Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở đảng bộ khối các cơ quan trung ương hiện nay

Xác định được tầm quan trọng của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐỖ ĐỨC HẠNH

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHI BỘ

Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2019

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐỖ ĐỨC HẠNH

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHI BỘ

Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

Mã số: 8310202

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Người hướng dẫn khoa học: TS Hồ Ngọc Trường

HÀ NỘI - 2019

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(Ký và ghi rõ họ tên)

PGS, TS Phạm Minh Sơn

Tôi xin cam đoan luận văn “Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương hiện nay” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Hồ Ngọc Trường Các số liệu và dẫn chứng trong luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đỗ Đức Hạnh

Chương 1 M T S VẤN Đ U N V TH C TI N V Đ I M I SINH

HOẠT CHI B Ở ĐẢNG B KH I CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG 12

1.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương 12

1.2 Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương - Quan niệm, vai trò, mục đích, yêu cầu, nội dung 23

Tiểu kết chương 1 34

Chương 2.Đ I M I SINH HOẠT CHI B Ở ĐẢNG B KH I CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG HIỆN NAY - TH C TRẠNG, NGUYÊN NHÂN V KINH NGHIỆM 35

2.1 Thực trạng đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương hiện nay 35

2.2 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm cơ bản 56

Tiểu kết chương 2 63

Chương 3.PHƯƠNG HƯ NG V GIẢI PHÁP TI P T C Đ I M I SINH HOẠT CHI B Ở ĐẢNG B KH I CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG THỜI GIAN T I 64

3.1 Dự báo nh ng nhân tố tác động và phương hướng đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương 64

3.2 Nh ng giải pháp cơ bản 71

Tiểu kết chương 3 92

K T U N 93

DANH M C T I IỆU THAM KHẢO 95

PH C 100

TÓM TẮT U N VĂN 122

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chi bộ là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng, hạt nhân lãnh đạo cả hệ thống chính trị ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp gi a Đảng với nhân dân Đồng thời, chi bộ là nơi để đảng viên bày tỏ nh ng quan điểm, tâm tư, nguyện vọng của bản thân, từ đó chi bộ nắm bắt tư tưởng, tình cảm của đảng viên để có

nh ng chia sẻ, định hướng đúng đắn, kịp thời Do vậy, Đảng ta xác định chi

bộ là tế bào của Đảng và Đảng chỉ mạnh khi có các chi bộ mạnh Chi bộ có mạnh thì nền tảng của Đảng mới v ng chắc

Vấn đề sinh hoạt chi bộ có vai trò và tác dụng to lớn đối với việc xây dựng nội bộ Đảng, củng cố và tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, khẳng định và phát huy nh ng mặt mạnh, chỉ ra nh ng sai lầm, khuyết điểm của cán bộ, đảng viên và của chi bộ Sinh hoạt chi bộ còn là diễn đàn dân chủ phát huy tính sáng tạo của đảng viên để từ đó có thể tìm ra nh ng giải pháp thực hiện nhiệm vụ chính trị đạt hiệu quả Qua sinh hoạt chi bộ, trình độ mọi mặt của đảng viên được nâng lên và đảng viên dần trưởng thành Trong

nh ng năm qua, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, giải pháp về xây dựng, củng

cố, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, trong đó có vấn đề sinh hoạt chi bộ Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, các cấp ủy, các tổ chức cơ sở đảng đã tập trung lãnh đạo, tạo sự chuyển biến tích cực về các mặt công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên vẫn còn không ít chi bộ và tổ chức cơ sở đảng bộc lộ nh ng khuyết điểm, yếu kém, nhiều lúc, nhiều nơi chưa chú trọng đến đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương (gọi tắt là Đảng bộ Khối) được thành lập trên cơ sở sắp xếp lại 7 đảng bộ khối trực thuộc Trung ương theo Quyết định số 47-QĐ/TW ngày 11/4/2007 của Bộ Chính trị, bao gồm các tổ

chức đảng trong các cơ quan Trung ương của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, tổ chức xã hội Đảng bộ Khối có nhiều đặc điểm khác biệt so với các Tỉnh, Thành ủy như: Đảng bộ Khối không có chính quyền cùng cấp, không có địa bàn dân cư; không lãnh đạo toàn diện; đầu mối trực thuộc nhiều (64 đầu mối), đa dạng các loại hình tổ chức; không có công an, quân đội, nông dân… dẫn đến việc sinh hoạt chi bộ cũng có nh ng điểm khác biệt

Xác định được tầm quan trọng của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các

tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Khối, Ban Chấp hành Đảng bộ Khối đã ban hành Nghị quyết số 01-NQ/ĐUK ngày 10/01/2012 “về nâng cao chất lượng sinh hoạt trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương”; chọn năm 2013 là “năm nâng cao chất lượng chi bộ”; ngày 19/8/2016, ban hành Nghị quyết số 01-NQ/ĐUK “về nâng cao chất lượng chi bộ trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương”; tiến hành khảo sát việc thực hiện nền nếp, nguyên tắc và chất lượng sinh hoạt chi bộ của một

số chi bộ trong Đảng bộ Khối, phân tích nguyên nhân và đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cũng như chất lượng chi bộ trong Đảng

bộ Khối Bởi vậy, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ và chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung đã có nhiều chuyển biến tích cực Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ chưa đạt yêu cầu đề ra Nội dung sinh hoạt ở một số chi bộ chậm đổi mới, nặng về bàn bạc công việc của cơ quan, đơn vị, việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề còn hình thức, chưa phát huy được hiệu quả thức tổ chức kỷ luật, tính đảng của một số đảng viên trong sinh hoạt chưa cao, việc phát hiện, đấu tranh, xử lý đảng viên vi phạm có lúc chưa kịp thời Nhiều chi bộ chưa quan tâm phân công nhiệm vụ cho đảng viên; chưa thực hiện việc kiểm tra, giám sát đối với đảng viên hoặc có kiểm tra, giám sát nhưng còn hình thức dẫn đến một số chi bộ, đảng viên vi phạm, khi bị

cơ quan chức năng phát hiện hoặc bị báo chí phản ánh thì chi bộ mới biết Xuất phát từ tình hình và nh ng yêu cầu đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng

bộ Khối các cơ quan Trung ương, là một cán bộ làm công tác đảng trong Cơ quan Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, trực tiếp tham mưu cho Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đảng ủy Khối nh ng vấn đề về công tác xây

dựng Đảng của Đảng bộ Khối, tôi chọn vấn đề “Đổi mới sinh hoạt chi bộ Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương hiện nay” làm đề tài luận văn tốt

nghiệp thạc sĩ Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Sách, đề tài khoa học

- Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (Đồng chủ biên) (2001), “Luận

cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Trên cơ

sở các quan điểm lý luận và tổng kết thực tiễn, cuốn sách đã phân tích, lý giải,

hệ thống hóa các căn cứ khoa học của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp, từ đó đưa ra nh ng kiến nghị về phương hướng, giải pháp nhằm củng cố, phát triển đội ngũ này

cả về chất lượng, số lượng và cơ cấu cho phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp

đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Đức ượng (Chủ biên) (2008), “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Cuốn sách phân tích nh ng

quan điểm cơ bản của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I ênin và của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản và sinh hoạt đảng; làm rõ khái niệm sinh hoạt đảng trong điều kiện hiện nay với ba nội dung chủ yếu: Sinh hoạt lãnh đạo; sinh hoạt xây dựng đội ngũ đảng viên, xây dựng tổ chức đảng; sinh hoạt xây dựng mối quan hệ mật thiết gi a Đảng với nhân dân Từ đó đánh giá thực trạng sinh hoạt đảng; luận bàn và chỉ ra nh ng nhóm nhân tố chủ yếu tác động đến chất lượng sinh hoạt đảng; phân tích nh ng nguyên tắc sinh hoạt đảng

- Nguyễn Duy Hùng (Chủ biên) (2008), “Những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của chi bộ đảng”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà

Nội Cuốn sách đã khái quát, cung cấp các nội dung cơ bản về tổ chức và hoạt động của chi bộ đảng

- Trương Ngọc Nam (Chủ nhiệm đề tài) (2009), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các đơn vị, cơ sở hành chính, sự nghiệp của thành phố

Hà Nội”, Đề tài cấp Bộ - Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí

Minh Đề tài tập trung phân tích cơ sở lý luận, thực trạng và đề ra phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Thành phố Hà Nội hiện nay

- Đỗ Ngọc Ninh, Đinh Ngọc Giang (Đồng chủ biên) (2012), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tổ dân phố của các quận ở Thành phố Hà Nội trong điều kiện hiện nay”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Các tác giả đã đi

sâu phân tích cơ sở lý luận, thực trạng và đề ra phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tổ dân phố của các quận ở Thành phố Hà Nội trong điều kiện hiện nay

- Đỗ Ngọc Ninh, Đinh Ngọc Giang (Đồng chủ biên) (2014), “Đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay (Qua khảo sát thực tế ở các huyện của thành phố Hà Nội)”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Qua nghiên cứu nh ng vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay và khảo sát thực tiễn ở các huyện của Thành phố Hà Nội, các tác giả đã chỉ rõ thực trạng, nguyên nhân và bước đầu đề xuất nh ng giải pháp chủ yếu tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong giai đoạn hiện nay

- ương Khắc Hiếu, Trương Ngọc Nam (Đồng chủ biên) (2017), “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới (Sách chuyên khảo)”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Cuốn sách gồm 3 chương,

tập trung trình bày nh ng quan điểm của chủ nghĩa Mác - ênin, tư tưởng Hồ

Chí Minh và của Đảng ta về Đảng Cộng sản, Đảng cầm quyền, về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; quan niệm, nội dung, phương pháp tiếp cận và hệ tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo; phân tích, đánh giá thực trạng

và khái quát nh ng vấn đề đặt ra trong năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng hiện nay; đề xuất và luận giải cơ sở khoa học của hệ thống quan điểm, giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới

- “Sổ tay công tác Đảng năm 2017”, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật,

Hà Nội Đây là kim chỉ nam giúp các cán bộ, đảng viên thuận tiện trong việc tra cứu nhanh và giúp các đảng bộ, chi bộ cơ sở tham khảo nh ng thông tin cơ bản, ghi chép các công việc liên quan đến công tác đảng

- Nguyễn Phương (Tuyển chọn và hệ thống) (2017), “Tài liệu công tác đảng dành cho bí thư đảng bộ, bí thư chi bộ, đảng viên và cấp ủy viên cơ sở”,

Nxb Hồng Đức, Hà Nội Cuốn sách gồm 6 phần, hệ thống các quy định, hướng dẫn, chỉ thị chủa Ban Chấp hành Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương về công tác đảng; cũng như giải đáp các thắc mắc trong công tác xây dựng Đảng

Các công trình khoa học trên đã đưa ra nh ng căn cứ lý luận và thực tiễn cho việc đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cho phù hợp với đặc điểm, tình hình chi bộ; từ đó đánh giá thực trạng, nguyên nhân, rút kinh nghiệm và đưa ra nh ng phương hướng, giải pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cũng như chất lượng công tác xây dựng Đảng Tuy nhiên chưa có công trình nào đề cập đến việc nâng cao, đổi mới sinh hoạt chi bộ ở

Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

Luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ

- Cao Duy Tiến (2001), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt các chi bộ khối nghiên cứu, giảng dạy ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh”, uận

văn Thạc sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

- Nhàn Thị á (2002), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan trực thuộc đảng bộ khối I cơ quan Trung ương”, luận văn cao cấp lý luận

chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

- ê Hồng Sơn (2005), “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ trong các trường phổ thông công lập tại thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, uận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị, chuyên

ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

- Trần Văn Nhĩ (2011), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các cơ quan hành chính tỉnh Đắc Lắc giai đoạn hiện nay”, uận văn Thạc sĩ Khoa học

chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

- Hà Trung Thành (2011), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các khu chế xuất, khu công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”, uận văn

Thạc sĩ Khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

- Phạm Thị Thu Giang (2014), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ của Đảng

bộ Khối các cơ quan Thành phố Hà Nội hiện nay”, uận văn thạc sĩ chuyên

ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

- ê Đình Thọ (2015), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ trường Trung cấp kỹ thuật thuộc Binh chủng tăng thiết giáp hiện nay”, uận văn thạc

sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Báo chí

Các luận án, luận văn trên, từ các góc độ tiếp cận khác nhau đã đưa ra được nh ng cơ sở lý luận về chi bộ, nghiên cứu nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của chi bộ, đánh giá thực trạng khách quan, nguyên nhân và

đề ra phương hướng, giải pháp Tuy nhiên, các luận án, luận văn đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ trên các tiêu chí khác nhau và chưa có đề tài nào đề cập đến việc nâng cao, đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan

Trung ương

Bài viết trên các báo và tạp chí

- Nguyễn Phương Đông (2002), “Giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 9/2002

- Ngô Đình Xây (10/2002), “Những tiêu chí cần có để nâng cao chất lượng buổi sinh hoạt chi bộ”, Thông tin công tác đảng, Học viện Chính trị

quốc gia Hồ Chí Minh

- Hồ Quốc (2002), “Một chi bộ đường phố sinh hoạt thiết thực”, báo

Nhân dân, số ra ngày 31/1/2002

- Phương Thảo (2004), “Biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

ở một số đảng bộ cơ quan”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 7/2004

- Bạch Kim (2005), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan - Thực trạng

và giải pháp”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 8/2005

- Phạm Thu Huyền (2006), “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan khối đoàn thể”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 7/2006

- Hoàng Văn Uyên (2007), “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”,

Tạp chí Xây dựng Đảng điện tử, ngày 9/9/2007

- Hà Triều (2008), “Để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở cơ quan hành chính”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 1/2008

- Đỗ Phương Đông (2008), Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng trong cơ quan hành chính, Tạp chí Xây dựng Đảng,

số 4/2008

- Trần Quang Kiểm (2009), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Hải Phòng”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 01/2009

- Minh Tuấn và Thanh Liêm (2009), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ: vấn đề là ở cấp ủy hay đảng viên?”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 09/2009

- Cao Ngọc Hải (2010), “Nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết lãnh đạo của chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 11, 2010

- Nguyễn Đăng iệu (2013), “Đổi mới trong chỉ đạo sinh hoạt chi bộ ở Yên Thế”, Tạp chí Xây dựng Đảng điện tử, ngày 17/6/2013

- Đình Hiếu, Hoàng Thái (2017), “Sinh hoạt chi bộ: Đừng im lặng gây hại cho Đảng”, Báo điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam, ngày 14/11/2017

- Nguyễn Thị Mai Anh (2018), ““Bệnh hình thức” trong sinh hoạt chi

bộ và giải pháp khắc phục”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 4/1/2018

Nhìn chung, các công trình khoa học, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ và bài viết của các nhà khoa học, các tác giả đăng trên các báo, tạp chí nêu trên

đã bàn về công tác xây dựng Đảng, vấn đề sinh hoạt chi bộ ở nhiều góc độ khác nhau, đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng sinh hoạt chi bộ nói chung Đây là nh ng tài liệu quý có thể tham khảo, vận dụng trong quá trình thực hiện đề tài Hiện nay, chƣa có công trình khoa học nào đề cập đến việc đổi mới sinh hoạt chi

bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng Đây là vấn đề mà luận văn sẽ tập trung làm sáng tỏ

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ nh ng vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ, thực trạng việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng, luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng

Nhiệm vụ nghiên cứu

- àm rõ nh ng vấn đề lý luận về đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

- Khảo sát, phân tích, đánh giá đúng thực trạng việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

- Chỉ ra mục tiêu, phương hướng và đề xuất nh ng giải pháp chủ yếu nhằm tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương thời gian tới

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ s lý luận, thực tiễn

- uận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - ênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng chi bộ nói chung và sinh hoạt chi bộ nói riêng

- Cơ sở thực tiễn của luận văn là thực trạng việc sinh hoạt chi bộ và đổi

mới sinh hoạt chi bộ của các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương hiện nay uận văn kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu của một số luận văn, đề tài, đề án khoa học về đổi mới chất lượng sinh hoạt chi bộ; sử dụng các văn bản, nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và cấp ủy các cấp trong Đảng

bộ Khối đối với việc nâng cao, đổi mới sinh hoạt chi bộ

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cở sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: ôgic-lịch sử, phân tích, tổng hợp, điều tra, khảo sát, thống kê, so sánh, tổng kết thực tiễn

6 Cái mới của luận văn

- Xác lập khái niệm đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng việc sinh hoạt chi bộ và đổi mới sinh hoạt chi bộ của các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

- Khái quát các bài học kinh nghiệm

- Đề xuất một số giải pháp mới, đặc thù nhằm tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

7 Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của luận văn

- uận văn góp phần làm rõ thêm nh ng vấn đề lý luận về đổi mới sinh hoạt chi bộ; đánh giá khách quan thực trạng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương từ năm 2010 đến nay; đề xuất các giải pháp giúp cho các cấp ủy, các chi bộ trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương vận dụng thực hiện đổi mới sinh hoạt chi bộ

- Sau khi bảo vệ, luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho nh ng người làm công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là đội ngũ bí thư chi bộ và chi ủy viên thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

- uận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ việc nghiên cứu,

đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác Đảng tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỔI MỚI SINH HOẠT

CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

1.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

1.1.1 Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương được tổ chức lại trên cơ sở sắp xếp lại 7 Đảng bộ Khối (Kinh tế, Tư tưởng, Khoa giáo, Dân vận, Nội chính, Đối ngoại, Khối I) và Ban Cán sự Đảng ngoài nước Đến nay, Đảng bộ Khối

có 64 đảng bộ trực thuộc, 5.564 chi bộ với 69.444 đảng viên, khoảng 6,8 vạn quần chúng à Đảng bộ trực thuộc Trung ương, Đảng bộ Khối bao gồm các cấp ủy trong các cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng, Nhà nước, Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, các đơn vị sự nghiệp Trung ương

Ngày 22/10/2007, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 98-QĐ/TW

về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

* Về chức năng, nhiệm vụ của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương

Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương (gọi tắt là Đảng ủy Khối) là cấp

ủy cấp trên trực tiếp của các đảng bộ, chi bộ trong các cơ quan Trung ương (thuộc khối), đặt dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư Đảng ủy Khối có chức năng lãnh đạo các tổ chức đảng trong sạch, v ng mạnh gắn với xây dựng cơ quan

và đoàn thể trong Khối v ng mạnh

Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương có 7 nhiệm vụ chủ yếu sau:

Một là, lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm

vụ chính trị được giao; tham gia với lãnh đạo các bộ, ban, ngành, mặt trận,

đoàn thể chính trị - xã hội thuộc Khối, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thư

nh ng vấn đề cần thiết nhằm bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các

cơ quan Trung ương

Hai là, lãnh đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, đạo đức, lối sống, trình độ lý luận chính trị, kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn cho cán

bộ, đảng viên, công nhân viên trong cơ quan

Ba là, lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng các tổ chức đảng trực thuộc trong sạch,

v ng mạnh; nâng cao chất lượng lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng thực hiện đúng Điều lệ Đảng và các quy định của Trung ương về tổ chức sinh hoạt đảng; bồi dưỡng cấp ủy viên; chăm lo công tác phát triển đảng viên; thực hiện công tác khen thưởng và kỷ luật đối với tổ chức đảng và đảng viên theo quy định

Bốn là, lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý cán bộ theo phân cấp; tham gia với các ban đảng, đảng đoàn, ban cán sự đảng, lãnh đạo các cơ quan Trung ương trong công tác cán bộ và quản lý cán bộ đối với đảng viên là cán

bộ thuộc diện Đảng ủy Khối quản lý; tham gia ý kiến về bổ nhiệm, miễn nhiệm, giới thiệu ứng cử đối với nhân sự thuộc diện Trung ương quản lý theo quyết định phân cấp quản lý cán bộ của Trung ương

Năm là, lãnh đạo Đảng bộ thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, gi gìn kỷ luật đảng, đoàn kết nội bộ; phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời

nh ng biểu hiện trái với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, suy thoái về tư tưởng, phẩm chất, đạo đức, lối sống, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác

Sáu là, lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng trực thuộc thực hiện tốt các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác dân vận; lãnh đạo, chăm lo xây dựng các đoàn thể trong các cơ quan Trung ương, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo điều lệ của các

đoàn thể; trực tiếp lãnh đạo Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ương

Bảy là, lãnh đạo Đảng bộ thực hiện các chủ trương của Trung ương về công tác bảo vệ chính trị nội bộ, nhiệm vụ quốc phòng và gi v ng an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đề cao cảnh giác, gi gìn bí mật của Đảng và Nhà nước; quản lý tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên công tác, làm việc, học tập

ở ngoài nước theo quy định

* Về tổ chức bộ máy, tình hình tổ chức đảng và đảng viên

Bộ máy giúp việc của Đảng ủy Khối gồm: Văn phòng, Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra, Trung tâm bồi dưỡng chính trị Đảng ủy Khối và Cơ quan Đoàn Thanh niên Khối các cơ quan Trung ương

Đảng bộ được chia làm ba cấp: Cấp Khối, đảng bộ cấp trên trực tiếp tổ chức cơ sở đảng (cấp huyện và tương đương) và đảng bộ cấp cơ sở (có cả chi

bộ cơ sở) Đảng bộ đa dạng về loại hình tổ chức cơ sở đảng, có tổ chức cơ sở đảng ở cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, báo chí, hội quần chúng…

Tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương chia thành

05 nhóm, trong đó có 397 đảng bộ cơ sở, 5.564 chi bộ (gồm 516 chi bộ cơ sở, 5.048 chi bộ trực thuộc) với hơn 6,9 vạn đảng viên 05 nhóm tổ chức đảng trong Đảng bộ Khối bao gồm:

- Tổ chức đảng trong các cơ quan đảng Trung ương: 12 đảng bộ

- Tổ chức đảng trong các cơ quan quản lý nhà nước: 23 đảng bộ, 01 chi

bộ cơ sở trực thuộc trực tiếp Đảng bộ Khối

- Tổ chức đảng Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước và các

cơ quan tư pháp: 04 đảng bộ

- Tổ chức đảng trong các đơn vị sự nghiệp Trung ương, cơ quan thông tấn, báo chí, xuất bản: 09 đảng bộ

- Tổ chức đảng trong cơ quan Trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội, xã hội nghề nghiệp: 15 đảng bộ

Đảng bộ Khối không có chính quyền cùng cấp, không lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực của đời sống xã hội, quốc phòng

an ninh mà sự lãnh đạo của Đảng uỷ Khối nhằm “bảo đảm” hoàn thành

nhiệm vụ chính trị của các cơ quan, đơn vị Đảng bộ Khối có đội ngũ đảng viên đông, tập trung chủ yếu trong các cơ quan tham mưu chiến lược; nhiều đảng viên là Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, cán bộ lãnh đạo cao cấp, cán bộ tham mưu cấp chiến lược của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương Nhiều đảng viên có trình độ, kiến thức chuyên môn sâu và có học hàm, học vị; là nòng cốt trong công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học, trong các

cơ quan báo chí của Trung ương…; đội ngũ đảng viên có tuổi đời và tuổi đảng khá cao; hoạt động rộng trên phạm vi cả trong và ngoài nước, trên nhiều lĩnh vực khác nhau (khối cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể; trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội); hoạt động trong

cả lĩnh vực lập pháp, tư pháp và hành pháp Hầu hết đảng viên có phẩm chất chính trị v ng vàng, đạo đức, lối sống trong sáng, nhiều đồng chí có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn trên nhiều lĩnh vực và được trưởng thành qua địa phương, cơ sở

1.1.2 Các chi bộ Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

* Khái niệm

Theo “Sách tra cứu các mục từ về tổ chức”, “chi bộ” hay “chi bộ

đảng” là hình thức tổ chức của nhiều chính đảng Ở Việt Nam, các chi bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò hạt nhân chính trị, cầu nối gi a Đảng với các tầng lớp nhân dân Chi bộ được thành lập

ở địa bàn dân cư, ở đơn vị sản xuất hoặc công tác, mỗi chi bộ phải

có ít nhất ba đảng viên chính thức Ở các đơn vị cơ sở có đông đảng viên, thành lập nhiều chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở Ở các đơn vị

cơ sở có ít đảng viên, chỉ thành lập một chi bộ, đó là chi bộ cơ sở,

vị cơ sở có đông đảng viên, thành lập nhiều chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở

Ở các đơn vị cơ sở có ít đảng viên, chỉ thành lập một chi bộ, đó là chi bộ cơ

sở, tức là một tổ chức cơ sở đảng Với đặc thù không có chính quyền cùng cấp, không có địa bàn dân cư, do vậy, Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương không có loại hình chi bộ thuộc địa bàn dân cư, lực lượng vũ trang, phần lớn các chi bộ ở các đơn vị công tác, cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương

Ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương cũng có các loại chi bộ: Chi bộ

cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận Hiện nay, theo thống kê của Ban Tổ chức Đảng ủy Khối, tại Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương có 01 chi bộ cơ sở trực thuộc trực tiếp Đảng bộ Khối (Chi bộ Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp), hơn 500 chi bộ cơ

sở và hơn 5000 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, đảng ủy bộ phận

* Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ

- Vị trí, vai trò:

Chi bộ có vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng, là nền tảng, hạt nhân chính trị của Đảng, nơi tuyên truyền, cổ động quần chúng, giáo dục thức tỉnh quần chúng và tổ chức cho quần chúng đấu tranh cách mạng; chi bộ là tế bào của Đảng; gắn bó mật thiết với nhân dân Chi bộ mạnh thì Đảng mạnh, chi bộ yếu

thì Đảng yếu Vì vậy, chăm lo xây dựng chi bộ trong sạch, v ng mạnh là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của công tác xây dựng Đảng

Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - ênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức coi trọng vị trí, vai trò của chi bộ Người viết: Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt Vì vậy, ngày từ khi thành lập Đảng, Điều

lệ Đảng đã quy định: Ở mỗi xưởng máy, hầm mỏ, xí nghiệp, cơ quan, trường học, đường phố, đại đội - có 3 đảng viên trở lên thì lập một chi bộ Chi bộ là đồn lũy của Đảng chiến đấu trong quần chúng Mỗi cơ sở là hạt nhân lãnh đạo của quần chúng, phát huy trí tuệ và lực lượng vĩ đại của quần chúng, tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng vì nó là sợi dây chuyền để liên hệ Đảng với quần chúng Nhiệm vụ của chi bộ là luôn luôn tuyên truyền cho nhân dân, để thực hiện khẩu hiệu và chính sách của Đảng, luôn luôn chú ý đến tư tưởng và nhu cầu của nhân dân và kịp thời báo cáo cho cấp trên biết rõ; luôn quan tâm đến đời sống kinh tế, chính trị và văn hóa của nhân dân, đồng thời giáo dục nhân dân, tổ chức nhân dân để giải quyết các vấn đề cho nhân dân Chi bộ cần làm đầy đủ nh ng công việc ấy thì sự gắn bó chặt chẽ gi a Đảng với nhân dân càng được tăng cường

Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam được trình bày tại Đại hội lần thứ IV của Đảng đã tổng kết 5 bài học kinh nghiệm về xây dựng tổ chức cơ sở đảng đã khẳng định phải nắm chắc khâu trung tâm của công tác củng cố cơ sở đảng là chi bộ, thường xuyên gi

v ng chế độ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, làm cho chi bộ, tổ chức

tế bào đầu tiên của Đảng thực sự là hạt nhân lãnh đạo chính trị, là đơn vị chiến đấu ở cơ sở và là trường học giáo dục, rèn luyện đảng viên

Trong các Điều lệ Đảng từ Đại hội IV đến nay đều có quy định riêng về

vị trí, nhiệm vụ của chi bộ: Chi bộ là tổ chức tế bào cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo và chiến đấu của Đảng trong quần chúng, là trường học giáo

dục, rèn luyện mọi đảng viên, nơi kết nạp đảng viên và thi hành kỷ luật đối với đảng viên, phân công và kiểm tra công tác đảng viên

Điều 27, Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội VII xác định: Chi bộ là nơi trực tiếp nối liền Đảng với quần chúng, đƣợc tổ chức theo nơi làm việc hoặc nơi ở của đảng viên Chi bộ có nhiệm vụ giáo dục, rèn luyện, quản lý, phân công và kiểm tra công tác của đảng viên, kết nạp đảng viên mới và thi hành

kỷ luật đảng viên, lãnh đạo việc thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi đơn vị Điểm 2, Điều 24 của Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ VIII, lần thứ IX quy định: Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, thi hành kỷ luật đảng viên; thu, nộp đảng phí

Điều 21, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua tại Đại hội XI, XII

đã xác định: Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở [23, tr.35]

Chính vì vậy, chi bộ nói chung và chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng - chi bộ trong các cơ quan đầu não của Trung ƣơng - nói riêng có

vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng, là nền tảng của Đảng bộ, hạt nhân chiến đấu của Đảng bộ Chi bộ mạnh thì Đảng bộ mạnh, chi bộ yếu thì Đảng bộ yếu Vì vậy, chăm lo xây dựng các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng trong sạch, v ng mạnh là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của công tác xây dựng Đảng

- Chức năng:

Hiện nay, các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ƣơng có chức năng chung và chủ yếu là hạt nhân chính trị lãnh đạo cơ quan, đơn vị và tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng

à hạt nhân chính trị, các chi bộ trong Đảng bộ Khối có trách nhiệm lãnh đạo toàn diện các mặt công tác, các tổ chức chính trị ở cơ sở, cán bộ, đảng

viên và quần chúng thực hiện đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chương trình, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, đảng viên, quần chúng; lãnh đạo xây dựng cơ quan, đơn vị

v ng mạnh, thực hiện tốt pháp lệnh dân chủ ở cơ sở, lãnh đạo giải quyết tốt

nh ng vấn đề từ thực tiễn đặt ra để cơ quan, đơn vị không ngừng đổi mới, phát triển và góp phần xây dựng Đảng trong sạch, v ng mạnh

Chi bộ nói chung và chi bộ ở Đảng bộ Khối nói riêng là nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng Mỗi chi bộ có chương trình, kế hoạch, cách làm để xây dựng nội bộ không hoàn toàn như nhau, song nhìn chung đều phải tiến hành các công việc như: Xây dựng chi bộ trong sạch, v ng mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; thực hiện tự phê bình và phê bình, gi gìn kỷ luật, tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong chi bộ; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, phân công nhiệm vụ, đánh giá đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình

độ kiến thức, năng lực công tác; làm công tác phát triển Đảng; góp ý kiến xây dựng nghị quyết của tổ chức Đảng cấp trên Xây dựng nội bộ Đảng phải gắn liền với thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhằm đảm bảo hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị của chi bộ

- Nhiệm vụ:

Ở mỗi giai đoạn cách mạng, nhiệm vụ của chi bộ nói chung và chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương nói riêng có sự thay đổi bổ sung cho phù hợp với tình hình, điều kiện thực tế

Điều 24, Điều lệ Đảng khóa XI quy định:

Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, giám

sát thi hành kỷ luật đảng viên; thu nộp đảng phí Chi bộ, chi ủy họp thường lệ mỗi tháng một lần” [23, tr.41]

Ngoài nhiệm vụ chung nêu trên, chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương phải thực hiện nhiệm vụ cụ thể theo hướng dẫn của Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức chi bộ của một số loại hình chi bộ Nhìn chung các chi bộ phải thực hiện một số nhiệm

vụ cụ thể sau:

Một là, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; lãnh đạo công tác tư tưởng, công tác tổ chức, cán bộ; lãnh đạo các chi hội, đoàn thể, quần chúng

Hai là, thực hiện công tác quy hoạch cán bộ, xây dựng khối đại đoàn kết, thống nhất trong tập thể chi ủy, chi bộ Xây dựng, củng cố, kiện toàn đội ngũ chi ủy đảm bảo phẩm chất, năng lực để lãnh đạo chi bộ hoạt động có hiệu quả, được đảng viên tín nhiệm

Ba là, cán bộ, đảng viên trong chi bộ phải nghiêm túc chấp hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có trách nhiệm vận động gia đình, nhân dân thực hiện nghị quyết của cấp ủy các cấp, các quyết định của lãnh đạo cơ quan, đơn vị và các chương trình hành động của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội nơi cư trú Hằng năm chi ủy tổ chức để quần chúng tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, xây dựng chi bộ trong sạch, v ng mạnh Bốn là, thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của Đảng theo quy định, nhất là kiểm tra đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng; nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảng viên

Nh ng nhiệm vụ trên có mối quan hệ mật thiết với nhau, để thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình, Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương phải hết sức quan tâm đến việc chăm lo xây dựng chi bộ, chất lượng hoạt động của chi bộ, chi ủy và đặc biệt quan trọng là vấn đề chất lượng sinh hoạt chi bộ

mà sự lãnh đạo của Đảng uỷ Khối nhằm “bảo đảm” hoàn thành nhiệm vụ

chính trị của các cơ quan, đơn vị Các đảng bộ trực thuộc là nh ng cơ quan trọng yếu của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể, hội ở Trung ương Các cơ quan này có các chức năng, nhiệm vụ khác nhau, đa dạng về

tổ chức và phong phú về lĩnh vực hoạt động Trong Khối có nhiều loại hình chi bộ khác nhau, bao gồm: Chi bộ có nhiệm vụ chuyên môn làm công tác tham mưu, chi bộ làm công tác tổng hợp, nghiên cứu, tổ chức cán bộ, thanh tra, kiểm tra, tuyên truyền, phục vụ, hậu cần (chi bộ trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp) và một số ít chi bộ trong các doanh nghiệp Nhà nước Nhưng tựu chung lại nhiệm vụ chính trị của các cơ quan có khác nhau nhưng đa số đều là nh ng cơ quan trọng yếu, cơ mật của Đảng, Nhà nước; Mặt trận và các đoàn thể ở Trung ương; địa bàn hoạt động rộng, có sự phối hợp, chỉ đạo đa lĩnh vực và các địa phương, ngoài nước; có nh ng công việc đột xuất nhiều; yêu cầu về chất lượng công việc cao…

Trong mỗi loại hình chi bộ theo nhiệm vụ chuyên môn khác nhau thì

cơ cấu cán bộ, trình độ học vấn, chức vụ cũng khác nhau Cũng có chi bộ chỉ đơn thuần gồm nh ng cán bộ trong cùng đơn vị chuyên môn, nhưng cũng có chi bộ sinh hoạt ghép, hoặc chi bộ có cán bộ cao cấp sinh hoạt cùng… có chi bộ có nhiều nhà khoa học, giáo sư, tiến sỹ, nhưng cũng có chi bộ đảng viên làm công tác phục vụ… Trong một chi bộ có nhiều đảng viên ở độ tuổi, trình độ khác nhau, các yếu tố nhân thân cũng khác nhau Có đồng chí là cán bộ lãnh đạo ở nơi khác chuyển về, nhưng cũng có nh ng đồng

chí công tác lâu năm ở cơ quan, có đồng chí mới tốt nghiệp, mới vào làm cán

bộ, công chức Như vậy, có thể nói nhận thức, ý thức của các đảng viên rất khác nhau tạo ra tính đa dạng của sinh hoạt chi bộ trong các chi bộ ở Đảng

bộ Khối các cơ quan Trung ương

Về cấu tạo cấp uỷ cũng rất phong phú, theo báo cáo của Ban Tổ chức Đảng ủy Khối, đa phần bí thư chi bộ là cán bộ lãnh đạo cấp phó của đơn vị (chiếm khoảng 70%), nhưng cũng có nơi bí thư chi bộ là thủ trưởng của đơn vị (chiếm khoảng 25%), cá biệt có số ít bí thư chi bộ không phải là lãnh đạo của đơn vị (chiếm khoảng 5%) Cơ cấu chi uỷ viên cũng rất đa dạng và phong phú, có đơn vị thủ trưởng chuyên môn chỉ tham gia cấp uỷ

mà không phải bí thư, các đảng viên ở các cương vị khác nhau, tuổi đời, tuổi đảng khác nhau đều có thể tham gia cấp uỷ Qua khảo sát cho thấy, thông thường nếu có ban chi uỷ thì cơ cấu của lãnh đạo chuyên môn làm chủ chốt, một đảng viên trẻ hoặc cán bộ n tham gia cấp uỷ Các chức danh của chi bộ đảng cơ quan trong Khối đa phần đều gắn với các chức danh lãnh đạo, quản lý của đơn vị

Từ nh ng đặc điểm nêu trên cho thấy việc sinh hoạt chi bộ trong Khối diễn ra rất đa dạng, ngoài nh ng nhiệm vụ chung theo quy định, căn

cứ vào đặc thù của từng chi bộ thì nội dung, hình thức, diễn biến sinh hoạt chi bộ trong Khối cũng khá phong phú, đa dạng Do ở các cơ quan Trung ương có điều kiện về cơ sở vật chất, thông tin liên lạc, hệ thống mạng, các

ấn phẩm, báo chí nhiều, các kênh thông tin đa dạng nên tính chất sinh hoạt

về thời sự đôi lúc có biểu hiện mờ nhạt Một số chi bộ việc xếp lịch sinh hoạt thường gặp khó khăn do công tác chuyên môn hoặc do lịch công tác của đồng chí lãnh đạo tham gia sinh hoạt cùng Cán bộ lãnh đạo tham gia sinh hoạt chi bộ, các cán bộ đảng viên thường ít có điều kiện hiểu hết nhiệm vụ của đồng chí lãnh đạo dẫn đến sự nể nang, né tránh, khó tham gia góp ý với

lãnh đạo, ngại phê bình Các chi bộ đảng thuộc Khối không nắm chính quyền (không trực tiếp lãnh đạo toàn diện nhiệm vụ chính trị, không gi vai trò là người quyết định cuối cùng về công tác nhân sự lãnh đạo cơ quan) do vậy tính

uy lực, quyền uy trong sinh hoạt chi bộ ít được thể hiện, một số đảng viên chưa chú trọng đến việc sinh hoạt chi bộ Sinh hoạt chi bộ ngoài nh ng quy định về chức năng, nhiệm vụ, các nguyên tắc chung của sinh hoạt chi bộ thì

uy tín và trí tuệ của đồng chí bí thư, chi uỷ có ý nghĩa quan trọng đến chất lượng sinh hoạt chi bộ Vì vậy sinh hoạt chi bộ trong Khối luôn phải đề cao phương pháp vận động, thuyết phục, dẫn dắt đảng viên

1.2 Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương - Quan niệm, vai trò, mục đích, yêu cầu, nội dung

1.2.1 Quan niệm và tính tất yếu khách quan của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

* Quan niệm về đổi mới sinh hoạt chi bộ

- Quan niệm về đổi mới:

Theo Đại từ điển Tiếng Việt thì “đổi mới là thay đổi hoặc làm cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước” [54, tr.658]

Như vậy, đổi mới trước hết cần phải hiểu là quá trình mang tính chủ động, nằm trong quy luật vận động và phát triển tự thân của sự vật Điều này cho thấy nội hàm của khái niệm đổi mới nhằm chỉ nh ng hoạt động của con người làm thay đổi nh ng cái cũ, lạc hậu bằng cái mới tiến bộ hơn Với nội hàm này thì đổi mới có nhiều loại hình và cấp độ khác nhau như đổi mới kinh

tế, chính trị, văn hóa xã hội, hành động, phương thức ứng xử, phương pháp giảng dạy, cơ chế tổ chức quản lý, cách thức sản xuất

Đổi mới được xét ở hai góc độ, một là thay đổi hoàn toàn cái cũ bằng cái mới; hai là, đổi mới dựa trên quan điểm kế thừa có chọn lọc từ cái cũ bằng cách làm khác, tiến bộ hơn, phù hợp với quy luật của sự phát triển Ở đề tài này, tác giả tiếp cận quan niệm về “đổi mới” ở khía cạnh thứ hai, tức là việc

đổi mới dựa trên quan điểm kế thừa nh ng giá trị, thành tựu đã đạt được trong quá khứ để đạt được một cái mới phát triển, hoàn thiện hơn

- Quan niệm về sinh hoạt: Theo Từ điển Tiếng Việt, “sinh hoạt” khi là một danh từ, có hai nghĩa: Một là: Nh ng hoạt động thuộc về đời sống hằng

ngày của một người hay một cộng đồng, ví dụ: Sinh hoạt tinh thần, sinh hoạt

gia đình; Hai là: Nh ng hoạt động tập thể của một tổ chức, ví dụ: sinh hoạt

chi đoàn, sinh hoạt văn hoá văn nghệ

Khi là một động từ, sinh hoạt có hai nghĩa: Một là, sống cuộc sống riêng hằng ngày, ví dụ: sinh hoạt giản dị; Hai là, họp để tiến hành nh ng hoạt động tập thể, ví dụ: sinh hoạt lớp [52, tr.1105]

- Quan niệm về “sinh hoạt chi bộ”: Có nhiều quan niệm khác nhau về

sinh hoạt chi bộ, nhưng tựu chung lại, đa số các quan niệm đều xác định sinh hoạt chi bộ là sinh hoạt đảng, đó là hoạt động tập thể của toàn thể đảng viên hoặc của đại biểu đảng bộ bàn bạc, thảo luận, quyết định các chủ trương, giải pháp thực hiện nh ng công việc về xây dựng đảng, xây dựng chi bộ, đảng bộ; thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ, đảng bộ và của địa phương hoặc thống nhất đề nghị cấp ủy cấp trên về nh ng nội dung đó, nhằm xây dựng chi

bộ, đảng bộ trong sạch, v ng mạnh, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của chi bộ, đảng bộ và các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, góp phần xây dựng đảng bộ cấp trên và toàn Đảng v ng mạnh, lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đảng bộ cấp trên và nhiệm vụ cách mạng

Từ đó, ta có thể quan niệm: Đổi mới sinh hoạt chi bộ Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương là hoạt động nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả

sinh hoạt chi bộ trên cơ sở gi v ng nguyên tắc, các quy định chung của sinh hoạt chi bộ, đồng thời bổ sung nh ng nội dung, hình thức, phương pháp mới; phát huy nh ng hiệu quả, khắc phục nh ng tồn tại, hạn chế trong sinh hoạt chi

bộ, qua đó nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng ở Đảng bộ Khối các

cơ quan Trung ương

* Tính tất yếu khách quan của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương

Một là, theo nguyên lý của chủ nghĩa duy vật, mọi sự vật hiện tượng

trong tự nhiên và xã hội đều vận động, biến đổi không ngừng, do vậy theo thời gian, mô hình tổ chức đảng của nước ta cũng biến đổi theo từng thời

kỳ cách mạng Sinh hoạt đảng, sinh hoạt chi bộ cũng không nằm ngoài sự vận động, biến đổi đó Ngay từ trong nhu cầu nội tại của sinh hoạt chi bộ cũng có nhu cầu làm mới chính nó Bản thân việc sinh hoạt chi bộ không thể lặp đi lặp lại theo đúng một cách thức, như vậy sinh hoạt chi bộ sẽ trở nên nhàm chán, cũ kỹ và tự bị đào thải theo năm tháng Sự vận động không ngừng của xã hội loài người, kéo theo sự đổi mới tất yếu của các thiết chế trong xã hội, trong đó có sự đổi mới trong Đảng, sự đổi mới về nội dung,

phương thức lãnh đạo của Đảng, đổi mới sinh hoạt đảng, sinh hoạt chi bộ

Hai là, công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước, nhất là thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá, hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi phải

có sự đổi mới, thay đổi hàng ngày trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội

Sự đổi mới của Đảng có ý nghĩa quan trọng và lịch sử Đảng đi tiên phong trong đổi mới để làm đầu tàu gương mẫu đổi mới cả hệ thống chính trị và

xã hội

Ba là, bên cạnh nh ng thành tựu, ưu điểm đã đạt được về công tác xây

dựng Đảng, thì các hạn chế, tồn tại, khuyết điểm mà Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XII đã nêu rõ:

Công tác xây dựng Đảng còn không ít hạn chế, khuyết điểm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, giảng dạy và học tập chủ nghĩa Mác - ênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chưa đáp ứng được yêu cầu Nội dung sinh hoạt đảng ở nhiều nơi còn đơn điệu, hình thức, hiệu quả chưa cao Năng lực lãnh đạo, sức

chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, thậm chí có nơi mất sức chiến đấu… [25, tr.21]

Do đó, việc đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nhằm góp phần sửa ch a, khắc phục nh ng yếu kém, hạn chế trong Đảng và đảng viên, đồng thời nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng ngay từ nh ng tổ chức nhỏ nhất của Đảng, góp phần nâng cao vai trò, vị trí của Đảng, củng cố và phát huy vị trí độc tôn lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội Trong thực tế ta thấy ba trụ cột phát triển của đất nước là kinh

tế, xây dựng Đảng, xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

có quan hệ tương hỗ lẫn nhau, nếu xây dựng Đảng không tốt thì khó có được kết quả nền kinh tế khả quan và ngược lại khi kinh tế phát triển đòi hỏi xây dựng Đảng cũng phát triển tương ứng để đủ sức thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng Đảng ta đã xác định rõ “phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt”

Bốn là, do chính vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Đảng bộ Khối

các cơ quan Trung ương nói chung và của các chi bộ ở Đảng bộ Khối các

cơ quan Trung ương nói riêng đòi hỏi việc đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là tất yếu khách quan

Từ nh ng luận cứ và nh ng luận điểm nêu trên, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ là một tất yếu trên con đường phát triển và hoàn thiện của Đảng, làm cho Đảng ta ngày càng trong sạch v ng mạnh, giàu về trí tuệ, tập hợp đoàn kết được đông đảo cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân, thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc Và với vị trí của mình thì Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương phải là một trong nh ng đảng

bộ đi đầu trong việc đổi mới sinh hoạt chi bộ qua đó góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, chất lượng công tác Đảng và công tác xây dựng Đảng

1.2.2 Vai trò, mục đích, yêu cầu của đổi mới sinh hoạt chi bộ

* Vai trò của đổi mới sinh hoạt chi bộ

Chi bộ là nơi quán triệt, triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng đến đảng viên; sinh hoạt chi bộ là diễn đàn dân chủ để đảng viên thảo luận, đề ra phương hướng, nhiệm vụ, biện pháp công tác của chi bộ; là nơi phân công công tác cho đảng viên đồng thời cũng là nơi kiểm tra công tác của đảng viên và là nơi giáo dục, rèn luyện đảng viên Thực tế cho thấy, sinh hoạt chi bộ có chất lượng sẽ quyết định sự v ng mạnh, phát triển của chi bộ và phụ thuộc trước hết vào việc chuẩn bị nội dung, lựa chọn hình thức, phương pháp, nắm v ng tính chất của sinh hoạt Đảng

Thực hiện các nghị quyết của Đảng, nh ng năm qua Đảng ủy Khối các

cơ quan Trung ương luôn coi trọng việc xây dựng và củng cố chi bộ, trong đó tập trung vào việc đổi mới sinh hoạt chi bộ Đồng thời, xem đây là khâu đột phá trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cho tổ chức cơ sở đảng và đảng viên Đổi mới sinh hoạt chi bộ là một trong nh ng biện pháp nâng cao nhận thức tư tưởng cơ bản, chi phối toàn bộ, trực tiếp quá trình hoạt động của tổ chức cơ sở đảng và của từng đảng viên

Nếu coi Đảng là một cơ thể sống, trong đó chi bộ là tế bào cấu thành tổ chức đảng, thì sinh hoạt chi bộ là quá trình trao đổi chất trong mỗi tế bào, là dấu hiệu của sự sống Nếu không tổ chức sinh hoạt chi bộ hoặc sinh hoạt chi

bộ không thường xuyên, định kỳ, sinh hoạt chi bộ nhưng chất lượng không cao, nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ nghèo nàn, khô cứng cũng có nghĩa

là quá trình trao đổi chất không liên tục, yếu ớt, ngắt quãng

Đảng ta khẳng định mỗi mỗi cán bộ, đảng viên, phải không ngừng rèn luyện, nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật, tính tự giác, đặt mình trong sự quản

lý của tổ chức đảng, thường xuyên tham gia sinh hoạt chi bộ, tự giác khép mình vào khuôn khổ kỷ luật của Đảng, không để một đảng viên nào đứng ngoài trách nhiệm quản lý của tổ chức, của tập thể Thực tế cho thấy nếu nơi

nào mà sinh hoạt của chi bộ buông lỏng, rời rạc hoặc không có nội dung chính trị, tư tưởng cụ thể, thiết thực, phù hợp, thì nơi đó bắt đầu có nguy cơ đi chệch quan điểm, đường lối của Đảng, hạ thấp vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, làm cho kỷ luật trong Đảng lỏng lẻo, các hiện tượng tiêu cực nảy sinh và phát triển; mối liên hệ mật thiết gi a Đảng với nhân dân bị suy yếu Nơi nào sinh hoạt chi bộ có nền nếp, có chất lượng, thường xuyên đổi mới sinh hoạt chi bộ sẽ phát huy mạnh mẽ vai trò, tác dụng của sinh hoạt chi bộ đối với các hoạt động lãnh đạo và xây dựng nội bộ; phát huy được vai trò, trách nhiệm, tính tiền phong, gương mẫu của đảng viên trong chi bộ; đoàn kết nội bộ được gi v ng Thực hiện tốt nhiệm vụ lãnh đạo phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh; gi v ng mối liên hệ mật thiết với nhân dân và các tổ chức trong phạm vị lãnh đạo của mình

Đổi mới sinh hoạt chi bộ thực chất là đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp sinh hoạt chi bộ góp phần làm cho đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước được quán triệt sâu sắc hơn, nhiệm vụ của chi bộ được triển khai thực hiện có hiệu quả hơn; trí tuệ và trách nhiệm của các cấp uỷ và từng đảng viên được nâng cao; đoàn kết thống nhất trong đảng, kỷ luật của đảng được tăng cường mạnh mẽ, dân chủ được phát huy để tập trung trí tuệ; các nguyên tắc hoạt động của đảng được thực hiện tốt hơn; việc giáo dục, rèn luyện, quản lý, phân công nhiệm vụ cho đảng viên được thực hiện có nền nếp, đúng nguyên tắc, quy định, từng bước khắc phục được nh ng khuyết điểm trong công tác xây dựng Đảng; góp phần không ngừng xây dựng chi bộ ngày càng trong sạch v ng mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra

* Mục đích của đổi mới sinh hoạt chi bộ

Xuất phát từ tính tất yếu khách quan của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương, có thể khái quát một số mục đích sau:

Một là, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ trước hết nhằm tăng tính hấp dẫn

trong sinh hoạt chi bộ, phát huy tính dân chủ rộng rãi; thông qua đó kịp thời

nắm bắt tâm tư, tình cảm, định hướng tư tưởng của đảng viên và quần chúng

Hai là, để tổ chức thực hiện nhiệm vụ của chi bộ đảm bảo cho tổ chức

đảng và đảng viên không ngừng nâng cao nhận thức, đề cao ý thức trách nhiệm, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình, đảm bảo sự thống nhất

về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng

Ba là, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ nhằm góp phần sửa ch a, khắc phục

nh ng yếu kém, hạn chế trong Đảng và đảng viên, đồng thời nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng ngay từ nh ng tổ chức nhỏ nhất của Đảng, góp phần nâng cao vai trò, vị trí của Đảng, củng cố và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội

* Yêu cầu của đổi mới sinh hoạt chi bộ

Như đã trình bày ở trên, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương tiếp cận khái niệm đổi mới ở góc độ “kế thừa”, “phát triển”, do đó việc đổi mới sinh hoạt chi bộ phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Một là, đổi mới trên cơ sở gi v ng nguyên tắc, các quy định chung của

sinh hoạt chi bộ, thực hiện đầy đủ các nội dung theo Hướng dẫn số

12-HD/BTCTW ngày 06/7/2018 của Ban Tổ chức Trung ương “hướng dẫn một

số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”

Hai là, phải phát huy được vai trò của sinh hoạt chi bộ, qua đó nâng cao

chất lượng chi bộ, chất lượng công tác đảng và công tác xây dựng Đảng

Ba là, việc đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ phải gắn với đẩy

mạnh thực hiện học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; làm cho mọi đảng viên nâng cao nhận thức, tự giác chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thực hiện tốt nghị quyết của chi bộ và của cấp ủy cấp trên; bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu để chi bộ thực sự là nơi lãnh đạo, quản lý, giáo dục, rèn luyện và bồi dưỡng cán bộ, đảng viên

1.2.3 Nội dung đổi mới sinh hoạt chi bộ

* Đổi mới nội dung sinh hoạt chi bộ

Nội dung sinh hoạt chi bộ có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác xây dựng chi bộ Nội dung sinh hoạt chi bộ nếu được đổi mới sẽ làm tăng tính hấp dẫn, thiết thực của sinh hoạt chi bộ Nội dung sinh hoạt chi bộ phải phong phú, thiết thực, thời gian dành cho mỗi buổi sinh hoạt và thời điểm tổ chức sinh hoạt chi bộ phải hợp lý Tuy nhiên, đối với từng cuộc sinh hoạt cần chọn nội dung đúng đắn, thiết thực, chọn hình thức thích hợp với nội dung đã chọn

Thứ nhất, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình chi bộ để

xác định nội dung, phạm vi và trách nhiệm lãnh đạo của chi bộ Tránh tình trạng sinh hoạt bàn bạc và quyết định nh ng nội dung không thuộc chức năng, nhiệm vụ của chi bộ; đặc biệt biến buổi sinh hoạt chi bộ thành buổi giao ban

cơ quan

Thứ hai, bám sát nhiệm vụ chính trị của chi bộ, nắm chắc đặc điểm cụ

thể của chi bộ, của cơ quan, đơn vị và nh ng vấn đề đang đặt ra trong phạm vi lãnh đạo của chi bộ, tình hình tư tưởng của đảng viên và quần chúng để chọn vấn đề cụ thể đưa vào nội dung sinh hoạt cho phù hợp, đáp ứng được đòi hỏi của tình hình thực tiễn cơ sở và mong muốn của đảng viên, quần chúng

Thứ ba, bám sát vào chương trình, kế hoạch của cấp trên về tổ chức các

hoạt động như: Học tập các Chỉ thị, Nghị quyết, chính sách; sinh hoạt chính trị tập trung; thông tin, thông báo thời sự

Thứ tư, căn cứ chương trình công tác của cấp ủy trong năm, trong nhiệm

kỳ Đại hội chi bộ để chủ động lựa chọn và chuẩn bị nội dung cho các buổi sinh hoạt chi bộ

Trong sinh hoạt chi bộ, nội dung sinh hoạt chi bộ phải gắn chặt với việc góp phần giải quyết hiệu quả nguyện vọng, lợi ích chính đáng của đảng viên

và quần chúng; kịp thời giải quyết, đề xuất lên cấp trên giải quyết nh ng vấn

đề bức xúc đặt ra Từ đó, lựa chọn nh ng nội dung sinh hoạt phù hợp để thảo

luận, bàn bạc và ra nghị quyết sát với tình hình thực tiễn để nghị quyết có tính khả thi và giải quyết hiệu quả nh ng vấn đề đó

* Đổi mới hình thức sinh hoạt chi bộ

Hình thức sinh hoạt có vai trò to lớn đối với chất lượng sinh hoạt chi bộ Qua khảo sát cho thấy, nếu nơi nào chi ủy chi bộ quan tâm đổi mới hình thức sinh hoạt chi bộ thì chất lượng sinh hoạt chi bộ được nâng lên Nếu hình thức sinh hoạt chi bộ phù hợp với nội dung sinh hoạt, sinh động, luôn đổi mới sẽ

có tác dụng kích thích tính tích cực của đảng viên trong thảo luận và đề xuất các giải pháp giải quyết có hiệu quả cao nh ng vấn đề nảy sinh trong chi bộ,

cơ quan, đơn vị và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của chi bộ

Tùy theo nội dung sinh hoạt cụ thể và đặc điểm của từng loại hình chi bộ

để áp dụng các hình thức sinh hoạt sao cho phù hợp trên cơ sở ba hình thức sinh hoạt cơ bản, đó là: Sinh hoạt chính trị, sinh hoạt học tập và sinh hoạt chuyên đề; ngoài ra còn có hình thức sinh hoạt tự phê bình và phê bình Có thể áp dụng một hình thức cho buổi sinh hoạt, cũng có thể áp dụng nhiều hình thức cho một buổi sinh hoạt Qua thực tế cho thấy, để đảm bảo cho buổi sinh hoạt chi bộ phong phú, hấp dẫn và có chất lượng, cần kết hợp hình thức sinh hoạt chuyên đề với sinh hoạt chính trị hoặc sinh hoạt học tập

Đối với nh ng nội dung lớn, quan trọng cần phải quyết định trong sinh hoạt chi bộ thì nên phân chia tổ để thảo luận, chi ủy chuẩn bị tài liệu và gửi tài liệu trước cho đảng viên trong chi bộ để nghiên cứu Khi sinh hoạt chi bộ tập trung, tổng hợp kết quả thảo luận và biểu quyết thực hiện Như vậy, đảng viên trong chi bộ sẽ có thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, cùng nhau trao đổi, phát huy trí tuệ tập thể và tính dân chủ trong chi bộ

Ngoài sinh hoạt định kỳ cần tăng cường nh ng buổi sinh hoạt theo chuyên đề nhằm thay đổi hình thức sinh hoạt và nâng cao hiệu quả lãnh đạo

và bồi dưỡng kiến thức cho đảng viên Đây là một nội dung rất quan trọng trong đổi mới sinh hoạt chi bộ hiện nay Để sinh hoạt chuyên đề đạt chất

lượng và hiệu quả, chi ủy phải chủ động đề xướng nội dung phù hợp với yêu cầu của công tác tư tưởng, công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ trong từng thời gian (ít nhất mỗi quý nên sinh hoạt chuyên đề một lần)

để nội dung sinh hoạt chi bộ phong phú, hấp dẫn, tránh đơn điệu, góp phần nâng cao nhận thức cho đảng viên Việc lựa chọn chuyên đề bám sát vào chức năng, nhiệm vụ của chi bộ trong từng thời gian hoặc nh ng vấn đề quan trọng, mang tính thời sự của thế giới và trong nước có tác động lớn đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Sinh hoạt học tập, nhất là học tập Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng cần tránh hình thức đơn điệu, một chiều, cần tạo không khí trao đổi, thảo luận gi a báo cáo viên và các đảng viên trong chi bộ, đưa nội dung nghị quyết vào thực tế, vận dụng các nội dung của Nghị quyết vào thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị Coi trọng sinh hoạt tự phê bình và phê bình: Thực hiện theo định kỳ hoặc sau khi thực hiện một nhiệm vụ quan trọng Đổi mới hình thức sinh hoạt chi bộ bằng cách áp dụng các hình thức sinh hoạt chi bộ khác nhau và kết hợp các hình thức sinh hoạt chi bộ sẽ giúp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tránh sự nhàm chán, dập khuôn, máy móc trong các buổi sinh hoạt Đồng thời giúp đảng viên tiếp cận vấn đề ở nhiều góc cạnh khác nhau để vấn đề được tiếp xúc, đánh giá ở nhiều chiều, nhiều khía cạnh Các hình thức sinh hoạt chi bộ cần duy trì thành nền nếp sinh hoạt

và hình thức sinh hoạt cần phù hợp với nội dung sinh hoạt

* Đổi mới phương pháp sinh hoạt chi bộ

Phương pháp sinh hoạt chi bộ có tác động to lớn tới chất lượng sinh hoạt chi bộ Việc lựa chọn phương pháp có phù hợp sẽ giúp buổi sinh hoạt chi bộ hấp dẫn, hiệu quả Do đó, cùng với đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi

bộ thì đổi mới phương pháp sinh hoạt chi bộ là một nội dung quan trọng trong đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương.Việc đổi mới phương pháp sinh hoạt chi bộ phụ thuộc vào sự chuẩn bị của chi ủy, nhất

là bí thư chi bộ Đổi mới phương pháp sinh hoạt chi bộ đảm bảo thực hiện

đúng các nguyên tắc, quy trình sinh hoạt chi bộ; đổi mới phương pháp bao gồm cả việc lựa chọn nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ, cụ thể:

Một là, về lựa chọn nội dung sinh hoạt chi bộ: Trong cùng thời điểm

thường nổi lên nh ng vấn đề cần giải quyết, chi ủy cần chọn một hoặc hai vấn

đề bức xúc nhất để bàn bạc, giải quyết trong một kỳ họp chi bộ Chi ủy và trước hết là bí thư chi bộ phải chuẩn bị kỹ nội dung sinh hoạt chi bộ Chi bộ cần xác định và chọn, bàn công việc cụ thể, cần tập trung lãnh đạo và tổ chức thực hiện đạt kết quả để đưa ra thảo luận, bàn biện pháp giải quyết

Hai là, lựa chọn hình thức sinh hoạt chi bộ: Cần lựa chọn hình thức sinh

hoạt phù hợp, tránh đơn điệu, nhàm chán; đặc biệt quan tâm đến hình thức sinh hoạt chuyên đề và sinh hoạt học tập Trong sinh hoạt chuyên đề, chi ủy cần chuẩn bị chu đáo nội dung, phân công cho đảng viên, chi ủy viên có năng lực, trách nhiệm, nhiệt tình và có tri thức về chuyên đề đó làm báo cáo viên; cần khuyến khích các đảng viên thảo luận nhiệt tình trong sinh hoạt chuyên đề

để tạo không khí sôi nổi, dân chủ trong thảo luận; ở một số chuyên đề có thể mời các đồng chí quần chúng cùng tham gia sinh hoạt Trong sinh hoạt học tập cần lồng ghép, vận dụng vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị; có thể tổ chức sinh hoạt theo hình thức tham quan thực tế các

mô hình, cách làm hay và các địa chỉ đỏ Trong sinh hoạt tự phê bình và phê bình từng đảng viên tự phê bình và tiếp thu sự phê bình của các đồng chí trong chi bộ; cần tránh làm qua loa, hình thức hoặc gây tâm lý nặng nề cho đảng viên, tự phê bình và phê bình trên tinh thần cởi mở, xây dựng, tạo không khí dân chủ

Ba là, duy trì nền nếp và có hình thức đánh giá việc sinh hoạt chi bộ:

Thực hiện nghiêm túc, có nền nếp chế độ sinh hoạt chi bộ mỗi tháng một lần, quy định ngày họp cố định trong tháng; kịp thời biểu dương, động viên nh ng đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, gương mẫu trong sinh hoạt chi bộ; nhắc nhở, giúp đỡ nh ng đảng viên còn có mặt hạn chế, khuyết điểm

Như vậy, nội dung của đổi mới sinh hoạt chi bộ bao gồm đổi mới cả nội dung, hình thức và phương pháp sinh hoạt chi bộ Đổi mới sinh hoạt chi bộ trên cơ sở đảm bảo bảo thực hiện nghiêm chỉnh các nguyên tắc trong tổ chức

và sinh hoạt chi bộ; đồng thời lựa chọn, lồng ghép nội dung, hình thức, phương pháp sao cho buổi sinh hoạt chi bộ hấp dẫn, hiệu quả

Tiểu kết chương 1

Chương 1, luận văn đã làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương Trong đó khái quát một cách chung nhất về Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và các chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương Đồng thời đưa ra quan niệm

về đổi mới sinh hoạt chi bộ, tính tất yếu khách quan, vai trò, mục đích, yêu cầu và nội dung đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương Đây chính là cơ sở để tác giả đánh giá thực trạng, chỉ ra nguyên nhân, bài học kinh nghiệm của việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương hiện nay trong chương 2 của luận văn

Chương 2 ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ

Thứ nhất, về thực hiện nền nếp sinh hoạt; số lượng và chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ

- Về duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ

Đặc điểm của các chi bộ trong Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương chủ yếu là các chi bộ trong các cơ quan, đơn vị thuộc các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương hoạt động khá tập trung nên việc tổ chức sinh hoạt về cơ bản thuận lợi Đại đa số chi bộ đều sắp xếp thời gian, địa điểm sinh hoạt tương đối

ổn định, phù hợp với điều kiện hoạt động của cơ quan, đơn vị và công tác của đảng viên; duy trì thường xuyên mỗi tháng một kỳ sinh hoạt chi bộ theo đúng