham dự hội thảo đã gợi ý cho phóng viên 18 chủ đề chính khi đưa tin như: Chất lượng mũ bảo hiểm với chấn thương sọ não; ảnh hưởng của rượu bia tới sức khỏe; rượu bia với trật tự an toàn xã hội… Tại hội thảo, các phóng viên đã cùng thảo luận, trao đổi kinh nghiệm về phương pháp khai thác, xử lý thông tin, cách thức thể hiện, viết về ATGT để
có một tác phẩm báo chí đạt chất lượng cao
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
- Mục đích nghiên cứu: Thông qua khảo sát tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao công tác tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Xác lập cơ sở lý thuyết về vấn đề tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử Đề cập tới cơ sở lí luận của hoạt động tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử, trong đó nêu các khái niệm công cụ, quy trình tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
Trang 16+ Khảo sát, đánh giá thành công, hạn chế trong tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử trong thông tin về vấn đề ATGT Đây là cơ sở để đặt ra các vấn đề, tìm giải pháp đối với việc tổ chức và quản
lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
+ Đề xuất các giải pháp đối với hoạt động tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử Các giải pháp được nhấn mạnh đối với cơ quan báo mạng điện tử và với phóng viên trong tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử
Phạm vi nghiên cứu: Thông tin về ATGT trên 3 báo dantri.com.vn, vnexpress.net, baogiaothong.vn
Nghiên cứu về tình hình tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử
Thời gian nghiên cứu: Năm 2016
5 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở lí luận về chức năng của báo chí hiện đại, lí luận về tổ chức và quản lý báo chí, lí luận về báo mạng điện tử và cơ sở
lí luận từ các văn bản quy phạm pháp luật về ATGT ở Việt Nam hiện nay
Đề tài được thực hiện với các phương pháp nghiên cứu truyền thống, từ đó
đề xuất các khả năng tổ chức và quản lý thông tin trên báo mạng điện tử về ATGT Cụ thể:
+ Nghiên cứu tài liệu, phân tích thông tin từ nguồn tài liệu sẵn có như sách nghiên cứu về lí luận tổ chức và quản lý thông tin; sách chuyên khảo về báo mạng điện tử; thông tin trên báo chí về vấn đề tổ chức và quản lý thông tin báo chí nói chung và báo mạng điện tử nói riêng; các nguồn tài liệu văn bản cứng,
Trang 17các thông tin tham khảo đăng tải internet về báo mạng điện tử và thông tin ATGT Phương pháp này chủ yếu được sử dụng để thiết lập cơ sở lý luận trong chương 1, tạo phông kiến thức về báo mạng điện tử và thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử
+ Phân tích nội dung: Trên cơ sở khảo sát việc tổ chức và quản lý thông tin về ATGT, thực hiện phân tích hệ thống các văn bản quản lý, nội dung các tin bài về ATGT Phương pháp này nhằm chứng minh, làm rõ những nội dung của hoạt động tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay, trong đó chủ yếu phân tích nội dung trên ba báo điện tử thuộc diện khảo sát
+ Quan sát thực tế: Ghi nhận nội dung, hình thức tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử Phương pháp quan sát thực tế giúp đem lại sự nhìn nhận trên cả hai phương diện nội dung và hình thức, từ đó có những đánh giá đầy đủ hơn về hoạt động tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
+ Phỏng vấn sâu: Phỏng vấn lãnh đạo Cục Báo chí - Bộ Thông tin và Truyền thông, lãnh đạo và nhà quản lý các cơ quan báo mạng điện tử thuộc diện khảo sát, lãnh đạo cơ quan chuyên trách của Chính phủ về ATGT Hoạt động phỏng vấn sâu được tác giả thực hiện trong vai trò là một người nghiên cứu về quản lý và tổ chức thông tin báo chí chứ không phải người làm công tác ATGT, nhằm làm sáng tỏ quy trình tổ chức và quản lý thông tin về ATGT, làm rõ những vấn đề đặt ra về ATGT trong tình hình hiện nay và ghi nhận những giải pháp để hoàn thiện hơn hoạt động tổ chức và quản lý thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử…
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
+ Ý nghĩa khoa học:
Luận văn góp phần bổ sung, bồi đắp và làm phong phú thêm lý luận về báo mạng điện tử Cùng đó, luận văn bổ sung nhất định cho những khoảng
Trang 18trống lý thuyết về quy trình tổ chức và quản lý thông tin trên báo mạng điện
tử nói chung và thông tin về ATGT trên báo mạng điện tử nói riêng
+ Ý nghĩa thực tiễn:
Nhấn mạnh vấn đề ATGT cho từng người dân luôn là mối quan tâm của Đảng, Quốc Hội và Chính Phủ, của các tổ chức và của từng người dân Việt Nam
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần vào việc thực hiện tổ chức
và quản lý thông tin đối với báo mạng điện tử, thực hiện giải pháp bảo đảm trật tự ATGT, cải thiện từng bước về tình hình trật tự ATGT hiện nay
Những giải pháp được đề xuất trong luận văn góp phần nâng cao vai trò hơn nữa vai trò của báo chí truyền thông, đặc biệt là báo mạng điện tử trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về ATGT, nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông và kiềm chế TNGT
Ngoài ra, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài này gắn với chuyên ngành học viên được đào tạo chương trình Thạc sĩ là Quản lý báo chí-truyền thông, gắn với ngành GTVT - lĩnh vực công tác mà học viên đang chuyên trách thông tin
7 Cấu trúc luận văn
Luận văn nghiên cứu gồm 3 phần cơ bản, ngoài phần mở đầu và kế luận thì có 3 chương nội dung Luận văn có thêm phần phụ lục và tài liệu tham khảo
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử
Chương 2: Thực trạng tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp đối với tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
Trang 19Về tổ chức với ý nghĩa như một danh từ, có một số tài liệu có đề cập đến như sau:
Trong cuốn Mấy vấn đề về cán bộ và về tổ chức trong cách mạng xã
hội chủ nghĩa, Nxb Sự thật, năm 1973 - định nghĩa: “Tổ chức, nói rộng là cơ
cấu tồn tại của sự vật Sự vật không thể tồn tại mà không có một hình thức liên kết nhất định các yếu tố thuộc nội dung Tổ chức vì vậy là thuộc tính của bản thân các sự vật” [4, tr.28] Tổ chức ở đây mang ý nghĩa triết học,
là thuộc tính của sự vật, nói cách khác sự vật luôn tồn tại dưới dạng tổ chức nhất định
Theo cuốn Khoa học tổ chức và quản lý - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn - Nxb Thống kê, năm 1999 - định nghĩa tổ chức với ý nghĩa hẹp là:
“Tập thể của con người tập hợp nhau lại để thực hiện một nhiệm vụ chung hoặc nhằm đạt tới một mục tiêu xác định của tập thể đó” [2, tr.25] Quan
niệm về tổ chức theo quan niệm này xác định tổ chức thuộc về con người, là
Trang 20của con người trong xã hội Vì là tổ chức của con người, có các hoạt động chung do vậy mục tiêu của tổ chức là một trong những điều kiện quan trọng, không thể thiếu của tổ chức
Định nghĩa tổ chức ghi trong Sổ tay nghiệp vụ cán bộ làm công tác tổ
chức nhà nước của Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ, năm 2000: “Tổ chức là
một đơn vị xã hội, được điều phối một cách có ý thức, có phạm vi tương đối rõ ràng, hoạt động nhằm đạt được một hoặc nhiều mục tiêu chung [5, tr.8] Tổ
chức ở đây được hiểu theo nghĩa danh từ, tổ chức là một đơn vị xã hội, có phạm vi riêng, hoạt động khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, cơ cấu, nguồn lực của đơn vị đó
Nếu như theo các định nghĩa trên thì tổ chức được hiểu là do con người tạo ra gắn với một hình thái kinh tế - xã hội và một kiểu nhà nước; con người trong tổ chức gắn kết với nhau bởi những mục đích xác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung; có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và cơ cấu xác định; được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định phù hợp với quy định pháp luật
Về tổ chức được hiểu theo nghĩa động từ:
Theo Từ điển tiếng Việt của GS Hoàng Phê, Nxb Từ điển Bách khoa, năm 2000: Tổ chức là việc sắp xếp, bố trí thành các bộ phận để cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung
Ở đây, “tổ chức” được xem xét theo nghĩa động từ Như vậy, khái
niệm tổ chức sẽ được hiểu như sau: Tổ chức là sự sắp xếp, bố trí một việc gì
đó để làm cho có trật tự, nề nếp Tiến hành một công việc theo cách thức, trình tự nào đó để đạt được mục đích ban đầu
Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí của PGS, TS Nguyễn Văn Dững - Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Nxb Lao động, 2012 - có nêu: Tổ chức là phương thức hoạt động mang tính bản chất của báo chí Đó là kết quả tổng hợp của tuyên
Trang 21truyền và cổ động, là cơ sở quan trọng nhất để đánh giá chất lượng, hiệu quả hoạt động tuyên truyền, cổ động
+ Thông tin:
Khái niệm thông tin được bắt nguồn từ chữ Latinh informetio, gốc của
từ tiếng Anh là information
Các nhà nghiên cứu tiếp cận thông tin dưới nhiều góc độ khác nhau và cho rằng thông tin là làm tăng thêm hiểu biết của con người, là nguồn gốc của nhận thức Thông tin là sự phản ánh sự vật, sự việc, hiện tượng của thế giới khách quan và các hoạt động của con người trong đời sống xã hội Điều cơ bản là con người thông qua việc đón nhận thông tin làm tăng hiểu biết cho mình và tiến hành những hoạt động có ích cho cộng đồng
Trong Từ điển tiếng Việt do GS Bùi Quang Tịnh chủ biên, xuất bản năm 2001, đưa ra định nghĩa: Thông tin là truyền tin
Cuốn sách Thuật ngữ Báo chí - Truyền thông của tác giả Phạm Thành Hưng, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2007 - viết: Thông tin (information) ở góc độ nhận thức luận là kết quả của sự phản ánh hiện thực khách quan, được biểu hiện bằng các hệ thống ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh Trong báo chí học và nghiên cứu truyền thông, thông tin đồng nghĩa với những số liệu, kết luận hàm súc, có một hình thức dường như không cần bình luận, bàn cãi về các sự kiện, hiện tượng, vấn đề xã hội cụ thể Thông tin báo chí là dạng thông tin xã hội đặc thù, mang tính thời sự
Con người luôn có nhu cầu thu thập tin tức bằng nhiều cách khác nhau như: đọc báo, nghe đài, xem truyền hình, giao tiếp với người khác Mọi quan hệ, mọi hoạt động của con người đều dựa trên một hình thức giao lưu thông tin nào đó
+ Tổ chức thông tin:
Tổ chức thông tin có vai trò rất quan trọng, là một trong những hoạt động không thể thiếu của mỗi cơ quan báo chí truyền thông Một tờ báo có
Trang 22hay, một kênh truyền hình thu hút người xem hay không thì thông tin của tờ báo đó, kênh truyền hình đó phải hay, hấp dẫn và đáp ứng được nhu cầu thông tin của độc giả, khán giả Bất kỳ cơ quan báo chí truyền thông nào cũng đều phải tổ chức thông tin góp phần vào định hướng dư luận xã hội - thể hiện vai trò là tiếng nói của Đảng, Nhà nước trong tổ chức, quản lý và điều hành
xã hội, cùng với đó thể hiện những tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí đó hướng tới
PGS, TS Hà Huy Phượng tác giả cuốn Tổ chức nội dung và thiết kế, trình bày Báo in, Nxb Lý luận Chính trị, năm 2006 - đưa ra khái niệm khá
gần với tổ chức thông tin: “Tổ chức nội dung báo và tạp chí là việc lập kế
hoạch nội dung từng số báo, trang báo, tạp chí sắp xuất bản, tổ chức thực hiện để đạt được mục đích, mục tiêu và đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng mà cơ quan báo chí đó hướng đến” [51, tr.2]
Trong luận văn này, tôi sử dụng khái niệm Tổ chức thông tin như sau:
Tổ chức thông tin là việc lập kế hoạch nội dung cụ thể từng số báo, trang báo, kênh phát sóng sắp xuất bản, tổ chức thực hiện để đạt được mục đích, mục tiêu đã đề ra và đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng mà cơ quan báo chí đó hướng đến
1.1.2 Quản lý thông tin
+ Quản lý:
Quản lý được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực, mỗi lĩnh vực lại phân tích cụ thể theo nhiều nghĩa khác nhau, vì vậy tùy theo góc độ khoa học cũng như cách tiếp cận để hiểu về khái niệm quản lý Trước hết, có thể xem xét một số khái niệm về quản lý nói chung
Xét về từ ngữ, thuật ngữ “quản lý”, tiếng Việt gốc Hán có thể hiểu là hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “quản” là sự coi sóc, giữ gìn, duy
Trang 23trì ở trạng thái ổn định, quá trình “lý” là sửa sang, sắp xếp, đổi mới để đưa
sự việc vào thế ổn định và phát triển
Từ điển tiếng Việt do GS Hoàng Phê chủ biên, Nxb Từ điển Bách
khoa, năm 2000 - định nghĩa: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những
yêu cầu nhất định hoặc là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [ 49, tr.127]
Theo Giáo trình Khoa học quản lý, Tập 2, Nxb Khoa học kỹ thuật, năm 2001: Trên thực tế tồn tại nhiều cách tiếp cận khái niệm “quản lý” Thông thường, quản lý đồng nhất với các hoạt động tổ chức chỉ huy, điều khiển, động viên, kiểm tra, điều chỉnh… Theo lý thuyết hệ thống, quản lý là
sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá
vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ thống mới và điều khiển hệ thống
Quản lý là một loại hình đặc biệt, phát sinh từ tính chất xã hội hóa lao động Xã hội phát triển qua nhiều hình thái kinh tế xã hội, mỗi hình thái từ nguyên thủy đến nền văn minh hiện đại đều có phương thức sản xuất riêng Trong đó, quản lý luôn là một thuộc tính của khách quan gắn liền với xã hội
ở mọi giai đoạn phát triển của nó Thuộc tính đó bắt nguồn từ bản chất của
xã hội là hoạt động lao động tập thể Trong quá trình lao động con người buộc phải liên kết với nhau, kết hợp lại thành một tập thể nên đòi hỏi phải có
sự tổ chức, phải có sự phân công hợp tác trong lao động
Theo quan điểm khoa học quản lý mà PGS.TS Nguyễn Cảnh Hoan nêu trong Tập bài giảng Khoa học quản lý kinh tế, Nxb Chính trị Quốc gia,
năm 2009: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể
quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động môi trường” [38, tr.11] Theo cách hiểu này, thì quản lý là
Trang 24việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động của xã hội nhằm đạt được mục đích của người quản lý Như vậy, quản lý bao gồm cách thức quản lý và mục đích quản lý
Harol Koontz nêu trong cuốn Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nxb
khoa học - kỹ thuật, năm 1993: "Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được
mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác"
Từ các quan điểm này cho thấy, quản lý là một quá trình liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau làm việc Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của cá nhân với nhau nhằm tạo được sức mạnh chung
Như vậy, theo cách hiểu chung nhất thì quản lý sẽ được hiểu như sau:
Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý Việc tác động theo cách nào còn tùy thuộc vào các góc độ khoa học khác nhau, các lĩnh vực khác nhau cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu
+ Quản lý thông tin:
Do đối tượng quản lý ở đây là thông tin nên từ cách hiểu chung nhất
về khái niệm quản lý, quản lý thông tin có thể được hiểu: Quản lý thông tin
sự tác động trực tiếp hoặc gián tiếp của chủ thể quản lý về nội dung thông tin bằng những cách khác nhau nhằm đạt được mục tiêu quản lý
1.1.3 An toàn giao thông
ATGT là sự thông suốt, không nguy hiểm, không xảy ra tai nạn khi tham gia giao thông
ATGT được xem là các hành vi văn hóa khi tham gia giao thông, bao gồm nhận thức và hành vi tham gia giao thông, việc chấp hành luật giao thông và ý thức về văn hoá giao thông
Trang 251.1.4 Báo mạng điện tử
Trên thế giới và Việt Nam đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau về loại hình báo chí này, như: Báo điện tử (Electronic Journal), báo trực tuyến (Onlines Newspaper), báo mạng (Cyber Newspaper), báo chí internet (Internet Newspaper) và báo mạng điện tử Báo điện tử là khái niệm thông dụng nhất ở nước ta, nó gắn liền với tên gọi của nhiều tờ báo mạng điện tử thuộc cơ quan báo in, như: Quê Hương điện tử, Nhân Dân điện tử, Lao động điện tử… Ngay trong các văn bản pháp quy của Nhà nước cũng sử dụng thuật ngữ “báo điện tử”
Trong Giáo trình Lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử của PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, năm 2016 - đã đưa ra những phân tích về các thuật ngữ liên quan, như: Báo trực tuyến, báo mạng, báo internet, báo mạng điện tử Cụ thể:
+ Báo trực tuyến: Là khái niệm được sử dụng đầu tiên ở Mỹ và đã trở
thành cách gọi của quốc tế Thuật ngữ trực tuyến (online) trong các từ điển tin học được dung để chỉ trạng thái của một máy tính khi đã kết nối với mạng máy tính và sẵn sàng hoạt động Hiện nay, thuật ngữ này đang được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực truyền thông nhằm chỉ các khai niệm có cùng đặc tính, như: Xuất bản trực tuyến, phương tiện truyền thông trực tuyến, nhà báo trực tuyến, phát thanh trực tuyến, truyền hình trực tuyến… Tuy nhiên, các gọi này gắn với tin học nhiều hơn và chưa được Việt hoá
+ Báo mạng: Là các gọi tắt của báo mạng internet Đây là cách gọi
không mang tính khoa học vì nó không rõ nghĩa, không đầy đủ, dễ làm hiểu sai bản chất của thuật ngữ Bởi, internet là mạng của các mạng, dưới nó còn rất nhiều loại mạng như mạng nội bộ của các tổ chức, các công ty, các Chính phủ… Gọi tắt như thế sẽ không xác định rõ ràng ranh giới giữa khái niệm
“mạng” và “mạng internet”
Trang 26+ Báo Internet: Đây cũng là khái niệm được dùng khá rộng rãi Thuật
ngữ này được sử dụng trong một số đề tài khoa học, hội thảo khoa học về vai trò của công nghệ thông tin đối với loại hình báo chí mới Cách gọi này là sự kết hợp tên gọi của internet với một tờ báo chính là ở chỗ: Internet cung cấp không gian với đầy đủ tiện nghi cho một tờ báo hoạt động Tờ báo lấy internet làm phương tiện truyền tải, lấy các khả năng ưu việt của internet làm lợi thế
và hoạt động độc lập trên internet Tờ báo dưới dạng một địa chỉ web và internet là đôi bạn song hành trên xa lộ thông tin
Ở Giáo trình Lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, năm 2016 - PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang trích dẫn thông tin từ TS Thang Đức Thắng - Tổng Biên tập báo VnExpress - cho biết: Đây là tên gọi chính xác nhất, cho phép hiểu rõ ràng đặc trưng của loại hình báo chí này Qua thực tiễn hoạt động trong ngành, rất nhiều người đã đồng tình với cách gọi là Báo Internet Tuy nhiên, thuật ngữ này cũng dễ gây nhầm lẫn rằng tất cả các trang web có mặt trên internet đều là báo mạng điện tử Trên thực tế, một tờ báo phát hành trên mạng đúng là một trang web nhưng không phải trang web nào cũng là tờ báo
+ Báo mạng điện tử: Là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình
thức của một trang web, phát hành trên mạng internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương tác cao
PGS, TS Nguyễn Thị Trường Giang nhấn mạnh trong Giáo trình Lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, năm 2016: Thuật ngữ báo mạng điện tử đang được Học viện Báo chí và Tuyên truyền lựa chọn Lí do vì nó khẳng định loại hình báo chí mới này là con đẻ của sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, hoạt động được nhờ các phương tiện kỹ thuật tiên tiến, số hóa, các máy tính nối mạng và các server, các phần mềm ứng dụng Nó cho phép hiểu một các chính xác về bản chất đặc
Trang 27trưng của loại hình báo chí này: Tính đa phương tiện, tính tương tác cao, tính tức thời, phi định kỳ, khả năng truyền tải thông tin không hạn chế, với cách lưu trữ thông tin dưới dạng dữ liệu siêu văn bản, khả năng siêu liên kết - các trang báo được tổ chức thành từng lớp, có cơ chế “nở” ra với số lượng không hạn chế Tên gọi này chỉ rõ người làm báo và người đọc báo đều phải có trình
độ kỹ thuật nhất định Đây là sự kết hợp các tên gọi có nội dung riêng biệt, như: Báo, mạng, điện tử Vì vậy, tên gọi báo mạng điện tử thỏa mãn được các yếu tố Việt hóa, đặc trưng khu biệt của loại hình báo chí mới, khắc phục được
sự “thiếu” về nghĩa, sự máy móc của từ ngoại lai
1.2 Vai trò của việc tổ chức và quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử
Theo công bố của Tổ chức Y tế thế giới tại Hội nghị cấp cao Đối tác ATGT đường bộ tại Việt Nam năm 2016: Ở Việt Nam, TNGT là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với nhóm tuổi từ 15 - 44, đây là nhóm dân số chính trong lực lượng lao động của quốc gia Ước tính, TNGT gây thiệt hại 3% tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam Năm ATGT 2016 tiếp tục hướng tới mục tiêu “Tính mạng con người là trên hết”, TNGT tuy giảm nhưng vẫn báo động khi đã xảy ra tới gần 21.600 vụ, khiến gần 8.700 người chết và làm bị thương hơn 19.000 người Tình hình TNGT còn diễn biến phức tạp, đã xảy ra một số
vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường thuỷ nội địa, số người chết vì TNGT vẫn cao, TNGT đường thuỷ tăng cả 3 tiêu chí Ùn tắc giao thông ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM có xu hướng gia tăng nghiêm trọng
ATGT là vấn đề có tác động thường trực trong đời sống xã hội, báo chí với chức năng thông tin và định hướng dư luận đã tham gia tích cực vào hoạt động thông tin tuyên truyền về trật tự ATGT, báo chí đã đóng một vai trò quan trọng trong việc góp phần đảm bảo trật tự ATGT quốc gia Mọi thông
Trang 28tin chính sách, thông tin chỉ đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước, Chính phủ,
Ủy ban ATGT Quốc gia đều được báo chí đăng tải nhanh chóng, kịp thời qua mọi kênh thông tin đến toàn xã hội Cùng đó, hoạt động đảm bảo trật tự ATGT của Bộ Công an, Bộ Giao thông vận tải, Cục Cảnh sát giao thông, Ban ATGT các tỉnh/thành phố trên cả nước, các tổ chức ATGT trong nước và quốc tế tại Việt Nam được thông tin rộng rãi, liên tục trên các phương tiện thông tin đại chúng, nội dung thông tin rất phong phú
Có thể nói, chưa bao giờ thông tin về trật tự ATGT lại được đăng tải, phát sóng dày đặc trên tất cả các loại hình báo chí như hiện nay, gồm: Báo in, truyền hình, phát thanh và báo mạng điện tử Mỗi loại hình báo chí với thế mạnh riêng
đã thể hiện vai trò thông tin cụ thể, hướng tới mục tiêu thông tin hiệu quả về lĩnh vực nóng bỏng của xã hội là ATGT đến với công chúng báo chí Đó không chỉ
là những thông tin đơn thuần về sự vụ, sự việc, mà bao gồm cả những thông tin tuyên truyền về Luật Giao thông, thông tin hướng dẫn thực hiện các quy định của pháp luật về trật tự ATGT nhằm điều chỉnh ý thức và hành vi tham gia giao thông, xây dựng văn hoá giao thông Bên cạnh đó, báo chí là kênh thông tin, là diễn đàn để người tham gia giao thông có thể bày tỏ tâm tư nguyện vọng, phản ánh những bức xúc liên quan đến vấn đề ATGT, báo chí cũng thực hiện các tuyến bài phản biện về chủ trương, chính sách về ATGT nhằm góp phần tạo sự đồng thuận trong nhân dân, xây dựng một xã hội tham gia giao thông an toàn
+ Đối với báo in:
Trong hệ thống báo chí, báo in là loại hình ra đời sớm nhất, cũng là loại hình báo chí truyền thống, quen thuộc với công chúng Báo in với thế mạnh
về khả năng thông tin sâu nên những sự việc, vấn đề liên quan đến trật tự ATGT được đăng tải trên báo in giúp người đọc có thể tiếp nhận một cách đầy đủ nhất và chất lượng thông tin tốt nhất, công chúng tiếp nhận thông tin
về ATGT trên báo in hoàn toàn chủ động
Trang 29Trên báo in, nội dung thông tin về ATGT được tổ chức đăng tải theo những chuyên đề, trong đó mục tiêu, chủ đề, tư tưởng của chuyên đề rất rõ ràng Các thông tin liên quan được sắp xếp, phân bổ vào các vị trí đã xác định, các trình bày được lưu ý để độc giả có thể theo dõi thuận lợi nhất, nhanh nhất và rõ nét trong việc tiếp cận thông tin Đặc biệt, với tính định kỳ rõ ràng nên trước những sự việc đặc biệt nghiêm trọng về trật tự ATGT, TNGT thì người viết báo in có độ trễ để kiểm chứng và làm rõ thông tin, sau đó mới chuyển tải thông tin tới công chúng, mang lại sự an toàn cao và công chúng nhớ lâu hơn so với các loại hình khác
ATGT là vấn đề “nóng” đòi hỏi tính thời sự cao, nhanh chóng, kịp thời, nhưng do đặc thù của báo in là có tính định kỳ, đăng tải theo số báo nên các sự kiện, vụ việc, đặc biệt là các vụ TNGT nghiêm trọng không được cập nhật kịp thời vào thời điển đang xảy ra hoặc vừa xảy ra, thông tin đăng tải trên báo in đều
đã “nguội” vì sự việc đã xảy ra và trôi đi theo thời gian, không còn tính thời sự Bên cạnh đó, hình ảnh trên báo in không sống động, không kích thích thị giác của công chúng nên tính hấp dẫn bị giảm đi…Một hạn chế khác đối với báo in
là tính tương tác với bạn đọc kém, phải trải qua nhiều khâu nên không kịp thời, trang báo cũng bị giới hạn về vị trí nên các thông tin đăng tải cũng bị hạn chế
+ Đối với phát thanh:
Trong cuộc cạnh tranh giữa các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay, ai nắm vững thông tin mới nhất và truyền tải thông tin một cách nhanh nhất thì người đó sẽ chiến thắng Với khả năng thông tin thời sự nhanh nhạy
và độ phủ sóng rộng khắp, phát thanh là loại hình báo chí có nhiều ưu điểm so với các loại hình khác
Với thông tin về ATGT, phát thanh đang là phương tiện truyền thông hoạt động rất hiệu quả Trên sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam, từ Hệ Thời sự-Chính trị - Tổng hợp đến các kênh chuyên môn đều phát sóng các nội dung thông tin về
Trang 30trật tự ATGT Đặc biệt, Đài Tiếng nói Việt Nam có một kênh thông tin chuyên biệt dành cho lĩnh vực giao thông, đó là VOV Giao thông - đây là kênh thông tin được đông đảo công chúng ủng hộ và đón nhận VOV Giao thông cập nhật trực tiếp 24/24h các tin tức về trật tự ATGT VOV Giao thông cung cấp cho bạn nghe đài những thông tin mới nhất, nóng hổi nhất về giao thông và trật tự ATGT trong từng giờ, từng phút Những thông tin về ATGT sắp diễn ra, vừa mới xảy
ra, đang xảy ra được cung cáp tới bạn đọc một cách nhanh nhất Bên cạnh đó, phát thanh có sự sinh động của lời nói, âm nhạc, tiếng động truyền qua làn sóng radio được thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt
Xét về khía cạnh nội dung thông tin và hình thức giao tiếp với thính giả, việc đưa thông tin nhanh của VOV Giao thông làm tăng tính trực tiếp, rút ngắn thời điểm sự kiện xảy ra với thời điểm công chúng tiếp nhận sự kiện Trên thực
tế, kênh VOV Giao thông trong quá trình phát sóng luôn có sự tương tác trực tiếp với thính giả, tiếp nhận thông tin trực tiếp từ thính giả, điều này đã thu hẹp khoảng cách giữa người làm phát thanh và bạn nghe đài, tạo ra hiệu ứng thông tin rất cao, lan tỏa nhanh chóng Hiện nay, sự phát triển của khoa học công nghệ đã giúp cho phát thanh ngày càng phát triển mạnh mẽ
Tuy nhiên, phát thanh có những hạn chế trong hoạt động thông tin Phát thanh truyền thống với đặc thù chỉ có thông tin qua âm thanh tổng hợp với 3 yếu tố cơ bản là âm thanh, lời nói, tiếng động, vậy nên thông tin của phát thanh không sống động, chỉ thoảng qua và khó đọng lại đối với công chúng tiếp nhận Có câu “trăm nghe không bằng một thấy”, với một vụ TNGT cụ thể, khi truyền tải tới công chúng chỉ có lời nói thuật lại sự việc chứ không có hình ảnh nên sự tác động vào thị giác của công chúng như các loại hình báo chí khác là không có, vì vậy hiệu quả thông tin không cao Bên cạnh đó, do thông tin phát thanh trôi đi liên tục theo trình tự thời gian nên công chúng rất khó khăn khi muốn lưu giữ thông tin về sự việc, sự kiện nào đó
Trang 31+ Đối với truyền hình:
Nếu như báo in, báo mạng, báo phát thanh phải buộc người ta phải đọc, nghe và buộc người ta phải hình dung sự kiện qua những lời miêu tả của tác giả thì truyền hình tác động đến thị giác, thính giác của công chúng bằng hình ảnh chuyển động và âm thanh sống động, khiến cho người xem thấy thông tin của sự kiện có không gian, thời gian và những chủ thể đang tham gia sự kiện ấy một cách chân thực Bởi vậy, truyền hình có lợi thế và hiệu quả vượt trội của truyền hình so với các loại hình báo chí khác khi tham gia thông tin về ATGT
Ví dụ, khi TNGT xảy ra, những hình ảnh được đăng tải trên truyền hình
sẽ tác động nhanh nhất tới người xem, mang lại cho người xem đầy đủ mọi thông tin về sự việc Từ hình ảnh hiện trường, hình ảnh nạn nhân, lực lượng chức năng, nhân chứng… tất cả đều là người thật, việc thật, điều này mang tới
sự tin cậy cho người xem Thậm chí, những hình ảnh được ghi lại từ nhiều góc độ khác nhau của ống kính máy quay và màu sắc sinh động của hình ảnh mang tới những xúc cảm lớn, khiến cho người xem cảm thấy như đang có mặt tại nơi xảy ra sự việc, đang tham gia vào sự việc
Với Đài Truyền hình Việt Nam, thông tin về ATGT được tổ chức thành một chuyên mục riêng, phát sóng hàng ngày trong Bản tin Chào buổi sang lúc 7h kém 15 phút Đây là thời điểm trước lúc mọi người ra khỏi nhà nên thông tin về trật tự ATGT được xem là quan trọng và đặc biệt Còn lại, tất cả các bản tin Thời sự trong ngày đều phải có tin bài về ATGT, thông tin về ATGT được phát sóng dày đặc và liên tục hàng giờ Các chuyên mục khác đều có nội dung về giao thông, ATGT nếu đó là thông tin nóng Ngoài ra, Trung tâm tin tức VTV24 của Đài Truyền hình Việt Nam cũng phát sóng 2 bản tin Hành trình 24h mỗi ngày trên kênh VTV1… Với vai trò quan trọng là Đài Truyền hình quốc gia, VTV hàng năm đều thực hiện chương trình tường thuật trực tiếp Lễ tưởng niệm các nạn nhân tử vong vì TNGT
Trang 32Sự tương tác trực tiếp của truyền hình với công chúng cũng tạo ra hiệu quả thông tin 2 chiều rất cao Trong một sự kiện thời sự về ATGT, phóng viên truyền hình khi tác nghiệp có thể phỏng vấn, ghi lại hình ảnh
và tiếng nói của người được phỏng vấn Đối với vấn đề thực hiện phản biện hoặc cần phỏng vấn sâu để làm rõ, nhà đài có thể mời lãnh đạo, mời đại diện cơ quan có trách nhiệm, cơ quan chuyên môn hoặc các chuyên gia tham gia trực tiếp vào bản tin, sự xuất hiện của người có trách nhiệm, người có chuyên môn trên truyền hình sẽ tạo ra hiệu quả, hiệu ứng thông tin rất cao, sự lan tỏa mạnh mẽ, rộng khắp
Tuy nhiên, giống như phát thanh, khả năng lưu trữ thông tin trên truyền hình không cao Chính ở yếu tố thông tin liêu tục và truyền tín hiệu với dung lượng rất lớn nên truyền hình buộc người ta phải theo dõi
sự kiện đó từ đầu đến cuối chứ không thể vừa làm việc vừa theo dõi, nếu không thông tin sẽ bị gián đoạn Bên cạnh đó, thông tin trên truyền hình trôi đi nhanh chóng theo thời gian cũng khiến người xem chóng quên Mỗi bản tin ATGT phát trên truyền hình đều phải thực hiện độc lập, không có tính liên kết link giống như báo mạng, vậy nên nếu một sự việc, một vấn đề về ATGT người xem không theo dõi đầy đủ các bản tin
sẽ không nắm được hết thông tin
+ Đối với báo mạng điện tử:
Báo mạng điện tử là kết quả của sự tích hợp giữa công nghệ và truyền thông, dựa trên nền tảng của Internet và ưu thế của các loại hình báo chí truyền thông đã đem lại những giá trị rất lớn cho xã hội, cho người dân Báo mạng điện tử tạo ra bước ngoặt làm thay đổi cách truyền tin và tiếp nhận thông tin Mỗi một bước tiến của xã hội ngày nay càng thấy rõ vai trò của công nghệ thông tin nói chung và của báo mạng điện tử nói riêng đối với đời sống xã hội nói chung
Trang 33Tính thời sự là yếu tố tiên quyết khẳng định vai trò của báo mạng điện
tử, các thông tin “nóng” về trật tự ATGT, TNGT được cập nhật nhanh chóng, liên tục từng giờ trên báo mạng điện tử, cập nhật 24h/ngày, 7 ngày/tuần Đơn
cử như đối với những vụ TNGT, những vấn đề thời sự về ATGT hay một vụ chống người thi hành công vụ - hành hung Cảnh sát giao thông… thay vì phải
ra khỏi nhà để mua một tờ báo, hay bật ti vi và radio rồi chờ đến giờ phát sóng mới có thể theo dõi thông tin từ thì với báo mạng điện tử, chỉ cần vào mạng truy cập là đã nhanh chóng làm chủ được các tin tức mà mình quan tâm, báo điện tử cập nhật ngay lập tức về vụ việc, cập nhật trực tiếp diễn biến của
sự việc xảy ra theo tuần tự thời gian từng giờ, từng phút, giúp cho người đọc theo dõi đầy đủ và thoả mãn nhu cầu thông tin của bạn đọc một cách dễ dàng, kịp thời nhất
Báo mạng điện tử không bị giới hạn về khoảng cách địa lý nên thông tin về trật tự ATGT Việt Nam có thể lan toả tới toàn thế giới, một vụ TNGT nghiêm trọng xảy ra ở đâu đó đều có thể tiếp cận với độc giả ở khắp mọi nơi
dù đó là thành thị, nông thông, vùng sâu vùng xa, miễn nơi đó có phủ song vệ tinh, có di động hay đường mạng Báo mạng điện tử phụ thuộc vào khuôn khổ, số trang nên có có thể truyền tải và lan toả thông tin không giới hạn, cung cấp một lượng thông tin rất lớn và liên tục về giao thông, ATGT trong đời sống hàng ngày, đáp ứng được tốt nhất nhu cầu thông tin về ATGT đối với người đọc, có sức thu hút rất lớn về lượng người truy cập hàng ngày, hàng giờ và có tác động lớn đến người đọc, đặc biệt là khi thông tin về những vụ TNGT nghiêm trọng có thiệt hại lớn
Khả năng siêu liên kết và lưu trữ thông tin của báo mạng điện tử giúp các thông tin về ATGT được xâu chuỗi lại với nhau theo các chủ
đề, giúp cho người đọc dễ dàng tiếp nhận thông tin về ATGT về sự kiện,
sự việc một cách tuần tự, có đầu có cuối Người làm báo điện tử cũng có
Trang 34lợi thế từ khả năng lưu trữ thông tin của loại hình, bởi khi cập nhật liên tục diễn biến thông tin có thể liên kết link tin, bài trước đó hoặc những thông tin liên quan để làm rõ hơn các quan điểm thông tin, cung cấp thêm thông tin cho người đọc, thậm chí giúp người đọc lưu trữ lại bằng cách sao chép những thông tin hữu ích, cần thiết để làm tư liệu Ví dụ như thông tin tuyên truyền về Luật Giao thông đường bộ, không phải ai cũng biết hoặc nhớ hết, nhưng khi đọc trên báo mạng điện tử, người đọc
có thể sao chép rất đơn giản từng phần, từng đoạn mình cần để lưu trữ lâu dài và khoa học theo chủ đề, theo ngày tháng, theo chuyên mục… tạo thành cơ sở dữ liệu để bạn đọc tìm kiếm nhanh chóng và hiệu quả Việc lưu trữ này công chúng sẽ không thể thực hiện được đối với truyền hình
và phát thanh, còn với báo in thì người đọc sẽ phải cất cả trang báo và theo thời gian thì trang báo cũng cũ nát, mất khả năng lưu trữ
Khác với các loại hình báo chí khác, báo mạng điện tử bao gồm nhiều công cụ truyền thống, đó là: Văn bản, hình ảnh tĩnh và đồ họa, âm thanh, hình ảnh động và gần đây nhất là các chương trình tương tác Chính vì vậy, báo điện tử được xem như biểu tượng điển hình của truyền thông đa phương tiện, ngày càng có nhiều người sử dụng Trong bối cảnh tình hình giao thông phức tạp như hiện nay thì chức năng đa phương tiện của báo mạng điện tử sẽ tạo nên hiệu quả rất lớn trong hoạt động thông tin về vấn đề thời sự này, điều này cũng thể hiện vai trò rất lớn của báo mạng điện tử trong hoạt động thông tin
về ATGT, nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của công chúng
Xuất phát từ nhu cầu thông tin và sự quan tâm rất lớn của bạn đọc về vấn
đề ATGT, hiện nay các báo mạng điện tử đều tổ chức các nội dung thông tin về giao thông, trật tự ATGT rất đậm, đây cũng một trong những nội dung trọng yếu
để cạnh tranh thông tin thời sự giữa các báo nên các tin bài thường được đăng ở
vị trí cao của trang báo, thậm chí là cover toàn trang Rất nhiều báo đã xây dựng
Trang 35các chuyên trang dành riêng để thông tin về ATGT, đây cũng một trong những nội dung trọng yếu để cạnh tranh thông tin thời sự giữa các báo Với chuyên trang này, việc quản lý thông tin được sắp xếp theo một trật tự logic, phù hợp, thông tin được đề cập một cách toàn diện, tránh để bị sót tin, lọt tin Các báo điện tử lớn như: Vnexpress, Dân trí, VietnamNet, Vietnamplus… đều có chuyên trang Giao thông; Báo Giao thông đầu tư xây dựng chuyên trang ATGT rất quy
mô và độ phủ thông tin rất lớn Nhiều trang điện tử của các tờ báo lớn như: Tuổi trẻ TPHCM, Thanh Niên, Tiền phong… tuy không có chuyên trang về Giao thông, nhưng đây cũng là lĩnh vực thông tin đậm đặc của các tờ báo này, thông tin về ATGT được đẩy mạnh hơn so với các lĩnh vực khác
Quy trình sản xuất tin bài về ATGT Các thông tin về giao thông, trật tự ATGT thường được tổ chức theo tuyến bài, chùm tin Đối với các sự việc
“nóng” xảy ra luôn được tổ chức theo dòng sự kiện, vì vậy những tin bài được cập nhật theo diễn biến và đều có sự liên kết để dẫn dẵn người đọc, có sự thống nhất về nội dung để đẩy mạnh vấn đề triển khai Thông tin từ khi thu thập đến khi đăng tải đều được diễn ra rất nhanh chóng Có thể nói, một phóng viên của báo mạng điện tử nói chung và phóng viên giao thông nói riêng có thể thực hiện tất cả các công đoạn, từ khai thác thông tin, viết tin bài, tổ chức tin bài hoàn chỉnh và gửi vào hệ thống chờ duyệt, bài được đăng trên trang chính là bài được phóng viên thực hiện hoàn chỉnh từ đầu đến cuối, trừ trường hợp biên tập viên chỉnh sửa do có lỗi chính tả hoặc thay đổi tít bài cho hấp dẫn hơn Trong khi đó, với truyền hình khi thực hiện tin, bài cần phải có 1 ê kíp, gồm: Phóng viên, quay phim, kỹ thuật viên, biên tập viên…
Trên thực tế, mặc dù có rất nhiều lợi thế khẳng định vai trò quan trọng của báo điện tử trong thông tin về ATGT, nhưng không thể phủ nhận có những hạn chế cần xem xét một cách nghiêm túc Do tốc độ truyền tải thông tin nhanh, nhiều khi phải chạy đua với thời gian nên chất lượng thông tin về
Trang 36ATGT trên báo mạng điện tử không cao, dễ ẩu hơn các loại hình báo chí khác, thông tin đăng tải rồi có thể phải chỉnh sửa nên làm cho người đọc có tâm lý thiếu tin cậy Việc sao chép, copy thông tin tràn lan trên mạng khiến cho các tin bài dù ở các báo khác nhau nhưng nội dung đăng tải lại giống nhau, điều này dẫn tới tình trạng sai thì sai giống nhau và đúng cũng hệt như nhau, không có
sự riêng biệt về thông tin, không có sự phân tích chuyên sâu trong một vấn đề
cụ thể Cùng đó, việc phải phụ thuộc vào công nghệ nên trong trường hợp đường truyền gặp vấn đề kỹ thuật thì thông tin đăng tải cũng bị gián đoạn…
1.3 Quy trình tổ chức và phương thức quản lý thông tin về an toàn giao thông trên báo mạng điện tử ở việt nam hiện nay
Báo mạng điện tử là một sản phẩm báo chí mang tính tập thể Để một tờ báo hoàn thiện đến với công chúng phải trải qua nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất Mỗi công đoạn có sự tham gia của từng thành viên trong tòa soạn với những phần việc cụ thể Mỗi tờ báo mạng điện tử đều có các quy tắc riêng trong quá trình tiếp nhận và xử lý thông tin, tuy nhiên đều có chung quy trình tổ chức và phương thức quản lý thông tin, quy trình tổ chức và phương thức quản lý thông tin
về ATGT trên báo mạng điện tử hiện nay là một dẫn chứng cụ thể
Quy trình tổ chức thông tin:
+ Tổ chức thông tin ATGT Ở đây, có sự phân cấp, phân công rõ ràng
về nhân sự tham gia tổ chức thông tin, trong đó người trực tiếp tổ chức thông tin là Trưởng ban Thời sự, phân công 1 phóng viên chuyên trách tổng thể mảng thông tin về ATGT, ở các Văn phòng đại diện cũng phân công phóng viên phụ trách thông tin ATGT tại nơi thường trú, cùng đó xây dựng mạng lưới cộng tác viên có chất lượng đảm nhiệm được hoạt động thông tin về ATGT nói riêng và thông tin hoạt động tại địa phương
Trưởng ban phụ trách tham gia vào quá trình thông tin qua vai trò điều phối toàn bộ e-kip, đảm bảo quy trình thực hiện chặt chẽ, thông suốt Nếu sự
Trang 37kiện nóng, xảy ra bất ngờ, gây ảnh hưởng lớn thì Trưởng ban sẽ huy động thêm nhân sự tham gia vào quá trình thông tin nhằm hỗ trợ phóng viên chuyên trách và mang lại hiệu quả cao nhất Thư ký toà soạn trực có trách nhiệm nắm bắt sự kiện gắn với mức độ theo dõi của bạn đọc, nhận định về sự ảnh hương của nội dung tin bài để quyết định đăng tải thông tintại vị trí trang chủ hoặc top 3, top 10 tin bài quan trọng trên trang báo Trên thực tế,vị trí đăng tin bài càng cao càng thể hiện mức độ quan tâm của bạn đọc lớn và quyết định vai trò định hướng nội dung toàn trang báo
+ Đề tài thông tin về ATGT Trong quy trình tổ chức thông tin, bước
đầu tiên là lập kế hoạch tuyên truyền, đây là việc có ý nghĩa quan trọng sống còn Muốn lập được kế hoạch tuyên truyền phải bám sát tình hình thực tiễn để lập ra các mảng đề tài, tổ chức chuyên trang về ATGT Trên thực tế, ATGT là mảng đề tài nóng hàng ngày, hàng giờ trong đời sống xã hội và hoạt động thông tin tuyên truyền của báo chí, vậy nên để có một kế hoạch tin bài chi tiết thì tòa soạn báo mạng điện tử thường tiến hành tập hợp, lựa chọn đề tài, tin bài cụ thể Trên cơ sở đề xuất của các Ban chuyên môn được thông qua trong các cuộc họp giao ban, dưới sự giám sát và phê duyệt của Ban Biên tập, Thư
ký toà soạn sẽ hoàn chỉnh kế hoạch tuyên truyền và giao về Ban, Trưởng ban
sẽ giao việc cho phóng viên, công tác viên thực hiện
Phóng viên, biên tập viên có thể khai thác thông tin về ATGT từ nhiều nguồn khác nhau để lựa chọn đề tài dự kiến thực hiện trong ngày, rồi đăng ký với Trưởng ban phụ trách nội dung Ngoài ra, phóng viên chuyên trách mảng ATGT có trách nhiệm điểm báo thông tin có liên quan đến ATGT trên các báo mạng để báo cáo với Trưởng ban chuyên môn Với Trưởng ban, sau khi nhận được kế hoạch công việc và báo cáo thông tin điểm báo ATGT của phóng viên, biên tập viên, công tác viên, sẽ tập hợp và lựa chọn những đề tài, tin bài để báo cáo Ban biên tập trong cuộc họp giao ban hàng ngày để tổ chức triển khai
Trang 38thông tin Ban biên tập hoặc Tổng thư ký tòa soạn hoặc người trực thư ký sẽ xem xét về chất lượng của đề tài, sự hấp dẫn và quy mô của đề tài để đồng ý cho triển khai hay quyết định loại bỏ Những đề tài được lựa chọn phải đáp ứng được những yêu cầu và tiêu chí thông tin, tôn chỉ hoạt động của tờ báo
+ Hình thức tổ chức thông tin Thông qua việc lựa chọn thể loại báo chí,
thông tin về ATGT được tổ chức phù hợp về tính chất, mức độ của sự việc, sự kiện, truyền tải tới công chúng một cách đầy đủ, dễ đọc, dễ nhớ, dễ hiểu, đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng Hiện nay, thông tin về ATGT đăng tải trên báo mạng điện tử chủ yếu sử dụng các thể loại như tin tức, phản ánh, ngoài
ra là các thể loại khác như phỏng vấn, ghi nhanh, tường thuật…
Hình thức tổ chức thông tin còn được thể hiện qua việc phối hợp làm việc giữa phóng viên, cộng tác viên, biên tập viên và Trưởng ban chuyên môn, nhằm cập nhật nhanh nhất về sự kiện, sự việc Để thông tin được cập nhật liên tục và giảm bớt quy trình sản xuất, tránh gián đoạn sự theo dõi, quan sát tại hiện trường, thông thường phóng viên sẽ sử dụng điện thoại, e-mail hoặc phương tiện kỹ thuật để kết nối với biên tập viên, Trưởng ban Phương án triển khai thông tin qua điện thoại được thực hiện thủ công bằng việc các phóng viên gọi điện cho biên tập viên để tường thuật về những gì mắt thấy tai nghe tại hiện trường, cùng đó biên tập viên vừa nghe điện vừa
gõ tin và thực hiện xuất bản lên trang Với phương án sử dụng tính năng của mạng xã hội, hoạt động chát nhóm trên facebook được đẩy mạnh, nhanh chóng cập nhật tin tức trong nhóm, sau đó biên tập viên chỉ việc sao chép thông tin và sắp xếp vào nội dung được cập nhật Trong 2 phương án này, việc sử dụng tính năng chát nhóm của mạng xã hội đang được các báo điện
tử sử dụng thường xuyên và phổ biến hơn Cần phải nói thêm rằng, hoạt động tác nghiệp nói trên cho phép phóng viên bỏ qua các thao tác kỹ thuật thông thường và cắt giảm được thời gian truy cập vào hệ thống quản trị,
Trang 39giúp phóng viên “rút gọn” được quy trình thông tin, từ đó thúc đẩy tiến độ thực hiện tin, bài và đăng tải trên trang báo nhanh nhất
Sáng 20/9/2016, giao thông khu vực cầu Tó, đường Phan Trọng Tuệ,
Hà Nội rơi vào tình trạng “vỡ trận”, hàng nghìn người chôn chân một chỗ Hình ảnh vô cùng ấn tượng này được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên báo mạng điện tử và mạng xã hội facebook (ảnh: anninhthudo.vn)
Một ví dụ điển hình về quy trình tổ chức tường thuật trực tiếp đối với sự việc nóng, đặc biệt nghiêm trọng đó là vụ chìm tàu trên sông Hàn - TP Đà Nẵng ngày4/6/2016 Vụ TNGT đường thuỷ nội địa xảy ra vào buổi tối, khi tàu Thảo Vân 2 số hiệu ĐNa0016 chở 56 người rời cảng đi du lịch trên sông Hàn -
TP Đà Nẵng bất ngờ nghiêng rồi lật úp Vụ tai nạn khiến 3 người thiệt mạng, trong đó có 2 trẻ em Ngay khi nhận được thông tin từ vụ việc, các báo mạng điện tử lớn như VnExpress, Dân trí, VietnamNet, Tuổi trẻ, Thanh niên, Tiền phong… đều thông tin dưới hình thức tường thuật trực tuyến về vụ TNGT đường thuỷ đặc biệt nghiêm trọng Do vụ TNGT xảy ra ở vùng miền nên Trưởng văn phòng đại diện sẽ là người chịu trách nhiệm chính trong hoạt động thông tin, hoạt động điều phối thông tin từ trụ sở chính của tòa soạn các báo
Trang 40được thực hiện chủ yếu qua điện thoại, e-mail, chát nhóm trên facebook Biên tập viên chuyên trách sẽ túc trực thông tin trên máy tính để kịp thời tiếp nhận
và tổng hợp thông tin của phóng viên từ hiện trường, sau đó cập nhật trên trang Vụ chìm tàu xảy ra lúc 20h45 tối 4/6, các báo bắt đầu thông tin trực tuyến từ khoảng 21h, quy trình thông tin diễn tiến theo trình tự các mốc thời gian và bài kết thúc lúc gần 3h sáng ngày 5/6 Toàn bộ e-kip, phóng viên hiện trường, phóng viên chuyên trách đều được huy động để tiếp cận, khai thác thông tin từ các đầu mối, các nguồn có liên quan đến vụ việc Quy trình thông tin diễn ra nhanh chóng, thông suốt và hiệu quả cao
+ Yếu tố đa phương tiện Trong yếu tố đa phương tiện, ngôn ngữ
thể hiện trong thông tin về ATGT mang những đặc điểm và tính chất của ngôn ngữ báo chí Ngôn ngữ về ATGT thể hiện qua cách diễn đạt câu bằng chữ viết, qua hình ảnh và âm thanh thể hiện trong tin, bài được đăng tải Ngôn ngữ có tác dụng thông báo về sự kiện, sự việc, ngôn ngữ giúp định hướng dư luận… Ngôn ngữ thể hiện rõ ràng qua đặc điểm của từng thể loại báo chí sử dụng trong thông tin về ATGT Ví dụ: Ngôn ngữ của thể loại Tin tức về ATGT với tính chất nổi bật là mang tính thời sự nên ngắn gọn, điều này khác với ngôn ngữ của thể loại Phóng sự đề cập tới các vấn đề ATGT có chiều sâu hơn; ngôn ngữ của thể loại Phản ánh khác với ngôn ngữ thể loại Phỏng vấn hay Tường thuật… Tính chất của ngôn ngữ khi thông tin về ATGT là ngắn gọn, chính xác, cụ thể, mang tính đại chúng, đúng cấu trúc, có thể tác động vào mọi đối tượng công chúng, giúp
dễ đọc, dễ hiểu và định hướng dư luận xã hội
Các công cụ thông tin được báo mạng điện tử sử dụng linh hoạt, công nghệ để sản xuất ra sản phẩm ứng với phương tiện được tích hợp trên các trang web ngày càng phong phú và đa dạng Các thông tin trên báo điện tử nói chung và thông tin về ATGT nói riêng thể hiện qua dạng