Chất lượng đội ngũ giảng viên của các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh ở thành phố hà nội hiện nay

Đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc các trường đại học trên địa bàn Hà Nội là một bộ phận trong đội ngũ giảng viên của các trường đại học, có nhiệm vụ giảng dạy và bồ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HÀ NỘI – 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍ NH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍ NH TRỊ QUỐC GIA

AN NINH Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

Ngà nh: Xây dựng Đả ng và Chính quyề n Nhà nước

Mã số : 60 31 02 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍ NH QUYỀN NHÀ NƯỚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS PHAN SỸ THANH

HÀ NỘI - 2017

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN CỦA CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC

1.1 Quan niệm và những tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng

viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh 10 1.2 Những vấn đề cơ bản về nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của

các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh 18

Chương 2 THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở THÀNH

2.1 Những yếu tố tác động đến nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên

giáo dục quốc phòng, an ninh của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng

2.2 Thực trạng, nguyên nhân chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục

quốc phòng, an ninh của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An

2.3 Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục

quốc phòng, an ninh của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An

Chương 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI

NGŨ GIẢNG VIÊN GIÁO DỤC QUỐC PHÕNG, AN NINH CỦA CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÕNG VÀ AN

3.1 Yêu cầu về nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung

tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội hiện nay 54 3.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo

dục quốc phòng và an ninh của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay 57

BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt

Giáo dục và đào tạo GD&ĐT Nghiên cứu khoa học

Nhà xuất bản

NCKH Nxb Quân đội nhân dân Việt Nam

Quốc phòng và An ninh

QĐNDVN QP&AN

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo của đất nước, đội ngũ giảng viên ở các trường đại học có vị trí đặc biệt quan trọng, giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Chất lượng đội ngũ giảng viên là yếu tố trực tiếp góp phần tạo nên chất lượng giáo dục và đào tạo Văn kiện Đại hội XII của Đảng xác định: “ phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo” [35, 117] Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở các trường đại học hiện nay là yêu cầu cơ bản, mang ý nghĩa chiến lược trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục và đào tạo ở nước ta trong thời kỳ mới

Đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc các trường đại học trên địa bàn Hà Nội là một bộ phận trong đội ngũ giảng viên của các trường đại học, có nhiệm vụ giảng dạy và bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho sinh viên các trường đại học và cao đẳng, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, hoàn thiện nhân cách của sinh viên - thế hệ trẻ tương lai của đất nước trong thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc XHCN Chất lượng giảng dạy Bộ môn giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN tại các cơ sở giáo dục đại học phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của ĐNGV giáo dục QP&AN

Nhận thức rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN; những năm vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với Bộ Quốc phòng, trực tiếp là các quân chủng, binh chủng, nhà trường trong Quân đội, Bộ Tư lệnh Thành phố Hà Nội đã kết hợp chặt chẽ với Đảng

ủy, Ban Giám hiệu các trường đại học có Trung tâm Giáo dục QP&AN, đầu

tư xây dựng ĐNGV giáo dục QP&AN có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng QP&AN giáo dục QP&AN từng bước được nâng lên, đáp ứng ngày càng tốt hơn mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho sinh viên các trường cao đẳng và đại học trên địa bàn Thành phố

Hà Nội Tuy nhiên, trước những yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ giáo

dục quốc phòng và an ninh, chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội hiện nay vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập Công tác lãnh đạo, chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN có mặt còn hạn chế; sự quan tâm đầu tư cả về thời gian, nội dung, phương pháp bồi dưỡng, cơ sở vật chất…, cho việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng cho giảng viên có mặt chưa theo kịp sự đòi hỏi của yêu cầu giảng dạy ở các Trung tâm hiện nay; một bộ phận giảng viên năng lực sư phạm còn có những hạn chế nhất định, trong quá trình thực hiện chức trách nhiệm vụ còn lúng túng, thiếu sáng tạo trong giải quyết các tình huống sư phạm gặp phải

Trong thời kỳ mới, để thực hiện thắng lợi mục tiêu bảo vệ Tổ quốc XHCN đòi hỏi ý thức, trách nhiệm của công dân nói chung, sinh viên nói riêng đối với nhiệm vụ QP&AN rất cao Thực tiễn nhiệm vụ giáo dục QP&AN cho sinh viên của các trường đại học của các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc trường đại học trên địa bàn Thành phố Hà Nội đặt ra yêu cầu phải thực hiện chuẩn hóa ĐNGV theo Luật Giáo dục đại học, nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ngang tầm nhiệm vụ Vì vậy, tác giả chọn

vấn đề “Chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc

phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ

chuyên ngành xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Giáo dục QP&AN là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN, được pháp luật Nhà nước quy định Những năm vừa qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết của cán bộ lãnh đạo, các nhà khoa học tiếp cận từ những góc độ, cấp độ khác nhau bàn về giáo dục QP&AN, xây dựng đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN mà luận văn có thể tham khảo, kế thừa, tiêu biểu là:

* Các đề tài khoa học

Đề tài khoa học cấp Nhà nước (2006), Đổi mới giáo dục quốc phòng và

an ninh trong hệ thống giáo dục quốc gia, do Trung tướng, PGS, TS Lê Minh

Vụ làm chủ nhiệm Đề tài đã phân tích luận giải, làm rõ về vị trí, vai trò giáo

dục QP&AN trong hệ thống giáo dục quốc gia; xây dựng khái niệm, phân tích làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục QP&AN, đổi mới giáo dục QP&AN trong hệ thống giáo dục quốc gia Nghiên cứu, khảo sát đánh giá thực trạng công tác giáo dục QP&AN ở các nhà trường, tìm ra nguyên nhân của những thành tựu đạt được và những hạn chế bất cập, chỉ rõ những vấn đề đặt ra đối với đổi mới giáo dục QP&AN trong hệ thống giáo dục quốc gia Trên cơ sở đó, xác định phương hướng, yêu cầu, xây dựng hệ thống các nhóm giải pháp đồng bộ, toàn diện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho học sinh, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc gia Kiến nghị với Đảng, Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành về những vấn đề liên quan đến đổi mới giáo dục QP&AN trong

hệ thống giáo dục quốc gia ở nước ta hiện nay

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 (2010), “Những giải pháp nâng

cao chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh trong giai đoạn hiện nay”, do Phan Xuân Dũng - Chủ nhiệm đề tài Đề tài đã đi sâu luận

giải rõ chất lượng đào tạo giáo viên GDQP-AN; đánh giá thực trạng ưu điểm, hạn chế chất lượng đào tạo giáo viên GDQP-AN, chỉ ra nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm bước đầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên GDQP-AN; trên

cơ sở đó xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên GDQP-AN trong giai đoạn hiện nay

Đề tài khoa học cấp Học viện Chính trị (2010), Nâng cao chất lượng giáo

dục quốc phòng cho sinh viên trên địa bàn Hà Nội giai đoạn hiện nay, do Đại tá,

Tiến sĩ Phạm Gia Cư làm chủ nhiệm Đề tài đã phân tích làm rõ vị trí vai trò của công tác giáo dục QP&AN hiện nay cũng như thực trạng giáo dục QP&AN cho sinh viên, trên cơ sở đó kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên trên địa bàn Hà Nội giai đoạn hiện nay

Phan Xuân Dũng (2010), Chủ nhiệm đề tài “Những giải pháp nâng cao

chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh trong giai đoạn hiện nay”, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Đề tài đã đi sâu luận giải rõ

chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh; đánh giá thực

trạng ưu điểm, hạn chế chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh, chỉ ra nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm bước đầu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh; trên cơ sở đó xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh trong giai đoạn hiện nay

Đề tài khoa học cấp ngành Tổng cục Chính trị (2013), Nghiên cứu giải

pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho đối tượng 2 tại Học viện Chính trị hiện nay, do Đại tá, tiến sĩ Nguyễn Văn Bạo

làm chủ nhiệm Tác giả đã phân tích làm rõ vị trí vai trò của công tác giáo

dục, bồi dưỡng kiến thức QP&AN hiện nay và những vấn đề cơ bản về lý luận nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho đối tượng 2

ở Học viện Chính trị; đánh giá thực trạng bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho đối tượng 2 tại Học viện Chính trị; trên cơ sở đó đưa ra các nhóm giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho đối tượng 2 tại Học viện Chính trị hiện nay

* Luận án, luận văn

Trịnh Xuân Ngọc (2012), “Phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng - an ninh thuộc cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay”, Luận văn cao học, Học viện Quản lý giáo dục, Hà Nội 2012 Trong đề tài luận văn, tác giả đã luận giải làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về đội ngũ giảng viên GDQP-AN và phát triển đội ngũ giảng viên GDQP-AN ở các

cơ sở giáo dục quốc phòng thuộc địa bàn thành phố Hà Nội; đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên GDQP-AN ở các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội; đề xuất phương hướng, yêu cầu và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên GDQP-AN ở các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay

* Các bài báo khoa học

Nguyễn Mạnh Dũng (2006), Một số giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục QP&AN trong các bộ, ban, ngành hiện nay, Tạp chí quốc phòng toàn dân, tháng 9/2006; Đại tá Trần Đình Đích (2006), Một số vấn đề

về đổi mới chương trình, nội dung giáo dục QP&AN hiện nay, Tạp chí quốc phòng toàn dân, tháng 10/2006 Nguyễn Thiện Minh (2014), Đẩy mạnh công tác giáo dục quốc phòng - an ninh cho học sinh, sinh viên trong tình hình mới, Tạp chí Giáo dục, tháng 5/2014

* Tài liệu tham khảo

Tài liệu tập huấn giảng viên giáo dục QP&AN của Bộ Giáo dục và Đào tạo tháng 7/2014; Giáo trình Giáo dục quốc phòng - an ninh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, năm 2014; Luật Giáo dục Quốc phòng và An ninh, năm 2013 Đây là những tài liệu tham khảo có giá trị, đề tài luận văn có thể kế thừa và phát triển Ngoài những nội dung trang bị kiến thức về chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, giảng viên giáo dục QP&AN, tài liệu đề cập những vấn đề cơ bản yêu cầu rèn luyện về phẩm chất, năng lực theo tiêu chuẩn đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN trong giai đoạn hiện nay

Các công trình khoa học đã công bố được tiếp cận dưới nhiều cấp độ, góc độ khác nhau, song đều hướng vào làm rõ những vấn đề cơ bản về giáo dục QP&AN trong hệ thống giáo dục quốc gia, các trường phổ thông, trường đại học trên địa bàn Hà Nội, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh cho đối tượng 2 ở các học viện, nhà trường quân đội Đặc biệt là một số công trình gần đây đã đi sâu nghiên cứu về nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội Các công trình đã có những đóng góp nhất định về lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng giáo dục QP&AN, đào tạo và xây dựng đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN Đây là nguồn tư liệu để tác giả tham khảo, nghiên cứu, kế thừa, vận dụng trong quá trình thực hiện đề tài Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình độc lập nào đi sâu nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống, chuyên sâu

về nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở thành phố Hà Nội dưới góc tiếp cận của chuyên ngành khoa học Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước Do vậy, đề tài luận văn là vấn đề nghiên cứu có tính cấp thiết về lý luận và thực tiễn, không trùng lặp với các công trình khoa học đã được nghiệm thu, công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN, đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng ĐNGV của các trung tâm giáo dục QP&AN

ở Thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay

3.2.3 Xác định phương hướng, yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố

Hà Nội hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ bản về chất lượng và nâng cao chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Tiến hành nghiên cứu, khảo sát thực tế, thu thập thông tin, điều tra xã hội học tại các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội Các số liệu,

tư liệu, điều tra khảo sát tính từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Là hệ thống những quan điểm, nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, pháp luật của

Nhà nước về giáo dục và đào tạo, giáo dục QP&AN; về cán bộ và công tác cán bộ; về xây dựng ĐNGV ở các trường đại học

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; sử dụng tổng hợp các phương pháp chuyên ngành và liên ngành, trong đó tập trung vào các phương pháp như phân tích, tổng hợp, hệ thống cấu trúc, lịch sử - lôgíc, so sánh, thống kê, điều tra xã hội học, phỏng vấn, quan sát và chuyên gia,… để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu

6 Những đóng góp về mặt khoa học và phương pháp nghiên cứu thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp thêm những luận

cứ khoa học cho cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp và các cơ quan chức năng thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Đảng ủy, Ban Giám hiệu trường đại học, cấp ủy, cán bộ chủ trì các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội lãnh đạo, chỉ đạo về chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay

Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy

bộ môn giáo dục QP&AN ở các nhà trường, các Trung tâm Giáo dục QP&AN được giao nhiệm vụ đào tạo giảng viên, giảng viên giáo dục QP&AN

7 Kết cấu của đề tài

Kết cấu của đề tài gồm: Mở đầu, 3 chương (7 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC

QUỐC PHÕNG VÀ AN NINH 1.1 Quan niệm và những tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

1.1.1 Các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Các Trung tâm Giáo dục QP&AN trực thuộc trường đại học nằm trong

hệ thống các nhà trường đại học thuộc Bộ GD&ĐT quản lý Đây là cơ sở giáo dục QP&AN cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng theo phân luồng và đào tạo giảng viên giáo dục QP&AN Trung tâm Giáo dục QP&AN có nhiệm

vụ giảng dạy môn học giáo dục QP&AN cho sinh viên theo phân luồng của

Bộ GD&ĐT và theo các chương trình đào tạo quy định, nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về QP&AN như: xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; nghệ thuật quân sự; kỹ thuật và chiến thuật quân sự; phòng chống “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ; bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia; phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội; xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ

an ninh Tổ quốc; rèn luyện, bồi dưỡng các phẩm chất đạo đức cách mạng, góp phần hoàn thiện nhân cách, nếp sống tập thể và tác phong công tác của sinh viên Ngoài ra, Trung tâm Giáo dục QP&AN còn có nhiệm vụ phối hợp với các đơn vị chức năng bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho cán bộ, giảng viên của nhà trường thuộc các đối tượng 3, 4 và tương đương; thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trên lĩnh vực quốc phòng và an ninh

Hiện tại, trên địa bàn Hà Nội gồm có Trung tâm Giáo dục QP&AN Hà Nội 1 (thuộc Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội), Trung tâm Giáo dục QP&AN Hà Nội 2 (thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2) và Trung tâm Giáo dục QP&AN (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội)

Các Khoa Giáo dục Quốc phòng thuộc các trường đại học được thành lập theo quyết định số 1365/QĐ-CB của Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (nay là Bộ GD&ĐT) Kế thừa và phát huy những kết quả thực hiện Chương trình huấn luyện quân sự phổ thông năm (1961), Chương trình giáo dục quốc phòng (1991), trong những năm qua, để đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới và phù hợp với quy chế GD&ĐT trình độ đại học, chương trình giáo dục quốc phòng tiếp tục được sửa đổi, bổ sung năm

2000 Từ năm 2007, triển khai thực hiện Nghị định của Chính phủ về giáo dục QP-AN, môn học giáo dục quốc phòng được lồng ghép nội dung an ninh thành môn học giáo dục QP&AN

Theo quyết định số 412/QĐ-TTg, ngày 10 tháng 4 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch hệ thống Trung tâm Giáo dục QP&AN giai đoạn 2011 đến 2015, các trung tâm tiếp tục mở rộng quy mô, bảo đảm kiên cố hệ thống giảng đường, phòng học chuyên dùng, thao trường, bãi tập,

ký túc xá, nhà ăn… đáp ứng yêu cầu học tập và rèn luyện của sinh viên tại các trung tâm Hằng năm, mỗi trung tâm phải bảo đảm giáo dục QP&AN cho khoảng 15.000 sinh viên các trường đại học và cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội thuộc các trường đại học chưa có khoa giáo dục quốc phòng và an ninh Song, thực tế hiện nay, do lưu lượng sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội quá lớn nên các trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội đã vượt trên 20.000 sinh viên/năm

1.1.2 Quan niệm, vai trò chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

vụ giáo dục QP&AN của trung tâm

Theo Đại từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng:1 Cái làm nên phẩm chất giá trị của con người, sự vật; 2.Cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia”[60, tr 331] Như vậy, bất cứ sự vật, hiện tượng nào trong

tự nhiên, xã hội đều có chất của nó Chất của sự vật là tổng hợp những tính quy định, những thuộc tính, những đặc điểm cấu trúc khách quan vốn có của

sự vật, hiện tượng, chỉ rõ nó là cái gì và làm cho nó khác với cái khác

Chất lượng của sự vật, hiện tượng được biểu hiện thông qua các thuộc tính của nó Mỗi thuộc tính tham gia vào việc quy định chất lượng của sự vật, hiện tượng lại không giống nhau Có thuộc tính bản chất, có thuộc tính không bản chất Các thuộc tính bản chất tồn tại trong suốt quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng và làm cho nó khác với sự vật, hiện tượng khác Nếu thuộc tính cơ bản mất đi thì sự vật, hiện tượng không còn

Chất của sự vật còn quy định bởi đặc điểm cấu trúc của sự vật, đó là các yếu tố, các bộ phận cấu thành một hệ thống của sự vật, tức là cấu trúc bên trong Cấu trúc bên trong nếu sắp xếp theo những cách thức khác nhau cũng sẽ tạo thành những mặt, những thuộc tính khác nhau của sự vật, hiện tượng Vì vậy, khi xác định chất của sự vật, hiện tượng cần phải tính đến đặc điểm cấu trúc của sự vật, hiện tượng

Đội ngũ nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Tuy nhiên vai trò đó chỉ có thể thực hiện đầy đủ khi đội ngũ này thực sự có chất lượng Điều đó đòi hỏi phải đi sâu nghiên cứu về chất lượng ĐNGV Một ĐNGV có chất lượng phải bao hàm các thành viên có đủ phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác tốt Tuy nhiên, chất lượng ĐNGV không phải là cộng lại đơn thuần chất lượng của mỗi con người

Đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ cán bộ của Đảng và Nhà nước hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, là lực lượng nòng cốt của ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN; chất lượng ĐNGV của Trung tâm Giáo dục QP&AN vừa

có những đặc điểm chung vừa có những đặc thù riêng

Theo đó, có thể quan niệm Chất lượng đội ngũ giảng viên ở các Trung

tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh là tổng hòa những giá trị được tạo ra

từ số lượng, cơ cấu tổ chức đội ngũ, phẩm chất chính trị, đạo đức, tinh thần trách nhiệm và trình độ năng lực của đội ngũ giảng viên; bảo đảm cho đội ngũ giảng viên thực hiện chức trách nhiệm vụ, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh của Trung tâm

1.1.3 Đội ngũ giảng viên của Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và

An ninh

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, "Giảng viên: 1 Người giảng dạy tại trường đại học hay lớp huấn luyện cán bộ; 2 Chức danh công chức giảng dạy thấp nhất trong đại học” [59, tr.731] Như vậy, hiểu chung nhất, giảng viên là người giảng dạy trong các trường đại học, là chức danh thấp nhất của đội ngũ giảng viên trong trường đại học Chỉ có những người giảng dạy trong trường đại học mới được gọi theo chức danh là giảng viên, những người giảng dạy ở bậc học thấp hơn như: trường trung cấp, trường kỹ thuật, trường dạy nghề, các trường từ mẫu giáo, tiểu học đến trung học phổ thông… đều không được gọi

là giảng viên

Theo Nghị định số 165/2003/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2003 của Chính phủ về biệt phái SQQĐ nhân dân Việt Nam, thì những người làm công tác giáo dục QP&AN tại các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc trường đại học quản lý là những SQQĐ biệt phái, được cử đến từ các đơn vị, nhà trường trong Quân đội

Căn cứ vào quyết định số 01/QĐ-QP ngày 03/1/1997 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về ban hành tiêu chuẩn và quy chế xét công nhận chức danh của ngành chuyên môn kĩ thuật, nghiệp vụ trong quân đội, thì người làm công tác giảng dạy ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc các trường đại học quản

lý có chức danh là giảng viên

Theo phân định của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, thì sĩ quan quân đội phân thành 5 nhóm ngành chính: “1 Sĩ quan chỉ huy, tham mưu:

2 Sĩ quan chính trị; 3 Sĩ quan hậu cần; 4 Sĩ quan kĩ thuật; 5 Sĩ quan chuyên

môn khác” Căn cứ vào kết cấu chương trình đào tạo của bộ môn giáo dục QP&AN, đội ngũ giảng viên ở các trung tâm là sĩ quan đủ 5 nhóm trên

Thực tế hiện nay, ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội, ĐNGV giáo dục QP&AN chủ yếu thuộc 2 nhóm chính, đó là sĩ quan chính trị và sĩ quan chỉ huy, tham mưu Vì vậy, ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN việc phân định sĩ quan theo nhóm ngành chỉ mang tính tương đối

Từ cách tiếp cận luận giải trên, có thể quan niệm: ĐNGV ở các trung

tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội là những sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam được biệt phái đến từ các đơn vị, nhà trường trong quân đội, là lực lượng nòng cốt trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, NCKH về lĩnh vực QP&AN, quyết định chất lượng giáo dục đào tạo, NCKH về QP&AN và xây dựng các trung tâm giáo dục QP&AN vững mạnh toàn diện

Những yếu tố cấu thành chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Thứ nhất, số lượng và cơ cấu tổ chức đội ngũ giảng viên

Số lượng của ĐNGV là biểu thị về mặt định lượng của đội ngũ, phản ánh quy mô nhiều, ít của đội ngũ Tùy theo yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục QP&AN của Trung tâm mà ĐNGV cần có số lượng và cơ cấu hợp lý, ngang tầm với đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ ĐNGV giáo dục QP&AN mạnh, nhất thiết phải được biên chế, kiện toàn thường xuyên, đảm bảo có số lượng hợp

lý Không có số lượng hợp lý không thể có cơ sở để xây dựng được ĐNGV có chất lượng Bởi lẽ, sự thiếu hụt về số lượng gây ra sự quá tải trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đồng thời làm cho mỗi giảng viên không có điều kiện để học tập, tích lũy kiến thức nâng cao trình độ thì chất lượng không thể nâng lên Khi có số lượng giảng viên thích hợp sẽ tạo nên tính đồng bộ và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của cả đội ngũ Yêu cầu nhiệm vụ của Trung tâm Giáo dục QP&AN càng mở rộng, càng cần phải tăng số lượng giảng viên Tuy nhiên, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ còn phụ thuộc vào cách sắp xếp, sử dụng sao cho phát huy hết khả năng của từng người và cả đội ngũ, tức là phải có

một cơ cấu cân đối, hợp lý về chuyên môn, nghiệp vụ, độ tuổi Cơ cấu giảng viên hợp lý trong mỗi tổ bộ môn, mỗi khoa giáo dục QP&AN sẽ tạo điều kiện

để các thành viên bổ sung cho nhau những điểm mạnh, hạn chế những điểm yếu của mỗi người, tạo thành một sức mạnh tổng hợp hài hòa, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của trung tâm, đồng thời hạn chế những thiếu sót trong quản lý, sử dụng ĐNGV

Thứ hai, phẩm chất và trách nhiệm đội ngũ giảng viên

Chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó phẩm chất và trách nhiệm đội ngũ giữ vai trò cực kỳ quan trọng Phẩm chất và trách nhiệm đội ngũ của mỗi giảng viên là tổng hợp của nhiều yếu tố như: phẩm chất chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp, trách nhiệm chính trị của người cán bộ, giảng viên với sự nghiệp giáo dục - đào tạo của đất nước Phẩm chất và trách nhiệm của người giảng viên giáo dục QP&AN được biểu hiện ở lòng say mê với sự nghiệp GD&ĐT, sự nghiệp QP&AN bảo vệ Tổ quốc XHCN… Sự nghiệp cách mạng càng phát triển, càng đòi hỏi người giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN nói riêng phải không ngừng tu dưỡng rèn luyện đủ đức, đủ tài, đủ khả năng hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao

Thứ ba, trình độ và năng lực của đội ngũ giảng viên

Môn học giáo dục QP&AN là môn học có tính tổng hợp về quân sự, QP&AN do vậy trình độ và năng lực là tiêu chuẩn cơ bản để tạo nên chất lượng giảng viên và ĐNGV Trình độ và năng lực của ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm GDQP mang tính toàn diện, trong đó thể hiện ở trình độ lý luận chính trị, quân sự, QP &AN, trình độ nghiệp vụ chuyên ngành; trình độ nghiệp vụ sư phạm… và phải có khả năng truyền thụ kiến thức, cảm hóa, giáo dục đạo đức cách mạng, giáo dục nhân cách cho sinh viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục của Trung tâm, của sự nghiệp GD&ĐT và

sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước trong thời kỳ mới Trình độ và năng lực ĐNGV ở các Trung tâm GDQP&AN không chỉ là những tri thức về quân

sự, QP&AN, mẫu mực, tài năng sư phạm trước sinh viên, học viên, mà còn phải là những người tinh tế, nhanh nhạy, chủ động sáng tạo trong giải quyết các mối quan hệ nhất là với đồng nghiệp, với sinh viên nhằm tạo nên sự đồng thuận nhằm phát huy tính tích cực của người học, góp phần vào quá trình đổi mới giáo dục - đào tạo ở các nhà trường

1.1.4 Chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Một là, nhận thức, trách nhiệm và năng lực của chủ thể và lực lượng tham gia quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm

Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Đánh giá nhận thức của Đảng uỷ, Ban Giám hiệu trường đại học, các cơ quan chức năng của trường đại học; cấp ủy, chỉ huy đơn vị cử cán bộ biệt phái; chi uỷ, chi bộ và cán bộ, đảng viên của trung tâm về vị trí vai trò của ĐNGV và chất lượng của ĐNGV, sự cần thiết phải nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN

Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, Ban Giám hiệu trường đại học, các cơ quan chức năng của nhà trường; cấp ủy, chỉ huy cử cán bộ biệt phái; chi ủy, chi bộ Trung tâm Giáo dục QP&AN, đội ngũ đảng viên trong quán triệt các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của cấp trên, lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai, tổ chức thực hiện nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN

Đánh giá sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, cán bộ chủ trì của Trung tâm trong việc quán triệt nghị quyết, chỉ thị của trên, hướng dẫn của cơ quan chức năng về nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN Nghị quyết lãnh đạo, chương trình, kế hoạch của cấp uỷ, chỉ huy trung tâm trong lãnh đạo triển khai tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục QP&AN, nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ở trung tâm Đánh giá ý thức, trách nhiệm hướng dẫn của các cơ quan chức năng, của tổ chức quần chúng có liên quan đến nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm

Giáo dục QP&AN Chỉ rõ mức độ chuyến biến nhận thức đúng và chưa đúng, trách nhiệm cao hay thấp của chủ thể, các lực lượng tham gia nâng cao chất lượng ĐNGV

Hai là, nội dung, hình thức, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh

Đánh giá mức độ chính xác, khoa học, hợp lý của việc xác định các nhiệm vụ trọng tâm, nội dung chủ yếu, chỉ tiêu phấn đấu của từng cán bộ, giảng viên trong từng thời gian, nhiệm vụ cụ thể (năm, quý, tháng, nhiệm vụ trung tâm, thường xuyên, đột xuất)

Xem xét, đánh giá mức độ quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của trên, đánh giá chính xác tình hình, đặc điểm của ĐNGV giáo dục QP&AN ở trung tâm để đề ra các mục tiêu, nhiệm vụ lãnh đạo cụ thể, thiết thực Cần đi sâu đánh giá các chủ trương, biện pháp mà chi bộ đề ra để thực hiện mục tiêu, nội dung, biện pháp nâng cao trong từng thời gian, điều kiện cụ thể, khắc phục khâu yếu mặt yếu, xác định các khâu đột phá

Xem xét các nội dung, hình thức, biện pháp nâng cao còn phải xem xét các nội dung, biện pháp tự học tập, tự rèn luyện nâng cao của từng giảng viên

và cả ĐNGV Đồng thời, xem xét ý chí quyết tâm của ĐNGV trong xây dựng

và tổ chức thực hiện kế hoạch tự rèn luyện tu dưỡng; tính khả thi của các nội dung, biện pháp, cách thức tiến hành của từng giảng viên

Ba là, sự chuyển biến tiến bộ về chất lượng đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Đánh giá năng lực quán triệt, cụ thể hoá, vận dụng nghị quyết, chỉ thị của cấp uỷ, tổ chức đảng cấp trên, đề ra chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo Đánh giá năng lực triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết, năng lực kiểm tra giám sát; sơ tổng kết rút kinh nghiệm của chi uỷ, chi bộ lãnh đạo nâng cao chất lượng ĐNGV

Xem xét trách nhiệm của từng giảng viên tự rèn luyện, tu dưỡng, nói đi đôi với làm trong giảng dạy, NCKH và quản lý sinh viên Xem xét kết quả

lãnh đạo thực hiện nâng cao chất lượng ĐNGV của chi bộ, kết quả học tập, rèn luyện và sự chuyển biến về chất lượng của ĐNGV, đi sâu đánh giá kết quả nâng cao ở chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên và chất lượng NCKH của trung tâm

1.2 Những vấn đề cơ bản về nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

1.2.1 Quan niệm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Nâng cao là đưa lên cao hoặc lên mức cao hơn”[61, 851] Theo đó, có thể hiểu nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN là việc vận dụng các cách thức, biện pháp để tác động vào những yếu tố cấu thành chất lượng ĐNGV, làm cho các giá trị tạo nên chất lượng ĐNGV ở các trung tâm giáo dục QP&AN triển cao hơn so với

trước

Như vậy, có thể quan niệm: Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên

các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh là tổng thể những chủ trương, biện pháp, cách thức của chủ thể và các lực lượng tham gia nhằm phát triển các giá trị tạo nên chất lượng đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh lên trình độ mới cao hơn, đáp ứng ngày

càng tốt hơn nhiệm vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh của trung tâm

Quan niệm trên chỉ ra:

Mục đích nâng cao chất lượng ĐNGV các Trung tâm Giáo dục QP&AN:

Nhằm tạo ra một trình độ mới cao hơn về chất theo đúng mô hình, mục tiêu đã xác định, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nâng cao chất lượng công tác giáo dục QP&AN và NCKH của trung tâm trong tình hình mới Thực chất là làm cho ĐNGV ngày càng được hoàn thiện ở trình độ cao hơn, trên các yếu tố cấu thành từ số lượng, cơ cấu, phẩm chất, trình độ và năng lực

Chủ thể nâng cao chất lượng ĐNGV các Trung tâm Giáo dục QP&AN:

Chủ thể của nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm

Giáo dục QP&AN bao gồm cấp uỷ, ban giám hiệu nhà trường đại học; cấp

ủy, chỉ huy các Trung tâm Giáo dục QP&AN, ĐNGV; các cơ quan phòng, khoa, ban chức năng ở các trường đại học và Trung tâm Giáo dục QP&AN;

lãnh đạo chỉ huy các cơ quan đơn vị cử cán bộ sĩ quan biệt phái; các tổ chức, các lực lượng liên quan đến hoạt động QP&AN

Nội dung nâng cao chất lượng ĐNGV các Trung tâm Giáo dục QP&AN

cần tập trung nâng cao những yếu tố tạo thành chất lượng đội ngũ nhất là phẩm chất, trình độ, năng lực của từng giảng viên Phải tạo ra ĐNGV có số lượng và cơ cấu hợp lý, đồng bộ, cân đối, đảm bảo tỷ lệ so với mức độ sinh viên tham gia học tập, rèn luyện hàng năm Trên cơ sở đó tăng cường giáo dục, bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận chính trị, trình độ quân sự, chuyên môn, nghiệp vụ của từng giảng viên và toàn đội ngũ đáp ứng với sự phát triển nhiệm vụ giáo dục QP&AN của các Trung tâm Giáo dục QP&AN

Hình thức biện pháp nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN các trung tâm giáo dục QP&AN là tổng thể các biện pháp cách thức của chủ thể

lực lượng trong thực hiện các nội dung đã xác định nhằm làm cho chất lượng ĐNGV phát triển đạt tới một trạng thái chất lượng mới cao hơn trước Đó là một quá trình, phải tiến hành nhiều khâu, nhiều bước, vừa tác động trực tiếp, vừa tác động gián tiếp đến giảng viên, qua đó tạo nên sự chuyển biến và phát triển cả về số lượng, chất lượng người giảng viên và cơ cấu đội ngũ; làm cho chất lượng của ĐNGV ngày càng được hoàn thiện ở trình độ cao hơn thuộc tất

cả các yếu tố cấu thành từ số lượng, cơ cấu, phẩm chất, trình độ và năng lực; làm cho đội ngũ trưởng thành ngang tầm đòi hỏi của sự nghiệp giáo dục QP&AN giai đoạn hiện nay

1.2.2 Những vấn đề có tính nguyên tắc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Một là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh phải quán triệt sâu sắc đường lối chính

trị, quân sự của Đảng về cán bộ và công tác cán bộ, nhiệm vụ của quân đội, của nhà trường và trung tâm

Đây là vấn đề có tính nguyên tắc quan trọng trong xây dựng và tổ chức

thực hiện các nội dung, biện pháp nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung

tâm Giáo dục QP&AN Xét về bản chất việc, nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN là những vấn đề liên quan đến cán bộ, công tác cán bộ với một đối tượng cụ thể, trong một lĩnh vực đặc thù là giảng dạy, NCKH ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN

Để nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN theo đúng hướng và đạt kết quả thiết thực, các cấp uỷ đảng phải luôn nắm vững đường lối quan điểm nguyên tắc của Đảng về công tác cán bộ và những tiêu chuẩn của người cán bộ quân đội trong thời kỳ mới, lấy đó làm tiêu chí căn bản để đánh giá và xác định mục tiêu, phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN Cần quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết Trung ương tám (khoá XI)

về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới để vận dụng xây dựng kế hoạch, xác định chủ trương, biện pháp nâng cao sát yêu cầu nhiệm vụ

Hai là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh phải đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức điều hành của cán bộ chủ trì các cấp

Cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp là chủ thể nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN Mọi hoạt động nâng cao phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, đội ngũ cán bộ chủ trì mới đảm bảo đi đúng hướng và đem lại hiệu quả Cấp uỷ, tổ chức đảng và cán

bộ chủ trì ở các trung tâm phải có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò, trách nhiệm nâng cao chất lượng ĐNGV, thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ theo phạm vi được phân công, phân cấp, theo đúng đường lối của Đảng và nghị quyết của cấp uỷ cấp trên

Cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp cần bám sát nghị quyết của cấp ủy, Chỉ thị, Kế hoạch của cấp trên để có những chủ trương biện pháp lãnh đạo chỉ đạo nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN Đồng thời, chịu trách nhiệm với cấp trên về kết quả thực hiện và quản lý chặt chẽ các nội dung về nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Thành phố Hà Nội

Ba là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội phải được tiến hành một cách toàn diện với các giải pháp đồng bộ, nhưng có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với điều kiện khả năng thực tế của trung tâm

Chất lượng ĐNGV ở Trung tâm Giáo dục QP&AN là kết quả tổng hợp của các yếu tố: số lượng, cơ cấu và chất lượng của từng giảng viên Quá trình nâng cao chất lượng ĐNGV ở Trung tâm Giáo dục QP&AN phải nâng cao chất lượng toàn diện, đồng bộ tất cả các yếu tố đó Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn khác nhau, ở mỗi tập thể ĐNGV khác nhau, lại có những yêu cầu cụ thể khác nhau, trong những điều kiện khác nhau của các trung tâm

Do vậy, trong khi nghiên cứu, xác định những chủ trương, biện pháp

nâng cao chất lượng ĐNGV các chủ thể cần có quan điểm toàn diện, lịch sử,

cụ thể Đồng thời, phải xác định trọng tâm, trọng điểm khâu đột phá để có những nội dung, biện pháp thiết thực bảo đảm tính khả thi, tính hiệu quả nâng cao chất lượng ĐNGV ở Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội

Bốn là, quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội phải kết hợp chặt chẽ giữa sự quan tâm của tổ chức với sự nỗ lực phấn đấu của từng giảng viên

Nâng cao chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội là một quá trình rất lâu dài và công phu đòi hỏi phải giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa trách nhiệm của tổ chức và ý thức tự tu

dưỡng, rèn luyện của từng giảng viên Đây là hai mặt của một quá trình, mỗi mặt đều có vị trí, vai trò riêng, trong đó, phát huy tính tích cực, tự giác học tập, phấn đấu của từng giảng viên bao giờ cũng là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp quyết định

Vận dụng nguyên tắc này, cần phải khéo kết hợp chặt chẽ nhiều hình thức, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng, phát huy sức mạnh của nhiều lực lượng Kết hợp chặt chẽ việc phát huy vai trò của tổ chức với tư cách là chủ thể và tính tích cực tự giác của mỗi giảng viên với tư cách là đối tượng nâng cao chất lượng Cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và phát huy vai trò của tổ chức trong mỗi khâu, mỗi bước của quy trình nâng cao với việc giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác cho giảng viên Kết hợp các hình thức đào tạo, bồi dưỡng dài hạn với ngắn hạn, kết hợp đi thực tế nắm tình hình thực tiễn ở cơ sở Đồng thời, phải động viên tính tích cực, tự giác, tính chủ động sáng tạo của từng giảng trong việc tự học tập, tự rèn luyện, hình thành nhu cầu, động cơ học tập, lòng quyết tâm, sự nỗ lực cố gắng vươn lên để tự hoàn thiện và khẳng định mình; biến quá trình đào tạo, bồi dưỡng thành quá trình tự đào tạo, tự bồi dưỡng, làm cho người giảng viên

tự giác, tự kiểm tra, kiểm soát mọi hành động của mình, luôn nghiêm khắc với chính mình để tự phấn đấu vươn lên

Năm là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội phải gắn liền với mục tiêu yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, xây dựng đội ngũ nhà giáo trong Quân đội thời kỳ mới

Nâng cao chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN là một nội dung cụ thể nhằm thực hiện chiến lược cán bộ trong Quân đội thời kỳ mới Bởi vậy, mọi chủ trương, biện pháp nâng cao chất lượng ĐNGV phải gắn chặt với thực hiện mục tiêu yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ và xây dựng đội ngũ

nhà giáo trong Quân đội đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đổi mới giáo dục - đào tạo trong thời kỳ mới

Phải trên cơ sở cụ thể hóa tiêu chí cán bộ, công tác cán bộ để tuyển chọn, bồi dưỡng tạo nguồn; xây dựng quy trình đánh giá đúng chất lượng giảng viên Trên cơ sở đánh giá đúng thực chất ĐNGV là cơ sở lựa chọn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ Việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, đề bạt cán bộ chủ trì phải gắn với chuẩn bị nhân sự, kiện toàn cấp ủy, đội ngũ cán bộ chủ trì, cấp ủy viên gắn với các kỳ đại hội

Tiểu kết chương 1

Đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ cán bộ của Đảng và Nhà nước hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, là những Sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam được biệt phái đến từ các đơn vị, nhà trường trong quân đội, là lực lượng nòng cốt trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, NCKH về lĩnh vực QP&AN, quyết định chất lượng giáo dục đào tạo, NCKH về QP&AN và xây dựng các Trung tâm Giáo dục QP&AN vững mạnh toàn diện Chất lượng ĐNGV ở các trung tâm giáo dục QP&AN là tổng hòa những giá trị được tạo

ra từ số lượng, cơ cấu tổ chức đội ngũ, phẩm chất chính trị, đạo đức, tinh thần trách nhiệm và trình độ năng lực của ĐNGV; bảo đảm cho ĐNGV thực hiện chức trách nhiệm vụ, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục QP&AN

của trung tâm Nâng cao chất lượng ĐNGV các trung tâm giáo dục QP&AN ở

Thành phố Hà Nội là tổng thể những chủ trương, biện pháp, cách thức của

chủ thể và các lực lượng tham gia nhằm phát triển các giá trị tạo nên chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN lên trình độ mới cao hơn, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhiệm vụ giáo dục QP&AN của trung tâm Đánh giá thực trạng phải dựa trên những tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng ĐNGV của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội đã xác định

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA CÁC TRUNG TÂM

GIÁO DỤC QUỐC PHÕNG VÀ AN NINH

Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Những yếu tố tác động đến nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng, an ninh của các trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh ở Thành phố Hà Nội

2.1.1 Đặc điểm đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội

Một là, đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội là những sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam được biệt phái đến từ các đơn vị, nhà trường trong quân đội

Theo Nghị định số 165/2003/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2003 của

Chính phủ về biệt phái SQQĐ nhân dân Việt Nam, ĐNGV ở các Trung tâm

Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội, tính đến tháng 5 năm 2017 có 63 giảng viên là những sĩ quan được đào tạo cơ bản từ các học viện, trường sĩ quan trong quân đội, do Bộ Quốc phòng cử biệt phái chủ yếu từ Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và Trường Sĩ quan Lục quân 1 ĐNGV chủ yếu là sĩ quan chỉ huy tham mưu và sĩ quan chính trị được đào tạo cơ bản theo phân ngành sĩ quan Trong số 63 giảng viên, có 22 giảng viên gốc là sỹ quan chính trị, 41 giảng viên là sỹ quan quân sự và các ngành nghề chuyên môn khác; trong quá trình giảng dạy một số giảng viên phải kiêm nhiệm những nội dung thuộc chuyên ngành khác Đặc biệt là những nội dung giảng dạy về lĩnh vực an ninh, do chưa có sĩ quan công an biệt phái nên sĩ quan quân đội phải tập huấn

và kiêm nhiệm giảng dạy, những kiến thức toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học kỹ thuật, công nghệ quân sự và vận dụng các kiến thức

đó vào thực tiễn Đặc biệt là, phải nắm vững và biết vận dụng những vấn đề

cơ bản của quan điểm Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng, về những vấn đề cơ bản của đường lối quân sự, chiến lược quân sự, nghệ thuật quân sự vào thực tiễn giảng dạy môn học

Hai là, đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở thành phố Hà Nội có trình độ, năng lực, kinh nghiệm giảng dạy và trải nghiệm thực tiễn không đồng đều, một số chưa được đào tạo cơ bản về nghiệp vụ sư phạm

ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN do được biệt phái từ những đơn vị, nhà trường khác nhau, nên những giảng viên biệt phái từ nhà trường trong quân đội có năng lực chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy, nhưng hạn chế trải nghiệm thực tiễn hoạt động quân sự Ngược lại, những giảng viên biệt phái từ các đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội chủ yếu là sĩ quan làm nhiệm vụ chỉ huy, quản lý ở các đơn vị, tuy được đào tạo cơ bản và có thời gian giảng dạy nhất định, được trải nghiệm thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy

bộ đội trong các hoạt động ở đơn vị, nhưng hạn chế về năng lực chuyên môn giảng dạy, kỹ năng sư phạm, một số chưa được đào tạo cơ bản về nghiệp vụ

sư phạm Cả hai nhóm giảng viên nêu trên đều có những hạn chế, bất cập trong quá trình giảng dạy ở môi tường dân sự, bậc đại học Qua điều tra, khảo sát cho thấy ở 63 cán bộ giảng viên trước khi điều động về các trung tâm có 38 người đã từng là giảng viên ở các học viện, nhà trường trong quân đội, 15 người có thâm niên giảng dạy ít hơn 5 năm, 22 người từ 5 - 10 năm,

26 người trên 10 năm; trong số đó 45 giảng viên có bằng cử nhân, 7 giảng viên có bằng thạc sĩ

Ba là, đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội là những SQQĐ thực hiện nhiệm vụ trong môi trường đặc thù, chịu chi phối của đối tượng giáo dục - đào tạo trong nhà trường đại học

Với nhiệm vụ chính trị, trung tâm là giáo dục trang bị kiến thức QP&AN cho sinh viên, đưa sinh viên vào học tập, rèn luyện trong môi trường quân sự Các hoạt động giảng dạy diễn ra trong môi trường quân sự, sinh viên bên cạnh việc phấn đấu học tập, rèn luyện theo mục tiêu giáo dục đào tạo, còn

phải đáp ứng đòi hỏi chấp hành nghiêm ngặt về điều lệnh, kỷ luật quân sự Bên cạnh đó, nhiều nội dung giáo dục QP&AN và nhiều hoạt động diễn ra với cường độ cao, đòi hỏi phải rèn luyện gian khổ, căng thẳng về tâm lý, thể lực Song, các lớp sinh viên về học tập tại trung tâm tuy có tư chất thông minh, nhạy cảm, hăng hái, sáng tạo, nhưng thói quen tự giác chấp hành kỷ luật chưa

có, bản lĩnh rèn luyện trong môi trường quân sự với cường độ cao chưa có, các quan hệ ứng xử trong môi trường tập thể quân sự còn bỡ ngỡ… Hoạt động

đó đòi hỏi người giảng viên giáo dục QP&AN vừa phải thực hiện chức trách người thầy, vừa phải thực hiện chức trách của nhà quản lý đối với đối tượng chưa hiểu biết đáng kể về quân sự, về nghĩa vụ người quân nhân

Bốn là, đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục QP&AN có tuổi quân, tuổi đời cao, nhưng trần quân hàm theo quy định của Luật Sĩ quan Quân đội còn thấp hơn so với các nhà trường Quân đội

Đặc điểm môn học giáo dục QP&AN đòi hỏi phải gắn chặt lý thuyết với thực hành, lý luận với thực tiễn, đòi hỏi đội ngũ giảng phải được trải nghiệm thực tế Chính vì vậy, đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN được lựa chọn sắp xếp thường có tuổi đời cao; tuy quân hàm chủ yếu là thiếu tá, trung tá theo quy định chức danh trong Luật Sĩ quan quân đội, nhưng độ tuổi trung bình

từ 40 đến 50 tuổi Do tuổi quân, tuổi đời cao theo quy luật phát triển tâm sinh

lý con người, tuổi đời càng cao thì sức ỳ về tư duy càng lớn, khả năng nhanh nhạy trong hoạt động, tiếp thu và nắm bắt tri thức mới, đặc biệt là tiếp thu khoa học kỹ thuật công nghệ hiện đại hạn chế Mặt khác, do trần phong quân hàm của đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN có những khó khăn tác động không nhỏ đến tâm tư tình cảm, làm giảm sút động lực phấn đấu vươn lên Đặc điểm này đòi hỏi tổ chức nhà trường, khoa, bộ môn và đơn vị cử sĩ quan biệt phái cần quan tâm và có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức toàn diện cho ĐNGV Đồng thời, các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì, người đứng đấu cơ quan, đơn vị phải làm tốt công tác động viên tư tưởng, khuyến khích ĐNGV tích cực tự học tập, rèn luyện, phấn đấu vươn lên, tránh

tụt hậu về kiến thức và rơi vào chủ nghĩa kinh nghiệm dẫn đến hoàn thành chức trách, nhiệm vụ chất lượng, hiệu quả thấp, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục QP&AN, đổi mới GD&ĐT trong các trường đại học hiện nay

Năm là, ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN phần lớn có gia đình sống trên địa bàn Hà Nội, mối quan hệ xã hội đa dạng, phong phú

Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của cả nước; nơi

có nhiều trường đại học, cao đẳng nhất so với tất cả các tỉnh, thành phố khác Trong những năm qua, cùng với sự nỗ lực trực tiếp của ĐNGV; Bộ Giáo dục

và Đào tạo, Bộ Quốc phòng, cấp uỷ, ban giám hiệu các trường đại học có trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội đã có nhiều cố gắng tạo điều kiện ổn định cuộc sống hậu phương gia đình cho ĐNGV giáo dục QP&AN Đây là điều kiện thuận lợi để cho ĐNGV giáo dục QP&AN dành nhiều thời gian tự học tập, tự nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ… Tuy nhiên, do tác động từ những mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự phân hóa giàu nghèo, giữa cống hiến với hưởng thụ, chi phối không nhỏ đến tâm tư tình cảm, đời sống vật chất, tinh thần của ĐNGV Nếu ĐNGV không có bản lĩnh chính trị vững vàng dễ nảy sinh tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống

2.1.2 Chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội

Giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN là những nhà sư phạm, hoạt động của giảng viên giáo dục QP &AN là lao động sư phạm ở ngành, lĩnh vực đặc thù nhằm đào tạo con người với các giá trị xã hội theo ngành, chuyên môn quy định Giảng viên là chức danh nghề nghiệp lao động trong trường đại học, thực hiện mục tiêu giáo dục - đào tạo của trường đại học Do

đó, chức trách, nhiệm vụ của ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội được xác định như sau:

Chức trách của giảng viên giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội

Là nhà sư phạm, truyền thụ kiến thức cơ bản, kinh nghiệm chuyên môn,

kỹ năng, kỹ xảo về lĩnh vực QP&AN cho sinh viên; tiến hành nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, góp phần phát triển lý luận và ứng dụng vào quá trình giảng dạy, truyền thụ kiến thức về QP&AN; tham gia công tác quản lý theo chức trách, nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ

giáo dục và đào tạo của trường đại học

Nhiệm vụ cơ bản của giảng viên giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội

Trực tiếp giảng dạy, truyền thụ tri thức, kinh nghiệm về lĩnh vực QP&AN cho sinh viên đại học và cao đẳng, hướng dẫn ôn luyện, viết khóa luận, tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

Tiến hành nghiên cứu khoa học về lĩnh vực QP&AN, ứng dụng vào nâng cao chất lượng giảng dạy môn giáo dục QP&AN trong các trường đại học và cao đẳng trên địa bàn Hà Nội

Hướng dẫn sinh viên luyện tập, rèn luyện theo nội dung, yêu cầu của môn học và theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của trường đại học, góp phần hoàn thiện, phát triển nhân cách cho sinh viên

Tham gia công tác quản lý sinh viên và các hoạt động quản lý khác theo

sự phân công của tổ chức

Ngoài nhiệm vụ giảng dạy tại trung tâm, giảng viên giáo dục QP&AN còn có nhiệm vụ tham gia bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho đối tượng 4 và 5

là cán bộ, giảng viên của nhà trường đại học

2.1.3 Vai trò đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội

Điều 15, Luật Giáo dục xác định: "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục" [43, tr.15] Từ chức năng, nhiệm vụ

và thực tiễn xây dựng, trưởng thành của các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội có thể thấy, vai trò của ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN như sau:

Một là, ĐNGV giáo dục QP&AN là lực lượng giữ vai trò trực tiếp quyết định chất lượng giáo dục kiến thức QP&AN cho sinh viên ở các trung tâm

Chất lượng giáo dục và đào tạo là sản phẩm của quá trình dạy học; trong đó, người giảng viên là lực lượng trực tiếp giảng dạy Nghị quyết Trung ương hai (khóa VIII) đã khẳng định: "Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh" [27, tr.38] Điều 15, Luật Giáo dục được Quốc hội khoá XI thông qua và ban hành năm 2005 đã xác định:

"Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục" [43, tr.15] Như vậy, có thể thấy, mặc dù xác định mục tiêu cao nhất của các trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội là chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên; chất lượng đó là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố

cả khách quan và chủ quan Song, suy cho cùng, chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên ở các trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội là sản phẩm trực tiếp của ĐNGV ở trung tâm

Mặc dù, hiện nay các phương tiện dạy học phát triển hiện đại, cơ sở vật chất kỹ thuật được trang bị đầy đủ hơn so với trước, nhưng không thể thay thế được vai trò to lớn của người giảng viên đối với sự nghiệp GD&ĐT của các Trung tâm Giáo dục QP&AN Người giảng viên không chỉ "dạy nghề" mà còn "dạy người" theo đúng mục tiêu, yêu cầu giáo dục QP&AN đã xác định ĐNGV giáo dục QP&AN là lực lượng cơ bản của trung tâm; vì vậy, chất lượng ĐNGV cao hay thấp ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục QP&AN cho sinh viên

Hai là, ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội

có vai trò quan trọng trong quản lý, giáo dục, rèn luyện nâng cao nhận thức, trách nhiệm, khả năng thực hiện nhiệm vụ QP&AN của sinh viên

Thông qua việc tổ chức học tập, rèn luyện tại Trung tâm Giáo dục QP&AN một cách chuyên nghiệp, khoa học; công tác quản lí, giáo dục, rèn

luyện nâng cao phẩm chất và tác phong “người lính” cho sinh viên được chú trọng và đi vào nền nếp hàng ngày ĐNGV giáo dục QP&AN giữ vai trò rất quan trọng trong giáo dục phẩm chất, nhân cách cho sinh viên thông qua quá trình

tổ chức hoạt động thường xuyên và mối quan hệ giữa dạy và học, góp phần xây dựng cho sinh viên thế giới quan khoa học, niềm tin cộng sản chủ nghĩa và các phẩm chất khác nhằm bảo đảm người học phát triển toàn diện cả phẩm chất, năng lực theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của trường đại học đã xác định

Đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN chịu trách nhiệm trực tiếp bồi dưỡng cho sinh viên về phẩm chất, đạo đức, lối sống, trang bị một khối lượng lớn kiến thức QP&AN để học viên đảm nhiệm tốt chức trách nhiệm vụ sau khi ra trường Thông qua các hoạt động dạy học và giáo dục kết hợp với định hướng dẫn dắt việc tìm tòi nghiên cứu khoa học về QP&AN, ĐNGV giáo dục QP&AN còn có vai trò quan trọng phát triển năng lực trí tuệ, tư duy lý luận quân sự, quốc phòng cho sinh viên, giúp họ có khả năng sáng tạo, linh hoạt trong quá trình học tập tu dưỡng rèn luyện cũng như kinh nghiệm thích nghi với những điều kiện và tình huống khác nhau trong thực tiễn hoạt động quân

sự quốc phòng bảo vệ Tổ quốc

Ba là, ĐNGV giáo dục QP&AN giữ vai trò to lớn trong xây dựng chi

bộ, đảng bộ ở Trung tâm Giáo dục QP&AN, xây dựng đảng bộ nhà trường đại học trong sạch vững mạnh; xây dựng trung tâm và xây dựng nhà trường đại học chính quy, tiên tiến, mẫu mực

Theo cơ cấu tổ chức đảng, ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN thành lập các chi bộ cơ sở trực thuộc đảng bộ trường đại học Qua khảo sát thực tế

có 100% giảng viên giáo dục QP&AN là đảng viên nên ĐNGV giáo dục QP&AN là lực lượng có vai trò và uy tín rất lớn trong đảng bộ nhà trường, ảnh hưởng trực tiếp đến xây dựng chi bộ ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN thuộc trường đại học, tác động ảnh hưởng đến việc rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống, hoàn thiện nhân cách của sinh viên

Đội ngũ giảng viên giáo dục QP&AN là những người trực tiếp quán triệt và thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Đảng, của cấp trên và của chi bộ; là lực lượng chủ yếu tham gia các ý kiến có chất lượng vào xây dựng nghị quyết của chi bộ, đảng bộ trong các kỳ đại hội đảng Kết quả xây dựng chi bộ, đảng bộ Trong sạch vững mạnh một phần phụ thuộc vào chất lượng đảng viên

và tổ chức đảng ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN Với tính đảng, tính khoa học, sự tận tâm, tận lực, trách nhiệm cao với nghề nghiệp, sự trong sáng về đạo đức, lối sống, ĐNGV giáo dục QP&AN là tấm gương sáng có tính giáo dục, thuyết phục cao với các đảng viên khác trong toàn đảng bộ trường đại học ĐNGV giáo dục QP&AN không chỉ là đối tượng xây dựng mà còn là chủ thể trực tiếp xây dựng các phòng, khoa, ban trong Trung tâm Giáo dục QP&AN, xây dựng nhà trường vững mạnh toàn diện, đặt ra cho các cấp uỷ đảng cần phải quan tâm hơn nữa đến công tác xây dựng ĐNGV giáo dục QP&AN ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội

Bốn là, ĐNGV giáo dục QP&AN có vai trò quan trọng trong nghiên cứu đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình giáo dục QP&AN nói chung, cho học sinh viên nói riêng

Luật giáo dục QP&AN xác định: “Giáo dục quốc phòng và an ninh trong trường cao đẳng nghề, cơ sở giáo dục đại học là môn học chính khóa”[44] Môn học QP&AN so với nhiều môn học chính khóa khác trong các nhà trường là môn học mới, thực tiễn môn học cho thấy có nhiều vấn đề

về nội dung, chương trình môn học này cần tiếp tục đổi mới hoàn thiện

Ngoài nhiệm vụ là những người trực tiếp giảng dạy môn học QP&AN cho sinh viên, cho các đối tượng, ĐNGV ở các trung tâm còn có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, nhất là những vấn đề liên quan đến xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân trong giai đoạn hiện nay Thông qua quá trình thực hiện trên, ĐNGV là những người phát hiện và đề xuất những vấn đề cần tiếp nghiên cứu hoàn thiện, đổi mới nội dung chương trình bồi

dưỡng, giáo dục QP&AN cho các đối tượng, nhất là cho sinh viên

2.1.4 Những yêu cầu cơ bản đối với đội ngũ giảng viên của các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh ở Thành phố Hà Nội

Trong các trường đại học, các Trung tâm Giáo dục QP&AN ở Thành phố Hà Nội, ĐNGV nói chung và ĐNGV giáo dục QP&AN nói riêng có ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành, phát triển nhân cách của sinh viên là cử nhân, kỹ sư tương lai Nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN phải

quán triệt những yêu cầu cơ bản sau:

Một là, yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức và nghề nghiệp

Trong bất cứ hoàn cảnh nào, người giảng viên giáo dục QP&AN cũng cần phải có phẩm chất chính trị vững vàng, tư cách đạo đức trong sáng mẫu mực, có lòng tự hào, có ý thức trách nhiệm cao, say mê gắn bó với nghề nghiệp Đội ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN phải có phẩm chất chính trị, đạo đức và nghề nghiệp mẫu mực

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng Đó là cái gốc, rất là quan trọng Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng” [46, tr.400] Đạo đức là cái gốc, là nền tảng của người cách mạng, người cán bộ, đảng viên phải có cả đức và tài, trong đó, đức làm gốc Đối với người giảng viên giáo dục QP&AN thì đạo đức cách mạng càng cần phải được chú trọng hơn Đây chính là cơ sở nền tảng để mỗi giảng viên giáo dục QP&AN phấn đấu hoàn thiện mình, nâng cao và phát triển năng lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao và còn là một

tấm gương sáng để học viên noi theo

Phẩm chất chính trị, đạo đức của ĐNGV giáo dục QP&AN được thể hiện ở lòng nhiệt tình cách mạng, trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân và chế độ XHCN, có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn luôn tin tưởng, nhất trí cao vào đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội, đơn vị; có ý thức phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng, nghị quyết của các cấp ủy đảng; sống có mục tiêu, có lý tưởng, có ước mơ hoài bão, có kỷ luật; trung thực, lành mạnh; có

lòng nhân ái, khoan dung với mọi người; có tinh thần ham học hỏi, cầu tiến bộ; có tinh thần trách nhiệm cao, say mê với nghề nghiệp dạy học; có tinh thần đoàn kết, hợp tác trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học; cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; trung thực thẳng thắn, không cục bộ bản vị, không tham vọng cá nhân, không tham nhũng, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, không cơ hội và chống mọi biểu hiện cơ hội; kiên quyết đấu tranh những quan điểm tư tưởng sai trái, những biểu hiện tiêu cực trong dạy

và học; phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy học và nghiên cứu khoa học về QP&AN Đây là yêu cầu quan trọng nhất đối với chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN ở các trung tâm giáo dục QP&AN trên địa bàn Hà Nội hiện nay

Hai là, yêu cầu về trình độ kiến thức và năng lực chuyên môn

ĐNGV giáo dục QP&AN ở trung tâm giáo dục QP&AN phải có trình

độ có kiến thức và năng lực toàn diện, có khả năng tổng hợp và khái quát cao

về quân sự quốc phòng, nhất là kiến thức khoa học xã hội nhân văn về QP&AN; phương pháp sư phạm tốt, sắc bén về lý luận, vận dụng tốt phương pháp dạy học, phát huy được tính tích cực của người học

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nếu có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho loài người.” [47, tr.172] Cùng với phẩm chất, năng lực là yếu tố cơ bản xây dựng con người phát triển toàn diện, là phạm trù phản ánh sức mạnh và khả năng của con người, bao gồm cả năng lực về tri thức và hoạt động thực tiễn, được biểu hiện ở trình độ kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp Năng lực gắn liền với bản chất con người là thước đo trình độ của con người trong quá trình tồn tại và phát triển Năng lực của con người càng hoàn thiện, càng phát triển thì trình độ của con người càng cao

Nhiệm vụ chính trị trung tâm của các Trung tâm Giáo dục QP&AN là giáo dục QP&AN cho học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp theo phân luồng của Bộ GD&ĐT; tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường về công tác quốc phòng, quân sự địa phương, điều

đó đòi hỏi người giảng viên giáo dục QP&AN phải có trình độ năng lực toàn diện, có khả năng tổng hợp khái quát cao Phải có trình độ kiến thức lý luận chính trị, quân sự, nắm vững và vận dụng sáng tạo quan điểm chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng vào xây dựng quân đội nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và tiến hành chiến tranh nhân dân Có trình độ khoa học, nghệ thuật quân sự và những kiến thức cần thiết về quản lý kinh tế, xã hội, pháp luật, có trình độ chuyên môn kỹ thuật nghiệp vụ theo yêu cầu của từng chức danh giảng viên; có năng lực trí tuệ và năng lực hoạt động thực tiễn; có tư duy sắc sảo, nhạy bén, đủ khả năng tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường về công tác quốc phòng, quân sự địa phương, bồi dưỡng kiến thức QP&AN cho cán bộ, viên chức; có năng lực giảng dạy, nghiên cứu khoa học về QP&AN

Ba là, về phương pháp, tác phong công tác Phương pháp, tác phong

công tác của cán bộ là một trong những điều kiện cơ bản có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hiệu quả công việc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Nhưng, nếu mỗi cán bộ, mỗi đảng viên làm việc đúng hơn, khéo hơn, thì thành tích của

Đảng còn to tát hơn nữa” [46, tr.232,233] Phương pháp, tác phong công tác là

tổng thể các cách thức, biện pháp tiêu biểu mà người giảng viên sử dụng để thực hiện nhiệm vụ; là sự biểu hiện về phẩm chất và năng lực trong hoạt động thực tiễn hàng ngày của người giảng viên Yêu cầu đặt ra, người giảng viên phải có phong cách của một nhà giáo gắn liền với phong cách nhà quân sự với tác phong khoa học, sâu sát, cụ thể tỉ mỉ, dân chủ tập thể, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong trung tâm, trong nhà trường, có tín nhiệm với mọi cán bộ giảng viên và sinh viên

Bốn là, yêu cầu về số lượng và cơ cấu ĐNGV giáo dục QP&AN phải

có số lượng và cơ cấu phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của trung tâm giáo dục QP&AN Bởi vì, nếu số lượng và cơ cấu ĐNGV mất cân đối thì Trung tâm Giáo dục QP&AN sẽ rất khó khăn trong thực hiện các nhiệm vụ được giao

Về số lượng, phải bảo đảm đủ và có lực lượng dự trữ nhất định Trước

hết, phải bảo đảm đủ giảng viên theo biên chế của từng khoa và bộ môn để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục QP&AN Đồng thời, phấn đấu có một lực lượng dự trữ để có thể thay thế nhau đi học, thực hiện các nhiệm vụ đột xuất của Trung tâm và đi bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm ĐNGV

ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN số lượng hợp lý còn đòi hỏi đội ngũ không ùn tắc, nhưng cũng không được gây ra biến động quá lớn về nhân sự ĐNGV Vì vậy, cần phải kết hợp giữa việc tạo nguồn, tuyển chọn đưa vào đội ngũ, đào tạo, bồi dưỡng, điều động sắp xếp, đề bạt bổ nhiệm và chuyển ra một cách chặt chẽ, hợp lý

Về cơ cấu, phải bảo đảm đồng bộ và hợp lý Đây cũng là vấn đề đặt ra

với chất lượng ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN hiện nay Do nhu cầu biên chế ở các khoa, tổ bộ môn khác nhau, mỗi khoa, mỗi bộ môn có đặc thù yêu cầu riêng đối với ĐNGV Giải quyết cơ cấu đội ngũ phải rất cụ thể, gắn với từng đối tượng, từng tập thể, do thực hiện nhiệm vụ biệt phái theo thời hạn nên hàng năm thường có sự luân phiên ĐNGV Điều này đòi hỏi phải tính đến số lượng, cơ cấu không để gây sự hẫng hụt về số lượng và mất cân đối về cơ cấu Nhu cầu tổ chức biên chế luôn luôn đòi hỏi giải quyết vấn đề số lượng và cơ cấu phù hợp Hiện nay tình trạng mất cấn đối về tuổi quân, tuổi đời, tuổi nghề ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của các Trung tâm Giáo dục QP&AN Vì vậy, giải quyết cơ cấu đội ngũ phù hợp đòi hỏi phải đáp ứng được cơ cấu số lượng giữa các phòng, khoa, ban trong toàn Trung tâm Để ĐNGV giáo dục QP&AN vận hành đồng bộ, nhịp nhàng cần giải quyết tốt mối quan hệ trong

cơ cấu về cấp bậc, tuổi quân, tuổi đời, tuổi nghề, trình độ học vấn, kinh nghiệm chiến đấu, thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy đơn vị… Một số yêu cầu cụ thể như: về tuổi đời phải bảo đảm được bốn lớp: từ 50 tuổi trở lên = 1/4,

từ 40-50 = 1/4, từ 30 – 40 = 1/4 , và dưới 30 tuổi = 1/4; trình độ học vấn có

từ 20 - 25% sau đại học, trong đó, có từ 3 - 5% là tiến sĩ; cấp bậc quân hàm:

thượng tá trở lên = 20%, thiếu tá và trung tá = 30%; cấp úy = 50%, qua thực tiễn lãnh đạo chỉ huy đơn vị từ cấp trung đội trở lên trên 100% Giải quyết tốt cơ cấu sẽ làm cho chất lượng ĐNGV đồng đều, phát huy được thế mạnh của mỗi người và cả đội ngũ

2.2 Thực trạng, nguyên nhân chất lƣợng đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng, an ninh của các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh ở Thành phố Hà Nội

cử đi học ngoại ngữ, tin học, học đại học văn bằng 2 và sau đại học để phục

vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy và NCKH Các Trung tâm Giáo dục QP&AN đã chú trọng tổ chức tập huấn cho giảng viên, cử giảng viên tham gia các lớp tập huấn do cấp trên tổ chức; thường xuyên cập nhật kiến thức mới, thống nhất về phương pháp tổ chức giáo dục QP&AN, biên soạn giáo trình, nâng cao chất lượng đề cương chi tiết môn học Các trường đại học có Trung tâm Giáo dục QP&AN luôn động viên, khuyến khích ĐNGV tích cực tham gia các hội thi, hội thao của cấp trên như: thi bắn súng ngắn K54, thi báo cáo viên giỏi; thi giảng viên giáo dục QP&AN giỏi do quân đội và Bộ GD&ĐT tổ chức Đồng thời, phối hợp với đơn vị quản lý những sĩ quan biệt phái chọn cử nhiều giảng viên đi bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ ở các nhà trường trong và ngoài quân đội đáp ứng yêu cầu, nhệm vụ

Các cấp ủy Đảng ở nhà trường và các Trung tâm Giáo dục QP&AN đã lãnh đạo, chỉ đạo quản lý ĐNGV toàn diện về phẩm chất, năng lực, sức khỏe, các mối quan hệ xã hội, chế độ sinh hoạt và làm việc theo nền nếp chính quy Thực hiện nghiêm túc quy định hành chính quân sự, duy trì việc kiểm tra sổ sách, phê duyệt giáo án, kiểm tra giáo dục QP&AN thường xuyên theo từng cấp Thông qua tự kiểm điểm đảng viên, nhận xét cán bộ hàng năm để có biện pháp nâng cao chất lượng giảng viên phù hợp Tăng cường kiểm tra các mối quan hệ xã hội của giảng viên, ngăn chặn kịp thời các biểu hiện sai sót, lệch lạc trong quan hệ xã hội

Đảng ủy trường đại học đã phối kết hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội cử cán bộ biệt phái đã kết hợp làm tốt quy hoạch với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và bổ nhiệm cán bộ Mọi vấn đề về nhân sự cán bộ đều do cấp uỷ Trung tâm Giáo dục QP&AN đề nghị và được tập thể Thường vụ, Đảng ủy Nhà trường bàn bạc quyết định và được tiến hành theo một quy trình thống nhất, chặt chẽ, chính quy, theo hướng công khai, dân chủ, do đó việc bố trí sử dụng và đề bạt, bổ nhiệm giảng viên giáo dục QP&AN đúng đắn và phù hợp Nhận định về sự quan tâm của cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp Trung tâm Giáo dục QP&AN, kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy có 78,3 % cho rằng Cấp ủy các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng ĐNGV giáo dục QP&AN [phụ lục 11]

Thứ hai, nội dung, hình thức, biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh có nhiều đổi mới

Căn cứ vào tiêu chuẩn người cán bộ quân đội trong thời kỳ mới, cấp ủy đảng ở các nhà trường đại học có Trung tâm Giáo dục QP&AN đã tiến hành

xây dựng tiêu chuẩn chức danh giảng viên giáo dục QP&AN làm cơ sở để

phối hợp với các đơn vị quân đội cử cán bộ biệt phái xem xét, lựa chọn ĐNGV đảm bảo đúng tiêu chuẩn Các cấp uỷ đảng ở trung tâm đã phối kết hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội cử cán bộ biệt phái quy hoạch tổng thể

ĐNGV và quy hoạch cán bộ chủ trì cấp khoa và bộ môn ở trung tâm 5 năm 1 lần Xác định rõ chỉ tiêu chuyển ra, bổ sung, đi học, đi thực tế cho từng năm Thực hiện được mục đích của công tác quy hoạch là bảo đảm được số lượng, chất lượng và sự chuyển tiếp liên tục giữa các thế hệ giảng viên, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của từng khoa và bộ môn Căn cứ vào kết quả xem xét đánh giá giảng viên giáo dục QP&AN hàng năm, Đảng ủy nhà trường đã phối kết hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội cử cán bộ biệt phái lãnh đạo, chỉ đạo xem xét, điều chỉnh bổ sung quy hoạch và tuyển chọn ĐNGV Đối với mỗi chức danh cán bộ chủ trì khoa và bộ môn đều đảm bảo hai nguồn kế cận và dự bị; đưa công tác quy hoạch ĐNGV giáo dục QP&AN đã cơ bản đi vào nền nếp Trên cơ sở đó đề ra chủ trương đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng trình độ và năng lực cho từng vị trí, chức danh, điều chỉnh trong nội bộ, mặt khác xin trên điều động để bổ sung vào số giảng viên thiếu, từng bước giải quyết vấn đề số lượng, khắc phục dần tình trạng thiếu giảng viên ở một số khoa, bộ môn Cùng với việc giải quyết về số lượng, nhà trường cũng rất quan tâm đến vấn đề củng cố, kiện toàn về cơ cấu của ĐNGV theo hướng trẻ hóa đội ngũ cán bộ, có sự kế thừa và kết hợp vững chắc giữa các độ tuổi Nhìn chung cơ cấu của ĐNGV ở các Trung tâm Giáo dục QP&AN hiện nay cơ bản

đã được cải thiện, tính hợp lý, tính đồng bộ đã từng bước được nâng lên từng bước vững chắc

Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng toàn diện cho ĐNGV được các trung tâm đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo bằng nhiều hình thức phong phú đa dạng Cùng với đào tạo cơ bản, nhà trường và các đơn vị quân đội đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng tại chức, nâng cao chất lượng bản lĩnh nghề nghiệp và năng lực sư phạm cho ĐNGV Hàng năm, vào năm học mới, nhà trường đều tổ chức tập huấn cho giảng viên Tổ chức rút kinh nghiệm về phương pháp giảng bài giáo dục QP&AN; phương pháp nghiên cứu khoa học,

tổ chức hội thảo khoa học, mời các chuyên gia nói chuyện chuyên đề Đẩy mạnh các hoạt động sư phạm như giảng thử, giảng mẫu, kiểm tra giảng dạy, tổ