Về tuyên truyền, phổ biến công tác kiểm tra, giám sát trên Tạp chí Kiểm tra đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và công tác xây dựng Đảng trong giai đ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ THU HOÀI
CHẤT LƢỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA CỦA UỶ BAN KIỂM TRA TRUNG ƢƠNG
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ XUẤT BẢN
HÀ NỘI – 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ THU HOÀI
CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA CỦA UỶ BAN KIỂM TRA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Ngành: Xuất bản
Mã số : 60 32 04 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ XUẤT BẢN
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : TS PHẠM VĂN THẤU
HÀ NỘI – 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn, giúp đỡ của T.S Phạm Văn Thấu, Trưởng khoa Xuất bản, Học
viện Báo chí và Tuyên truyền
Nội dung và kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực Những
số liệu trong luận văn có cơ sở rõ ràng, được chính tác giả thu thập, phân tích
và tổng hợp Phần tài liệu tham khảo được dẫn nguồn đầy đủ và chính xác Luận văn chưa được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào trước đây
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội dung, kết quả nghiên cứu luận văn này
Hà Nội, ngày 02 tháng 10 năm 2017
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Hoài
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời biết ơn chân thành đến TS Phạm Văn Thấu, Trưởng khoa Xuất bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền - người đã trực tiếp và nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn Tôi cũng xin được cảm ơn các thầy giáo, cô giáo của Khoa Xuất bản; các thầy giáo, cô giáo các khoa liên quan trong chương trình đào tạo Thạc sỹ thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và phương pháp nghiên cứu khoa học
Trân trọng cảm ơn lãnh đạo Uỷ ban Kiểm tra Trung ương và lãnh đạo Tạp chí Kiểm tra đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn cũng như chương trình thạc sỹ Quản lý Biên tập và xuất bản
Nhân đây, tôi cũng xin được cảm ơn Phòng Đào tạo sau Đại học và các thầy giáo, cô giáo phụ trách công tác giáo vụ tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã giúp đỡ lớp Cao học Quản lý và Biên tập Xuất bản K21.2 hoàn thành khoá học
Trong quá trình làm luận văn không thể tránh được những thiếu sót, khiếm khuyết, xin được nhận những góp ý của các thầy giáo, cô giáo và đồng nghiệp, để có thể giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động xuất bản tạp chí nói chung và Tạp chí Kiểm tra nói riêng, góp phần đưa Tạp chí Kiểm tra ngày càng chất lượng, uy tín đối với bạn đọc; xứng đáng là cơ quan ngôn luận của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương
Hà Nội, tháng 10 năm 2017
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Hoài
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TẠP CHÍ VÀ CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ 10
1.1.TẠP CHÍ VÀ CÁC VẤN ĐỀ VỀ XUẤT BẢN TẠP CHÍ 10
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm, chức năng của tạp chí 10
1.1.2 Phân loại tạp chí 16
1.2 CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ 24
1.2.1 Khái niệm liên quan 24
1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng xuất bản tạp chí 25
1.2.3 Những yêu cầu về chất lượng xuất bản tạp chí hiện nay 28
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA CỦA ỦY BAN KIỂM TRA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 33
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TẠP CHÍ KIỂM TRA 33
2.1.1 Giới thiệu Tạp chí Kiểm tra 33
2.1.2 Đặc điểm của Tạp chí Kiểm tra 37
2.1.3 Vai trò của Tạp chí Kiểm tra 42
2.2 ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TẠP CHÍ KIỂM TRA 43
2.2.1 Đánh giá chất lượng các khâu xuất bản 43
2.2.2 Đánh giá chất lượng sản phẩm 56
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG 62
2.3.1 Thành tựu 62
2.3.2 Hạn chế 65
CHƯƠNG 3 : MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA 69
Trang 63.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG XUẤT
BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA 69
3.1.1 Quan điểm chỉ đạo và định hướng xây dựng, phát triển Tạp chí Kiểm tra của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương 69
3.1.2 Xu thế, yêu cầu và những vấn đề đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra 73
3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN 74
3.2.1 Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan chủ quản và của cơ quan báo chí 74
3.2.2 Đổi mới nội dung và hình thức Tạp chí Kiểm tra 76
3.2.3 Nâng cao trình độ của phóng viên, biên tập viên; kiện toàn công tác tổ chức, bộ máy và cơ chế hoạt động 79
3.2.4 Giải pháp phát triển đội ngũ cộng tác viên 80
3.2.5 Giải pháp về công tác phát hành, công tác tài chính 82
3.2.6 Xây dựng Hội đồng Biên tập uy tín 83
KẾT LUẬN 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH 87
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam qua nhiều kỳ đại hội luôn khẳng định
và nhấn mạnh: “Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng”
Để giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng, Đảng đã không ngừng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và củng
cố, kiện toàn ủy ban kiểm tra các cấp; đẩy mạnh công tác tuyên truyền về thực hiện nhiệm vụ quan trọng này
Nghị quyết số 14-NQ/TW, Nghị quyết hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, ngày 30-7-2007 là nghị quyết chuyên đề về công tác kiểm tra, giám sát, nêu rõ những kết quả và hạn chế, yếu kém trong thực hiện Một trong những chủ trương, giải pháp nhằm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, Nghị
quyết Trung ương năm cũng nêu rõ: “Đẩy mạnh tuyên truyền công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng cả về lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm trên các phương tiện thôn tin đại chúng, trước hết là trên các tạp chí, các báo của Đảng, đài phát thanh truyền hình ở Trung ương và địa phương”
Trước những yêu cầu mới về công tác kiểm tra, giám sát nói chung và công tác tuyên truyền, phổ biến về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng nói riêng, ngày 3-3-2009, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Thông báo số 226-TB/TW về tăng cường tuyên truyền, phổ biến công tác kiểm tra,
giám sát của Đảng Nội dung Thông báo nêu rõ: "Tăng cường đầu tư kinh phí, phương tiện cho các báo, tạp chí chuyên ngành kiểm tra; hằng năm có nguồn kinh phí thường xuyên phục vụ công tác tuyên truyền của ủy ban kiểm tra các cấp Ủy ban Kiểm tra Trung ương lập trang thông tin điện tử về công tác
Trang 8kiểm tra, giám sát của Đảng; Tạp chí Kiểm tra là tài liệu phổ biến, hướng dẫn nghiệp vụ để cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên nghiên cứu, học tập"
Với sự chỉ đạo trực tiếp và cụ thể của Ban Chấp hành Trung ƣơng, Ban
Bí thƣ Trung ƣơng Đảng qua các nghị quyết, chỉ thị; và vị trí, vai trò quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng; có thể thấy công tác tuyên truyền về thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng là một yêu cầu cấp thiết Hiện nay, Uỷ ban Kiểm tra Trung ƣơng Đảng Cộng sản Việt Nam có duy nhất một cơ quan ngôn luận là Tạp chí Kiểm tra đảm nhận chức năng, nhiệm vụ tuyên truyền Vì vậy, việc nâng cao chất lƣợng tuyên truyền và xuất bản là yêu cầu cần thiết của Tạp chí Kiểm tra nhằm thực hiện tốt nhất chức năng, nhiệm vụ đƣợc giao
Về tuyên truyền, phổ biến công tác kiểm tra, giám sát trên Tạp chí Kiểm tra đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn cách mạng mới theo chỉ đạo của Ban
Bí thƣ tại Thông báo số 226-TB/TW là: "Nội dung tuyên truyền công tác kiểm tra, giám sát của Đảng cần tập trung vào việc giới thiệu, tuyên truyền các văn bản về công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật của Đảng; giới thiệu những
cá nhân, tập thể điển hình trong kiểm tra, giám sát, kinh nghiệm về công tác này trong và ngoài nước Tổ chức tuyên truyền về các cuộc kiểm tra, giám sát trọng điểm có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân, được dư luận quan tâm Tổ chức các diễn đàn đối thoại, tọa đàm, hội nghị, hội thảo khoa học; mở chuyên trang, chuyên mục trên các báo "
Tuy nhiên, yêu cầu tuyên truyền về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng và vai trò, chức năng quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát trong việc xây dựng, bảo vệ sự nghiêm minh, trong sạch của Đảng trong tình hình hiện nay ngày càng đòi hỏi cao; sự công khai, dân chủ về thông tin kỷ luật của Đảng nhằm nêu cao tính giáo dục, hiệu quả của công tác kiểm tra,
Trang 9giám sát của Đảng và đáp ứng yêu cầu của bạn đọc ngày càng cao thì đòi hỏi công tác tuyên truyền của Tạp chí Kiểm tra cần phải được tiếp tục nâng cao hơn nữa cả về chất lượng nội dung, hình thức
Bên cạnh đó, hiện nay, vi phạm của cán bộ, đảng viên gia tăng và ngày càng tinh vi, phức tạp, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân và sự tồn vong của Đảng Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa
XI, khóa XII về xây dựng Đảng đã nêu rõ vấn đề này, đồng thời nêu vai trò quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát đối với công tác xây dựng Đảng
Trong quá trình công tác thực tiễn, tôi đã nhận thức được rõ vai trò, vị trí quan trọng của Tạp chí Kiểm tra đối với công tác tuyên truyền và phổ biến nghiệp vụ đối với các tổ chức đảng, uỷ ban kiểm tra các cấp và cán bộ, đảng viên Tạp chí Kiểm tra luôn được Uỷ ban Kiểm tra Trung ương quan tâm và chỉ đạo sát sao Từ khi Tạp chí Kiểm tra thành lập đến nay, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương đều phân công 1 đồng chí thành viên Uỷ ban Kiểm tra Trung ương trực tiếp phụ trách, chỉ đạo Tạp chí trong công tác tuyên truyền, thực hiện chức năng, nhiệm vụ Trong nhiệm kỳ 2015-2020, Tạp chí Kiểm tra được 2 thành viên Uỷ ban phụ trách: 1 đồng chí Phó Chủ nhiệm là Uỷ viên Trung ương Đảng, 1 đồng chí Uỷ viên Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Vì vậy, việc nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền của Ngành Kiểm tra Đảng là hết sức quan trọng và cần thiết trong tình hình hiện nay
Với công việc đang trực tiếp phụ trách Phòng Thư ký Tòa soạn của Tạp chí Kiểm tra, sau khi kết thúc chương trình thạc sỹ chuyên ngành Quản lý và
Biên tập - Xuất bản, tôi chọn đề tài: "Chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam" để
nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nội dung và hình thức Tạp chí Kiểm tra theo yêu cầu nhiệm vụ, chức năng được giao
Trang 102 Tình hình nghiên cứu
Công tác xuất bản sách và tạp chí trên thế giới có những bước phát triển mạnh mẽ, và Việt Nam trong xu hướng chung của thời đại, hoạt động xuất bản cũng phát triển và đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, xuất bản tạp chí có những điểm giống với xuất bản sách, báo nhưng lại có những nét khác biệt, đặc thù riêng trong hoạt động xuất bản trong các khâu, công đoạn xuất bản Vì vậy, nghiên cứu về nâng cao chất lượng xuất bản tạp chí đòi hỏi phải có sự phân tích, tổng hợp chung và áp dụng riêng đối với tạp chí thì mới đáp ứng được nội dung nghiên cứu của đề tài và áp dụng vào thực tiễn
2.1 Trên thế giới:
Đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về xuất bản, cụ thể trên các lĩnh vực: Biên tập, in ấn, phát hành… Có thể thống kê một số sách đã nghiên cứu và viết về công tác biên tập và báo chí như:
- Lê nin - Nhà biên tập và nhà báo, Nhà xuất bản Văn hóa nghệ thuật,
- Voirol Michel: Hướng dẫn cách biên tập, Nhà xuất bản Thông tấn,
2003, do Nguyễn Thu Nhân dịch…
- V.V.Vôrôsilốp: Nghiệp vụ báo chí - lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Thông tấn, 2004
2.2 Tại Việt Nam
Có nhiều tác phẩm viết nghiên cứu viết về hoạt động xuất bản, trong đó tập trung vào công tác biên tập, ví dụ:
Trang 11- Nguyễn Trọng Báu, Biên tập ngôn ngữ sách và báo chí, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, 1995
- PGS.TS Trần Văn Hải (chủ biên): Biên tập các loại sách chuyên ngành, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 2000
- Phạm Thị Thu: Lý luận nghiệp vụ xuất bản, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, 2013…
Thời gian qua, trước yêu cầu đặt ra ngày càng cao trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên các phương tiện thông tin đại chúng và của đông đảo bạn đọc; các báo, tạp chí, nhất là hệ thống các báo, tạp chí của Đảng đã thực hiện việc đổi mới và nâng cao chất lượng nội dung và hình thức Tạp chí Kiểm tra cùng trong xu thế đó đã đạt được nhiều thành tích Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng Tạp chí Kiểm tra xứng tầm với yêu cầu, nhiệm vụ được giao, thì rất cần sự đổi mới và nâng cao chất lượng công tác biên tập, công tác cộng tác viên và in ấn, phát hành Trên cơ sở những kiến thức chuyên môn và nghiệp
vụ đã được học về công tác xuất bản, biên tập cùng với công việc trên thực tế,
tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài "Chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam" để làm luận
văn tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ Quản lý công tác Xuất bản và biên tập,
thuộc Khoa Xuất bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về chất lượng xuất bản tạp chí, luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng; đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 123.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu đề tài, cần thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về tạp chí: Khái niệm, đặc điểm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Tạp chí Kiểm tra
- Khảo sát thực trạng chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra, làm rõ được những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung
ương Đảng Cộng sản Việt Nam
- Phạm vi thời gian: Từ khi Tạp chí Kiểm tra thành lập (1995) đến nay
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.2 Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn được trình bày trên cơ sở vận dụng phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa duy vật biện chứng, các quan điểm của Đảng về báo chí - xuất bản; kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
Trang 13- Cách thức tiếp cận nghiên cứu: Trên cơ sở các tài liệu liên quan đến nội dung nghiên cứu và khảo sát thực trạng hoạt động của Tạp chí Kiểm tra
- Các phương pháp áp dụng: Các phương pháp nghiên cứu khoa học và các thao tác như thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh… dựa trên các nguồn tài liệu thu thập
Phương pháp tổng hợp, phân loại, phân tích nội dung: Được áp dụng để
xử lý thông tin dữ liệu thực tiễn nảy sinh trong hoạt động chuyên môn, từ đó tìm ra những ưu điểm, nhược điểm của quy trình xuất bản Tạp chí Kiểm tra Phương pháp này được áp dụng để xử lý với thông tin trên Tạp chí Kiểm tra nhằm đánh giá thực trạng thông tin hiện tại và đưa ra giải pháp cho hoạt động trong tương lai
Phương pháp phân tích tài liệu: Dùng để xem xét, phân tích các thông tin
có sẵn trong các tài liệu, từ đó rút ra những thông tin cần thiết phục vụ cho mục đích nghiên cứu đề tài
Phương pháp thống kê: Dùng để thống kê tài liệu, con số, sự kiện, dữ liệu… có được trong quá trình khảo sát
Phương pháp phân tích, tổng hợp nội dung: Được dùng để phân tích, đánh giá và tổng hợp những kết quả nghiên cứu nhằm đưa ra những luận cứ, luận điểm khái quát…
6 Đóng góp của luận văn
Tạp chí Kiểm tra là tạp chí chuyên ngành, có chức năng, nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng;
là tài liệu học tập, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ kiểm tra các cấp Hoạt động xuất bản của Tạp chí Kiểm tra phải bảo đảm yêu cầu, tôn chỉ mục đích và chức năng, nhiệm vụ được giao
Luận văn khái quát hóa có hệ thống các vấn đề lý luận tạp chí, chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng tạp chí; về thực trạng chất lượng xuất
Trang 14bản Tạp chí Kiểm tra nhằm giúp lãnh đạo quản lý, biên tập viên, phóng viên thấy rõ trách nhiệm từ đó nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí từ các khâu:
Kế hoạch đề tài, biên tập, in ấn và phát hành
- Luận văn với đề tài “Chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam” khái quát toàn bộ quy trình xuất bản trên thực tiễn của Tạp chí Kiểm tra
- Khái quát và làm rõ thực trạng xuất bản Tạp chí Kiểm tra; đánh giá những ưu điểm, khuyết điểm trong hoạt động xuất bản và chỉ rõ những nguyên nhân; qua đó đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra đáp ứng yêu cầu trong thời gian tới
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
7.2 Giá trị thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cho những người làm công tác tuyên truyền của Ngành Kiểm tra Đảng; cho đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên và cán bộ lãnh đạo quản lý về công tác tuyên truyền trong Ngành Kiểm tra Đảng Luận văn chính là sự khái quát các hoạt động xuất bản của Tạp chí Kiểm tra nhằm đánh giá những ưu điểm, nhược điểm từ đó có những giải pháp nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền được Ủy ban Kiểm tra Trung ương giao
Trang 15Đặc biệt qua sản phẩm nghiên cứu này có thể giúp đội ngũ lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên, cán bộ của Tạp chí Kiểm tra tham khảo, nghiên cứu và đưa vào ứng dụng trực tiếp tại Tòa soạn
Và qua thực hiện nghiên cứu đề tài luận văn, Tạp chí Kiểm tra là đối tượng trực tiếp được áp dụng nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản; đồng thời cũng có thể áp dụng cho các sản phẩm xuất bản khác của Ngành Kiểm tra Đảng như xuất bản sách nghiệp vụ, tài liệu, … giúp cán bộ, công chức Ngành Kiểm tra Đảng nâng cao năng lực nghiên cứu và áp dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào hoạt động nghiệp vụ thực tiễn
8 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm
3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về tạp chí và chất lượng xuất bản tạp chí Chương 2: Thực trạng xuất bản Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra
Trang 16Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TẠP CHÍ
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội,
2005, tập 4: “Tạp chí là chủng loại ấn phẩm báo chí xuất bản định kỳ, với các
kỳ hạn hằng tuần, nửa tháng, một quý, nửa năm… Tạp chí khác với báo hằng ngày Về nội dung, Tạp chí thường chứa đựng những thông tin mang tính tổng quát hay chuyên đề về tình hình thời sự, các vấn đề thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên hoặc xã hội đang được nhiều người quan tâm Về hình thức, tạp chí được đóng thành tập với các cỡ khác nhau, khổ thường nhỏ hơn khổ báo hằng ngày, có bìa”
Theo định nghĩa về tạp chí trong cuốn Xuất bản Tạp chí (bản dịch Tiếng Việt, Khoa Xuất bản - Học viện Báo chí và Tuyên truyền, năm 2010), UNESCO đã khái quát: “Tất cả các xuất bản phẩm có cùng một tiêu đề, xuất bản liên tục định kỳ hoặc không định kỳ, mỗi năm ít nhất là trên 1 kỳ (1 lần), mỗi kỳ đều ghi rõ số thứ tự và ghi rõ ngày tháng thì gọi là tạp chí”
Như vậy, có thể khái quát: Tạp chí là một loại hình xuất bản phẩm, được biên tập, nhân bản trên giấy hoặc các phương tiện điện tử, được đóng thành quyển, phát hành rộng rãi trong xã hội
Khái niệm tạp chí bao hàm gồm các yếu tố:
Trang 17- Là loại hình xuất bản phẩm liên tục, không giới hạn có thời gian, có tên gọi ổn định
- Là xuất bản phẩm được xuất bản định kỳ, có tính chu kỳ
- Đăng tải trên chất liệu giấy hoặc được đóng thành quyển; các phương tiện điện tử
- Ngoài bìa có đánh số thứ tự theo kỳ, quyển, hoặc tháng, năm
Tạp chí là phương tiện thông tin đại chúng được hình thành cách đây hơn
300 năm Đến nay, tạp chí đã trở thành một trong những chủng loại xuất bản phẩm quan trọng của hoạt động truyền thông đại chúng
1.1.1.2 Đặc điểm của tạp chí
a Tính chất báo của tạp chí
Tạp chí và báo đều có chức năng cơ bản là thu thập, xử lý, truyền tải thông tin về tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin và tiếp nhận thông tin của công chúng Cả tạp chí và báo đều có cơ quan chủ quản tổ chức, quản lý hoạt động; đều được phân thành nhiều loại đối tượng công chúng; có định kỳ phát hành; có lượng độc giả nhất định; có
số lượng phát hành nhất định Đặc biệt, báo và tạp chí đều không được phép tái bản và sửa chữa
Tuy nhiên, báo và tạp chí vẫn có những điểm khác biệt:
Báo có nhiều loại như báo viết, báo nói (đài phát thanh), báo hình Trong các loại báo đó, người ta còn phân ra nhiều loại báo khác nhau tùy theo đối tượng, phương tiện truyền đưa thông tin và cơ quan quản lý báo Chẳng hạn, đối với báo viết lại có thế chia thành báo trung ương và báo địa phương Căn cứ thời gian phát hành báo, người ta còn chia ra thành báo ngày và báo tuần Nhưng cũng là báo trung ương, căn cứ vào tính chất, đối tượng phục vụ,
cơ quan quản lý báo lại có thể chia thành báo của các ngành, các đoàn thể Đặc trưng nổi bật của các loại báo đó là thông tin phản ánh, chủ yếu là thông
Trang 18tin thời sự phải đảm bảo đạt ba yêu cầu sau đây: Kịp thời, chính xác và đầy
đủ Đối tượng phục vụ của báo thường đa dạng và có phạm vi rộng đối với
mọi giai tầng trong xã hội
Còn tạp chí trên thực tế cũng là một tờ báo viết, nhưng khác với báo ở chỗ: Tạp chí là cơ quan lý luận, học thuật, khoa học của một tổ chức, đoàn thể chủ yếu đi sâu nghiên cứu, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực thuộc phạm vi của ngành, địa phương Định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo Tính kịp thời, khẩn trương của thông tin lý luận không đòi hỏi khắt khe như thông tin thời sự Yêu cầu chính xác đối với một bài viết trên tạp chí cũng khác với yêu cầu chính xác của một bài phản ánh trên báo, hoặc phát thanh trên đài đòi hỏi phải bảo đảm tính khách quan, chân thật
Tuy thế, đối tượng phục vụ của các tờ tạp chí so với báo thường có phạm vi hạn hẹp hơn, tức là bạn đọc của tạp chí không mang tính phổ biến như bạn đọc của báo Hơn nữa, bạn đọc của tạp chí, nhất là tạp chí chuyên ngành nghiệp vụ, đòi hỏi phải có sự hiểu biết nhất định về nghề nghiệp
Nội dung phản ánh của tạp chí thường biểu hiện dưới ba chủ đề sau: Những vấn đề chung về lý luận, nghiệp vụ, khoa học; Thông tin khoa học; Tin tức hoạt động Trong đó, những vấn đề chung về lý luận, nghiệp vụ, khoa học thường chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu nội dung các bài đăng tải trên tạp chí Hình thức biểu hiện của tạp chí thường có nhiều chuyên mục hấp dẫn,
có điều kiện in đẹp và bài viết có độ dài nhất định
Tạp chí cũng như báo đều phục vụ nhiệm vụ chính trị của một nhà nước nhất định, nhưng do chức năng và đối tượng phục vụ của mình, tạp chí còn phải căn cứ vào yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị của các tổ chức đoàn thể, hoặc ngành chủ quản trong từng thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội để có thể xác định chủ đề của từng số tạp chí sẽ xuất bản và phát hành trong năm
Trang 19b Tính chất sách của tạp chí
Tạp chí không chỉ có tính chất của báo chí mà còn có nhiều nét tương đồng với sách, nhất là những tạp chí chuyên ngành Về ngôn ngữ, tạp chí và sách đều sử dụng ngôn ngữ chính luận cô đọng, trau chuốt, giàu tính khoa học
và đạt sự chuẩn mực cao Các chương, mục tương đối thống nhất và ổn định
Về bố cục được sắp xếp khoa học, dễ hiểu, dễ xem, dễ tra cứu Tạp chí và sách đều được đóng thành quyển; nội dung có tính chuyên môn cao và tương đối kén độc giả
Tuy nhiên, tạp chí và sách cũng có sự khác nhau: Trước hết là nội dung các bài viết trên tạp chí đòi hỏi phải sát với đời sống xã hội hiện thực Tính cập nhật của tạp chí mang tính trung bình, kém báo nhưng lại hơn sách Sách
có đặc điểm tương đối ổn định, tính thời sự yếu hơn; tính cập nhật không thể bằng báo và tạp chí
- Tạp chí có tính định kỳ, thời gian xuất bản của tạp chí có yêu cầu về chu kỳ rất nghiêm ngặt, tạp chí tuần, tạp chí nửa tháng, tạp chí một tháng đều phải dựa vào thời gian khác nhau để xuất bản định kỳ nhịp nhàng Thời gian xuất bản sách không nghiêm ngặt trong các trường hợp bình thường Sách không có tính định kỳ như tạp chí Một loại tạp chí cùng một tên gọi được xuất bản liên tục, thường kỳ còn xuất bản sách thì không có một tên gọi chung
và có tính kéo dài thường kỳ, liên tục
Trang 20hợp để xuất bản như xuất bản đóng quyển; còn sách thì có thể tái bản được nhiều lần
- Đối tượng độc giả của sách và tạp chí cũng khác nhau: Độc giả của tạp chí được xác định rõ ràng, theo yêu cầu đặt trước để tổng hợp in và phát hành, hình thành đội ngũ độc giả ổn định Sách tuy có đối tượng độc giả của riêng mình nhưng đều phải có quá trình xác nhận của thị trường
Tạp chí phát hành liên tục và có lượng phát hành tương đối ổn định, nên được lựa chọn làm phương tiện quảng cáo của nhiều đơn vị, doanh nghiệp và được khách hàng coi trọng hơn Ngược lại, sách không đăng quảng cáo, hiệu quả tuyên truyền cũng không bằng tạp chí
- Tạp chí gần gũi với sách trên phương diện nội dung và chủ đề được
đề cập, song khác với sách ở chỗ một tập sách đi sâu vào một hoặc ít chủ đề
có độ sâu và toàn diện hơn Chính vì vậy, nhiều người coi tạp chí là ấn phẩm nằm giữa sách và báo
- Tính liên ngành cao, tính hạn định rõ
Trong lĩnh vực tạp chí thuộc chuyên ngành khoa học thì điều này được thể hiện khá rõ Tính liên ngành ở đây được thể hiện dưới hai khía cạnh: Dùng các phương pháp liên ngành để giải quyết các nội dung của ngành mình
và dùng phương pháp cơ bản của ngành mình để giải quyết các nội dung liên ngành Khía cạnh thứ hai là dùng các phương pháp cơ bản của ngành để nghiên cứu các nội dung liên ngành
Về tính hạn định của tạp chí: Tính định kỳ của báo thường ngắn hơn và
có thời điểm nhất định, có khi tính bằng giờ (đối với báo in), có khi tính bằng giây, phút (đối với phát thanh, truyền hình, báo điện tử) Tính định kỳ tạp chí dài hơn báo, tạp chí không xuất hiện nhiều hơn một tuần một lần, có khi là nửa tháng, một tháng, thậm chí một quý hoặc sáu tháng
Tính hạn định của tạp chí thể hiện ở 4 khía cạnh:
Trang 21Thứ nhất, là định kỳ của bản báo, thường gọi là định kỳ chung cho cả
số tạp chí được đăng ký cấp giấy phép Định kỳ này không có sự thay đổi, nếu
có thay đổi cần có sự đồng ý và phê duyệt của cơ quan chủ quản và cơ quan quản lý
Thứ hai, là định kỳ của từng chuyên mục, hay gọi là định kỳ của vấn
đề Định kỳ này do tòa soạn quyết định, có thể thay đổi nếu vấn đề, chuyên mục không còn phù hợp hoặc hấp dẫn Sự thay đổi các chuyên mục trên tạp chí không nhiều bởi các vấn đề nghiên cứu tương đối ổn định, ít thay đổi
Thứ ba, là hạn định về số trang: Số trang mỗi tạp chí được quy định
trong giấy phép Tạp chí được xuất bản trong giới hạn trang đó, nếu có thay đổi, yêu cầu tăng trang cần có sự phê duyệt của cơ quan chủ quản và cơ quan quản lý
Thứ tư, là tạp chí tương đối ổn định về số lượng phát hành: Điều này
xuất phát bởi tính chuyên ngành của tạp chí cao Do vậy, cơ quan tạp chí quyết định số lượng in trên cơ sở nhóm đối tượng tạp chí hướng tới ban đầu
và số lượng độc giả đặt mua hằng tháng
1.1.1.3 Chức năng của tạp chí
Các tạp chí thường thực hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ chính là cơ quan ngôn luận của một bộ, ban, ngành; có chức năng của cơ quan báo chí chuyên ngành giúp cơ quan chủ quản tổ chức thực hiện nhiệm vụ báo chí, tuyên truyền, nghiên cứu và công bố thông tin trong lĩnh vực chuyên ngành được giao
Tạp chí thường là đơn vị sự nghiệp, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc nhà nước, tài khoản tại Ngân hàng theo quy định của pháp luật và các quy định hiện hành
Phần lớn tạp chí thường có trụ sở chính tại Hà Nội và có phóng viên thường trú tại đại diện miền Trung và miền Nam
Trang 221.1.2 Phân loại tạp chí
Chất lượng của các Tạp chí chủ yếu được đánh giá dựa trên quy trình kiểm duyệt để đăng bài và các thống kê về chỉ số được trích dẫn của các bài báo đăng trên Tạp chí đó thông qua chỉ số ảnh hưởng
Cũng như các loại báo, căn cứ vào đặc trưng phản ánh thông tin của tạp chí, có thể phân loại tạp chí thành hai loại chủ yếu sau đây: Tạp chí thông tin ngôn luận và tạp chí chuyên ngành nghiệp vụ
Phạm vi nghiên cứu của tạp chí thông tin ngôn luận thường là những vấn đề chính trị, văn hóa, xã hội Đối tượng phục vụ của loại tạp chí này bao gồm số đông các tầng lớp dân cư Còn tạp chí chuyên ngành nghiệp vụ chủ yếu đi sâu nghiên cứu lý luận nghiệp vụ khoa học thuộc phạm vi hoạt động và chức năng nghiệp vụ chuyên ngành Do vậy, đối tượng phục vụ thuộc loại này chủ yếu là những người trong ngành
1.1.3 Các vấn đề về xuất bản tạp chí
1.1.1.1 Khái niệm xuất bản tạp chí
Theo Luật Xuất bản năm 2012 định nghĩa: Xuất bản là việc tổ chức, khai thác bản thảo, biên tập thành bản mẫu để in và phát hành hoặc để phát hành trực tiếp qua các phương tiện điện tử
Tạp chí là một loại hình xuất bản phẩm nên cũng mang đầy đủ những yếu tố của hoạt động xuất bản Từ định nghĩa rộng trên, có thể định nghĩa vào hoạt động xuất bản tạp chí như sau: “Xuất bản tạp chí là việc tổ chức khai thác bản thảo, biên tập thành bản mẫu để in và phát hành hoặc để phát hành trực tiếp qua các phương tiện điện tử”
1.1.1.2 Bộ máy hoạt động của tạp chí
a Cơ quan chủ quản
Bất cứ tạp chí nào cũng có cơ quan chủ quản Cơ quan chủ quản tạp chí
là tổ chức đứng tên xin cấp giấy phép hoạt động tạp chí và trực tiếp quản lý
cơ quan tạp chí Cơ quan chủ quản tạp chí có những nhiệm vụ, quyền hạn sau:
Trang 23- Xác định, chỉ đạo việc thực hiện tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ
và phạm vi phát hành chủ yếu, công suất, thời gian, tần số, phạm vi, ngôn ngữ thể hiện của cơ quan tạp chí được quy định trong giấy phép;
- Chỉ đạo cơ quan tạp chí thực hiện nhiệm vụ, phương hướng và kế hoạch hoạt động, tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ tạp chí;
- Bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan tạp chí trực thuộc sau khi trao đổi ý kiến với cơ quan quản lý nhà nước về tạp chí;
- Kiểm tra hoạt động của cơ quan tạp chí;
- Tạo điều kiện cần thiết cho cơ quan tạp chí hoạt động;
- Chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hành của mình đối với các sai phạm của cơ quan tạp chí trực thuộc
Tùy từng cơ quan tạp chí khác nhau có từ 1-2 phó tổng biên tập, thường
có 2 phó tổng biên tập phân công theo lĩnh vực:
-1 Phó Tổng Biên tập chịu trách nhiệm phụ trách nội dung: Giúp Tổng Biên tập xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch tuyên truyền hằng năm; chuẩn bị nội dung từng số tạp chí, lên kế hoạch biên tập, đọc duyệt bản thảo; hoàn chỉnh bản thảo và maket từng số…
-1 Phó Tổng Biên tập chịu trách nhiệm về hành chính, trị sự: Giúp Tổng Biên tập về công tác in ấn, phát hành, thanh quyết toán, phụ trách công tác quảng cáo…
Phó Tổng Biên tập có trách nhiệm chung giúp Tổng Biên tập nắm tình hình, đề xuất giải pháp thực hiện công việc của Tòa soạn Thay mặt Tổng Biên tập điều hành công việc theo chức năng khi Tổng Biên tập ủy quyền
Trang 24Bên cạnh Ban Biên tập, nhiều tạp chí còn có Hội đồng Biên tập gồm những nhà lãnh đạo, những chuyên gia, nhà khoa học và những nhà hoạt động thực tiễn có danh tiếng và uy tín cao để tư vấn cho Ban Biên tập trong việc xây dựng chiến lược truyền thông, tổ chức bài vở và duyệt những bài viết quan trọng trên tạp chí
- Các tòa soạn tạp chí thường có 2 bộ phận: Phòng Thư ký Tòa soạn và Phòng Trị sự
Phòng Thư ký Tòa soạn gồm: Trưởng phòng Thư ký Tòa soạn giúp Phó Tổng Biên tập theo dõi trực tiếp tiến độ xuất bản tạp chí từng kỳ Tham gia hoàn chỉnh bản thảo trước khi trình Phó Tổng Biên tập phụ trách nội dung; tổ chức khai thác bản thảo, theo dõi, đôn đốc tiến độ biên tập, tổ chức chế bản, trình bày kỹ thuật, mỹ thuật, lên maket, sửa bản in và hoàn chỉnh từng số
Biên tập viên có nhiệm vụ tổ chức khai thác bản thảo theo kế hoạch của Tòa soạn, biên tập bản thảo trước khi đưa cho Thư ký Tòa soạn tập hợp từng
số Đảm nhiệm công tác biên tập một hoặc một số chuyên mục theo sự phân công của Thư ký Tòa soạn
Do đặc thù của tạp chí nên phóng viên kiêm luôn công tác biên tập Ngoài bảo đảm định mức tin, bài theo nhiệm vụ của phóng viên, các phóng viên còn phải làm công tác biên tập theo phân công; tham gia đọc sửa morat
Nhiều tạp chí thường có nhân viên thiết kế chế bản thuộc Phòng Thư
ký Tòa soạn Có nhiệm vụ trình bày kỹ thuật, mỹ thuật từng số tạp chí theo sự chỉ đạo của Ban Biên tập và Thư ký Tòa soạn; đọc sửa lỗi morat theo đúng bản thảo đã biên tập; chịu trách nhiệm và theo dõi công tác in ấn…
Công tác cộng tác viên là khâu then chốt trong hoạt động biên tập tạp chí
- Phòng Trị sự có nhiệm vụ: Thực hiện các công việc hành chính, trị sự của Tòa soạn Tiếp nhận và vào sổ các bản thảo của cộng tác viên gửi đến; chi trả nhuận bút cho tác giả; trực tiếp làm công tác phát hành; quản lý và khai
Trang 25thác quảng cáo; thực hiện các công việc thanh toán theo quy định; tham gia đánh máy bản thảo của tạp chí…
Tạp chí phải có tổng biên tập chuyên trách phù hợp với yêu cầu chuyên môn Trong bất cứ tình huống nào, tạp chí cũng không được tự tiện chuyển nhượng quyền biên tập xuất bản, không được cho phép bất cứ đơn vị hoặc cá nhân không liên quan tham gia vào hoạt động biên tập nội dung tạp chí
2 nội dung cơ bản là tổ chức bản thảo và biên tập bản thảo với các khâu nghiệp vụ có quan hệ chặt chẽ với nhau: Công tác đề tài, công tác cộng tác viên và công tác biên tập bản thảo
a1-Công tác đề tài
Đây là khâu công tác mở đường của hoạt động biên tập, bởi đề tài định hướng, là cơ sở để tổ chức mọi hoạt động của nhà xuất bản, cụ thể hóa tôn chỉ mục đích của tạp chí Chất lượng, hiệu quả của hoạt động biên tập xuất bản đều bắt đầu từ việc lựa chọn và xây dựng kế hoạch đề tài Công tác đề tài phải đạt được các yêu cầu cụ thể sau:
-Đề xuất được nhiều đề tài đúng và hay Đề tài trong công tác biên tập
là do các biên tập viên đề xuất Đề tài đúng trước hết là đúng với nhu cầu truyền thông của xã hội, đáp ứng yêu cầu của chủ thể truyền thông; đúng với
Trang 26nhu cầu của đối tượng tiếp nhận Đề tài hay là những đề tài mới mẻ, độc đáo; đáp ứng nhanh nhạy nhu cầu thực tế xã hội; nhiệm vụ chính trị của đất nước
Đề tài hay cũng là những đề tài có khả năng hiện thực để thực hiện: Đã
có người nghiên cứu, sáng tác thành công, đã có cơ sở lý luận thực tế đầy đủ;
có khả năng chi phí vật chất đầy đủ; có thể mang lại hiệu quả cao ở cả hai phương diện văn hóa và kinh tế
Đề tài biên tập xuất bản tạp chí được đề xuất trên cơ sở thông tin thời
sự chính trị, các vấn đề thiết thực đối với lý luận, nghiệp vụ của chuyên ngành
và sự đề xuất kinh nghiệm của biên tập viên, của lãnh đạo tạp chí
- Xây dựng được kế hoạch đề tài khoa học, cân đối và tiên tiến cho hoạt động của Phòng Thư ký Kế hoạch đề tài là một bản dự kiến khoa học về nhiệm vụ, biện pháp tổ chức xuất bản tạp chí với các chỉ tiêu về số lượng, chất lượng, thời gian cụ thể phát hành
Kế hoạch đề tài trong cơ chế thị trường hiện nay cũng là một loại kinh
tế, là kế hoạch sản xuất, kinh doanh của các đơn vị kinh tế Do vậy, chiến lược, kế hoạch kinh doanh xuất bản là tất yếu của tòa soạn
a2 Công tác cộng tác viên
Công tác cộng tác viên giữ vị trí then chốt trong hoạt động biên tập xuất bản tạp chí Công việc xuất bản ở tòa soạn phụ thuộc vào đội ngũ tác giả, các cộng tác viên, không có họ không có tác phẩm để xuất bản
Mỗi một tạp chí chuyên ngành đều có đối tượng phục vụ riêng và có những yêu cầu riêng về đề tài, nội dung, chất lượng bài viết Do tính chất đòi hỏi nghiệp vụ mang tính chuyên ngành cao nên thường mỗi tạp chí đều có ý thức xây dựng đội ngũ cộng tác viên, nhất là đội ngũ cộng tác viên là các chuyên gia của ngành, của lĩnh vực mình tuyên truyền Cho nên cộng tác viên của tạp chí thường là những nhà khoa học tâm huyết, gắn bó với tạp chí Tạp chí thường đòi hỏi và “kén chọn” cộng tác viên
Trang 27Cộng tác viên của tạp chí thường là những người viết bài cho tạp chí nhưng không có hợp đồng lao động thuộc biên chế tạp chí Do vậy, cộng tác viên không bị ràng buộc bởi những nội quy của tạp chí Tuy nhiên, việc tổ chức
và thu hút được cộng tác viên chất lượng lại do cách làm của mỗi toà soạn
a3 Công tác biên tập bản thảo tạp chí
Trong biên tập bản thảo tạp chí, khi thẩm định đều có những tiêu chí cơ
bản sau:
- Đánh giá tiêu chuẩn chính trị, tư tưởng của bản thảo: Biên tập viên cần phải đánh giá về tính cấp bách của đề tài cả về lý luận và thực tiễn Đánh giá chủ đề; lập trường, quan điểm của tác giả trong việc giải quyết các chủ đề đặt ra
Đánh giá về giá trị khoa học của bản thảo: Bộc lộ qua toàn bộ nội dung khoa học mà bản thảo đề cập
- Sửa chữa, gia công và hoàn thiện bản thảo:
Sửa chữa, gia công bản thảo cần chú ý các vấn đề có tính nguyên tắc là: Tôn trọng tác phẩm của tác giả và có sự trao đổi, thống nhất với tác giả về những vấn đề cần sửa chữa
Biên tập tạp chí là hoạt động trung gian, là cầu nối hoạt động sản xuất tinh thần của tác giả với hoạt động sản xuất vật chất để tạo ra xuất bản phẩm,
là cầu nối giữa tác giả và bạn đọc Ban biên tập tạp chí không phải là lực lượng chính viết bài, mà họ thẩm định, gia công bản thảo, tổ chức xuất bản tạp chí Mỗi tờ tạp chí như một tác phẩm lớn, là sản phẩm sáng tạo riêng biệt,
là “con đẻ” của chính ban biên tập tạp chí
Công tác biên tập tạp chí mang tính thời hiệu rõ nét, bởi phụ thuộc vào chu kỳ xuất bản của tạp chí, bảo đảm nghiêm chỉnh về tiến độ thời gian xuất bản, thời gian phát hành được định sẵn
b Công tác in ấn tạp chí
b1 Khái niệm về in ấn
Trang 28In là chỉ kỹ thuật công nghệ và quá trình công nghệ sử dụng bản in hoặc phương thức khác để phục chế (nhân bản) những thông tin bằng chữ và hình trên bản thảo sang ấn phẩm
Nói về chất liệu giấy thì in thường có 3 giai đoạn: Giai đoạn sản xuất trước khi in; giai đoạn in; giai đoạn đóng bìa Trong toàn bộ quá trình in xuất bản phẩm thì in giữ vị trí trung tâm
b2 Yếu tố in
- Bản thảo: Là những thông tin về chữ và hình có hình thức vật chất nhất định dùng để làm căn cứ sản xuất trước khi in Đối với xuất bản tạp chí, bản thảo chủ yếu là bản thảo chữ Tòa soạn phải cung cấp bản thảo cho nhà
in Bản thảo cần phải rõ ràng, chính xác
- Bản in: Là bản dùng để chuyển mực in và chữ in lên trên vật được in Thường chia thành 4 loại: Bản in lỗi, in lõm, in phẳng và in lỗ Hiện nay, in sách, báo thường dùng bản in phẳng
- Vật nhận in: Là các loại vật chất có thể tiếp nhận mực in hoặc hút bột màu để hiện ra hình và chữ
- Mực in: Là chất được chuyển lên vật nhận in trong quá trình in để hình thành hình ảnh nhìn thấy được, thường do thuốc màu, chất liên kết và các chất hỗ trợ tạo thành
b3- Máy in
Với nghĩa rộng là tên gọi chung của các máy móc thiết bị dùng để sản xuấ tra ấn phẩm, có thể chia ra thành thiết bị trước khi in, thiết bị in và thiết bị sau khi in Máy in với nghĩa hẹp chủ yếu là chỉ máy móc in
b4 Quy trình công nghệ in tạp chí
Cùng với sự phát triển của máy tính, Internet, công nghệ in ấn cũng không ngừng phát triển Hiện nay có các quy trình công nghệ in như sau:
- Quy trình công nghệ in tạp chí bình thường:
Trang 29Kiểm tra bản can (phim) + bản thảo sạch -> bình bản (phơi bản) -> in thử -> in -> đóng bìa
Đây là quy trình in tạp chí được sử dụng phổ biến nhất hiện nay
- Quy trình công nghệ in chế bản trực tiếp, in thử bằng số hóa (kỹ thuật số) Kiểm tra bản can (phim) + bản thảo sạch -> in thử bằng kỹ thuật số -> chế bản trực tiếp -> in -> đóng bìa
- Quy trình công nghệ in bằng in kỹ thuật số (in theo yêu cầu)
Kiểm tra bản thảo sạch -> in kỹ thuật số (in theo yêu cầu) -> đóng bìa Máy in kỹ thuật số ngoài việc dùng để sản xuất sách, báo bằng giấy còn dùng cho xuất bản phẩm trên mạng
c Công tác phát hành
c1 Khái niệm
Phát hành tạp chí là công tác lưu thông sản phẩm của quá trình xuất bản thông qua trao đổi hàng hóa để đưa tạp chí tới người tiêu dùng Đó là khâu trung gian nối liền sản xuất với tiêu thụ tạp chí, tạo thành quá trình lưu thông hàng hóa, chuyển sách từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng
c2 Đặc điểm, quá trình và trình tự của phát hành tạp chí
Phát hành tạp chí vừa là công tác kinh tế, vừa là hoạt động tuyên truyền văn hóa Trong quá trình phát hành gồm có các khâu sau:
Khâu mở đầu là tổng phát hành: Khâu này do một đơn vị có quyền tổng phát hành phụ trách thống nhất
Khâu trung gian: Khâu này do các công ty bán buôn sẽ mua hàng loạt tạp chí, sau đó chuyển cho các tổ chức, cá nhân đặt mua
Khâu bán lẻ: Khâu này là do các đại lý bán lẻ sẽ bán trực tiếp cho người tiêu dùng
- Trình tự phát hành tạp chí:
Trang 30Trao đổi thông tin: Bên bán cung cấp những thông tin và giới thiệu tạp chí cho bên mua biết bằng các hình thức
Xác định quan hệ mua bán: Bên mua và bên bán sẽ thỏa thuận với nhau vềh ình thức mua bán, chiết khấu, kỳ hạn thanh toán
Quyết toán hiện vật: Bên bán dựa và thỏa thuận trước đây để sử dụng các phương tiện vận chuyển hoặc trao hàng tận tay khách hàng, còn bên mua thì kiểm tra chủng loại và số lượng tạp chí có đúng với thỏa thuận không
Thanh toán tiền hàng: Bên mua thanh toán tiền hàng cho bên bán như vậy có nghĩa là kết thúc một lần hoạt động trao đổi hàng hóa
Thu thập các thông tin phản hồi: Bên bán điều tra, phân tích tình hình thị trường thu thập những ý kiến, kiến nghị của khách hàng, trong đó có cả độc giả, để làm tốt công tác chuẩn bị cho phát hành lần sau
1.2 CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ
1.2.1 Khái niệm liên quan
Theo tiêu chuẩn ISO 9000:2005 của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế
định nghĩa: “Chất lượng là mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có” Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một
sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan
Theo Từ điển thuật ngữ Xuất bản - In - Phát hành - Thư viện - Bản quyền (Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa, 2002), xuất bản là hoạt động thuộc lĩnh vực văn hóa, tư tưởng, thông qua việc sản xuất, phổ biến xuất bản phẩm đến nhiều người Xuất bản là hoạt động truyền bá xã hội Nó là khâu nối tiếp, nâng cao giá trị văn hoá, nhân rộng và mang chúng đến với quần chúng quảng đại trong xã hội Xuất bản là một quá trình hoạt động nối tiếp, đồng bộ, hoàn chỉnh gồm ba khâu: Biên tập, in, phát hành Xuất bản tạp chí cũng phải trải qua nối tiếp, đồng bộ và hoàn chỉnh ba khâu này Như vậy, đánh giá chất
Trang 31lượng hoạt động xuất bản tạp chí, chúng ta phải dựa trên các khâu: Biên tập,
in và phát hành
-Đồng thời, đánh giá chất lượng xuất bản tạp chí cũng phải dựa trên cơ
sở của các tiêu chí Tiêu chí là các tiêu chuẩn dùng để kiểm định hay đánh giá một đối tượng, bao gồm các yêu cầu về chất lượng, mức độ, hiệu quả, khả năng tuân thủ các quy tắc và quy định, kết quả cuối cùng là tính bền vững của các kết quả đó Đối với việc đánh giá chất lượng xuất bản tạp chí, chúng ta dựa trên các tiêu chí chính là về nội dung, hình thức và tổ chức xuất bản đạt theo yêu cầu, chất lượng đề ra
1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng xuất bản tạp chí
Một tạp chí có chất lượng phải xét đến giá trị mà ấn phẩm mang lại và nhu cầu hài lòng, thỏa mãn của bạn đọc Trong đó, nhu cầu hài lòng, thỏa mãn của bạn đọc được biểu hiện trên 2 khía cạnh tiếp nhận: Về nội dung và hình thức của tạp chí
1.2.2.1 Tiêu chí về nội dung
Với tạp chí nói chung, vấn đề quan trọng hàng đầu là bảo đảm tôn chỉ, mục đích Tạp chí phải thể hiện được bản sắc, chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu của mình Đồng thời đi đúng với chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quan điểm chỉ đạo của ngành; gắn bó mật thiết với đối tượng thuộc lĩnh vực nghiên cứu của mình, phục vụ đúng đối tượng độc giả Sự trung thành này thể hiện trong các chủ đề, nội dung và thể loại các bài
mà tạp chí đăng tải Nó phải bám sát các nhiệm vụ yêu cầu, nghiên cứu, trao đổi, truyền bá về các chủ đề của lĩnh vực chuyên môn mà tạp chí phục vụ
Để đáp ứng được yêu cầu chất lượng về nội dung như trên đối với bạn đọc thì đòi hỏi Ban Biên tập tạp chí phải có kế hoạch tuyên truyền, tổ chức tốt công tác cộng tác viên trong đó tập trung vào các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học, chuyên gia, nghiên cứu… Đồng thời, bản thân biên tập viên, Ban Biên
Trang 32tập phải nâng cao chất lượng công tác biên tập, công tác tổ chức xuất bản Yêu cầu lãnh đạo tạp chí phải vừa giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có kiến thức sâu rộng về nhiều lĩnh vực và kiến thức về công tác chuyên ngành của tạp chí, có nghiệp vụ biên tập - xuất bản; huy động được đội ngũ phóng viên, biên tập viên giỏi, tâm huyết với nghề
1.2.2.2 Tiêu chí về hình thức
Hình thức tạp chí cũng là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá chất lượng tạp chí Hình thức là vỏ bề ngoài, là cảm nhận đầu tiên của độc giả khi tiếp cận với tạp chí Chất lượng về hình thức của tạp chí được biểu hiện trên các mặt sau: Sự hài hòa, phù hợp và cân đối với nội dung, nói cách khác hình thức là sự biểu hiện nội dung một cách trọn vẹn
Lựa chọn hình thức trình bày là rất quan trọng đối với mỗi thể loại tạp chí Ví dụ như đối với tạp chí thuộc thể loại chính luận cần sự nghiêm túc, rõ ràng, chững chạc; nhưng tạp chí thuộc thể loại văn hóa văn nghệ lại cần sự mềm mại, nghệ thuật; tạp chí thuộc thể loại giành cho đối tượng sinh viên, thiếu niên lại cần sự trình bày và thể hiện sinh động, phong phú…
Kích thức và kiểu dáng tạp chí phải được thiết kế đúng quy định, có hệ thống, chặt chẽ, nhất quán và thể hiện tính sáng tạo, góp phần trình bày rõ ràng, mạch lạc nội dung của tạp chí Co chữ, kiểu chữ phải phù hợp, khoa học Bìa tạp chí phải được trình bày đẹp, đúng quy định và thể hiện chân thực nội dung
Để hình thức tạp chí đạt được về yêu cầu chất lượng thì đòi hỏi nhân viên thiết kế trình bày của tòa soạn phải có kiến thức, chuyên môn về thiết kế trình bày báo, tạp chí; bảo đảm tính mỹ thuật và kỹ thuật Từ sự thiết kế, trình bày ban đầu của nhân viên thiết kế, Thư ký Tòa soạn và Ban Biên tập cần duyệt kỹ về maket và chỉ đạo thêm các ý tưởng về trình bày để nâng cao sự
Trang 33thể hiện về nội dung, giúp bạn đọc dễ nắm bắt thêm ý tưởng, chủ đề, các thông tin của bài viết
Chất lượng hình thức của tạp chí còn được đặt ra ở yêu cầu về khâu in
ấn Một tạp chí sẽ không thể được đánh giá là hay, là chất lượng nếu được in trên loại giấy in xấu, nhòe mực, hình ảnh minh họa mờ nhạt, trình bày lộn xộn, rối rắm…
Vì vậy, để làm nên chất lượng xuất bản của tạp chí đòi hỏi rất nhiều tiêu chí và nhiều công đoạn, quá trình chuẩn bị liên kết chặt chẽ với nhau
độ uy tín và thương hiệu của tạp chí
Công tác biên tập tạp chí: Việc chủ động lên kế hoạch tốt của Ban Biên tập sẽ giúp biên tập viên, phóng viên chủ động trong công tác biên tập, đặt bài hoặc viết bài Ban Biên tập cũng cần quy định rõ ràng tiêu chí đối với các chuyên mục, gắn trách nhiệm của biên tập viên với các chuyên mục
Đối với công tác biên tập bản thảo: Tòa soạn cần có quy định chi tiết, nếu cần có thể xây dựng quy trình biên tập bản thảo cụ thể, quy định biên tập
về tư tưởng, nội dung, từ khái quát đến chi tiết Xây dựng Quy trình xuất bản, quy trình tiếp nhận và xử lý tin, bài…
Chất lượng tạp chí còn được đặt ra yêu cầu ở khâu nhân bản ấn phẩm Thư ký, Ban Biên tập, biên tập viên cần có cách nhìn tổng thể trong xây dựng
Trang 34maket để các bài viết được sắp xếp phù hợp, có sự liên kết chặt chẽ Bảo đảm yêu cầu chất lượng về nội dung và hình thức trình bày
Đối với khâu in ấn, phải bảo đảm chữ và hình ảnh sắc nét, rõ ràng, không bị các lỗi về in ấn; giấy in bảo đảm chất lượng để in được đẹp, qua đó truyền tải tốt nội dung, nâng cao tầm cho tạp chí
Đối với công tác phát hành, phải bảo đảm đúng tiến độ, đến được với người đọc kịp thời, đúng thời gian đăng ký
Bên cạnh đó, tạp chí cần giữ gìn và phát huy được phong cách, bản sắc riêng của mình Điều này thể hiện ở việc trung thành với tôn chỉ mục đích của tạp chí, với mục tiêu hướng tới và thể hiện chức năng, nhiệm vụ của tạp chí
Khi các khâu của quy trình xuất bản đạt chất lượng, tổ chức tốt, đạt yêu cầu sẽ góp phần làm nên chất lượng của tạp chí vì xuất bản tạp chí là một công việc liên hoàn, bao gồm nhiều công đoạn, quy trình, nếu trục trặc hoặc không đạt yêu cầu ở khâu nào sẽ ảnh hưởng chung đến chất lượng của tạp chí
Vì vậy, cần phải làm tốt ở từng khâu trong quá trình xuất bản bằng việc liên tục giám sát, kiểm tra chính xác, chặt chẽ
1.2.3 Những yêu cầu về chất lượng xuất bản tạp chí hiện nay
1.2.3.1 Xu hướng hội nhập quốc tế
Sự phát triển đột phá của khoa học công nghệ đã làm cho công nghệ in, nhân bản có những kỳ tích mới và phục vụ đắc lực cho sự tăng trưởng nền kinh tế cũng như đời sống dân sinh Theo dự báo của Hiệp hội Xuất bản thế giới, hiện nay xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 50 tổng sách được xuất bản trên thế giới
Quy trình sản xuất xuất bản phẩm sẽ được tự động hóa với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu người sử dụng cả về lượng
và chất Việc buôn bán quốc tế đối với xuất bản phẩm sẽ trở thành phổ biến thông qua hợp tác sản xuất và phân phối lưu thông Thương mại điện tử đem
Trang 35lại những lợi ích lớn lao cho cả nhà sản xuất, kinh doanh và người sử dụng xuất bản phẩm Vì thế, xuất bản phẩm của mỗi quốc gia sẽ có mặt trên mọi thị trường thế giới, nếu chúng đáp ứng nhu cầu của khách hàng nơi đó Khoảng cách giữa sản xuất xuất bản phẩm và sự có mặt của chúng trên thị trường sẽ được tính bằng gang tấc bởi sự hỗ trợ đắc lực và toàn diện của công nghệ sản xuất, lưu thông Sự tăng tốc nhanh chóng của các chủng loại xuất bản phẩm
đã làm cho ngành xuất bản mỗi nước có sự biến động mạnh về lực lượng tham gia cũng như tính chất và quy mô hoạt động Sự ra đời của các tập đoàn xuất bản xuyên quốc gia và mối liên hệ chặt chẽ trong các khâu sáng tác, biên tập, xuất bản, in, phát hành sẽ là xu hướng tích cực của những năm tới
Ở Việt Nam, toàn cầu hóa xuất bản lan mạnh đã tạo cơ hội cho quá trình sản xuất và lưu thông xuất bản phẩm phát triển nhanh chóng, đa dạng và phong phú Cơ hội và điều kiện làm việc được đổi mới căn bản thông qua đầu
tư công nghệ tiên tiến Vì thế, ngành xuất bản Việt Nam đã đáp ứng khá tốt nhu cầu xuất bản phẩm của nhân dân, góp phần tích cực vào việc thực hiện định hướng tư tưởng và giáo dục Hằng năm, lượng xuất bản phẩm đưa ra thị trường đã tăng không ngừng Xét về mặt kinh tế, ngành xuất bản đã có hướng
đi đúng đắn, mang lại lợi ích đáng kể cho chính mình và đất nước
Cùng chung trong dòng chảy xuất bản phẩm, tạp chí cũng chịu những ảnh hưởng chung đó Việc tiếp cận thông tin một cách nhanh nhất và dễ dàng qua công nghệ hiện đại như Internet, ti vi, điện thoại… Với sự phát triển của các phương tiện phương tiện thông tin hiện có như sách, báo, tạp chí, trang điện tử, báo điện tử… thì công tác biên tập, xuất bản ấn phẩm truyền thống đòi hỏi phải
có sự thích nghi với môi trường công nghệ, tận dụng được các phương tiện, trang thiết bị, cách làm báo hiện đại để đáp ứng nhu cầu của bạn đọc trong môi trường phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin ngày nay Cùng trong dòng chảy chung này, xuất bản tạp chí cũng không nằm ngoài xu thế đó
Trang 361.2.3.2 Yêu cầu đổi mới của Đảng đối với công tác tư tưởng và công tác báo chí hiện nay
Báo chí cách mạng Việt Nam là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của các
tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, tích cực tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời cổ vũ toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Trong những năm gần đây, báo chí Việt Nam đã phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng Số lượng cơ quan báo chí tăng nhanh, số lượng ấn phẩm ngày càng nhiều, thông tin trên báo mạng đa dạng, nhiều chiều Tuy nhiên, bên cạnh những thông tin tích cực, đã xuất hiện nhiều thông tin sai sự thật, tác động xấu đến xã hội Đặc biệt, sự phát triển của công nghệ thông tin, truyền thông xã hội cũng đặt ra nhiều vấn đề trong hoạt động báo chí Trước thực tế đó, yêu cầu phải tăng cường hơn nữa và đổi mới phương thức lãnh đạo và quản lý báo chí của Đảng và Nhà nước là hết sức cần thiết
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa X) nêu rõ: “Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật; bảo đảm tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu và tính đa dạng”
Triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 5, từ năm 2006 đến nay,
Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương, các bộ, ban, ngành luôn tăng tường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí, đã ban hành nhiều văn bản: Chỉ thị, thông báo, quyết định, thông tư, kế hoạch phù hợp với thực tiễn của bối cảnh chính trị trong nước và quốc tế Trên nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo
Trang 37chặt chẽ của Đảng, sự quản lý sát sao của Nhà nước với công tác báo chí, các văn bản chỉ đạo đã bám sát các chủ trương: Phát triển đi đôi với quản lý tốt; tăng cường vai trò của cấp ủy Đảng, tăng cường vai trò của cơ quan tham mưu cấp ủy, vai trò của chính quyền các cấp, nhất là các cơ quan quản lý, cơ quan chủ quản, nhằm lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý chặt chẽ, kịp thời công tác báo chí; xử lý nghiêm minh các sai phạm; rà soát sửa đổi, bổ sung những quy định của pháp luật về báo chí, bảo đảm không có báo chí tư nhân, làm tốt công tác tư tưởng và giữ vững trận địa tư tưởng trong bối cảnh tình hình quốc
tế và trong nước luôn có những diễn biến mới, phức tạp
Trong bối cảnh đất nước hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, báo chí cần giữ vững và phát huy hơn nữa bản chất cách mạng, là công cụ công tác tư tưởng,
là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo, luôn hướng vào mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, tiếp tục sự nghiệp đổi mới, làm cho những nguyên lý cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội
Bởi vậy, mỗi phóng viên, biên tập viên, các nhà quản lý trực tiếp xuất bản báo chí, xuất bản cần phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, yêu cầu đòi hỏi của nâng cao chất lượng công tác xuất bản, báo chí; góp phần nâng cao dân trí, thúc đẩy xã hội phát triển
Tạp chí Kiểm tra là cơ quan ngôn luận của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương càng phải thấm nhuần quan điểm chỉ đạo trên Với vai trò, nhiệm vụ là thông tin, tuyên truyền về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng nhằm ngăn ngừa những vi phạm của tổ chức đảng, cán bộ đảng viên thì trong công tác tuyên truyền, Tạp chí Kiểm tra càng phải nâng cao tính giáo dục, tính chiến đấu lên hàng đầu, không chạy theo tin tức, vụ việc giật gân, câu khách, mà phải bảo đảm tôn chỉ, mục đích và rút ra những bài học thực tiễn, kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng
Trang 38Nâng cao chất lượng xuất bản Tạp chí Kiểm tra trước hết phải đáp ứng được yêu cầu đổi mới của Đảng về công tác tư tưởng, công tác báo chí và thực hiện nghiêm túc theo Thông báo Kết luận số 226-TB/TW, ngày 3-3-2009 của Ban Bí thư về tăng cường tuyên truyền, phổ biến công tác kiểm tra, giám sát của Đảng
Tiểu kết chương I
Trong Chương 1 đã đề cập và làm rõ các khái niệm cơ bản liên quan đến hoạt động xuất bản tạp chí như: Khái niệm tạp chí, công tác xuất bản tạp chí; chất lượng xuất bản tạp chí, đồng thời cũng đề cập đến một số yêu cầu về chất lượng xuất bản tạp chí trong giai đoạn hiện nay… Như vậy, tạp chí là một ấn phẩm quan trọng trong hệ thống xuất bản phẩm ở nước ta, rất phong phú về nhiều lĩnh vực tuyên truyền và đòi hỏi nhiều yêu cầu về chất lượng
Tuy nhiên, để thẩm định, đánh giá chất lượng một tờ tạp chí chúng ta không chỉ căn cứ vào nội dung, hình thức mà còn căn cứ vào hàm lượng thông tin khoa học mà tạp chí mang lại cho độc giả Những nội dung đề cập ở chương này chính là tiền đề, cơ sở để đi sâu tìm hiểu thực trạng hoạt động xuất bản của Tạp chí Kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, từ đó đưa ra những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản tạp chí một cách cụ thể, thiết thực; nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của độc giả cũng như xu hướng phát triển của báo, tạp chí của cả nước
Trang 39Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG XUẤT BẢN TẠP CHÍ KIỂM TRA CỦA ỦY BAN KIỂM TRA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TẠP CHÍ KIỂM TRA
2.1.1 Giới thiệu Tạp chí Kiểm tra
2.1.1.1 Hoàn cảnh ra đời
Ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã rất coi trọng công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng Ngày 16-10-1948, Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập Qua các giai đoạn cách mạng, công tác kiểm tra của Đảng ngày càng khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, bảo vệ và giữ gìn sự nghiêm minh, trong sạch của Đảng Bộ máy ủy ban kiểm tra các cấp ngày càng lớn mạnh và được củng
cố, kiện toàn đáp ứng vai trò, nhiệm vụ được giao
Tuy nhiên, công tác tuyên truyền trong lĩnh vực thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng lại còn rất hạn chế Trong nhiều hội nghị tổng kết về công tác kiểm tra của Đảng, từ kiến nghị và nguyện vọng của ủy ban kiểm tra các tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương, các hội nghị đều kiến nghị cần có một bản tin về hoạt động của ủy ban kiểm tra các cấp Trước yêu cầu và mong đợi của ủy ban kiểm tra các cấp, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định cho ra đời “Bản tin hoạt động của UBKT các cấp” vào tháng 8-1992 Việc phụ trách Bản tin lúc đó được giao cho Vụ Nghiên cứu cùng với Văn phòng Cơ quan Uỷ ban Kiểm tra Trung ương trực tiếp đảm nhiệm, do một đồng chí thành viên Uỷ ban Kiểm tra Trung ương phụ trách Tất cả cán bộ tham gia làm Bản tin đều là kiêm nhiệm Bản tin được đón nhận
và phát hành 1 tháng/kỳ với số lượng là 7.000 cuốn/kỳ
Trang 40Song trong khuôn khổ một bản tin nội bộ không đáp ứng hết nhu cầu thông tin của uỷ ban kiểm tra các cấp về công tác kiểm tra Trên cơ sở Bản tin hoạt động được 3 năm, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định thành lập Tạp chí Kiểm tra theo quyết định số 64-QĐ/KT, ngày 20-7-1995 Theo Quyết định này, Tổng Biên tập của Tạp chí Kiểm tra thời điểm đó là một đồng chí thành viên Uỷ ban Kiểm tra Trung ương kiêm chức, Tòa soạn được thành lập với tổ chức bộ máy hoạt động chuyên trách của một cơ quan báo chí trực thuộc Cơ quan Uỷ ban Kiểm tra Trung ương
Tạp chí Kiểm tra ngày càng phát triển với tổ chức bộ máy dần được hoàn thiện và củng cố Nhưng đến năm 2007, Tạp chí Kiểm tra mới có Tổng Biên tập chuyên trách Tiếp đó, Tạp chí Kiểm tra tiếp tục hoàn thiện các phòng chức năng: Phòng Thư ký Toà soạn; Phòng Thông tin Điện tử, Phòng Trị sự; thành lập Văn phòng đại diện miền Trung và miền Nam Đến 1-9-
2016, Tạp chí Kiểm tra được Uỷ ban Kiểm tra Trung ương giao thêm nhiệm
vụ quản lý và vận hành Trang Thông tin Điện tử của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương trên mạng Internet và mạng diện rộng của Đảng
2.1.1.2 Tôn chỉ, mục đích, chức năng, vai trò và nhiệm vụ của Tạp chí Kiểm tra
Tạp chí Kiểm tra là cơ quan ngôn luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương; là diễn đàn của toàn Ngành Kiểm tra Đảng; có chức năng phổ biến, tuyên truyền về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng và công tác xây dựng Đảng; góp phần nghiên cứu lý luận chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật
Đối tượng phục vụ của Tạp chí Kiểm tra bao gồm trước hết là các cấp
ủy đảng, ủy ban kiểm tra các cấp và đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra; tiếp đó là các tổ chức đảng, đảng viên và quần chúng nhân dân quan tâm đến