Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở đảng bộ đại học thái nguyên trong giai đoạn hiện nay

Sinh hoạt chi bộ giữ vai trò quyết định đối với việc xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu của tổ chức đảng, là một khâu quan

NGUYỄN THỊ LOAN

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI, 2018

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Nguyễn Thị Thu Thủy

HÀ NỘI, 2018

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CHI BỘ VÀ CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 11

1.1 Chi bộ đảng và sinh hoạt chi bộ 11

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ và tiêu chí đánh giá 32

CHƯƠNG 2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN HIỆN NAY- THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 44

2.1 Những yếu tố tác động đến chất lượng sinh hoạt chi bộ của Đảng bộ Đại học Thái Nguyên 44

2.2 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên 48

2.3 Nguyên nhân của thực trạng và một số kinh nghiệm bước đầu 66

CHƯƠNG 3 MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 76

3.1 Mục tiêu 76

3.2 Giải pháp 84

KẾT LUẬN 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC 103

CNH : Công nghiệp hóa

CNXH : Chủ nghĩa xã hội CSGDĐH : Cơ sở giáo dục đại học

ĐHTN : Đại học Thái Nguyên

HĐH : Hiện đại hóa

TCCSĐ : Tổ chức cơ sở đảng

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Hệ thống tổ chức của Đảng được xác lập theo 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện và cơ sở Trong đó tổ chức cơ sở đảng (chi bộ, Đảng bộ cơ sở) lập thành nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở

Chi bộ là nền tảng của Đảng, hạt nhân lãnh đạo của hệ thống chính trị ở

cơ sở, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhân dân Chi bộ cơ sở lãnh đạo đơn

vị thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước và nhiệm vụ chính trị của đơn vị; xây dựng tổ chức đảng và phát triển đảng viên; làm công tác vận động quần chúng Chi bộ mạnh thì nền tảng của Đảng mới vững chắc

Sinh hoạt chi bộ là hoạt động lãnh đạo, là yêu cầu khách quan của chi

bộ Sinh hoạt chi bộ giữ vai trò quyết định đối với việc xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu của tổ chức đảng, là một khâu quan trọng đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị đề ra Nếu sinh hoạt của chi bộ bị buông lỏng, rời rạc, thiếu nội dung chính trị tư tưởng, thiếu tính chiến đấu, thiếu cụ thể, thiết thực, thì vai trò lãnh đạo của chi bộ có nguy cơ suy yếu, vai trò tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên không được phát huy, kỷ luật Đảng sẽ lỏng lẻo, các hiện tượng tiêu cực nảy sinh và có điều kiện phát triển, sự gắn bó máu thịt giữa Đảng và quần chúng nhân dân bị suy giảm

Trong những năm qua, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, giải pháp về xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ

sở đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên Thực hiện sự chỉ đạo của

Trung ương, các cấp uy đảng, các tổ chức đảng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tạo được sự chuyển biến tích cực về các mặt công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên, vẫn còn không ít chi bộ và tổ chức cơ sở đảng bộc lộ những khuyết điểm, yếu kém, giảm sức chiến đấu Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng đó là do chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các chi bộ thuộc đảng bộ cơ sở nói chung, đặc biệt là chi bộ thuộc đảng bộ xã nói riêng chưa đạt yêu cầu, thậm chí còn yếu kém

Chi thị số 10-CT/TW ngày 30/3/2007 của Ban Bí thư TW đã chỉ rõ: “ Vẫn còn không ít tổ chức cơ sở đảng và chi bộ yếu kém; một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có cả đảng viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp suy thoái về phẩm chất chính trị và đạo đức, lối sống; nhiều cấp ủy, chi bộ chưa thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt Đảng, buông lỏng công tác quản lý giáo dục đảng viên; nội dung sinh hoạt chi bộ còn nghèo nàn, thiếu nội dung chính trị tư tưởng cụ thể; tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu, tinh thần

tự phê bình và phê bình, ý thức tổ chức, kỷ luật yếu kém; tinh thần đoàn kết

và tình yêu thương đồng chí bị giảm sút; chi bộ chưa thực sự là nơi sinh hoạt

tư tưởng để cấp ủy nắm và hiểu tâm tư, nguyện vọng của đảng viên; chi bộ chưa thể hiện tốt vai trò là nơi lãnh đạo, giáo dục, quản lý, giám sát và rèn luyện đội ngũ đảng viên Tình hình đó làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, giảm năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng ngay từ chi bộ

Trong những năm qua, các tổ chức cơ sở đảng đã có nhiều cố gắng trong công tác xây dựng Đảng, chú trọng cải tiến nội dung và hình thức sinh hoạt chi

bộ, do đó, chất lượng sinh hoạt chi bộ đã được nâng lên một bước đáng kể Tuy nhiên, ở nhiều chi bộ nội dung sinh hoạt còn chậm đổi mới, nội dung dàn trải , thiếu thiết thực, do đó chưa tạo sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức và hành động của đảng viên sau sinh hoạt chi bộ Một số cấp ủy đảng chưa quan tâm đúng mức đến nhiệm vụ phát triển đảng viên, số đảng viên mới được kết nạp

tuy đông song cơ cấu chưa hợp lý, đảng viên mới kết nạp là sinh viên còn thấp Việc phân công nhiệm vụ cho đảng viên ở nhiều chi bộ còn lúng túng, tình trạng đảng viên không được phân công nhiệm vụ vẫn còn

Những tồn tại, yếu kém trên đây có thể do nhiều nguyên nhân, song một trong những nguyên nhân chủ yếu là do cấp ủy cơ sở còn buông lỏng sinh hoạt chi bộ, chưa nhận thức và coi trọng đúng mức vị trí, vai trò của sinh hoạt chi bộ Các chi bộ chưa thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt chi ủy, sinh hoạt chi bộ; chưa thực hiện tốt chế độ tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng, vì thế không phát huy được trí tuệ tập thể trong việc đưa ra các quyết định lãnh đạo của chi bộ Bên cạnh đó việc giáo dục cho đảng viên có nhận thức đúng đắn về đường lối, chủ trương, các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng chưa được thực hiện tốt

Chính vì vậy, việc đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ nguyên nhân

và đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục một cách có hiệu quả những tồn tại, hạn chế, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, trên cơ sở đó để nâng cao chất lượng lãnh đạo của chi bộ là vấn đề mang tính cấp bách Xuất phát từ lý do

trên, tác giả chọn vấn đề “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học

Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài thực hiện luận văn thạc sỹ

ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt Đảng không phải là vấn đề mới, đây là vấn đề đã được đã được các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan tham mưu, các cơ quan nghiên cứu khoa học, các đồng chí lãnh đạo Đảng và nhiều nhà khoa học nước ta đã nỗ lực nghiên cứu Do đó, các cơ quan lãnh đạo của Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, các quy định; các cơ quan nghiên cứu, các nhà

khoa học đã có nhiều quan điểm, nhiều ý kiến được thể hiện trên sách, báo, tạp chí, trên các phương tiện thông tin đại chúng

* Sách chuyên khảo; đề tài nghiên cứu khoa học

Đức Lượng (chủ biên), “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2007 Từ những vấn đề cơ bản lý

luận và thực tiễn của chất lượng sinh hoạt chi bộ, tác giả đã đưa ra yêu cầu cần thiết phải đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong Đảng

Đề tài cấp Bộ do TS Trương Ngọc Nam làm chủ nhiệm, 2009, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các đơn vị hành chính, sự nghiệp của

Tp Hà Nội”, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trên cơ sở đánh giá đúng

thực trạng sinh hoạt chi bộ trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Hà Nội, tập thể tác giả của đề tài đã nêu những phương hướng và đề xuất giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

PGS TS Đỗ Ngọc Ninh, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tổ dân phố của các quận ở thành phố Hà Nội trong điều kiện hiện nay”, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội, 2011 Qua nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn

về chất lượng sinh hoạt chi bộ tổ dân phố của các quận ở Thành phố Hà Nội, cuốn sách nhằm góp phần giúp các cấp ủy, tổ chức đảng, các chi bộ tổ dân phố ở các quận của Hà Nội nói riêng cũng như các thành phố khác đổi mới sinh hoạt chi bộ tổ dân phố đạt kết quả

PGS TS Đỗ Ngọc Ninh - TS Đinh Ngọc Giang (đồng chủ biên), “Đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay”, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội, 2014 Nội dung cuốn sách là kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học cùng tên do tập thể tác giả và các cộng tác viên thực hiện năm

2013 Qua nghiên cứu, những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay và khảo sát thực tiễn ở các huyện của Thành phố Hà Nội, các tác giả đã chỉ rõ thực trạng, nguyên nhân

và bước đầu đề xuất những giải pháp chủ yếu tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong giai đoạn hiện nay.

Các đề tài khoa học và sách nêu trên đã đưa ra những căn cứ lý luận và thực tiễn cho việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; đổi mới sinh hoạt chi

bộ cho phù hợp với đặc điểm từng loại hình chi bộ (chi bộ thôn, chi bộ tổ dân phố, chi bộ trong các đơn vị hành chính, sự nghiệp); từ đó đánh giá được thực trạng, nguyên nhân, rút ra những bài học kinh nghiệm để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; các đề tài cũng đưa ra những phương hướng và giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các loại hình khác nhau; đồng thời, có những hướng dẫn và định hướng để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên

* Luận văn, luận án

Đỗ Thị Xuyến (2013), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay”, Luận văn thạc sỹ Xây dựng Đảng, Học

viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Từ các vấn đề lý luận chung về chi bộ, sinh hoạt chi bộ, tác giả đã đi sâu nghiên cứu thực trạng chất lượng sinh hoạt chi

bộ tại Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương hiện nay, theo đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại đơn vị

Phạm Thị Thu Giang (2014), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ của Đảng

bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội hiện nay”, Luận văn thạc sỹ Xây

dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Qua nghiên cứu và khảo sát thực tế về sinh hoạt chi bộ tại các TCCSĐ tại Đảng bộ Khối các cơ quan thành phố Hà Nội, bên cạnh những ưu điểm, công tác sinh hoạt chi bộ ở đây còn một số hạn chế nhất định Theo đó, tác giả đã đưa ra phương hướng và 8 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại đơn vị

Lê Đình Thọ (2015), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng Tăng thiết giáp hiện nay”, Luận văn

thạc sỹ Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã làm

rõ khái niệm, đặc điểm và xác định tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi

bộ tại Đảng bộ trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng Tăng thiết giáp hiện nay; đánh giá đúng thực trạng, xác định nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Trường trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp hiện nay Từ đó xác định mục tiêu, phương hướng đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Trường trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp

Tuy góc độ tiếp cận của các luận văn, khóa luận nêu trên có sự khác nhau, song đều tập trung nghiên cứu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, nêu ra những cơ sở khoa học của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đánh giá thực trạng, nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm, đồng thời đã đưa ra các phương hướng và giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

* Các bài viết trên các Báo, Tạp chí

Hoàng Mẫn, “Nâng cao chất lượng chi bộ - kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở”, Báo Điện tử Đảng Cộng sản, ngày 27/3/2014 Bài viết phản ánh tại hội

thảo “Nâng cao chất lượng chi bộ - những vấn đề đặt ra” do Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương phối hợp với Báo Nhân dân tổ chức, các đại biểu tham dự đã có nhiều ý kiến đóng góp, chia sẻ những kinh nghiệm và giải pháp

nhằm nâng cao chất lượng chi bộ trong Đảng bộ Khối

Thu Hà, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ góp phần phát triển kinh tế - xã hội ”, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 3/6/2014

Từ việc xác định được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng ở một địa phương cụ thể là tỉnh Ninh Bình, bài viết đã chỉ rõ những cách làm đồng bộ,

cụ thể để khắc phục những hạn chế còn tồn tại, từ đó chất lượng sinh hoạt chi

bộ đã được cải thiện rõ rệt, qua đó, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương

Trần Thị Hà Vân, “Giáo dục đạo đức cách mạng cho đảng viên trong sinh hoạt chi bộ, số 2/2015 Nội dung chính của bài viết, tác giả đã nhấn

mạnh đến vị trí, vai trò, tầm quan trọng của giáo dục, rèn luyện về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần cảnh giác cách mạng, lòng trung thành với tổ quốc trong sinh hoạt chi bộ

Trần Văn Toàn, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ khu vực nông thôn

ở Quảng Trị, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 3/2015 Bài viết đánh giá về việc thực

hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương và Tỉnh uỷ Quảng Trị về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, thời gian qua các chi bộ nông thôn trong toàn tỉnh Quảng Trị đã thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp uỷ cấp trên về việc duy trì sinh hoạt định kỳ hàng tháng, đạt nhiều kết quả quan trọng

Phạm Thanh Tùng, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ - Thực trạng

và giải pháp”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5/2015 Từ các vấn đề lý luận

chung về chi bộ, sinh hoạt chi bộ và thực tiễn chất lượng sinh hoạt chi bộ hiện nay, tác giả bài viết đã đưa ra yêu cầu Đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, bảo đảm cho sinh hoạt của chi bộ đạt được tính lãnh đạo, tính giáo dục

và tính chiến đấu, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các TCCSĐ là một đòi hỏi cấp bách Theo đó, tác giả cũng đã đưa ra 4 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Lê Văn Tiều, “Một số giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ khóm, ấp”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 5/2015 Qua thực tế tại Đảng bộ

Thành phố Vĩnh Long, tác giả đã đi sâu phân tích thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ khóm, ấpcòn hạn chế về nội dung và hình thức Từ đó, tác giả đã

đề xuất 6 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Minh Hiệp, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ - góp phần xây

dựng, chỉnh đốn Đảng”, Đài Tiếng nói nhân dân Tp Hồ Chí Minh, đăng ngày

20/12/2017 Tác giả đã đi sâu phân tích vào thực tế chất lượng sinh hoạt chi

bộ tại các chi bộ thuộc Tp.Hồ Chí Minh, đồng thời, chỉ ra những hạn chế, khó khăn tại các chi bộ ở các Đảng ủy cơ sở là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Từ đó, chỉ ta những nhiều cách làm hay, sáng tạo của các chi bộ, cấp ủy các cấp và đảng viên ngày càng nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn về mục đích, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Lê Văn Tấn, “Những giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ -

xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh”, Báo Đắc Nông, đăng ngày

29/5/2017 Bài viết đã đi sâu phân tích những kết quả đạt được tại tỉnh Đắc Nông sau khi thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương ngày 30/3/2007 về “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” và Hướng dẫn 05-HD/BTCTW, ngày 25/5/2007 của Ban Tổ chức Trung ương về “Nội dung sinh hoạt chi bộ trong các loại hình tổ chúc cơ sở đảng” Bên cạnh đó, bài viết cũng đã chỉ ra những hạn chế, tồn tại trong việc tổ chức sinh hoạt chi bộ Từ

đó, đưa ra 05 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tại tỉnh Đắc Nông trong thời gian tới

Các bài viết trên xem xét chất lượng sinh hoạt chi bộ dưới các góc độ khác nhau, đều đã đưa ra các căn cứ lý luận và thực tiễn, đánh giá những hạn chế,yếu kém trong sinh hoạt chi bộ, từ đó khái quát thành những kinh nghiệm

để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các loại hình chi bộ khác nhau, đồng thời, đã đưa ra cách thức, biện pháp tổ chức, điều hành buổi sinh hoạt chi bộ có hiệu quả Bên cạnh đó, một số bài viết đã nêu ra được phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ cơ sở

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đều đã đề cập đến vấn

đề nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các góc độ khác nhau, hoặc ở dạng chung nhất hoặc đặt nó trong phạm vi nghiên cứu tổ chức hoạt động của

những đơn vị khác nhau; các công trình nghiên cứu nêu trên đã có những đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn về sinh hoạt đảng hiện nay

Tuy vậy, hiện nay chưa có công trình, đề tài nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống dưới góc độ luận văn khoa học về chất lượng sinh hoạt chi bộ của Đảng bộ Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về chất lượng sinh hoạt chi

bộ, luận văn đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên trong những năm sắp tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng

bộ Đại học Thái Nguyên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên, thời gian từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác xây dựng Đảng nói chung, sinh hoạt chi bộ nói riêng

5.2 Cơ sở thực tiễn

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phân tích thực tiễn chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên từ năm 2010 đến nay

5.3 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu logic - lịch sử, phương pháp thống kê, điều tra xã hội học, phân tích, tổng hợp để thực hiện nghiên cứu đề tài

6 Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn

- Đóng góp về mặt khoa học: Luận văn góp phần hệ thống hóa quan

niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ, xác định tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn hiện nay

- Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn cung cấp thêm cơ sở khoa học để lãnh

đạo Đảng ủy Đại học Thái Nguyên, các đảng bộ cơ sở trực thuộc tham khảo trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo tại đơn vị mình

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu gồm 03 chương và 07 tiết

CHƯƠNG 1 CHI BỘ VÀ CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ -

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Chi bộ đảng và sinh hoạt chi bộ

1.1.1 Chi bộ đảng – khái niệm, vị trí, vai trò

1.1.1.1 Khái niệm chi bộ

Theo Từ điển Tiếng Việt của Nhà Xuất bản Đà Nẵng thì “chi bộ là tổ chức cơ sở đảng thấp nhất của một đảng chính trị”

Cuốn sách “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng” do

đồng chí Đức Lượng chủ biên đã đưa ra khái niệm:

“Chi bộ là một hình thức tổ chức của Đảng, được lập ra ở các đơn vị

cơ sở (địa bàn dân cư, nơi sinh sống hoặc công tác của đảng viên), Chi bộ là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo của Đảng ở cơ sở”

chi bộ này bị buông lỏng về mặt tổ chức thì sẽ dẫn tới cắt đứt liên lạc với Ban

Chấp hành Trung ương, làm cho Đảng mất chỗ dựa “vững mạnh và duy nhất”

V.I Lê Nin - người kế thừa và phát triển những quan điểm của C Mác và Ph

Ăngghen về Đảng và xây dựng Đảng thì cho rằng: “Chi bộ là nơi rèn luyện, phân công công tác, quản lý, sàng lọc đảng viên để họ luôn là người chiến sĩ tiên phong của giai cấp Chi bộ còn là nền tảng của quần chúng, là hạt nhân chính trị của các tập thể lao động”[49 tr170] Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh:

“Tổ chức gốc rễ của Đảng là chi bộ Chi bộ do chi ủy lãnh đạo, các đảng viên chịu sự lãnh đạo của chi ủy” [50, tr.240]

Hiện nay, trong hệ thống tổ chức của Đảng có hai loại hình chi bộ: Loại hình chi bộ trực thuộc là một bộ phận của đảng bộ cơ sở, trực thuộc đảng ủy cơ sở, được tổ chức theo nơi làm việc hoặc nơi cư trú của đảng viên, mỗi chi bộ có từ 3 đến 30 đảng viên

Loại hình chi bộ cơ sở là tổ chức cơ sở đảng được tổ chức thành lập với những đơn vị cơ sở có từ 3 đến 30 đảng viên, không đủ điều kiện thành lập đảng bộ cơ sở [57, tr 47]

Từ cách hiểu như trên về chi bộ, ta có thể hiểu chi bộ thực chất là những tổ chức đảng tạo nên các đảng bộ cơ sở và toàn Đảng, đó là những tế bào của Đảng, hạt nhân lãnh đạo chính trị ở các địa bàn dân cư, trong các tổ chức và các lĩnh vực của đời sống xã hội

1.1.1.2 Vị trí, vai trò của chi bộ

Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng,

là hạt nhân chính trị ở cơ sở (Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Điều 21, 2011) Chi bộ là gốc rễ của Đảng trong quần chúng nhân dân, có vị trị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống tổ chức của Đảng Hồ Chí Minh đã từng nói

“Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt”[56, tr.40] Chi

bộ trực tiếp gắn bó và tiếp xúc hàng ngày với quần chúng, tìm hiểu nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của quần chúng, đảng viên; là nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng vào cuộc sống, biến thành hành động cách mạng và các việc làm cụ thể; là nơi tập hợp những sáng kiến, trí tuệ của cán

bộ, đảng viên đúc kết nên các quan điểm, chủ trương, giải pháp lớn của Đảng Đảng có mạnh hay không chủ yếu là nhờ ở các chi bộ có vững mạnh hay không Nếu chi bộ đã yếu kém thì tổ chức đảng các cấp khó mà mạnh được

Chi bộ là hạt nhân chính trị ở cơ sở thể hiện vai trò đoàn kết, thống nhất

và lãnh đạo các tổ chức quần chúng tại cơ sở, giữ vững mục tiêu độc lập dân

tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh Chi bộ, chi ủy là trung tâm tập hợp và quy tụ cán bộ, đảng viên, quần chúng thành khối thống nhất về ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh tổng hợp để thực hiện chính trị “Tổ chức gốc rễ của Đảng là chi bộ Chi bộ do chi

ủy lãnh đạo; các đảng viên chịu sự lãnh đạo của chi ủy” [57, tr.240]

Chi bộ là tế bào trong hệ thống tổ chức của Đảng, là tổ chức đầu tiên trực tiếp liên kết của đảng viên lại với nhau, là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng ở cơ sở Hoạt động của tổ chức cơ sở đảng chủ yếu diễn ra ở chi bộ, đảng viên thực hiện các nhiệm vụ của mình chủ yếu ở chi bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chi bộ là gốc rễ của Đảng” [55, tr.1610], “là đồn lũy của Đảng chiến đấu ở trong quần chúng” [55, tr.242], “là sợi dây chuyền để liên

hệ Đảng với quần chúng” [52, tr.243] Người nhấn mạnh: “Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [56, tr.210] Bởi vậy, “đối với Đảng ta, xây dựng chi bộ cho tốt, cho vững mạnh là một việc vô cùng quan trọng” [56, tr.77]

Các hoạt động của Đảng gắn bó chặt chẽ và diễn ra hầu hết ở chi bộ Đảng viên gắn bó và chịu sự lãnh đạo, quản lý của chi bộ, thực hiện các nhiệm vụ do chi bộ phân công Chi bộ là tế bào của Đảng gần gũi quần chúng nhất, có điều kiện nắm bắt, phản ánh, phân tích, giải quyết những tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, cán bộ, đảng viên

1.1.3 Chức năng của chi bộ

Chi bộ trực tiếp tổ chức, lãnh đạo cán bộ, đảng viên và quần chúng thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; đưa các chủ trương đường lối, pháp luật đi vào cuộc sống

Theo khoản 2, Điều 24 Điều lệ Đảng khóa XI: “chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng

viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng viên; thu nộp đảng phí”

1.1.4 Nhiệm vụ của chi bộ

Theo Điều 23 Điều lệ Đảng khóa XI, tổ chức cơ sở đảng có nhiệm vụ: + Chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước;

đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả

+ Xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm công tác phát triển đảng viên

+ Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sự nghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

+ Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần

và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

+ Kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra tổ chức đảng

và đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về nhiệm vụ của chi bộ:

Tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng, vì nó là sợi dây chuyền để liên hệ Đảng với quần chúng Nhiệm vụ của chi bộ là:

+ Luôn luôn tuyên truyền cho nhân dân và tổ chức nhân dân, để thực hiện khẩu hiệu và chính sách của Đảng

+ Luôn luôn chú ý đến tư tưởng và nhu cầu của nhân dân và kịp thời báo cáo cho cấp trên biết rõ

+ Luôn luôn quan tâm đến đời sống kinh tế, chính trị và văn hóa của nhân dân, đồng thời giáo dục nhân dân, tổ chức nhân dân để giải quyết các vấn đề cho nhân dân

Chỉ có làm đầy đủ những công việc ấy thì Đảng mới liên hệ chặt chẽ với quần chúng

+ Chọn lọc đảng viên mới cũng là một nhiệm vụ quan trọng Chi bộ cần thường xuyên giáo dục quần chúng, bồi dưỡng những phần tử hăng hái, nâng cao trình độ giác ngộ của họ đến tiêu chuẩn đảng viên Khi giới thiệu họ vào Đảng thì phải hết sức cẩn thận

+ Chi bộ phải hiểu rõ lý lịch, mặt mũi chính trị, trình độ giác ngộ, ưu điểm và khuyết điểm của mỗi đảng viên cũ Phải đôn đốc họ học tập và tham gia mọi công tác của Đảng [53 tr.243]

* Vai trò, nhiệm vụ của các chi bộ đảng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp:

Cơ quan hành chính các cấp và các đơn vị sự nghiệp có vai trò rất quan trọng trong việc tham mưu hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra

và tổ chức thực hiện để đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước để đi vào cuộc sống; thực hiện công tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nghiên cứu khoa học phục vụ sản xuất và đời sống xã hội… Các chi

bộ trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp là hạt nhân chính trị, có trách nhiệm lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ chính trị theo đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Phẩm chất và năng lực, thái độ, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, các tổ chức đảng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống xã hội, thúc đẩy kinh tế, văn hóa, xã hội không ngừng phát triển

Nhiệm vụ chính trị của các đảng bộ cơ sở và chi bộ trong các cơ quan hành chính được thực hiện theo Quy định số 98-QĐ/TW ngày 22-3-2014 của Ban Bí thư TW Đảng, khóa Ĩ, theo đó tổ chức đảng trong các cơ quan hành chính phải thực hiện 5 nhiệm vụ chủ yếu:

Một là, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng

Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức cán bộ

Bốn là, lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội

Năm là, xây dựng tổ chức đảng

1.1.2 Sinh hoạt chi bộ

1.1.2.1 Khái niệm sinh hoạt chi bộ

Khái niệm sinh hoạt: Theo Từ điển Hán Việt, đây là khái niệm ghép

lại từ hai từ đơn “sinh” và “hoạt”, theo đó, “sinh” có nghĩa là sinh trưởng, sinh tồn, sinh mệnh, người có học, phát ra (sinh bệnh, sinh biến) Còn “hoạt”

có nghĩa là sinh tồn, sống mãi, làm việc bằng thể lực Vậy sinh hoạt là hoạt động của con người để sinh tồn và phát triển

Theo Đại từ điển Tiếng Việt: “sinh hoạt” là những hoạt động tập thể của một tổ chức; sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt chi đoàn, sinh hoạt tổ đảng; tiến hành những hoạt động tập thể; sinh hoạt văn nghệ tại câu lạc bộ [17, tr.1446]

Từ điển Tiếng Việt của Đào Duy Anh cho rằng: sinh hoạt là “sống”,

“sinh kế”, là đời sống hoạt động của con người và tổ chức.[1 tr 359]

Như vậy, sinh hoạt là một loại hoạt động, một phương thức hoạt động của con người, hoạt động đó, phương thức đó được tiến hành bởi một tập thể, một cá nhân nhằm thực hiện một công việc nhất định nào đó bằng cách bàn bạc, thảo luận, quyết định các biện pháp để duy trì sự tồn tại của tổ chức, cá nhân Sinh hoạt là một điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của con người trong cộng đồng xã hội

Khái niệm sinh hoạt chi bộ: Trong cuốn sách “Sách tra cứu các mục

từ về tổ chức”, đưa ra định nghĩa về “sinh hoạt đảng”:

Sinh hoạt đảng là sự gắn kết về trách nhiệm chính trị và tình đồng chí của người đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam Sinh hoạt đảng trực tiếp

và thường xuyên nhất là ở các chi bộ, ở hội nghị đảng viên và hội nghị đại biểu đảng bộ các cấp giữa nhiệm kỳ, ở đại hội đảng viên và đại hội đại biểu đảng bộ thường kỳ hay bất thường ở các cấp, ở hội nghị thường kỳ hay bất thường của các cấp [58,tr.590]

Định nghĩa này đề cập đến sinh hoạt đảng ở tất cả các tổ chức đảng các cấp trong toàn Đảng, kể cả đại hội và hội nghị đảng các cấp và coi đại hội và hội nghị đảng là một hình thức sinh hoạt đảng

Khái niệm sinh hoạt chi bộ liên quan mật thiết với các khái niệm hoạt động của Đảng và sinh hoạt đảng

Nói đến hoạt động của Đảng là nói đến nhiều mặt: từ hoạt động xây dựng nội bộ Đảng, xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức, công tác kiểm tram giám sát, khen thưởng và kỷ luật, công tác văn phòng cấp ủy… đến hoạt động lãnh đạo xã hội, lãnh đạo đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân; lãnh đạo các lĩnh vực của đời sống xã hội và vận động quần chúng nhân dân… Hoạt động xây dựng nội bộ Đảng nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và tăng cường sức chiến đấu để Đảng tiến hành lãnh đạo nhà nước, các đoàn thể nhân dân và xã hội có hiệu quả, gắn bó mật thiết với nhân dân

Sinh hoạt đảng là một mặt hoạt động của Đảng Quan niệm sinh hoạt đảng hiện nay vẫn có những ý kiến khác nhau Có ý kiến cho rằng, sinh hoạt đảng chỉ là những cuộc họp đảng, cuộc họp chi bộ đảng, tổ đảng và các hoạt

động khác như học tập nghị quyết, thông tin, thời sự… Trong cuốn “ Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng” tác giả Đức Lượng quan niệm

“sinh hoạt đảng là sự phản ánh quá trình xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách thông qua hoạt động tập hợp trí tuệ, sức mạnh của tập thể các tổ chức và các thành viên của Đảng để thực hiện lý tưởng, mục tiêu của Đảng; là

sự phản ánh quá trình hoạt động xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức; xây dựng đội ngũ cán bộ và tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đủ sức ghánh vác trọng trách đối với giai cấp, đối với dân tộc; là sự phản ánh mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân thông qua các hoạt động vì dân, tìm sức mạnh của tổ chức đảng, đảng viên từ nhân dân” Theo đó, tác giả nêu

ba loại hình sinh hoạt đảng thường gặp, sinh hoạt qua đại hội đảng các cấp; sinh hoạt của cấp ủy đảng; sinh hoạt của các ban xây dựng đảng, các ban tham mưu của Đảng, thông qua sinh hoạt để nghiên cứu, tổng hợp, đề xuất làm tham mưu cho cấp ủy Về nội dung, sinh hoạt đảng phản ánh các hoạt động chủ yếu của các tổ chức đảng và đảng viên: sinh hoạt lãnh đạo đề ra đường lối, chủ trương, chính sách, xây dựng các nghị quyết, chương trình hành động, sinh hoạt xây dựng đội ngũ đảng viên và tổ chức đảng: giáo dục, học tập, rèn luyện lập trường, quan điểm, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, sinh hoạt lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan nhà nước, mặt trận các đoàn thể nhân dân để thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, tổ chức và vận động nhân dân, phát huy quyền làm chủ của dân, xây dựng mối quan hệ mật thiết với nhân dân Quan điểm trên có nhiều yếu tố hợp lý Như vậy, sinh hoạt đảng là nội dung rất cơ bản trong hoạt động của Đảng, sinh hoạt đảng thể hiện những nội dung cốt lõi trong hoạt động của Đảng Sinh hoạt chi bộ là một trong những loại hình sinh hoạt đang diễn ra ở cơ sở đảng Sinh hoạt chi bộ là hoạt động tập thể của tất cả các đảng viên để bàn bạc, thảo luận, quyết định các chủ trương, biện pháp nhằm thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, đồng thời để xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh

Theo quy định của Điều lệ Đảng hiện hành, chi bộ sinh hoạt thường kỳ mỗi tháng một lần, sinh hoạt bất thường khi cần thiết Sinh hoạt chi bộ lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc cơ bản, lấy tự phê bình và phê bình làm quy luật phát triển

1.1.2.2 Vai trò của sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ là hoạt động thường xuyên của chi bộ; hình thức lãnh đạo chủ yếu của chi bộ Chi bộ là tế bào cấu tạo nên Đảng, năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng phụ thuộc và được quyết định chủ yếu bởi năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ Các chi bộ là nền tảng của Đảng, hạt nhân chính trị lãnh đạo ở cơ sở, là một nhân tố quyết định trên thực

tế đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên được thực hiện ở cơ sở Các chi bộ có vai trò rấtquan trọng để thực hiện thành công các nhiệm vụ của Đảng ở cơ sở Vai trò sinh hoạt chi bộ thể hiện ở các khía cạnh sau:

Thứ nhất, sinh hoạt chi bộ là nơi quán triệt và triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, của cấp ủy cấp trên đến đảng viên Đường

lối, chủ trương, chính sách cuối cùng phải được đưa xuống chi bộ và thông qua sinh hoạt chi bộ để bàn bạc biến thành chủ trương, biện pháp công tác cụ thể phù hợp với từng đơn vị, thành phong trào hành động cách mạng hàng ngày của đảng viên và quần chúng Kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng của Đảng ta khẳng định: toàn bộ sức chiến đấu của Đảng cuối cùng phải biểu hiện

ở sức mạnh chi bộ trong việc biến đường lối, chính sách của Đảng thành hành động của quần chúng, nhằm thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng Thông qua chi bộ, bằng hình thức sinh hoạt chi bộ, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ trương của tổ chức đảng cấp trên được truyền đạt tốt nhất tới đảng viên để thực hiện

Thứ hai, sinh hoạt chi bộ là nơi thảo luận, đề ra phương hướng, nhiệm

vụ, biện pháp công tác của chi bộ Mọi công tác của chi bộ đều được bắt đầu

thảo luận, lên kế hoạch, tổ chức thực hiện tại sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi

bộ cũng là nơi thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả, những ưu điểm, khuyết điểm trong hoạt động của chi bộ

- Thứ ba, sinh hoạt chi bộ là nơi thông tin tình hình chính trị, kinh tế,

xã hội, nội bộ, nâng cao nhận thức cho đảng viên Qua sinh hoạt chi bộ với

chế độ thông tin nội bộ, đảng viên được thông tin chính thức những vấn đề về tình hình thế giới, trong nước cho đến tình hình nội bộ của Đảng, thông qua

đó nâng cao nhận thức và thống nhất tư tưởng cho đội ngũ đảng viên

Thứ tư, sinh hoạt chi bộ là nơi phản ánh tâm tư, nguyện vọng của quần chúng.Sinh hoạt chi bộ mỗi tháng một lần là nơi đảng viên phản ánh kịp thời

tình hình hoạt động, các ý kiến đóng góp, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng của quần chúng để phản ánh lên tổ chức đảng cấp trên và làm cơ

sở để đề ra các nhiệm vụ tiếp theo của chi bộ

- Thứ tư, sinh hoạt chi bộ là nơi thực hành dân chủ trong Đảng, diễn đàn tư tưởng của đảng viên, đồng thời cũng là nơi giáo dục, rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, vai trò tiên phong, kỹ năng thuyết phục, lãnh đạo, ý thức tổ chức, kỷ luật Đảng viên trong các chi bộ cơ quan

tuy không nhiều nhưng mỗi người có một hoàn cảnh, điều kiện sống khác nhau, trình độ nhận thức cũng rất khác nhau Thông qua sinh hoạt chi bộ, đảng viên trình bày tâm tư, tình cảm, hoàn cảnh của mình để đảng viên trong chi bộ biết cùng chia sẻ, hoặc tìm biện pháp giúp đỡ khắc phục khó khăn, động viên đảng viên phấn đấu vươn lên hoàn thành nhiệm vụ

Sinh hoạt chi bộ là diễn đàn cho mọi đảng viên phát biểu ý kiến về công việc của Đảng và của bản thân, bởi vậy đây là nơi rất tốt để thực hành dân chủ, phát huy tính sáng tạo của đảng viên để tìm chủ trương, giải pháp

thực hiện nhiệm vụ chính trị, đồng thời cũng rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu, vai trò tiên phong, kỹ năng thuyết phục, lãnh đạo

Sinh hoạt chi bộ là nơi thực hành các nguyên tắc, chế độ sinh hoạt đảng như: nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, kỷ luật Thông qua đó, kịp thời biểu dương người tốt việc tốt, giúp nhau nhận ra và sửa chữa thiếu sót, khuyết điểm

Thông qua sinh hoạt chi bộ, bằng việc thực hành yêu cầu đảng viên chấp hành đúng giờ giấc hội họp, thời gian hoàn thành công việc được giao, ý thức kỷ luật của từng đảng viên được tăng cường

Thứ năm, sinh hoạt chi bộ là nơi phân công công tác cho đảng viên, đồng thời cũng là nơi kiểm tra công tác của đảng viên Trong sinh hoạt chi

bộ, tùy theo khả năng và trình độ của đảng viên mà chi bộ phân công công tác

cụ thể cho từng đảng viên, qua đó phát huy vai trò của đảng viên và quản lý chặt chẽ đảng viên

Thứ sáu, sinh hoạt chi bộ là nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội

bộ Đảng như: thực hành các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng, củng cố khối đoàn kết thống nhất trong chi bộ, kết nạp đảng viên, đánh giá phân loại đảng viên…

Quá trình thảo luận và quyết nghị các vấn đề được đưa ra thảo luận tại sinh hoạt chi bộ là quá trình nguyên tắc tập trung dân chủ được thể hiện và thực hiện sinh động Sinh hoạt chi bộ còn có vai trò, tác dụng to lớn đối với việc xây dựng nội bộ đảng, củng cố, tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, khẳng định và phát huy những mặt mạnh, chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm của cán bộ, đảng viên và của chi bộ

Tóm lại, sinh hoạt chi bộ là một khâu quan trọng trong hoạt động của

chi bộ Chất lượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của chi bộ

1.1.2.3 Nội dung sinh hoạt chi bộ

Nội dung sinh hoạt chi bộ là toàn bộ những công việc, nhiệm vụ mà chi

bộ phải giải quyết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Nội dung sinh hoạt chi bộ hiện nay theo Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW ngày 02/3/2012 của Ban Tổ chức TW về nội dung sinh hoạt chi bộ Những nội dung sinh hoạt cụ thể như sau:

Một là, học tập, quán triệt đường lối, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và

chính sách, pháp luật của nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên; thông tin những vấn đề về tình hình thế giới, trong nước, địa phương có liên quan đến tư tưởng của đảng viên trong chi bộ, quần chúng trong đơn vị Việc học tập nội dung này làm cho mọi đảng viên của chi bộ được quán triệt đầy đủ, chính xác đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết, quy định, các chương trình, kế hoạch công tác của cấp trên (tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể cấp trên), để từ đó bản thân mỗi đảng viên nghiên cứu, nghiền ngẫm làm theo đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, cũng như tuyên truyền vận động gia đình, quần chúng nhân dân biết và làm theo Đồng thời, cung cấp kịp thời những thông tin mới về tình hình thế giới, trong nước và địa phương, đơn vị để đảng viên định hướng tư tưởng đúng đắn, chủ động và tự giác thực hiện nhiệm vụ, tiến hành công tác tư tưởng tạo nên nhiệm vụ chính trị của chi bộ, đảng bộ

Hai là, bàn bạc quyết nghị những vấn đề về sự lãnh đạo của chi bộ đối

với các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, an ninh, quốc phòng, công tác vận động quần chúng Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của chi bộ, theo quy định của Điều lệ Đảng, của Trung ương Đảng, xuất phát từ những vấn đề đặt ra ở đơn vị, chi bộ tiến hành các nhiệm vụ phát triển kinh tế,

xã hội, văn hóa, giáo dục, an ninh, quốc phòng, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân ở cơ quan, đơn vị

Để thực hiện tốt nội dung này, chi bộ cần nắm vững những quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết, chủ trương, kế hoạch công tác của cấp trên và những đặc điểm, những vấn đề nảy sinh ở đơn vị để bàn bạc thỏa thuận và có những quyết nghị đúng đắn, không trái với đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên, cơ quan chuyên môn cấp trên Chi bộ bàn bạc

và quyết nghị những vấn đề thuộc phạm vi của các tổ chức khác (quản lý, điều hành của chính quyền, chủ trương của đơn vị, các đoàn thể nhân dân) Những vấn đề phức tạp chưa giải quyết được cần tăng cường bàn bạc, thảo luận trong chi bộ và báo cáo đảng ủy cơ sở, để đảng ủy cơ sở xem xét giúp đỡ

Ba là, thảo luận, quyết nghị những vấn đề xây dựng nội bộ Đảng: Chủ

trương, biện pháp xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh; thực hiện tự phê bình và phê bình, công tác kiểm tra giữ gìn kỷ luật Đảng và tăng cường đoàn kết thống nhất trong chi bộ; những nội dung của công tác đảng viên như: Kết nạp đảng viên, phân công công việc cho đảng viên, quản lý đảng viên, đánh giá chất lượng đảng viên Sinh hoạt chi bộ bàn về những vấn đề xây dựng nội

bộ Đảng được tiến hành nghiêm túc, đúng nguyên tắc Trong sinh hoạt chi bộ cần bảo đảm cho mỗi đảng viên có thể trình bày với chi bộ tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn, vướng mắc trong công tác, trong cuộc sống đời thường mà đảng viên không khắc phục được để chi bộ góp ý hoặc có biện pháp giúp đỡ, giúp đảng viên đó hoàn thành tốt nhiệm vụ được chi bộ phân công và giải quyết tốt những khó khăn trong cuộc sống gia đình

Trên đây là ba loại vấn đề chủ yếu thuộc nội dung sinh hoạt chi bộ Tuy nhiên, do sự khác nhau về nhiệm vụ của các chi bộ nên nội dung sinh hoạt của các chi bộ có sự khác nhau Tùy theo đặc điểm, nhiệm vụ của chi bộ và những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, trên cơ sở ba nội dung chủ yếu nêu trên, sinh hoạt chi bộ cần tập trung giải quyết những vấn đề cụ thể Trong một buổi sinh

hoạt chi bộ có thể giải quyết những vấn đề cụ thể Trong một buổi sinh hoạt chi bộ có thể giải quyết một hoặc hai vấn đề thuộc những nội dung trên

Trong giai đoạn hiện nay, việc chuẩn bị nội dung sinh hoạt chi bộ còn

phải gắn với việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

Có gắn nội dung sinh hoạt chi bộ với việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì càng nâng cao được chất lượng các buổi sinh hoạt, vừa đảm bảo thiết thực, vừa có tính giáo dục Đặc biệt, là trong tình hình hiện nay

có một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái về chính trị, tư tưởng,

đạo đức, lối sống Việc gắn sinh hoạt chi bộ với “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” có hiệu quả nhất là ở các buổi sinh hoạt chuyên

đề Vì vậy, trong hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung Ương về nội dung sinh hoạt chi bộ đưa ra yêu cầu là chi bộ ít nhất mỗi quý phải sinh hoạt chuyên đề một lần

Như vậy, để sinh hoạt chi bộ nghiêm túc, có kết quả cần đảm bảo ba tính chất nêu trên Ngoài ra, cần chú ý đến tình đồng chí, thương yêu, tôn trọng lẫn nhau, hiểu rõ hoàn cảnh, thông cảm, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi để mỗi đảng viên giai quyết những khó khăn, vươn lên trong công việc và cuộc sống

1.1.2.4 Tính chất của sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ có 3 tính chất, đó là: tính lãnh đạo, tính chiến đấu và tính giáo dục

- Tính lãnh đạo: Tính lãnh đạo thể hiện ở chỗ, trong sinh hoạt chi bộ

đảng viên phải bàn bạc, thảo luận một cách dân chủ những vấn đề cần giải quyết

và ra được nghị quyết về hoạt động của chi bộ thể hiện ở các nội dung sau:

Thứ nhất, định hướng được những hoạt động chủ yếu của địa phương,

đơn vị trên các mặt trận kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, bảo đảm cho đơn vị

phát triển đúng đắn trong một thời gian nhất định, cũng như giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn

Thứ hai, chỉ rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng tổ chức, từng cán bộ,

đảng viên

Để đảm bảo tính lãnh đạo của sinh hoạt chi bộ cần thực hiện nghiêm chỉnh nguyên tắc tập trung dân chủ, mở rộng dân chủ trong sinh hoạt Đảng đi liền với tăng cường sự lãnh đạo tập trung thống nhất

- Tính giáo dục: Tính giáo dục của sinh hoạt chi bộ thể hiện ở chỗ qua

mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ, trình độ mọi mặt của đảng viên được nâng lên, ngày càng nhận thức sâu sắc hơn đường lối, chính sách của Đảng, mỗi đảng viên có thêm những kiến thức mới bổ ích, những kinh nghiệm thiết thực trong hoạt động thực tiễn Qua mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ, đảng viên tự nhận thấy vững vàng hơn trong công tác Đó là điều kiện quan trọng để họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Để đạt điều đó, trong sinh hoạt chi bộ cần chú trọng nghiên cứu, thảo luận nghiêm túc các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, tránh lối sinh hoạt qua loa, đại khái, hoặc chỉ giao nhiệm vụ nhưng không chú ý đến việc cung cấp thông tin, hạn chế việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của đảng viên

Tính giáo dục của sinh hoạt chi bộ còn được thể hiện ở việc: Thông qua sinh hoạt chi bộ để nêu gương điển hình tiên tiến, gương đảng viên tiên phong gương mẫu và phê bình những sai lầm, khuyết điểm của chi bộ, tổ chức đảng

và của đảng viên

- Tính chiến đấu: Tính chiến đấu của sinh hoạt chi bộ thể hiện ở chỗ

sinh hoạt chi bộ phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng ưu điểm thành tựu, phê phán nghiêm khắc những sai lầm, khuyết điểm của chi ủy, chi bộ và

từng cán bộ, đảng viên, từ đó đề ra được biện pháp phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm

Để nâng cao tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ cần phát huy tính dân chủ nội bộ khi bàn bạc và quyết định mọi vấn đề thuộc phạm vị nhiệm vụ của chi bộ, thực hiện nghiêm túc quyền của đảng viên, duy trì thành nền nếp chế

độ tự phê bình và phê bình trên tinh thần thẳng thắn, trung thực, khách quan, công tâm và tình đồng chí, tôn trọng lẫn nhau giữa những người cộng sản

Cần tránh tình trạng né tránh, nể nang, lựa chiều khi phê bình và tinh trạng đoàn kết một chiều Cần xử lý kịp thời và nghiêm minh những người lợi dụng dân chủ tiến hành phê bình để đả kích, gây chia rẽ hoặc lợi dụng phê bình để trả thù cá nhân

Những tính chất trên của sinh hoạt chi bộ có mối quan hệ mật thiết, quan hệ biện chứng với nhau Nó có tác động qua lại với nhau, tạo điều kiện, tạo cơ sở cho nhau hoặc có thể kìm hãm nhau tùy theo cách nhận thức, tổ chức điều hành của chi bộ có đảm bảo thực hiện tốt, đồng bộ các tính chất trên hay không

Dó đó, muốn sinh hoạt chi bộ đạt chất lượng tốt cần đảm bảo ba tính chất nêu trên, ngoài ra cần chú ý đến tình đồng chí, thương yêu, tôn trọng lẫn nhau, hiểu rõ hoàn cảnh, thông cảm, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện để mỗi đảng viên giải quyết những khó khăn, vướng mắc, vươn lên trong công tác, trong cuộc sống

1.1.2.5 Hình thức của sinh hoạt chi bộ

Hình thức là phương thức, cách thức thể hiện và thực hiện nội dung Hình thức sinh hoạt chi bộ rất đa dạng nhưng sinh hoạt chi bộ được thực hiện dưới những hình thức chủ yếu sau:

Sinh hoạt chính trị: Đây là loại hình sinh hoạt để chi bộ thảo luận, đề

ra chủ trương, giải pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ

Sinh hoạt chính trị là hình thức sinh hoạt có thể áp dụng cho cả một buổi sinh hoạt nhưng cũng có thể chỉ áp dụng cho một phần của một buổi sinh hoạt chi

bộ Trong thực tế, đây là hình thức sinh hoạt phổ biến nhất

Sinh hoạt chuyên đề: Đây là hình thức sinh hoạt chỉ đi sâu vào thảo

luận, giải quyết một vấn đề nào đó chi bộ thấy cần thiết tập trung thảo luận, tìm giải quyết, ví dụ: sinh hoạt chuyên đề về công tác phát triển đảng viên, về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh…Cần chú ý xem xét việc chọn đúng vấn đề để đưa ra thảo luận trong sinh hoạt chi bộ và việc chuẩn bị để chi bộ thảo luận về vấn đề đó

Sinh hoạt học tập: Đây là hình thức sinh hoạt chủ yếu để nghiên cứu,

quán triệt nghị quyết, chỉ thị của Đảng, của tổ chức đảng cấp trên, hoặc để thông tin, thông báo tình hình thời sự, chính sách, pháp luật mới, những vấn

đề mới về quan điểm, lý luận và thực tiễn…Đây là hình thức sinh hoạt rất cần thiết để nâng cao nhận thức, năng lực và cập nhật những thông tin, tri thức mới cho đảng viên

1.1.2.6 Nguyên tắc sinh hoạt chi bộ

Trong sinh hoạt chi bộ phải quán triệt và đảm bảo thực hiện đúng các nguyên tắc về tổ chức và sinh hoạt đảng, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu Trên cơ sở những nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đã được Điều

lệ Đảng quy định và căn cứ vào tình hình đặc điểm, vai trò, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị để xây dựng quy chế thực hiện cho đúng đắn, phù hợp

Chất lượng sinh hoạt chi bộ cần được xem xét, đánh giá đúng việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kết thống nhất… Xem việc thực hiện các nguyên tắc đó như thế nào? Qua đó để đánh giá chính xác chất lượng của sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ cần quán triệt và đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc

cơ bản sau:

Một là, nguyên tắc tập trung dân chủ

Đây là nguyên tắc cơ bản của Đảng, “tập trung” và “dân chủ” có mối quan hệ biện chứng với nhau, đó là hai vế của một nguyên tắc Tập trung trên nền tảng dân chủ, dân chủ dưới sự chỉ đạo của tập trung Theo tư tưởng của

Hồ Chí Minh, tập trung là thống nhất về tư tưởng, tổ chức và hành động, do

đó thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phục tùng trung ương, mọi đảng viên phải chấp hành mọi nghị quyết của Đảng Còn dân chủ là nhân dân được bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý Chính vì thế, trong sinh hoạt chi bộ cần quán triệt thực hiện tốt

nguyên tắc tập trung dân chủ

Hai là, nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách tức là mọi vấn đề đều được đưa ra bàn bạc ở chi bộ để cùng nhau thảo luận, quyết định Khi đã bàn bạc đi đến thống nhất, thì giao cho một người phụ trách tránh tình trạng trông chờ, ỷ lại làm cho công việc không trôi chảy Đồng thời tập thể lãnh đạo để tránh tình trạng bao biện, chuyên quyền, độc đoán trong lãnh đạo

Tập thể lãnh đạo để nhằm phát huy trí tuệ của tập thể đảng viên trong chi bộ, kinh nghiệm của nhiều người Nhiều người thì nhiều kinh nghiệm tránh khỏi sai lầm Như vậy, thì công việc mới được giải quyết chu đáo, tránh khỏi những sai lầm, khuyết điểm

Cá nhân phụ trách, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: Việc gì đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ ràng rồi thì cần phải giao cho một người hay một nhóm ít người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành Như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy Nếu không có cá nhân phụ

trách thì sẽ sinh cái tệ người này ủi người kia, người kia ủy cho người nọ, kết quả là không ai thi hành Như thế thì việc gì cũng không xong

Khi thực hiện nguyên tắc này phải chú ý khắc phục tệ độc đoán chuyên quyền, đồng thời phải chống lại cả tình trạng dựa dẫm tập thể, không dám quyết đoán, không dám chịu trách nhiệm

Ba là, nguyên tắc tự phê bình và phê bình

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau cùng tiến bộ Cốt để sửa cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn, cốt đoàn kết thống nhất nội bộ Do đó, sinh hoạt Đảng cần giáo dục, thực hiện tốt việc phê bình và phê bình để nâng cao

Bốn là, nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh và tự giác

Sức mạnh của tổ chức đảng và của mỗi đảng viên bắt nguồn từ ý thức

tổ chức kỷ luật, nghiêm minh, tự giác Tính nghiêm minh của kỷ luật Đảng đòi hỏi tất cả mọi tổ chức đảng, tất cả mọi đảng viên đều phải bình đẳng trước Điều lệ Đảng, trước pháp luật Nhà nước, trước mọi quyết định của Đảng Đồng thời Đảng ta là một tổ chức gồm những người tự nguyện phấn đấu cho

lý tưởng cộng sản chủ nghĩa cho nên tự giác là một yêu cầu bắt buộc đối với mọi tổ chức của Đảng và đảng viên Do đó, thực hiện sinh hoạt chi bộ không thể thiếu tính kỷ luật, nghiêm minh và tự giác

Năm là, nguyên tắc đoàn kết, thống nhất

Sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng phải dựa trên cơ sở lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lê nin; Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, đường lối, quan điểm của Đảng, nghị quyết tổ chức đảng các cấp Đồng thời muốn đoàn kết thống nhất trong Đảng phải thực hành dân chủ rộng rãi ở trong Đảng, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình, tự tu dưỡng đạo đức cách

mạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiện tiêu cực khác, phải “sống với

nhau có tình có nghĩa” Có đoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để

thống nhất ý chí và hành động làm cho tổ chức đảng ngày càng vững mạnh

1.1.2.7 Quy trình tổ chức sinh hoạt chi bộ

Theo Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW, ngày 02/3/2012 hướng dẫn về nội

dung sinh hoạt chi bộ, quy trình tổ chức sinh hoạt chi bộ như sau:

* Phần mở đầu

- Chi bộ thực hiện việc thu nộp đảng phí hàng tháng của đảng viên;

- Đồng chí bí thư chi bộ (hoặc đồng chí chi ủy viên được phân công chủ trì) tiến hành các nội dung sau:

+ Thông báo tình hình đảng viên của chi bộ (chính thức, dự bị); số đảng viên được miễn sinh hoạt, công tác; số đảng viên có mặt dự họp; số đảng viên vắng mặt và lý do vắng;

+ Thông qua chương trình, nội dung sinh hoạt chi bộ và những vấn đề trọng tâm cần tập trung thảo luận;

+ Cử thư ký cuộc họp (chú ý chọn đồng chí có năng lực và kinh nghiệm tổng hợp để ghi chép đầy đủ, trung thực, chính xác ý kiến phát biểu của đảng viên, kết luận của đồng chí chủ trì hoặc nghị quyết của chi bộ)

* Phần nội dung

- Thông tin tình hình thời sự nổi bật trong nước, quốc tế và của địa phương, cơ quan, đơn vị; phổ biến, quán triệt những chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước và sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên (nội dung thông tin cần chọn lọc phù hợp, thiết thực) Nhận xét tình hình tư tưởng của đảng viên, quần chúng thuộc phạm vi lãnh đạo của chi bộ; những vấn đề tư tưởng chi bộ cần quan tâm;

- Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ của chi bộ tháng trước (nêu rõ những việc làm được, chưa làm được, nguyên nhân); tình hình đảng viên thực

hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp ủy cấp trên và nhiệm vụ được chi bộ phân công;

- Đánh giá việc học tập tư tưởng và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của đảng viên, quần chúng thuộc phạm vi lãnh đạo của chi bộ; biểu dương những đảng viên tiền phong gương mẫu, có việc làm cụ thể, thiết thực

về học tập tư tưởng và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; đồng thời, giáo dục, giúp đỡ những đảng viên có sai phạm (nếu có);

- Thông báo ý kiến của đảng viên, quần chúng về sự lãnh đạo của chi

bộ và vai trò tiền phong gương mẫu của đảng viên (nếu có) để chi bộ có biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, kịp thời ngăn chặn, đấu tranh với những biểu hiện quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;

- Đề ra một số nhiệm vụ cụ thể, thiết thực, bức xúc trước mắt để thực hiện trong tháng tới theo chức năng, nhiệm vụ của chi bộ và sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên; đồng thời, phân công nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên thực hiện;

- Chi bộ thảo luận, tham gia đóng góp ý kiến về các nội đung trên Trong quá trình thảo luận, đồng chí chủ trì cần phát huy dân chủ, lắng nghe ý kiến của đảng viên và gợi ý những nội dung quan trọng để đảng viên tham gia thảo luận, thể hiện chính kiến của mình Khi có những vấn đề cần biểu quyết

mà đang có ý kiến khác nhau, chi bộ cần trao đổi kỹ trước khi biểu quyết

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ và tiêu chí đánh giá

1.2.1 Chất lượng sinh hoạt chi bộ

Để đưa ra quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ cần làm rõ khái niệm “chất lượng” Thuật ngữ “chất lượng” đã được sử dụng từ lâu để mô tả các thuộc tính như: tốt, đẹp, đắt và xa xỉ Vì thế, chất lượng dường như là một khái niệm rất đa dạng và được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau

Triết học Mác - Lênin định nghĩa: “Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật và hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính làm cho nó là nó chứ không phải là cái khác” [14, tr.307]

Theo Đại từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng: cái làm nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật…Cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia; phân biệt với số lượng” [17, tr.331]

Từ điển Triết học chỉ rõ: “Chất lượng (chất) là tính quy định bản chất của sự vật, tính quy định những đặc điểm và tính cách vốn có của sự vật; do tính quy định đó, phân biệt sự vật ấy với những sự vật khác; tính quy định đó, phân biệt sự vật ấy với những sự vật khác”[65, tr.150]

Trong lĩnh vực kinh tế, “chất lượng” được quan niệm là tập hợp những tính chất của sản phẩm thể hiện mức độ thỏa mãn những yêu cầu định trước cho nó, trong điều kiện xác định về kỹ thuật, kinh tế, xã hội

Mỗi lĩnh vực khác nhau, có phương pháp khác nhau để đánh giá chất lượng sự vật, sự việc, sản phẩm, song có điểm chung là: chất lượng của đối tượng được đánh giá là tổng hợp các yếu tố tạo nên bản chất của đối tượng, làm nên tác dụng, giá trị tương đối đó Nói đến chất lượng là phải nói tới 2 phương diện: thứ nhất, chất lượng là tổng hợp những phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên giá trị của một con người, một sự vật; thứ hai, những phẩm chất, tính chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt ra Nói đến chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó

Từ sự phân tích trên, có thể quan niệm: chất lượng sinh hoạt chi bộ là tổng hợp kết quả các mặt hoạt động sinh hoạt chi bộ nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao, thể hiện năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng Chất lượng sinh hoạt chi bộ có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các quyết định chính trị của các tổ chức đảng, đến chương trình hành động của đảng viên, đến việc tổ chức thực hiện có hiệu quả các nghị quyết của chi bộ Sinh hoạt chi bộ có chất lượng sẽ làm đường lối, chính sách của Đảng được quán triệt, nhiệm vụ của chi bộ được triển khai, trí tuệ và trách nhiệm của đảng viên được nâng cao, kỷ luật của Đảng được tăng cường, quan hệ giữa Đảng với quần chúng được củng cố và phát triển

Chất lượng sinh hoạt chi bộ là một trong những yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của chi bộ Sinh hoạt chi bộ có chất lượng mới đảm bảo được vai trò lãnh đạo chính trị của chi bộ đối với việc tổ chức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng tham gia vào quá trình xây dựng và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của đơn vị

Hoạt động của chi bộ gồm: Hoạt động xây dựng chi bộ về chính trị, tư tưởng và tổ chức; hoạt động lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị, lãnh đạo chính quyền, ban công tác Mặt trận tổ quốc, các chi hội đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn; hoạt động lãnh đạo các lĩnh vực đời sống của xã hội

Hoạt động lãnh đạo của chi bộ gồm: Xác định đúng đắn nhiệm vụ chính trị của mình cùng các giải pháp thực hiện và lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị đó; xác định đúng đắn các chủ trương, giải pháp và lãnh đạo thực hiện thắng lợi chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Chất lượng sinh hoạt chi bộ góp phần rất quan trọng để chi bộ thực hiện có kết quả những công việc này

Chất lượng sinh hoạt chi bộ được tạo nên bởi các nhân tố chủ yếu như: Nền nếp sinh hoạt chi bộ; nội dung sinh hoạt chi bộ; hình thức sinh hoạt chi bộ; công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ; số lượng, chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ; năng lực điều hành chủ trì sinh hoạt chi bộ của bí thư hoặc phó bí thư chi bộ; việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng; điều kiện, cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt chi bộ; sự chỉ đạo, hỗ trợ, kiểm tra của cấp ủy cấp trên

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ

“Tiêu chí là tính chất, dấu hiệu làm căn cứ để nhận biết, xếp loại một sự vật” Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ là dấu hiệu, tính chất mà dựa vào đó có thể nhận biết, đánh giá được chất lượng sinh hoạt chi bộ là tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạt mục tiêu, yêu cầu

Có thể hiểu: Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ là đặc trưng, dấu hiệu làm cơ sở để nhận biết, đánh giá được chất lượng sinh hoạt chi bộ cao hay thấp, tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra

Các tiêu chí chủ yếu để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ gồm:

1.2.2.1 Nền nếp sinh hoạt, ý thức tổ chức kỷ luật của đảng viên trong sinh hoạt chi bộ

* Nền nếp sinh hoạt

Nền nếp sinh hoạt là một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Yếu tố này tác động tạo nên ý thức, nền nếp của mỗi đảng viên trong tham gia sinh hoạt chi bộ, tác động không nhỏ đến chất lượng sinh hoạt chi bộ

Việc duy trì tốt nền nếp sinh hoạt chi bộ góp phần đề cao trách nhiệm của chi ủy, các đảng viên trong chi bộ đối với sinh hoạt chi bộ Để làm được điều này, các chi bộ cần xây dựng quy chế sinh hoạt và hoạt động của mình trong đó có điều khoản quy định chế độ sinh hoạt chi bộ rõ ràng, như thống

nhất ngày sinh hoạt chi bộ vào một ngày cụ thể trong tháng, nếu ngày đó trùng vào ngày nghỉ thì chi ủy, đứng đầu là bí thư chi bộ quyết định lùi hoặc sinh hoạt sớm hơn và thông báo trước ít nhất một ngày cho đảng viên biết, từ

đó các đảng viên sẽ chủ động sắp xếp lịch họp chi bộ, không bị động Thực

chất việc quy định điều này cũng chính là cụ thể hóa Điều lệ Đảng: “Chi bộ họp thường lệ mỗi tháng một lần, họp bất thường khi cần”

* Số lượng đảng viên tham gia

Tham gia sinh hoạt chi bộ vừa là quyền, vừa là trách nhiệm có tính chất bắt buộc đối với mỗi đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Vì vậy, các văn bản của Đảng đều khẳng định: Đảng viên phải sinh hoạt và đóng đảng phí đầy

đủ Trường hợp đảng viên 3 tháng không tham gia sinh hoạt hoặc không đóng đảng phí liên tục mà không có lý do chính đáng thì chi bộ, tổ chức đảng có thẩm quyền xóa tên khỏi danh sách đảng viên

Tham gia sinh hoạt chi bộ phải trở thành ý thức tự giác của mỗi đảng viên Trong chi bộ, mỗi cuộc họp chi bộ có số đảng viên tham gia đông đủ phản ánh rõ ý thức kỷ luật của chi bộ, thái độ, trách nhiệm tự giác của đảng viên và đặc biệt là nói lên chất lượng sinh hoạt của chi bộ Do đó, trong các cuộc họp, chi ủy, đứng đầu là bí thư chi bộ phải quán triệt đến đảng viên việc cần thiết phải sinh hoạt chi bộ đầy đủ, không viện lý do đề nghỉ sinh hoạt

Đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ đầy đủ, tích cực phát biểu ý kiến

và các ý kiến phát biểu có chất lượng là một trong những nhân tố đặc biệt quan trọng để sinh hoạt chi bộ có chất lượng tốt, được thể hiện chủ yếu ở các nghị quyết, quyết định của cuộc sinh hoạt chi bộ có chất lượng Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của các cuộc sinh hoạt chi bộ

* Ý thức, trách nhiệm sinh hoạt chi bộ của đảng viên

Ý thức, trách nhiệm đối với sinh hoạt chi bộ của đảng viên trong mỗi chi bộ chính là nhân tố đặc biệt quan trọng tạo nên chất lượng sinh hoạt chi

bộ Bởi vì, đảng viên có ý thức tự giác, có tinh thần trách nhiệm thì sẽ tham gia sinh hoạt chi bộ đầy đủ đúng giờ, không bao giờ việc lý do để xin nghỉ, hay bao biện cho việc đi họp muộn Ngay cả thái độ tinh thần của đảng viên trong cuộc họp cũng rất sôi nổi, phát biểu đóng góp mang tính xây dựng cho đồng chí mình, cho nghị quyết của chi bộ Ý thức đó cũng có thể nói là đã thể hiện tính chiến đấu của người đảng viên Đảng viên có trách nhiệm với chi bộ không vì lợi ích của bản thân mà thui chột ý chí đấu tranh, phê bình đồng chí mình, cấp trên của mình thẳng thắn vì sợ trù dập hay do nể nang, né tránh Sử dụng tiêu chí này, cần xem xét ở các phương diện như: Việc sắp xếp công việc của các đảng viên để tham gia sinh hoạt chi bộ, thể hiện ở số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ; việc chuẩn bị ý kiến phát biểu trong sinh hoạt chi bộ và chất lượng các ý kiến phát biểu trong sinh hoạt chi bộ Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của các cuộc sinh hoạt chi bộ

1.1.2.2 Nội dung sinh hoạt chi bộ

Nội dung sinh hoạt chi bộ là yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng sinh hoạt chi bộ Tuy nhiên, nội dung sinh hoạt chi bộ phải phù hợp và thiết thực mới tạo nên chất lượng sinh hoạt chi bộ Nội dung đó bao gồm:

Thứ nhất, xem xét những thông báo về những vấn đề cần thiết cho đảng

viên, không thảo luận, như: Thông báo tình hình hoạt động của chi bộ, đảng bộ; tình hình nổi bật của cơ quan, đơn vị, của thành phố; tình hình thời sự trong nước, thế giới; phổ biến, quán triệt những chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước và sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên ( nội dung thông tin cần chọn lọc phù hợp, thiết thực) Nhận xét tình hình tư tưởng của đảng viên,