Kỹ năng của người dẫn các chương trình thiếu nhi trên sóng truyền hình ở đài phát thanh truyền hình hà nội” (khảo sát 3 chương trình thiếu nhi trên sóng của đài phát thanh truyền hình hà nội từ tháng 6 năm 2014 đến thá

Vì vậy có thể nói người dẫn chương trình đóng một vai trò và vị trí quan trọng trong một chương trình, là cầu nối đưa khán giả đến với truyền hình, đặc biệt đối với các chương trình giải

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

PHÙNG THỊ LAN HƯƠNG

KỸ NĂNG CỦA NGƯỜI DẪN CÁC CHƯƠNG TRÌNH

THIẾU NHI TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH

Ở ĐÀI PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

(Khảo sát các chương trình: Sắc màu tuổi thơ, tạp chí Tuổi học trò,

Tiếng Anh cho trẻ em từ tháng 6 - 12/2014)

Chuyên ngành : Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS,TS Đỗ Chí Nghĩa

Hà Nội, 2016

THEO Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

Chủ tịch hội đồng khoa học

PGS, TS NGUYỄN VĂN DỮNG

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả công bố trong luận văn hoàn toàn chính xác, chưa từng công bố trong bất cứ tài liệu nào, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

PHÙNG THỊ LAN HƯƠNG

Bảng 2.1 Kết quả khảo sát số lượng chương trình phát sóng 45

Biểu đồ 2.1:Khán giả từng xem chương trình thiếu nhi trên kênh H1 46 Biểu đồ 2.2: Đánh giá nhóm người dẫn chương trình nào hay nhất 47 Biểu đồ 2.3: Mức độ hài lòng với kỹ năng dẫn của người dẫn chương

trình 48

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KỸ

NĂNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THIẾU NHI 121.1 Một số thuật ngữ cơ bản 121.2 Vai trò của các kỹ năng dẫn chương trình truyền hình thiếu nhi trên

truyền hình 201.3 Những công việc trong hoạt động dẫn chương trình thiếu nhi trên

truyền hình 231.4 Một số yêu cầu đặt ra đối với kỹ năng dẫn chương trình thiếu nhi

trên truyền hình 26Chương 2: THỰC TRẠNG KỸ NĂNG NGƯỜI DẪN TRONG CÁC

CHƯƠNG TRÌNH THIẾU NHI CỦA ĐÀI PHÁT THANH –

TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI 412.1 Vài nét về chương trình “Sắc màu tuổi thơ”, “Tạp chí tuổi học

trò”, “Tiếng Anh cho trẻ em” 412.2 Khảo sát kỹ năng dẫn chương trình trình “Sắc màu tuổi thơ”,

“Tạp chí tuổi học trò”, “Tiếng Anh cho trẻ em” 452.3 Nhận xét về Kỹ năng dẫn chương trình “Sắc màu tuổi thơ”, “Tạp

chí tuổi học trò”, “Tiếng Anh cho trẻ em” 632.4 Đánh giá chung 74Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG

CAO KỸ NĂNG DẪN CÁC CHƯƠNG TRÌNH THIẾU NHI 823.1 Những yêu cầu đặt ra đối với kỹ năng dẫn chương trình thiếu nhi

ở Việt Nam hiện nay 823.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng kỹ năng dẫn chương trình

trên truyền hình 88KẾT LUẬN 110DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 112

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Truyền hình là phương tiện truyền thông ra đời ở các quốc gia có nền

kỹ thuật phát triển như châu Âu, châu Mỹ từ những năm 30 của thế kỷ XX

Truyền hình có khả năng tác động đến công chúng bằng hình ảnh động

và âm thanh - vốn là những yếu tố rất thu hút sự chú ý thông qua thị giác và thính giác của công chúng Nếu như thông tin trên báo in được chuyển tải đến độc giả thông qua con chữ, ảnh - tức là chỉ có thể tác động duy nhất vào thị giác, còn thông tin qua phát thanh được truyền đến thính giả bằng âm thanh, (lời nói, tiếng động, âm nhạc) tác động qua thính giác, thì với truyền hình, mọi thứ diễn ra sống động như khán giả được trực tiếp chứng kiến sự thật bằng cả tai nghe, mắt nhìn Chính vì thế, truyền hình vẫn là lựa chọn số một của đại đa

số công chúng truyền thông đại chúng ở mọi quốc gia trên thế giới

Tại Việt Nam hiện nay, nhu cầu giải trí của người dân cao, đòi hỏi các Kênh truyền hình phải đối mới chuyên mục, tạo sức hấp dẫn cho khán giả

Chính vì vậy mà hàng loạt chương trình giải trí ra đời, từ chương trình dành

cho thiếu nhi cho đến các chương trình dành cho người lớn Điều đó càng đòi hỏi một lực lượng người dẫn chương trình chuyên nghiệp để phục vụ cho các sân chơi trên truyền hình Ngày nay, dẫn chương trình được xem là một nghề

“hot” được nhiều bạn trẻ đam mê và theo đuổi Tuy nhiên, để dẫn chương trình thành công thì đó là cả một nghệ thuật Không phải chỉ có một hình thức đẹp, một giọng nói hay là có thể dẫn được chương trình mà phải thực sự bản lĩnh, trau dồi, rèn luyện và học hỏi không ngừng Người dẫn chương trình có khả năng dẫn dắt chương trình như một cầu nối với khán giả, làm cho khán giả không chỉ say mê thích thú mà còn là một bộ phận không thể thiếu trong kết cấu chương trình Chương trình có thành công hay không, hơn một nửa là

do tài năng của người dẫn chương trình (MC) Với phong cách tự tin, linh

hoạt và sự hiểu biết, người dẫn chương trình là người thổi hồn cho những chương trình truyền hình, game show, sự kiện bằng sự khéo léo và tài năng ăn nói của mình Trong xu thế mà nhu cầu về văn hóa nghệ thuật ngày càng cao, người dẫn chương trình càng trở nên có giá trị hơn trong các hoạt động nghệ thuật đa dạng Ở những chương trình truyền hình ở nước ngoài, người dẫn chương trình đóng vai trò hết sức quan trọng Họ là những người không chỉ kết nối, dẫn dắt mà còn là người tham gia vào nội dung chương trình Người dẫn chương trình luôn luôn tạo cho mình một phong cách đặc biệt khi lên hình, đó là phong cách chủ đạo xuyên suốt các chương trình, đặc biệt là ở các chương trình truyền hình trực tiếp Khán giả có thể quên nội dung hay bỏ qua một vài số của chương trình nhưng phong cách cá nhân và hình ảnh của người dẫn chương trình thì họ không thể nào có thể quên được Vì vậy có thể nói người dẫn chương trình đóng một vai trò và vị trí quan trọng trong một chương trình, là cầu nối đưa khán giả đến với truyền hình, đặc biệt đối với các chương trình giải trí truyền hình thì phong cách ấy của người dẫn chương trình lại càng được coi trọng Có những người dẫn chương trình có hẳn một chương trình riêng của mình trên truyền hình và tên của họ đã trở thành thương hiệu nổi tiếng Ở Việt Nam, khán giả thường biết đến người dẫn chương trình trên truyền hình như: Thảo Vân, Thanh Bạch, Lại Văn Sâm, Diễm Quỳnh, Trấn Thành, Xuân Bắc, Tạ Bích Loan, Ốc Thanh Vân… với các

chương trình “Bước nhảy hoàn vũ”, “gương mặt thân quen”, “Đuổi hình bắt

chữ”, “Giọng hát Việt”, “Nhảy cùng BiBi”… Nắm bắt được thị hiếu của khán

giả, các Đài truyền hình đã cho ra đời nhiều chương trình giải trí trên truyền hình, chính vì thế mà nhu cầu tìm kiếm người dẫn chương trình trên truyền hình là rất cấp thiết Do vậy, không ngạc nhiên khi các nhà tổ chức chương trình phải sử dụng diễn viên điện ảnh, người mẫu, hoa hậu, ca sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, nhà thiết kế và cả nhiếp ảnh gia đảm đương vai trò người dẫn

chương trình Không có được trình độ dẫn chương trình chuyên nghiệp nhưng tên tuổi, sắc đẹp của họ phần nào gây được sự chú ý của công chúng

và làm tươi mới cho hoạt động dẫn chương trình Tất nhiên, sự khô cứng, nhàm chán về phong cách cũng như sự liên kết và xử lí tình huống trong vai trò dẫn chương trình của nhiều người trong số họ cũng khiến khán giả thở dài Hầu hết người dẫn chương trình trẻ hiện nay không có thời gian và môi trường tốt để rèn luyện kỹ năng vì phải đáp ứng tình trạng quá khan hiếm

MC Đó cũng là lý do dù xuất hiện khá nhiều trên các chương trình truyền hình nhưng rất nhiều MC không thể khẳng định tên tuổi của mình trong lòng công chúng

Một bộ phận công chúng khán giả truyền hình mà chúng ta cần quan tâm đó là công chúng thiếu nhi Trong đề tài Khoa học cấp Bộ năm 2007 của

PSG,TS Nguyễn Văn Dững với đề tài “Báo chí cho trẻ em ở nước ta hiện

nay” có viết: “Trẻ em xem truyền hình để thỏa mãn các nhu cầu giải trí, nâng cao nhận thức về thế giới Điều này làm cho các chương trình gameshow ngày càng ăn khách Thông qua giải trí là các hoạt động giáo dục tri thức, lối sống của trẻ em Trong độ tuổi của trẻ em từ 0-18 tuổi (trên thế giới ) và từ 0 đến 16 tuổi (ở Việt Nam), người ta chia độ tuổi theo trình độ phát triển của nhận thức để có được các chương trình phù hợp với nhu cầu của trẻ em Ví dụ: Trẻ từ 0-3 tuổi thì hầu như chưa tiếp cận truyền hình, nhưng trẻ từ 5-10 tuổi thì các chương trình hoạt hình chiếm phần lớn thời gian ngồi trước màn hình của các em Hoặc trẻ từ 10-15, 15-18 tuổi lại rất tập trung theo dõi các chương trình trò chơi mang tính giáo dục trí tuệ cao hơn, nhất là các chương trình có tính ganh đua, ăn thua …” [12, tr.62] Như vậy, hầu hết trẻ em đều

thích xem truyền hình và thời gian dành cho truyền hình nhiều hơn người lớn Công chúng thiếu nhi là khán giả vừa dễ tính lại vừa khó tính Nếu chương trình phù hợp với lứa tuổi của các em thì các em sẽ dừng lại và theo dõi, còn

nếu chương trình ấy không hay, không hấp dẫn, MC không linh hoạt dẫn dắt phù hợp với lứa tuổi các em thì các em sẽ bỏ qua ngay Chương trình thiếu nhi hầu hết là đem đến cho các em 2 nội dung chính “Giáo dục và giải trí” Vậy giáo dục các em có đạt được hiệu quả hay không cũng nhờ một phần không nhỏ của người dẫn chương trình Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi thì thật sự đang thiếu hụt những

MC phù hợp Ở nước ngoài từ lâu đã có hẳn một kênh truyền hình riêng dành cho thiếu nhi Chẳng hạn như ở nước Mỹ có kênh PBS Kids với nhiều chương trình phong phú Mỗi một chương trình đều có những MC năng động, sáng tạo , dẫn dắt sinh động và làm nên thương hiệu của chương trình Chẳng hạn

như chương trình “Barney and friends” (Barney và những người bạn),

“Seasame street” Ở Úc có chương trình “Hi 5”, “Play house” thu hút và gây

ấn tượng mạnh với khán giả nhí Đó là những chương trình vừa mang tính giáo dục vừa mang tính giải trí với sự dẫn dắt khéo léo của các nhân vật trong chương trình đã đem đến sự thu hút cho các em nhỏ Ở Việt Nam, kênh BiBi - CVTV8 (truyền hình cáp Việt nam) ra đời năm 2006, hay các kênh Kênh Kids&Family TV - VTC11 (Đài TH Kỹ thuật số VTC); Bibi - VCTV8 (Truyền hình cáp Việt Nam); Sao TV (Truyền hình cáp Sài Gòn); HTV3 (Đài

TH TPHCM) và SAM (AVG - Truyền hình An Viên) Trong những năm gầy đây khán giả nhí khá quan tâm đến các chương trình dành cho trẻ em trên

truyền hình như “Giọng hát Việt nhí”, “Gương mặt thân quen nhí” “Đồ rê mí”

“Chúc bé ngủ ngon” trên VTV3, “Con đã lớn khôn”, “Sắc màu tuổi thơ” trên

H1, Truyện cổ tích Việt Nam, Chuyện ngày xưa (HTV3); Cùng bé sáng tạo, Lúc lắc - Xúc xắc, nhảy cùng Bibi (Bibi) Có thể nói rằng, có nhiều MC đã hoàn thành tốt vai trò của mình, nhưng bên cạnh đó vẫn có những người dẫn chương trình chưa thực sự làm tốt vai trò MC trong chương trình thiếu nhi Trong hàng chục người dẫn chương trình chuyên nghiệp thì cũng chỉ có vài

gương mặt người dẫn chương trình có thể dẫn thành công các chương trình cho thiếu nhi Trở đi trở lại vẫn là những gương mặt đã quen thuộc với khán giả như Xuân Bắc, Trấn Thành, Thành Trung, Phương Thảo, Ốc Thanh Vân, gần đây có Ninh Quang Trường… Nhìn chung người dẫn chương cho thiếu nhi là phải tự nhiên, nói năng đối thoại sao cho không bị gượng gạo, không khiên cưỡng thì mới thu hút được sự chú ý của các em Các MC dẫn các chương trình thiếu nhi đòi hỏi những yêu cầu khá cao, họ phải như một nhà tâm lý dành riêng cho các em nhỏ, nhiều lúc lại phải biến mình thành chính một đứa trẻ đồng trang lứa với chúng Có như vậy mới có thể hòa nhập được vào cuộc sống của các em, hiểu tâm tư tình cảm của các em để có được một chương trình hay nhất, hấp dẫn nhất tới các bạn nhỏ

Đề tài: “Kỹ năng của người dẫn các chương trình thiếu nhi trên

sóng truyền hình ở Đài Phát thanh - truyền hình Hà Nội” (Khảo sát 3

chương trình thiếu nhi trên sóng của Đài Phát thanh truyền hình Hà Nội từ tháng 6 năm 2014 đến tháng 12 năm 2014) được lựa chọn làm đề tài luận văn

do bản thân người thực hiện đề tài - hiện đang trực tiếp làm việc với vai trò là phóng viên và dẫn các chương trình thiếu nhi trên sóng của Đài Phát thanh - truyền hình Hà Nội Chính vì thế bản thân người thực hiện đề tài mong muốn góp thêm những ý kiến, tổng kết, đánh giá, đề xuất một vài giải pháp để có một công trình nghiên cứu khoa học làm cơ sở phân tích Kỹ năng của người dẫn trong các chương trình thiếu nhi nói chung và trên sóng truyền hình của Đài PT - TH Hà Nội nói riêng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn

Dẫn chương trình không còn là một đề tài mới, tuy nhiên nghiên cứu về khía cạnh kỹ năng của người dẫn trong các chương trình thiếu nhi có thể nói

là một trong những phát hiện mới của luận văn Nhìn chung, từ trước đến nay, nghiên cứu về đề tài người dẫn chương trình nói chung và kỹ năng của người dẫn chương trình thiếu nhi nói riêng thực sự chưa nhiều Chỉ có các bài viết

nhỏ lẻ được in trên báo viết, báo mạng điện tử hoặc các trang tạp chí Qua tìm hiểu, tham khảo nhiều nguồn tài liệu, đến nay tác giả hiện chưa thấy có công trình nào đã công bố trùng hợp với đề tài của mình Tuy nhiên, không ít những đề tài liên quan đến dẫn chương trình, ngoài ra, cũng đã có một số nghiên cứu được công bố dưới dạng sách chuyên khảo, bài báo khoa học, luận văn, khóa luận

Có thể kể đếm một số công trình nghiên cứu sau đây:

Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng, chuyên ngành Báo chí học

với đề tài: “Phẩm chất và kỹ năng cơ bản của người dẫn chương trình truyền

hình”, Nguyễn Cao Cường (2009), Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã chỉ

ra vai trò quan trọng của công việc dẫn chương trình truyền hình, đồng thời nêu lên những kỹ năng cơ bản mà người dẫn chương trình truyền hình cần có Tuy nhiên, nội dung của luận văn chủ yếu chỉ đề cập đến kỹ năng của người dẫn chương trình nói chung, chứ chưa đi sâu vào từng thể loại chương trình

Nguyễn Ngọc Hòa (2015), “Hoạt động dẫn chương trình trực tiếp các

chương trình giải trí của Đài truyền hình Việt Nam”, luận văn thạc sĩ chuyên

ngành báo chí, Học viện Báo chí tuyên truyền cũng đã phân tích khá kỹ về hoạt động người dẫn chương trình truyền hình ở lĩnh vực giải trí

- “Nâng cao hiệu quả người dẫn chương trình giải trí truyền hình”

(Nguyễn Thị Phương Hoa - Khóa luận tốt nghiệp Đại học - Học viện Báo chí

và Tuyên truyền - H, 2005)

Khóa luận tập trung vào phân tích đặc điểm, thực trạng, ưu, nhược điểm của hoạt động dẫn chương trình của đội ngũ phóng viên trong 2 dạng chương trình hiện đang thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng xem truyền hình hiện nay là trò chơi và giao lưu, gặp gỡ trên truyền hình Tác giả cũng có một phần nhỏ đề cập đến kỹ năng của người dẫn chương trình tại hiện trường khi có một số chương trình tổ chức ở ngoài trường quay Nhưng

đó chỉ là những kỹ năng cho một dạng chương trình cụ thể đó là chương trình giải trí trên truyền hình

TS Nguyễn Thế Kỷ (2011): “Nói năng, giao tiếp trên đài truyền hình”

(sách dày 249 trang) Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội đã cho xuất bản một công trình nghiên cứu dưới dạng sách chuyên khảo của Cuốn sách là kết quả của một luận án tiến sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học mà tác giả đã bảo vệ thành công ở Viện Ngôn ngữ học từ năm 2005 Trong đó, trên cơ sở xác định

trên truyền hình có ba kênh chính: “kênh chữ, kênh lời (nói) và kênh hình”, công trình nghiên cứu này tập trung khảo sát kênh lời, “cụ thể là cách nói

năng, giao tiếp, là dạng nói trên truyền hình”

Trên cơ sở phân biệt “người nói trên truyền hình (Speaker on Television, gọi tắt là STV)” với “người dẫn chương trình (Master of

Ceremony, gọi tắt là MC)” và các phát thanh viên (là những người chỉ có

nhiệm vụ đọc - theo cách làm truyền thống), tác giả đã khảo sát “một số hành

vi, cách thức nói năng, giao tiếp của người dẫn chương trình trên truyền hình trong các chương trình có thời lượng từ 10 phút trở lên” của Đài Truyền hình

Việt Nam, các Đài phát thanh - truyền hình Hà Nội, Đài Truyền hình TP HCM và một số Đài phát thanh - truyền hình khác Đó là các chương trình đa dạng với những tính chất khác nhau như: Thời sự, Ca nhạc, Trò chơi âm nhạc, Bước nhảy hoàn vũ nhí, Đồ rê mí, Xúc xắc lúc lắc, chúc bé ngủ ngon, Sắc màu tuổi thơ, Giọng hát Việt, Giọng hát Việt nhí, Con đã lớn khôn, bố ơi

mình đi đâu thế v.v

Một số luận văn của các học viên tại hai trường Học viện báo chí và tuyên truyền và Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn chủ yếu khai thác về mảng ngôn ngữ trên truyền hình Chính vì thế, đề tài về kỹ năng của người người dẫn trong các chương trình thiếu nhi là một đề tài hoàn toàn mới, chưa có ở bất cứ một công trình nghiên cứu nào

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

- Đề tài này có mục đích là nhằm phân tích một cách có hệ thống đặc điểm, vai trò, vị trí và những ưu điểm, tồn tại kỹ năng của người dẫn trong các chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi của Đài PT - TH Hà Nội

- Bài học kinh nghiệm cần thiết để nâng cao hiệu quả và kỹ năng của người dẫn chương trình hiện nay

- Đưa ra một số giải pháp để khắc phục tồn tại, nâng cao hơn nữa hiệu quả kỹ năng của người dẫn chương trình nói chung và chương trình thiếu nhi nói riêng

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Kỹ năng của người dẫn trong các chương trình thiếu nhi trên sóng truyền hình ở Đài PT - TH Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung tìm hiểu về kỹ năng của người dẫn trong các chương trình thiếu nhi “Sắc màu tuổi thơ”, “Tap chí Tuổi học trò” và “Tiếng Anh cho trẻ em” trên sóng truyền hình của Đài PT - TH Hà Nội từ tháng 6/2014 đến tháng 12/2014 Bên cạnh đó trong quá trình khảo sát công việc này, bản thân người viết luận văn cũng sẽ đề cập đến một số người dẫn chương trình truyền

hình thiếu nhi đã thành công và có nhiều kinh nghiệm trong kỹ năng dẫn để giúp cho luận văn được đạt hiệu quả tốt nhất

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:

Các phương pháp quan sát, phỏng vấn, phân tích thực tế được sử dụng

để nhằm làm sáng tỏ thực trạng Kỹ năng dẫn chương trình tại trong chương trình thiếu nhi của Đài PT - TH Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Phương pháp này được sử dụng nhằm

khái quát, hệ thống hóa, bổ sung mặt lý thuyết về truyền hình nói chung, kỹ năng người dẫn chương trình truyền hình nói riêng Đây chính là những lý thuyết cơ

sở đánh giá các kết quả khảo sát thực tế và đưa ra những giải pháp khoa học cho vấn đề nghiên cứu

Phương pháp phỏng vấn sâu: Được trả lời là các cán bộ lãnh đạo, quản

lý, phóng viên, biên tập viên và đặc biệt là những người dẫn chương trình nổi tiếng và những người dẫn chương trình đang làm việc tại các chương trình truyền hình trong diện khảo sát, qua đó thu thập những cứ liệu thực tế cho quá trình nghiên cứu về các cách xử lý tình huống của người dẫn chương trình thiêu nhi hiện nay và đưa ra cái nhìn mới về vai trò của người dẫn chương trình trong hoạt động dẫn chương trình thiếu nhi trên sóng truyền hình của Đài PT - TH Hà Nội

Phương pháp phân tích, tổng hợp: được sử dụng để làm sáng tỏ thực

trạng hoạt động dẫn chương trình tại các chương trình, qua đó chỉ rõ các đặc điểm, ưu điểm và hạn chế của hoạt động này, từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị có tính khả thi nhằm góp phần nâng cao chất lượng kỹ năng dẫn chương trình truyền hình tại các chương trình trong diện khảo sát nói chung và các chương trình thiếu nhi trên truyền hình ở nước ta nói riêng

Phương pháp điều tra xã hội học: Phương pháp này nhằm khảo sát

thực trạng kỹ năng dẫn chương trình truyền hình trong diện khảo sát Cụ thể tác giả phát 200 phiếu (50 phiếu phát cho học sinh lớp 4A8 trường tiểu học Nam Trung Yên, 50 phiếu phát cho lớp sinh viên chất lượng cao – trường Đại học Hòa Bình – Mỹ Đình – Hà Nội, 20 phiếu phát cho học sinh lớp kỹ năng sống ở Trường Trung cấp HIMC , 40 phiếu phát cho khu dân cư ở ngõ 36 phố Vạn Bảo Hà Nội, 40 phiếu phát cho khu dân cư ở Văn Quán – Hà Đông Được xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS và Nivo 8.0 để có thể cho kết quả tổng hợp chính xác nhất

Tất cả các phương pháp được vận dụng đều có tác động tích cực tới kết quả của luận văn

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

- Tạo nên một cẩm nang về kỹ năng dẫn chương trình trên truyền hình nói chung và chương trình thiếu nhi nói riêng

- Đóng góp vào cơ sở lý luận và thực tiễn về việc đào tạo người dẫn chương trình trên truyền hình

- Ứng dụng vào công việc của Đài

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về kỹ năng dẫn chương

trình dành cho thiếu nhi

Chương 2: Thực trạng, kỹ năng của người dẫn trong các chương trình

thiếu nhi của Đài Phát thanh truyền hình Hà Nội

Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao kỹ năng dẫn

các chương trình thiếu nhi

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ KỸ NĂNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THIẾU NHI

1.1 Một số thuật ngữ cơ bản

1.1.1 Kỹ năng

Tại Mỹ, từ những năm 1916, người Mỹ đã nhận ra rằng tri thức nhân loại là rất lớn nhưng để thực hành thành thạo và áp dụng, ứng dụng vào cuộc sống thì thường không như mong muốn Cho nên mỗi người dân lao động tại

Mỹ phải đảm bảo thực hành và phải được các tổ chức công nhận là đã trải qua việc học tập 13 kỹ năng bắt buộc

13 kỹ năng bắt buộc đó là: Học cách học - Phương pháp học; Lắng nghe và Thấu hiểu; Thuyết trình và Thuyết phục; Giải quyết vấn đề; Tư duy sáng tạo và hiệu quả; Tinh thần tự tôn; Đặt mục tiêu và tạo động lực; Phát triển cá nhân và sự nghiệp; Giao tiếp thành công; Tinh thần đồng đội - TEAM; Đàm phán và Thương lượng thành công; Đảm bảo hiệu quả tổ chức; Lãnh đạo bản thân và tổ chức

Theo Từ điển Tiếng Việt, kỹ năng là “khả năng vận dụng kiến thức để

giải quyết thành công một nhiệm vụ lí luận hay thực hành xác định.” [9, tr.35]

Kỹ năng trái ngược với bản năng Bản năng là thực hiện hành động theo mong muốn và nhu cầu của riêng bản thân, không có sự suy nghĩ, tính toán hay dựa trên một cơ sở nào Con người có nhiều hành động mang tính bản năng nhưng chỉ có một số ít hành động được gọi là kỹ năng Hành động chỉ đạt tới mức kỹ năng khi được thực hiện một cách chính xác, nhuẫn nhuyễn, nhanh chóng, dựa trên những kinh nghiệm, kiến thức của bản thân

Kỹ năng là một khái niệm được sử dụng nhiều trong nhiều lĩnh vực xã hội Trong lĩnh vực giáo dục, kỹ năng của mỗi cá nhân thường được chia thành hai loại: kỹ năng cứng và kỹ năng mềm Kỹ năng cứng là kỹ năng mà con người có được do đào tạo từ trường học hoặc tự học, được thể hiện qua trình độ học vấn, bằng cấp, trình độ chuyên môn trong một công việc hoặc lĩnh vực nào đó Kỹ năng mềm là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng quan trọng trong cuộc sống con người như: kỹ năng tư duy sáng tạo; kỹ năng xác định mục tiêu, kỹ năng lập kế hoạch,…

Trong lao động nghề nghiệp, mỗi nghề nghiệp đòi hỏi người lao động

có những kỹ năng riêng để thực hiện một cách có hiệu quả công việc của mình Thông thường, các ngành nghề thiên về xã hội thì cần nhiều kỹ năng mềm, trong khi các ngành nghề kỹ thuật sử dụng kỹ năng cứng nhiều hơn Tuy nhiên, để phát triển nghề nghiệp của mình một cách tốt nhất, cần có sự kết hợp hài hòa giữa kỹ năng cứng và kỹ năng mềm

Trong luận văn này, khái niệm kỹ năng được hiểu là kỹ năng dẫn chương trình thiếu nhi Đó là những kỹ năng cơ bản nhất mà mỗi người dẫn chương trình thiếu nhi cần có trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dẫn chương trình

1.1.2 Người dẫn chương trình

Thuật ngữ Master of Ceremonies khởi nguồn từ Giáo hội Công giáo

Nó chỉ người điều hành các buổi lễ, người chủ tế của nhà thời Đó là người rất quan trọng của buổi lễ tế, chịu trách nhiệm tiến hành chính xác và suôn sẻ các

buổi lễ và xây dựng nghi thức liên quan Tên của những Masters of Ceremonies (người chủ lễ) được biết kể từ cuối thời Trung Cổ (thế kỷ 15) và thời Renaissance ở thế kỷ 16 Tại một nhà thờ Công giáo lớn, Master of Ceremonies cũng chịu trách nhiệm về an ninh của nơi thờ phụng trong các buổi cầu nguyện Người ta đã giả định rằng nguồn gốc của Master of Ceremonies có thể đã được hình thành từ thời gian Hoàng đế Constantine Great (324), hoặc từ trong thời gian Đạo Cơ đốc trở thành tôn giáo chính thức

của Đế quốc La Mã năm 380

Vào thập niên 1970 và thập niên 1980, thuật ngữ MC có liên hệ với âm nhạc hip-hop, và là từ để chỉ người mà bây giờ thường được gọi là “rapper” Khi ấy, người ta còn coi MC là viết tắt của những cụm từ như: microphone controller, mic checka, music commentator và moves the crowd Việc không thống nhất trong cách viết tắt này có thể là nguyên nhân khiến người dẫn chương trình ngày nay đảm đương nhiều nhiệm vụ hơn thế, không chỉ đơn thuần là dẫn chương trình

Ở một số quốc gia khác, người dẫn chương trình còn có trách nhiệm biên tập chương trình và chính mình giới thiệu, dẫn dắt cho chương trình đó Thậm chí, trong quá khứ hoàng gia châu Âu, Master of Ceremonies là người chịu trách nhiệm tiến hành các nghi thức trong các buổi lễ ngoại giao Từ điển

Wikipedia.com định nghĩa: “Người dẫn chương trình, hay còn gọi là em-xi

(MC) do gọi tắt từ tiếng Anh: Master of Ceremonies, theo nghĩa thông thường được hiểu là người hướng dẫn quần chúng trong một sự kiện.”

Khái niệm: Dẫn chương trình là việc dùng lời nói để giới thiệu, dẫn dắt, kết nối các nội dung riêng biệt, nhỏ lẻ của sự kiện thành một chuỗi liên tục, có trình tự, thống nhất và hợp lý

1.1.3 Chương trình truyền hình

Theo tác giả Trần Bảo Khánh trong cuốn “Sản xuất chương trình

truyền hình”thì “chương trình truyền hình” là “kết quả cuối cùng của quá trình giao tiếp với công chúng” [23; tr.13] Với quan niệm này, người ta có

thể thấy rằng: từ phương tiện kỹ thuật truyền bá thông tin, nhiệm vụ của chương trình là làm sao để sắp xếp tin, bài, các “linh kiện” để thành một sản phẩm hoàn chỉnh nhằm cung cấp thông tin, gọi đáp, hướng dẫn công chúng Đây là một khuynh hướng tiếp cận hoàn toàn mang tính chất nghề nghiệp nội tại, là hệ quả của việc nghiên cứu, tiếp xúc với xã hội, là kết quả của mối quan

hệ giữa thông tin của loại hình truyền hình và công chúng

Nếu khái niệm trên được nhìn dưới góc độ của quá trình giao tiếp thì, một nhà nghiên cứu khác lại nhìn nhận thuật ngữ chương trình dưới một góc

độ phương thức chuyển tải sự kiện, sự việc trong cuộc sống Theo cách này,

“Chương trình truyền hình - đó là hình thức thực tế hóa, hình thức vật chất hóa sự tồn tại của truyền hình trong đời sống xã hội để truyền tải thông tin đối với công chúng” [23; tr.13] Nói cách khác, cũng như sản phẩm khác,

truyền hình có người sản xuất và người tiêu dùng Chính điều này tạo thành chu kỳ khép kín những mắt xích trong chuỗi giao tiếp

Bên cạnh đó, dưới góc độ nội dung, chương trình truyền hình còn được nhìn nhận một cách khái quát và cũng có thể rất cụ thể Với cách khái quát về

nội dung: “Chương trình truyền hình dùng để chỉ toàn bộ nội dung thông tin

phát đi trong ngày, trong tuần hay trong tháng của mỗi kênh truyền hình hay của cả đài truyền hình”; còn với cách nhìn nhận cụ thể: “Chương trình truyền hình là một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với một số thông tin tài liệu khác để tổ chức theo một chủ đề cụ thể với hình thức tương đối nhất quán, thời lượng ổn định và được phát theo định kỳ”[23; tr.143]

Ở một góc độ nghiên cứu khác chẳng hạn như góc độ tổ chức sản xuất thì thuật ngữ “chương trình truyền hình” được tác giả Tạ Ngọc Tấn định

nghĩa: “Chương trình truyền hình là sản phẩm lao động của một tập thể các

nhà báo và cán bộ kĩ thuật, dịch vụ Đồng thời đó cũng chính là quá trình giao tiếp truyền thông giữa người làm truyền hình với công chúng xã hội”

[37; tr.143] Quan niệm này cho thấy sự khác biệt trong nhân sự làm nên một chương trình - một sản phẩm truyền hình Nếu như báo in, báo mạng điện tử tính độc lập của phóng viên, biên tập viên rất cao thì với truyền hình yếu tố độc lập hầu như hiếm xảy ra, mà, để sản xuất ra một sản phẩm truyền hình luôn cần tới một tập thể - một êkip

Theo “Giáo trình báo chí truyền hình”của tác giả Dương Xuân Sơn xuất bản năm 2009 thì: “Chương trình truyền hình là sự liên kết, sắp xếp bố

trí hợp lý các tin bài, bảng tư liệu, hình ảnh, âm thanh trong một thời gian nhất định được mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả” [35; tr.113]

Theo quan niệm này, chương trình truyền hình được nhìn nhận dưới góc độ kết cấu - sự sắp xếp các yếu tố trong một sản phẩm truyền hình Với nghĩa này chương trình truyền hình là một sản phẩm hoàn chỉnh được sáng tạo, kết hợp từ nhiều “linh kiện” khác nhau chẳng hạn như các tin, các bài phóng sự, các phỏng vấn hay các hình cắt…Khi nói tới chương trình, bản thân

nó bao hàm nhiều yếu tố như: nội dung, hình thức thể hiện, đối tượng hướng tới, kết quả đạt được

Như vậy, có thể thấy có rất nhiều quan niệm về “chương trình truyền hình” Tuy nhiên dù với cách hiểu nào thì mục tiêu của chương trình truyền hình đó là ở đó chứa đựng thông tin, hình thành thế giới quan của xã hội, tham gia thực hiện những mục tiêu và nhiệm vụ chính trị của xã hội trong

từng giai đoạn.Chương trình truyền hình là sản phẩm lao động của một tập thể các phóng viên, biên tập viên, cán bộ kỹ thuật, dịch vụ… (êkip), trong đó bao hàm cả quá trình sáng tạo ra nó từ nhiều công đoạn khác nhau, tồn tại ở nhiều mức độ khác nhau, quá trình tạo dựng và sắp đặt tác phẩm, chuyên mục, mục;

là sự gặp nhau giữa nhu cầu, thị hiếu của công chúng với mục đích và ý tưởng sáng tạo của những nhà truyền thông bằng phương tiện truyền hình

Từ những khái niệm nêu trên và xem xét trên nội dung và hình thức các chương trình truyền hình mà các đài phát sóng, tác giả luận văn chọn khái

niệm của tác giả Dương Xuân Sơn trong cuốn “Giáo trình báo chí truyền

hình”(như nêu trên) để làm cơ sở cho nghiên cứu của mình Thực tế cho thấy,

để làm nên một chương trình truyền hình đó là sự “lắp ráp” từ nhiều “linh kiện” đơn lẻ có thể là các tin, bài, phóng sự… cùng nhiều những dữ liệu khác như hình hiệu, hình cắt Việc thực hiện một chương trình truyền hình phức tạp, cần có nhiều công đoạn với sự tham gia của nhiều thành viên khác nhau

1.1.4 Chương trình thiếu nhi trên truyền hình

Cho đến nay chưa có một định nghĩa cụ thể thế nào là một chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi, nhưng chúng ta có thể hiểu được rằng:

Chương trình thiếu nhi trên truyền hình hay còn được mọi người gọi là chương trình dành cho thiếu nhi truyền truyền hình là chương trình dành cho lứa tuổi thiếu niên nhi đồng mang những giá trị về giáo dục và giải trí được dàn dựng bởi các nhà sản xuất chương trình truyền hình nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin cho đối tượng là trẻ em và được thể hiện theo nhiều hình thức khác nhau như Phim hoạt hình, các phóng sự, các tạp chí, sân chơi, hoạt cảnh,

ca nhạc….Các chương trình thiếu nhi chung chung thường có hai nội dung,

đó là giáo dục và giải trí đan xen lẫn nhau Thông qua các trò chơi hay các câu chuyện đều mang tính giáo dục ở trong đó

Trong luận văn, tác giả sử dụng khái niệm “Chương trình thiếu nhi

trên truyền hình là chương trình mang lại những giá trị giáo dục và giải trí được dàn dựng bởi các nhà sản xuất chương trình truyền hình nhằm đáp ứng các nhu cầu thông tin giáo dục và giải trí dành cho thiếu thi của khán giả xem truyền hình”

1.1.5 Dẫn chương trình thiếu nhi trên truyền hình

Trong các hoạt động dẫn chương trình như: Chính luận, tọa đàm, giải trí, sân chơi, thiếu nhi thì dẫn chương trình thiếu nhi là khó nhất Khó bởi vì dẫn chương trình thiếu nhi không chỉ có ngôn ngữ nói bình thường mà còn phải dùng ngữ điệu trong lúc dẫn và ngôn ngữ cơ thể Người dẫn chương trình cho thiếu nhi giống như một diễn viên đa tài Nếu người dẫn chương trình chỉ đơn thuần là cái máy nói thì chắc chắn sẽ không thu hút sự quan tâm của trẻ

em Ví dụ : cùng với một chủ đề về chăm sóc răng miệng, người dẫn chương

trình chỉ nói là “Các em có muốn biết cách chăm sóc răng miệng không? Hãy

xem những hình ảnh sau đây nhé!” thì chắc chắn chắn sẽ không thu hút bằng

có một con sâu răng xuất hiện, tiếp đó là người dẫn chương trình xuất hiện với chiếc bàn chải to với kem đánh răng và đuổi nó đi với nhiều câu nói ngộ nghĩnh Với các thể hiện này, trẻ em sẽ nhớ lâu và chắc chắn các em sẽ cảm thấy sợ con sâu răng tấn công nên phải đánh răng đều đặn Người dẫn chương trình thiếu nhi giống như một diễn viên thực thụ bởi họ phải là người thiên biến vạn hóa trong lời nói và phong cách thể hiện Trẻ em rất thích phong cách dẫn của MC, nghệ sĩ Xuân Bắc Anh khởi nghiệp là một diễn viên và nhưng lại bén duyên với nghề dẫn chương trình và rất thành công với vai trò là một người dẫn chương trình Thật khó có ai bắt chước được phong cách cũng như cách dẫn dắt của nghệ sĩ Xuân Bắc trong các chương trình thiếu nhi trên truyền hình Các chương trình đã đem lại những dấu ấn tuyệt vời và được các em yêu thích

như “Đồ rê mí” của VTV3, chương trình truyền hình trực tiếp “Vầng trăng cho em” của Đài truyền hình Hà Nội và nhiều chương trình khác

Với các chương trình trẻ em mang tính đối thoại thì nhà báo Bạch Dương là một người dẫn chương trình rất thành công Ngay khi chương trình

“Những đứa trẻ hay chuyện” được phát sóng 21h hàng tuần trên VTV6 đã được khán giả đón nhận ngay bởi lối dẫn dắt dí dỏm, thông minh và hòa đồng của chị Bên cạnh đó, khán giả vô cùng hứng thú khi nghe những câu trả lời đầy bất ngờ và chân thật và thông minh của các khách mời nhí tham gia vào

chương trình MC Bạch Dương chia sẻ: Trong Những đứa trẻ hay chuyện, tôi

chỉ là người thay mặt khán giả để trò chuyện với các em, cũng vì thế trong đầu luôn phải tự đưa ra những kiểu hành xử nhất định, điều chỉnh dần trong quá trình dẫn làm sao cho phù hợp với lứa tuổi của các em Một vài số đầu, quả thực tôi làm việc còn hơi gượng nhưng về sau tôi cũng dần tìm ra được hình ảnh thích hợp Đó là vai một người lớn, giữ được sự cân bằng với các

em, để không quá dạy dỗ, không phải là giả làm trẻ con Tôi muốn xem trẻ con nghĩ gì, tạo sự gần gũi, tin cậy nhất cùng các em [đăng trên website của

Vietnamnet ngày 2/4/2015.]

Khi phỏng vấn trực tiếp MC Lê Anh - người dẫn nhiều chương trình chính luận trên truyền hình và cũng đã từng thử sức trong lĩnh vực dẫn

chương trình cho thiếu nhi Anh thẳng thắn chia sẻ: Với hơn 20 năm cầm

micro làm MC, có thể nói tôi dẫn khá nhiều các chương trình dành cho thiếu nhi, nhưng mọi người lại thường nhớ đến tôi với vai trò là người dẫn chương trình chính luận Một dẫn chương trình muốn thành công thì phải nuôi dưỡng cho mình một chất nghệ sĩ nhất định, đó là người có khả năng biểu cảm và truyền cảm hứng cho khán giả của mình và một trong những khán giả mà tôi luôn luôn cảm thấy cho tôi động lực làm nghề nhiều nhất, đó là khán giả thiếu nhi Do vậy, nhận dẫn chương trình thiếu nhi đối với tôi có 2 cảm giác

lẫn lộn, một là cảm giác thách thức vì theo quan điểm của tôi dẫn chương trình cho thiếu nhi khó hơn các thể loại chương trình khác, nhưng lại vui nhất

và tạo cho mình nhiều sự thăng hoa nhất Bởi vì có nhiều chương trình đã giúp tôi phát huy được chất nghệ sĩ của mình và nó tạo nên những giá trị rất bất ngờ [tác giả phỏng vấn trực tiếp vào ngày 20.11.2015]

MC Hồng Ngọc nói: Tôi dẫn chương trình cho thiếu nhi cách đây 3

năm, lúc đó tôi đóng vai chị Kinh Hồng trong chương trình Chúc bé ngủ ngon” phát sóng lúc 21h trên kênh VTV3 Dẫn cho thiếu nhi rất vui nhưng tôi cảm thấy khá căng thẳng so với những chương trình khác Mình phải nhập tâm, tưởng tượng lại thời niên thiếu của mình, biểu hiện của trẻ con xem trẻ con thích cái gì Mình không phải là mình nữa, mà mình phải biến thành trẻ con [Tác giả phỏng vấn trực tiếp ngày 18.11.2015]

Thiếu nhi là lứa tuổi rất dễ tiếp nhận với cái mới, chính vì vậy, nội dung trong các chương trình thiếu nhi trên truyền hình vô cùng quan trọng

Và để truyền tải nội dung đó một cách hiệu quả thì rất cần sự dẫn dắt linh hoạt

và hấp dẫn của người dẫn chương trình

Từ những vấn đề nên trên, tác giả đã đưa ra khái niệm như sau:

Dẫn chương trình thiếu nhi trên truyền hình là hoạt động dẫn dắt, giải

thích, giới thiệu nội dung chương trình bằng nhiều hình thức khác nhau như dẫn đơn, dẫn đôi, dẫn nhóm, góp phần làm cho chương trình rõ ràng, mạch lạc, giúp cho khán giả hiểu được nội dung muốn truyền đạt

1.2 Vai trò của các kỹ năng dẫn chương trình truyền hình thiếu nhi

1.2.1 Vai trò của kỹ năng dẫn chương trình dành cho thiếu nhi

Đối với một chương trình truyền hình, công tác chuẩn bị, thực hiện và hoàn thiện các chương trình nói chung rất được chú trọng, đặc biệt là chương trình thiếu nhi càng được quan tâm và chuẩn bị kỹ càng Người dẫn chương

trình thiếu nhi là linh hồn của chương trình, là người thu hút sự quan tâm của khán giả, là cầu nối đưa khán giả đến với chương trình

Kỹ năng dẫn chương trình tốt sẽ quyết định đến chất lượng dẫn chương trình: Một chương trình truyền hình thiếu nhi có nội dung tốt nhưng gặp phải một MC dở, không có kỹ năng, không biết kết nối thì chắc chắn sẽ không đem lại hiệu quả như mong đợi Người dẫn chương trình truyền hình cho thiếu nhi phải biết khơi gợi sự tò mò cho khán giả nhí, đó là kỹ năng thu hút sự quan tâm của khán giả

Chất lượng của một chương trình thiếu nhi phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của người dẫn chương trình Họ là người khuấy động, tạo cảm hứng, kết hợp ngôn ngữ nói và ngôn ngữ hình thể một cách uyển chuyển, hợp lý Mỗi một người dẫn chương trình phải biết cách tạo dấu ấn cho riêng mình trong mỗi chương trình, từ giọng nói, phong cách, sự hài hước dí dỏm Người dẫn không chỉ là gương mặt của chương trình, khiến khán giả nhớ đến chương trình, mà còn là người tạo nên nét riêng cho chương trình ấy Việc tạo nên nét riêng cho chương trình không chỉ xuất hiện khi người dẫn dẫn chương trình,

mà hiện diện ngay từ khi bắt đầu, hình thành ý tưởng chương trình cho đến khi chương trình bắt đầu và được phát sóng Chính vì thế, hoạt động dẫn chương trình luôn phải gắn với người dẫn chương trình

Chắc chắn khán giả nhí sẽ rất nhớ MC Thành Trung (vai anh Xúc xắc)

và MC Linh Quyên (Vai chị Lúc lắc) trong chương trình “Xúc xắc lúc lắc” phát sóng trên Kênh Bibi của Đài truyền hình Việt Nam Hai MC Thành Trung và Linh Quyên là những người khá hiểu tâm lý trẻ em và đóng rất đạt vai diễn của mình Vừa là MC lại vừa là diễn viên trong chương trình này nên

2 MC phải tìm hiểu rất kỹ những kỹ năng để thể hiện trong chương trình Đó

là sự ngộ nghĩnh trong giọng nói, sự chuyển chuyển trong hình thể và sự đối

thoại hợp lý MC Thành Trung nói rằng “Anh cảm thấy hạnh phúc khi ở ngoài

đời được các em nhỏ gọi là anh Xúc Xắc”

Nếu ai đã từng xem chương trình “Barney and friends” phát sóng trên kênh PBS Kids - truyền hình Mỹ và được phát sóng trên nhiều kênh truyền hình thiếu nhi của Việt Nam thì không thể nào quên được hình ảnh và giọng nói ấm áp của chú khủng long Barney đáng yêu Chương trình là người bạn thân thiết với rất nhiều trẻ em của hơn 100 quốc gia trên thế giới trong suốt 15 năm qua Đó là một chú khủng long rất vui vẻ, thân thiện và dễ mến Chú luôn biết lắng nghe và cảm thông với mọi tâm tư tình cảm của các bạn Xem chương trình Barney, các em thấy Barney thật sự là một người bạn Barney giúp các bạn tập dần với những thói quen tốt, biết biểu hiện sự quan tâm cũng như tình yêu thương mọi người bằng những hành động đúng với suy nghĩ và vừa với sức các em Với những điều thật đơn giản nhưng Barney giúp cho các

em thói quen hành xử tốt, phát huy ở các em trí tưởng tượng, sự thông minh, sáng tạo một cách hiệu quả nhất Mỗi câu chuyện của “Barney và các bạn” tuy có nội dung độc lập nhưng lại là những bài học xuyên suốt đầy ý nghĩ với nhiều bất ngờ thú vị Đó chính là niềm vui của những người bạn luôn cùng nhau, sẵn sàng giúp đỡ nhau, đó là âm nhạc, là nhảy múa, là vui chơi, là ứng

xử, là khám phá… Đặt trọng tâm vào giáo dục, chia sẻ, quan tâm, tưởng tượng, vận động và học hỏi, Barney góp phần định hướng, phát huy ở trẻ em những kỹ năng thiết yếu - những yếu tố cần thiết cho sự phát triển nhân cách trẻ trong giai đoạn đầu đời Đó là lý do vì sao hàng triệu trẻ em yêu mến Barney và chương trình này.”Đó là chỉ cần biết lắng nghe, có thể bạn sẽ biết

mong muốn của chú ếch nhỏ: “ Làm ơn đem cái chai nhựa, những mảnh giấy

gói kẹo ra khỏi hồ Đừng xả rác mà hãy thu nó vào giỏ” Có lẽ chẳng đứa trẻ

nào đã theo dõi mẩu chuyện nhỏ này lại nỡ giết hại những con cá nhỏ hay xả rác làm chết những con vật đáng yêu cũng “biết nói, biết mong muốn” như

chính chúng vậy Câu trả lời cho lý do vì sao những quốc gia bạn bè luôn có những thế hệ trẻ tự tin, sáng tạo bắt đầu từ đây Cả xã hội góp phần ươm lấy những thế hệ mầm non sáng tạo - nhân tính Không cầu kỳ nhiều kỹ xảo Chỉ

là dạng kịch thiếu nhi, với bốn bạn nhỏ thuộc bốn chủng tộc khác nhau, tượng trưng một thế giới thu nhỏ, một gia đình đầm ấm

1.2.2 Vai trò của Kỹ năng tương tác với công chúng

Hầu hết đối với người dẫn chương trình nói chung thì đều cần có kỹ năng tương tác với công chúng Giống như một giáo viên nếu chỉ giảng thao thao bất tuyệt mà không có sự tương tác, hỏi han các học sinh, sinh viên của mình thì chắc chắn bài giảng sẽ không thể hấp dẫn Khi thuyết trình trước đám đông, người thuyết trình không chỉ có cách thuyết trình hay mà phải biết cách gợi mở, đặt ra những câu hỏi tương tác với khán giả Người dẫn chương trình trên truyền hình khác với một người dẫn chương trình sự kiện ở điểm, khán giả xem chương trình truyền hình qua các thiết bị gián tiếp như tivi, máy tính hoặc điện thoại di động, còn tại các sự kiện, khán giả được xem trực tiếp

và tương tác trực tiếp với với người dẫn chương trình Chỉ cần những câu nói” Bạn có thích tham gia không? Hãy liên hệ theo số đt, hoặc vào trang web …

để tìm hiểu và điền thông tin Phần thưởng dành cho khán giả là … sẽ tạo được sự quan tâm của khán giả nhiều hơn là một chương trình không có sự tương tác

1.3 Những công việc trong quá trình dẫn chương trình thiếu nhi trên truyền hình

1.3.1 Công tác chuẩn bị trước khi dẫn

- Lên ý tưởng kịch bản: Muốn có một chương trình thiếu nhi hay thì việc đầu tiên là phải có một ý tưởng hay và một kịch bản kỹ càng Nếu sự chuẩn bị càng cẩn thận, thì quá trình ghi hình sẽ đơn giản hơn rất nhiều Cả ê-kíp thực hiện chương trình phải nắm rõ nội dung của kịch bản đại cương, biết

được tinh thần chung của chương trình để có thể hoàn thành tốt phần việc của mình Riêng người dẫn chương trình cần phải tham gia từ đầu đến cuối, để đảm bảo chương trình chạy đúng mạch khi triển khai thực hiện

- Cũng có trường hợp người dẫn chương trình được quyết định làm kịch bản nội chương trình, dĩ nhiên theo định hướng của người chịu trách nhiệm nội dung, nhà sản xuất chương trình cùng với êkíp thực thiện chương trình Khi người dẫn chương trình là người trực tiếp làm kịch bản thì chắc chắn sẽ thuận lợi hơn rất nhiều khi ghi hình Sau khi lên ý tưởng kịch bản Đôi với các chương trình sân chơi cho thiếu thì cần phải chuẩn bị đạo cụ, các thiết bị cần thiết nhất để phối hợp trong quá trình ghi hình Một chương trình mang tính vừa dẫn vừa diễn kịch thì những người dẫn chương trình phải thực sự năm bắt kịch bản và luyện tập rất kĩ lưỡng

- Đối với các chương trình mang tính chất đối thoại, phỏng vấn, người dẫn chương trình phải hiểu rõ đối tượng mà mình sẽ trò chuyện Hiểu tâm lý của các em đồng thời phải hiểu rất rõ chủ đề mà chương trình đề cập tới

- Tham gia kịch bản chi tiết: Điều này rất quan trọng vì người dẫn chương trình là linh hồn của chương trình, nhất là các chương trình thiếu nhi Người dẫn chương trình nắm bắt được kịch bản chi tiết sẽ hiểu được nội dung

và dẫn sẽ tự nhiên và tự tin hơn

- Đây là những việc mà trong hoạt động của người dẫn chương trình nên trực tiếp làm để đảm bảo cho văn phong của kịch bản phù hợp với phong cách của người dẫn

- Làm việc với ê-kíp: Đây là công đoạn thể hiện tinh thần tập thể trong hoạt động dẫn chương trình truyền hình Người dẫn có vai trò quan trọng trong một chương trình nên nếu không có sự phối hợp tốt với tất cả các vị trí liên quan trong nhóm sản xuất chương trình thì khó có thể thành công

- Trong ê -kíp sản xuất một chương trình truyền hình, ngoài người dẫn còn có người lo tổ chức sản xuất, đạo diễn, quay phim, phụ trách sân khấu, phụ trách âm thanh, phụ trách ánh sáng, trợ lý v.v Tuy nhiên, trên đây là những vị trí cơ bản cho một chương trình truyền hình Đối với một chương

trình giải trí cho thiếu nhi thì đôi khi ê kíp lên tới 20 người

1.3.2 Quá trình ghi hình dẫn các chương trình thiếu nhi

- Đối với các chương trình giao lưu, sân chơi cho thiếu nhi: Với thể

loại chương trình này thì việc cần nhất đó là sự chuẩn bị theo kịch bản kỹ càng, cẩn thận của toàn bộ ê kíp trước khi ghi hình Những chương trình như thế này thông thường có 1 hoặc nhiều người dẫn chương trình nên người dẫn chương trình phải tập trước và có kinh nghiệm trong quá trình dẫn Người dẫn chương trình có sự tương tác với trẻ em ngay tại trường quay nên đòi hỏi kĩ năng xử lý tình huống tốt

- Đối với các chương trình tạp chí cho thiếu nhi: người dẫn chương

trình chỉ đứng một mình trong trường quay và giới thiệu các tiểu mục trong chương trình Với thể loại chương trình này đòi hỏi người dẫn chương trình phải có kĩ năng đọc autocue tốt, đồng thời có sự truyền đạt chuẩn mực, phù hợp với nội dung chương trình

- Đối với các chương trình truyền hình thực tế: Các chương trình truyền

hình thực tế bao giờ cũng thu hút sự quan tâm của khán giả vì các bạn nhỏ sẽ

là người trực tiếp được trải nghiệm với các tình huống trong chủ đề mà người viết kịch bản đưa ra Người dẫn chương trình ở thể loại này là những người rất dí dỏm, đưa ra những lời dẫn và nhận xét vui vẻ và có sự đúc kết hiệu quả Chương trình “Con đã lớn khôn” phiên bản Việt phát sóng trên kênh HTV7, H1, Hải Phòng… kể về những thử thách, những trải nghiệm các công việc cha

mẹ nhờ mà lần đầu tiên các bé từ 2,5 tuổi - 5 tuổi phải tự thực hiện một mình

mà không có người lớn theo cùng Bằng cách ghi hình bí mật, ekip sản xuất

“Con đã lớn khôn” sẽ cải trang thành nhiều nhân vật khác nhau từ người chạy

bộ trên đường, người quét rác, bác thợ điện, người bán hàng… Với máy quay được ngụy trang thành những chiếc hộp nhỏ, túi xách, làn đi chợ… Tất cả chỉ với mục đích cố gắng ghi lại tất cả những diễn biến trong suốt quá trình thực hiện công việc được giao mà không bị bé phát hiện và hơn hết là để đảm bảo

an toàn tuyệt đối cho trẻ Tất cả các diễn tiến hoàn toàn tự nhiên, không có sự can thiệp của đạo diễn lẫn cha mẹ của các bé Ngoài phần ghi hình thực tế,

“Con đã lớn khôn” có một phần bình luận thú vị tại trường quay với sự dẫn dắt của MC Thanh Thảo cùng các chuyên gia tâm lý và chính phụ huynh của các em bé tham gia bình luận các tình huống trong băng ghi hình, để chia sẻ

cảm xúc về sự lớn khôn của trẻ em trong từng khoảnh khắc sống động nhất

1.4 Một số yêu cầu đặt ra đối với kỹ năng dẫn chương trình thiếu nhi trên truyền hình

Trong bất kỳ một ngành nghề nào cũng cần những kỹ năng khác nhau Đối với người dẫn chương trình truyền hình Với đặc thù lao động riêng, người dẫn chương trình sẽ cần phải có một số kỹ năng như: Kỹ năng xây dựng kịch bản, kỹ năng thể hiện ngôn ngữ cơ thể, kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng đọc autocue, kỹ năng thể hiện giọng nói, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng làm việc nhóm Tất cả những kỹ năng trên đều rất quan trọng và mỗi người dẫn chương trình đều phải học những kỹ năng đó Việc sử dụng thành thục các kỹ năng về dẫn chương trình sẽ giúp người dẫn chương trình tránh được những sai sót không đáng có Tuy nhiên, bản thân một người dẫn chương trình không phải bỗng dưng có những kỹ năng trên mà nó phải được rèn dũa thường xuyên Về chi tiết của các kỹ năng dẫn chương trình, tác giả

sẽ nêu cụ thể ở phần dưới đây khi viết về các kỹ năng dẫn chương trình cho thiếu nhi

1.4.1 Kỹ năng đọc lưu loát và thể hiện giọng nói tốt

Để dẫn chương trình tốt ở trên sân khấu hoặc trong trường quay, người dẫn chương trình trước tiên phải có kỹ năng đọc văn bản lưu loát Đọc lưu loát có nghĩa là không bị vấp, không bị ríu từ nọ sang từ kia và không đọc nhầm Đọc phải chuẩn và tròn vành rõ chữ Nhiều người nghĩ rằng, cứ cầm kịch bản đọc diễn cảm có nghĩa là đọc lưu loát và dẫn chương trình tốt Thực

ra, đọc một bài văn hay một bản báo cáo khác hoàn toàn với dẫn chương trình Dẫn chương trình là nói với khán giả chứ không phải là đọc cho khán giả nghe Nói làm sao để có độ nhấn nhá, lên bổng xuống trầm, có nhanh, có chậm để khán giả thấy sự hấp dẫn trong những lời dẫn dắt của người dẫn chương trình Trong các chương trình trên sân khấu, MC cần có khả năng đọc lưu loát, mạch lạc, rõ lời trong phần đầu giới thiệu chương trình, giới thiệu đại biểu… Những đoạn giao lưu thì lại phụ thuộc vào khả năng ứng biến hay còn gọi là xử lý tình huống của MC

Ngoài giọng nói chuẩn, rõ ràng, người dẫn chương trình cho trẻ em trên truyền hình cần có ngữ điệu của giọng nói cho phù hợp với từng nội dung Trong chương trình “Xúc xắc, lúc lắc” phát sóng trên kênh Bibi của Đài truyền hình Việt Nam, người dẫn chương trình phải hóa thân vào nhân vật Xúc Xắc và Lúc Lắc, cho nên người dẫn chương trình lúc nào không đơn thuần là người dẫn chương trình bình thường mà như là một diễn viên MC Thành Trung đóng vai anh Xúc Xắc có giọng nói khá ngộ nghĩnh, lúc lên cao, lúc xuống trầm Giọng nói thay đổi nhiều cung bậc và hơi mang tính chất trẻ con nhưng lại không quá điệu đà và khiên cưỡng Giọng nói tự nhiên, vừa nói với khán giả, vừa đối thoại với bạn diễn là chị Lúc lắc (MC Linh Quyên) MC

Thành Trung nói: Lúc dẫn chương trình Xúc xắc lúc lắc với vai diễn là anh

Xúc xắc, tôi tự coi mình là một đưa trẻ, mình như là một bạn thiếu nhi vì tôi nghĩ rằng nếu mình đặt vai diễn của mình vào vị trí của các em thì mới thể

hiện được cảm xúc và ngôn ngữ của thiếu nhi được Trẻ con rất nhạy cảm, nếu người lớn mà hiểu được ngôn ngữ và cảm xúc của trẻ nhỏ thì sẽ đón nhận ngay Và một điều mà tôi thấy rằng, nếu ai muốn dẫn chương trình thiếu nhi thì hãy tự biến mình thành thiếu nhi” Với vai trò vừa là MC, vừa là diễn viên

đòi hỏi người MC phải có kinh nghiệm dẫn chương trình, có giọng nói hay và thể hiện được ngữ điệu của giọng nói Trong chương trình “Vầng trăng cho em” được truyền hình trực tiếp trên Kênh H1 của Đài Phát thanh truyền hình

Hà Nội vào ngày 23/9/2014 Lúc MC Xuân Bắc giao lưu với chị Hằng Nga

(Á hậu Tú Anh,) anh nói một giọng điệu rất hài hước “ ủ uôi ! Chị Hằng

xinhhhhh … thế!!!!!!!!, ủ uôi ……… chị Hằng cao thế!!!!!!!! Ủ uôi!!! Chị Hằng … Xinh như … chị Hằng í! Mỗi một câu MC Xuân Bắc đều kéo dài ra

để gây cười và tạo điểm nhấn cho phần giao lưu Tuy nhiên vừa dẫn chương trình vừa lại diễn kịch thì không phải ai cũng làm được Để làm được điều này thì người dẫn chương trình phải thực sự nhập cuộc, hóa thân vào nhân vật mình đóng một cái tự nhiên nhất

1.4.2 Kỹ năng xây dựng kịch bản và nắm bắt được ý đồ trong kịch bản

Người dẫn chương trình không phải là một cái máy nói, không phải chỉ

là người đọc kịch bản mà phải là một người có kỹ năng biên soạn lời dẫn tốt

và ứng biến nhanh trên sân khấu Mở đầu chương trình thông thường là chào khán giả và viết về nội dung chính trong chương trình Lời dẫn phải súc tích, không quá rườm ra và dài dòng Ngôn ngữ dẫn chương trình trên truyền hình

là ngôn ngữ nói chứ không phải ngôn ngữ văn học Cho nên không thể viết theo kiểu miêu tả

Người dẫn chương trình nhất thiết phải có kiến thức sâu rộng, có khả năng khai thác đề tài và sử dụng ngôn từ khi dẫn chương trình Những lúc gặp

tình huống bất ngờ, bạn không thể để mình bị “khớp” mà nhanh nhạy xử lý, suy nghĩ ngay trên những bước đi của mình

Đối với một MC chương trình thiếu nhi Việc nắm bắt và cùng biên tập viên xây dựng kịch bản là hết sức cần thiết, đồng thời MC còn phải biết sáng tạo trong quá trình dẫn Ví dụ chương trình Play School (Chơi mà học) của truyền hình Úc Phải nói rằng đây là chương trình không chỉ hấp dẫn trẻ em

mà còn thu hút sự chú ý của người lớn Kịch bản có sự liên kết chặt chẽ và sự kết hợp tuyệt vời của những người dẫn chương trình Chương trình gồm những hoạt động, những bài hát và trò chơi cùng với những người dẫn chương trình với nhau Mỗi ngày, người dẫn chương trình sẽ nhìn vào lịch và tìm ra ngày trong tuần tương ứng, đọc các câu chuyện và nhìn qua các ô cửa

sổ Các bé sẽ trải qua ba phần của chương trình, phần đầu có tên gọi Play School Clock (Đồng hồ chơi mà học) để học cách xác định ngày, phần tiếp theo là phần Hickory Dickory Clock (sau này chuyển thành Train Clock) và cuối cùng là phần các ô cửa sổ Qua mỗi phần chơi, các bé sẽ được học cách nhận biết những sự vật, hiện tượng, khám phá cuộc sống xung quanh các bé, học cách chơi với các bạn và các ứng xử ở một số tình huống đơn giản trong gia đình và cuộc sống hàng ngày Đây là một chương trình được đánh giá mang tính giáo dục cao dành cho trẻ em Các bậc phụ huynh Việt Nam chắc không xa

lạ với chương trình này được phát sóng trên kênh truyền hình cáp Bibi, nhưng

ít ai biết rằng, đây là một chương trình truyền hình giáo dục dành cho trẻ em lâu đời nhất của Australia và đứng thứ hai trên thế giới trong các chương trình trẻ em có thời gian lên sóng nhiều nhất Play school được hãng truyền thông ABC sản xuất lần đầu tiên vào năm 1966 dựa theo một chương trình cùng tên của Anh Theo một đánh giá, có khoảng 80% trẻ em dưới 6 tuổi ở Australia xem chương trình này ít nhất một tuần một lần Đến nay chương trình vẫn tiếp tục được phát sóng hai lần một ngày trên kênh ABC1 và ABC4 Kids

Hình 1.1 Nguồn Internet

Chương trình từng được 4 lần để cử và 01 lần thắng giải thưởng Chương trình dành cho trẻ em nổi tiếng nhất của Giải Logie Awards (Giải thưởng truyền hình danh tiếng ở Australia), và một lần được trao giải Aria Awards trên 5 lần đề cử giải thưởng Chương trình trẻ em hay nhất

1.4.3 Kỹ năng sử dụng ngôn ngữ cơ thể

Dẫn chương trình cho thiếu nhi đòi hỏi MC phải khai thác và sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách uyển chuyển, hợp lý Chương trình không thể thu hút trẻ em với một MC khô cứng chỉ biết đứng hoặc ngồi nói mà không có động tác hình thể gì “HI 5 cùng hát cùng chơi” là một chương trình thiếu nhi hấp dẫn của truyền hình Úc ra đời năm 2000 5 MC chính của chương trình là những diễn viên vừa thể hiện diễn kịch tốt vừa có khả năng ca hát Nhảy cùng các em, hóa thân vào các con vật, nói chuyện, động tác bắt chước các nhân vật hoạt hình hoặc các con vật xung quanh các em đã được các MC trong chương trình thể hiện rất tốt Đó là lý do vì sao chương trình “Hi5 cùng hát cùng chơi” của truyền hình Úc nổi tiếng khắp thế giới và được các em thiếu nhi yêu thích và đã có hơn 80 phiên bản trên toàn thế giới Chương trình này cũng đã được Đài truyền hình Thành phố Hồ Chi Minh mua bản quyền và phát sóng trên kênh HTV7 lúc 19 giờ mỗi thứ ba hằng tuần

“Chào bé yêu” gây ấn tượng bởi những MC vui nhộn, những bài hát hay và những câu chuyện ngộ nghĩnh về cuộc sống được kể bằng giọng ca

ngộ nghĩnh của các nghệ sĩ: MC Trấn Thành, Tường Vy, Kim Nhã, Khởi My

và Hòa Hiệp

Hình 1.2 Chương trình Chào bé yêu

Những nghệ sĩ vui tính này sẽ thể hiện các bài hát đáng yêu được nhạc

sĩ Minh Châu sáng tác riêng cho chương trình: Lái xe đạp, Chú cảnh sát, Thế giới sắc màu Mỗi chương trình được xây dựng xung quanh một chủ đề đơn giản như màu sắc, âm nhạc, động vật hoặc các con số giúp bé yêu tiếp cận và nhận thức thế giới xung quanh Trong thể loại chương trình này khai khác tối

đa ngôn ngữ cơ thể của các MC tham gia

Vui vui, Lắc lắc, Cùng chơi với sắc màu và Kể chuyện bé nghe - mỗi phần là một câu chuyện thú vị Những câu chuyện gần gũi của Chào bé yêu không chỉ mang đến những tiếng cười sảng khoái cho các bé và nhiều thành viên trong gia đình mà còn giúp bé luyện tập cách quan sát, suy nghĩ và rút ra bài học bổ ích cho cuộc sống

1.4.4 Kỹ năng xử lý tình huống và phương pháp phối hợp

Phải biết phối hợp với những người dẫn chung chương trình, giao lưu với khán giả để làm chủ một sân khấu nhưng quan trọng là biết khiêm tốn mình để nâng những người khác lên đúng với mục đích, rất nhiều bạn trẻ mới tham gia làm MC đã quá tham nói, tham chọc cười cho khán giả dẫn đến khô

cứng và nhạt nhẽo Đối với với các MC hiện nay, điều quan trọng nhất là biết gây cười hài hước đúng lúc, để khỏa lấp những thiếu sót, chỗ trống trong chương trình Nếu bạn có thể làm khán giả bật cười thoải mái thì dù bạn không có một ngoại hình đẹp nhưng bạn vẫn chiến thắng những thử thách của nghề MC

Trong vài năm trở lại đây, khán giả rất ấn tượng với chương trình

“Những đứa trẻ hay chuyện” Đây là chương trình mà trẻ em được nói lên những ý kiến của mình thông qua các chủ đề, những tình huống trong chương trình Trẻ em luôn nói thật nên đôi khi đưa người dẫn chương trình vào những

tình huống khó Chia sẻ về vị trí thú vị này, MC Bạch Dương nói rằng “MC

của chương trình “Những đứa trẻ hay chuyện” đóng vai trò như người thay mặt khán giả để trò chuyện với các em Vì vậy, dẫn chương trình này rất khó, trong đầu mình sẽ phải tự đưa ra những kiểu hành xử nhất định, điều chỉnh dần trong quá trình dẫn Một vài số đầu còn hơi gượng nhưng về sau tôi cũng tìm ra được hình ảnh thích hợp Đó là vai một người lớn, giữ được sự cân bằng với các em, để không quá dạy dỗ, không phải là giả làm trẻ con Một người lớn muốn xem trẻ con nghĩ gì, tạo sự gần gũi, tin cậy nhất” MC phải là

người đưa ra nhiều tình huống và nghĩ cách xử lý trước khi bắt đầu vào chương trình Tuy nhiên có những tình huống không nằm trong dự kiến của

MC nên người dẫn chương trình thiếu nhi phải rất bình tĩnh, tự tin và xử lý khéo léo để đạt được hiệu quả tốt nhất

1.4.5 Kỹ năng tạo cảm xúc hay còn gọi là nghệ thuật diễn cảm

Muốn thu hút được trẻ em thì phải chạm được vào trái tim của trẻ em, biết các em muốn gì, thích gì MC chương trình thiếu nhi là người truyền nhiệt huyết và thể hiện hết mình trong từng nội dung của chương trình và phải xây dựng cho mình một chất nghệ sĩ Chẳng hạn như thay vì nói với các em nhỏ là:

“các em hãy đánh răng đều đặn 2 lần một ngày để không bị sâu răng nhé” thì

người dẫn chương trình thể hiện hiện cảm xúc qua câu nói “Ôi! Cái răng của

mình đau quá! Đau từ mấy hôm nay rồi Có lẽ là do trước khi đi ngủ mình quên đánh răng sau khi ăn kẹo đây mà! Huhu tại vì không nghe lời dặn mẹ và lời khuyên của bác sĩ nên tớ mới bị sâu răng đấy các bạn ạ!” Tất nhiên là với

phong cách này, người dẫn chương trình phải thực sự nhập cuộc vào trong từng câu nói Từ nét mặt, cử chỉ, cái nhăn, cái nhíu mày phải thật, không được gượng ép Tuy nhiên, để đạt được điều này thì người dẫn chương trình phải học hỏi và rèn luyện thường xuyên Xem nhiều các chương trình thiếu nhi của nước ngoài để học hỏi, ngoài ra, người dẫn chương trình phải thực sự yêu thích công việc này, nếu không thì rất khó thể hiện cảm xúc trong lúc dẫn

1.4.6 Kỹ năng đọc autocue

Trước đây, người dẫn chương trình phải học thuộc lời dẫn rồi mới ghi hình trong trường quay Hoặc người dẫn chương trình vừa cầm văn bản vừa đọc vừa nhìn vào ống kính máy quay Điều này gây khó khăn cho người dẫn

và phải ghi hình lại nhiều lần Đối với những lời dẫn mà MC đã học thuộc, chỉ cần nói sai một từ, nói nhịu một từ là phải ghi hình lại Khi MC dẫn trên sân khấu lớn sẽ có thuận lợi hơn vì có khán giả, sự có mặt của khán giả sẽ tiếp thêm cảm xúc cho MC đồng thời đôi khi vấp một chút cũng không sao Nhưng trong trường quay, khán giả chính là ống kính của camera, vì thế người dẫn chương trình phải nhìn thẳng vào ống kính máy quay để giới thiệu

Từ khi có kỹ thuật đọc autocue đã phần nào giúp cho người dẫn chương trình bớt căng thẳng Đọc autocue là đọc chữ chạy trên màn hình của máy quay,

MC chỉ cần nhìn vào và đọc theo Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là đôi khi MC quá tập trung vào chữ chạy trên màn hình mà quên mất thể hiện cảm xúc, biểu cảm trên khuôn mặt Nhiều MC quá căng thẳng đã nhìn trừng trừng vào máy quay và đọc như một cái máy, thậm chí còn không chớp mắt Chính vì vậy,

người dẫn chương trình phải luyện tập nhiều lần cách đọc autocue để nói năng được lưu loát và truyền cảm

1.4.7 Kỹ năng thể hiện ánh mắt và khuôn mặt

Có những người dẫn chương trình cho thiếu nhi có hình thức không bắt mắt nhưng thay vào đó, họ có một giọng nói và sự truyền cảm khiến cho ai nghe thấy cũng bị cuốn hút Ánh mắt, đôi tay thậm chí cả những cái nhíu mày cũng là cách biểu đạt tình cảm hữu hiệu nhất, cùng lúc bạn phải diễn tả nội dung và chú ý phối hợp nhuần nhuyễn bước đi, đôi tay với lời nói Mỗi MC đều có phong cách, cá tính riêng dễ nhận thấy, người thì với nụ cười trong trẻo, người thì có cách ngắt nhịp đứt đoạn nhưng ấn tượng

MC Lê Anh nói chia sẻ anh rất thích phong cách của ca sĩ Sơn Tùng

Bạn khó lòng dừng ánh mắt trong phần biểu diễn của Sơn Tùng Ánh mắt và khuôn mặt của ca sĩ Sơn Tùng đầy biểu cảm khi thể hiện ca khúc trên sân khấu Dù không phải là vũ công nhưng phần biểu diễn của anh ấy thật là thu hút Đó chính là sự tài tình của người nghệ sĩ Một thế hệ nghệ sĩ đa năng là phải biết học cách biểu diễn trên gương mặt và người MC cũng vậy và tôi thấy rằng điều đó trên thế giới họ làm rất tốt trong khi đó các nghệ sĩ hoặc

MC của Việt Nam chưa thực sự quan tâm đến điều này”

1.4.8 Kỹ năng thể hiện sự tự tin

Tự tin trong công việc, trong cuộc sống, trong mọi tình huống Cụm từ nghe tưởng chừng đơn giản nhưng thực sự không giản đơn chút nào Nuôi dưỡng sự tự tin cũng như thể hiện được sự tự tin của mỗi cá nhân được xem như một trong những đòi hỏi quan trọng đối với bất kỳ ai muốn thành công

Tự tin chính là chìa khóa cơ bản tạo nên sự thành công cho tất cả mọi người,

cho tất cả mọi ngành nghề Tự tin là yêu tố đầu tiên của bất kỳ người dẫn

chương trình nào trên truyền hình Muốn có được sự tự tin, người dẫn chương trình trước hết phải tin tưởng vào chính bản thân mình, yêu công việc mình