Vậy có 2000 giá trị nguyên của y thỏa mãn yêu cầu bài toán... Vậy có 8413 giá trị nguyên của x thỏa mãn yêu cầu bài toán.. 4 Do y không thỏa mãn bất phương trình nên 1 x3 không thỏa mã
Trang 1BÀI TOÁN TÌM ĐIỀU KIỆN CỦA x ĐỂ BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ - LÔGARIT
ĐÚNG VỚI y THỎA MÃN ĐIỀU KIỆN CHO TRƯỚC
PHƯƠNG PHÁP Bước 1 : Biến đổi bất phương trình về dạng
; ;
f a f b f a f b f a f b f a f b
Câu 1 Có bao nhiêu bộ x y; với ,x y nguyên và 1x y, 2020 thỏa mãn
A 2017 B 4034 C 2 D 2017 2020
Lời giải
Chọn B
+ Điều kiện
*
* , : , 2020
, : , 2020
x y x y
x y x y
Do y , y nguyên dương nên: 0
x
x
x
x
Như vậy trường hợp này cho ta đúng 2017 bộ x y; x;1 với 4 x 2020,x
+ Xét y thì thành 2 4x4 log 1 0 3 , BPT này cũng luôn đúng với mọi x mà
4 x 2020,x
Trường hợp này cho ta 2017 cặp x y; nữa
+ Với y2,x thì 3 VT * 0 nên không xảy ra
Vậy có đúng 4034 bộ số x y; thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 2 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y; thỏa mãn điều kiện x2020 và
3
3 9y2y x log x1 ? 2
Lời giải Chọn D
3 9y2y x log x1 2 3.9y6y x 3log x 1 2
2 1
3
3y 3 2y 1 x 1 3log x 1
Trang 2Xét hàm số f t 3t 3t có f t 3 ln 3 3 0, t t
Suy ra hàm số f t 3t 3t đồng biến trên
* f 2y 1 f log x1 2y 1 log x 1 3y 1 x
2
Với giả thiết y nguyên dương suy ra y 1; 2
Với y có 1 26 x 2020 suy ra có 1995 cặp số x y thỏa mãn ;
Với y có 2 242 x 2020 suy ra có 1779 cặp số x y; thỏa mãn
Vậy có tất cả 3774 cặp số x y; thỏa mãn đề bài
Câu 3 Cho các số nguyên dương x, y không lớn hơn 4022 Biết mỗi giá trị của y luôn có ít nhất
2021 giá trị của x thỏa mãn bất phương trình 32 x y 3 logy 3x 2 y 3x
x y
giá trị của y ?
Lời giải
Chọn A
Do x, y nguyên dương nên ĐKXĐ là x2
Ta có: 32 x y 3 logy 3x 2 y 3x
x y
x y
+ Nếu y : Không thỏa mãn 1
+ Nếu y : 2 1 3 3 3 3 2
Xét hàm số 3 3
ln
f t
t
trên 2;
3 3 ln 3.ln 3 3 2.3 ln 2 3 3 ln 4 3
Hàm số f t đồng biến trên trên 2;
Do đó 2 f x f y x y 2 y x 1 4021
4021 1 2021
y y
2 y 2001
Vậy có 2000 giá trị nguyên của y thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 4 Có bao nhiêu số nguyên x để không có quá 25 giá trị nguyên của y thỏa mãn bất phương
log xlog x y y 2 y ? 1
Lời giải
Chọn C
ĐKXĐ: x1
+ Nếu x1: không có giá trị y thỏa mãn BPT đã cho nên y thỏa mãn 1
+ Nếu x2:
log xlog x y 1 y 1 1 Xét hàm số f t t3 t trên 1;
Trang 3 32 1 0 1;
f t t t Hàm số f t đồng biến trên trên 1;
2
2
2
log x 1 13 2
2
log x170log2x 170 x2 170 x8413 1 x 8413 Vậy có 8413 giá trị nguyên của x thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 5 Có bao nhiêu giá trị nguyên của x để bất phương trình
log 2 x 2xy y 2 x y 1 log y 2 log y 2y4 thỏa mãn với mọi y ?
Lời giải
Chọn D
ĐK: 2x22xy y 22x y 0; y y22x1y2x22x 0; y
2 2
1
x x
ĐK cần: Với y : Bất phương trình có dạng: 0 2
log 2x 2x 1 log 4
log 2x 2x log 12 2x22x12 2 x 3
x 2;2;3
ĐK đủ:
+ Với x 2: Bất phương trình có dạng:
log y 6y12 1 log y 2 log y 2y4
log y 6y12 log 3y 6y12 1 log y 2y4
nên bất phương trình thỏa mãn với mọi y
x 2 thỏa mãn
+ Với x2: Bất phương trình có dạng:
log y 2y4 1 log y 2 log y 2y4
log y 2y4 log 3y 6y12 1 log y 2y4
nên bất phương trình thỏa mãn với mọi y
x2 thỏa mãn
+ Với x3: Bất phương trình có dạng:
log y 4y12 1 log y 2 log y 2y 4
Do y không thỏa mãn bất phương trình nên 1 x3 không thỏa mãn
Vậy có 2 giá trị nguyên của x thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 6 Cho ,a b là những số thực dương thỏa mãn điều kiện 2a b 2 Có bao nhiêu số nguyên x
sao cho tồn tại 1;10
3
y để 3 .3 .92
y
ax by a xb ?
Lời giải
Chọn A
Ta có 2a b 2 b 2 2a
.9
2
y
ax by a xb a x a y a x y a
Trang 4Đặt t x 2y f t 3ata.3t a 1 0,t
3 ln 3at 3 ln 3t ln 3 3 at 3t 0 0
Ta có bảng biến thiên:
3
f t x y Vậy có 4 số nguyên x là x3;4;5;6
Câu 7 Có bao nhiêu giá trị nguyên dương của y sao cho tồn tại số thực x7; thỏa mãn:
log11
y
Lời giải
Chọn A
11 log11
log log
y x
y
y x y x
Đặt ylog 11 x 7 t t 7
Phương trình trở thành: tlog 11 y x 7 x tlog 11 y7
TH1: Xét thấy y1 thì x {thỏa mãn} 8
TH2: Xét y1
Suy ra: t x ylog 11 xylog 11 t t ylog 11 t x ylog 11 x
Xét hàm đặc trưng f u ylog u 11 u trên 0;
log 11 ln
.ln11
u
Xét: y1 Hàm số f u đồng biến và liên tục trên 0;
Do đó, f x f t x t
Vì thế, ta đưa về xét phương trình: x ylog 11 x 7 x xlog 11 y 7 x 7 xlog 11 y
11
log 7
log
x
11
log 7
log
x
x
11
log y 1 y 11
Trang 5Xét hàm số 11
11
log 7 log
x
g x
x
11
log
g x
x
nghiệm nên g x 0, x 7
Từ bảng biến thiên của g x ta thấy với 1 y 11 phương trình * luôn có nghiệm nên ta được y2,3, 4 10
Kết luận: y1, 2,3, 4 10 Vậy có 10 giá trị y thỏa mãn
Câu 8 Có bao nhiêu số nguyên x sao cho tồn tại 1 ;2
2
thỏa mãn 2
8y xy 1 2xy 8y?
Lời giải
Chọn A
Phương trình đã cho tương đương với 23 y2 3 xy 3 y 1 2xy
2
y
y x
+ Nếu x 0 thay vào phương trình ban đầu ta được 8y2 8y y 1 (vì 1 ;2
2
) (thỏa mãn)
+ Nếu x 1 thay vào phương trình ban đầu ta được 2 2
8y y 1 2 8y y 8y 1 2y Khảo sát hàm số 2
8y 1 2
f y y ta có
' 8 ln 8.2 2 8 ln 8.2 2 0,
y
Do đó hàm số đồng biến trên 1 ;2
2
2
f y f
(pt vô nghiệm)
+) Nếu x 2, xét phương trình tương đương là 23 y23 xy3 y 1 2xy
2
y xy y y y x
Xét hàm g t 2t t 1 Khảo sát hàm số ta thấy g t 0 t 1
Vì vậy 2t Áp dụng bất đẳng thức này với t 1 t 1 t3y23xy3y 1
ta có 23 y23 xy3 y 3y23xy3y1
Trang 6Mà 2 2 2 2 1
2
y xy y xy y xy y y y x y y y Suy ra 23 y23 xy3 y 2xy1 nên phương trình ban đầu vô nghiệm
Vậy chỉ có x0thỏa mãn đề bài
Câu 9 Có bao nhiêu số nguyên dương y sao cho ứng với mỗi giá trị của y , bất phương trình
log3x x 11ylog3x0 có nghiệm nguyên x và có không quá 10 số nguyên x thỏa mãn?
Lời giải
Chọn B
Điều kiện x0
Ta có log3x x 11ylog3x0
3 3 3 3
log
log
x x
I
x x
II
Đặt f x log3x x 11 1 1 0 0
.ln 3
x
Nên hàm số f x đồng biến trên 0; Mặt khác f 9 0 Khi đó ta có:
+ Hệ (I) : 3
3
log
x x
3y
x x
Hệ I có nghiệm nguyên và đồng thời có không quá 10 số nguyên x thỏa mãn thì
3y Mà y nguyên dương nên 9 y 2 y1
+ Hệ (II): 3
3
log
x x
x y
9
3y
x x
Hệ II có nghiệm nguyên và đồng thời có không quá 10 số nguyên x thỏa mãn thì
9 3 y 202 y log 20 2,73 Mà y nguyên dương nên không có giá trị y thỏa mãn Vậy có đúng một nguyên dương y thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 10 Có bao nhiêu số nguyên dươngyđể bất phương trình2x x 20212x y có đúng 0 5
nghiệm nguyên dương của x?
Lời giải
Chọn B
Xét hàm số f x 2x x 2021 với x1
2 ln 2 1 0x 1
f x Hàm số đồng biến trên x 1;
Do đó x 1 f x f 1 2022 0
Khi đó bất phương trình:2x x 20212xy 0
2
2x y 0 2x y x log y
Để bất phương trình có đúng5nghiệm nguyên dương của x x1; 2;3;4;5 thì ta cần
2
33;34; ;64
y
Vậy có 32 giá trị y thỏa mãn yêu cầu bài toán
Trang 7Câu 11 Có bao nhiêu số nguyên y sao cho bất phương trình
2
log
2
đúng với mọi x3
Lời giải
Chọn C
ĐK: y 0
2
log
2
2
log
2
2
2
Xét hàm số: 1 2
3
t
f t t
t
f t
là hàm số nghịch biến trên
2
2
2 2
log y 2x y 2 x y 4x
Bất phương trình đã cho có nghiệm với mọi x3 y 43 y 64
1; 2; ;63 y
Vậy có 63 số nguyên y thỏa mãn bài toán
Câu 12 Có bao nhiêu số nguyên x sao cho ứng với mỗi x có không quá 728 số nguyên y thỏa mãn
2
log x y log (x y )?
A 59 B 58 C 116 D 115
Lời giải Chọn C
log (x y ) log x y (1)0
( ) log ( ) log
f y x y x y Tập xác định D ( ; x )
Với mọi x ta có x2 x nên
( )
f y
đồng biến trên khoảng ( x; )
Do y là số nguyên thuộc ( x; ) nên y x k k,
Giả sử y x k là nghiệm của bất phương trình (1) thì f y( ) f( x k) 0
Mà x 1 x 2 x k và f y( ) đồng biến trên khoảng ( x; ), suy ra
( 1) ( 2) ( ) 0
f x f x f x k , nên các số nguyên x 1, x 2, , x k đều là nghiệm của (1), hay nói cách khác bất phương trình (1) sẽ có k số nguyên y thỏa mãn yêu cầu ứng với mỗi x
3367 0
Mà x nên x 57, 56, , 58
Vậy có 116 số nguyên x thỏa yêu cầu bài toán
Trang 8Câu 13 Tích các giá trị của a để bất phương trình
2 2
2 3 log2 3 1 log
2
x
a
x
có nghiệm đúng với mọi
x thực dương là
A 3
Lời giải
Chọn C
Logarit cơ số 2 hai vế của bất phương trình đã cho, ta được bất phương trình tương đương:
2
3 1 log
3 log
x
Đặt: tlog2x; t thì (1) trở thành:
t
a t
f t t a a t , ta có: t
0,
f
Suy ra t 1 là điểm cực tiểu của hàm số f t Do đó: f 1 0
6 1 1 2 2 3 2
1
2
a
a
Thử lại: với
1 1 2
a a
thì (2) trở thành 2
2 t1 đúng với 0 t
Vậy a1 và 1 2 1
2
a là các giá trị thỏa mãn ycbt Do đó: 1 2 1
2
a a
Câu 14 Có bao nhiêu bộ x y; với x y nguyên và , 1x y, 2020 thỏa mãn
A 2017 B 4034 C 2 D 2017 2020
Lời giải Chọn B
+ Điều kiện
*
*
x
x
3 0, log 1 log 0 1 0, 3 4 0, log 0
x
x
Như vậy trường hợp này cho ta đúng 2017 bộ x y; x;1 với 4 x 2020,x
Trang 9+ Xét y2 thì thành 4x4 log 1 0 3 , BPT này cũng luôn đúng với mọi x mà
4 x 2020,x
Trường hợp này cho ta 2017 cặp x y; nữa
+ Với y2,x3 thì VT * 0 nên không xảy ra
Vậy có đúng 4034 bộ số x y; thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 15 Gọi Slà tập tất cả các giá trị nguyên của y để bất phương trình
xy xy y Có bao nhiêu giá trị nguyên của x để tập hợp S có đúng 9
phần tử?
C Không tồn tại giá trị x D 9
Lời giải
Chọn C
Điều kiện: x0;y0
Bất phương trình tương đương với:
Xét hàm đặc trưng f t t log3t, t0 Ta có: 1 1 0
ln 3
f t
t
với t0 nên hàm số
f t đồng biến trên 0; Khi đó ta được:
3 y log 2log log log log 2log
ln 3 ln 3 ln 3
g y y (nhận) y
Để S có đúng 9 nghiệm nguyên (gồm các nghiệm là:1; 2;3; ;9) thì
2 3
log 10 2log 10 2
0 log xlog 10 2log 10 1 x 3 1,247
Do x nên không tồn tại giá trị x thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 16 Có bao nhiêu giá trị nguyên của x sao cho x2022 và ứng với mỗi giá trị của x có đúng 6
giá trị nguyên của y để 2y 2 2 y8 3 y 2x 0
C Không tồn tại giá trị x D 2022
Lời giải
Chọn C
+ Trường hợp 1: x0
Ta có: 3y2 nên bất phương trình tương đương với x 0
2y y 8 y 2y 3 0 1 y 3
Do y nên ta chọn y 1;0;1; 2;3, có 5 giá trị nguyên của y (không thỏa đề bài)
Trang 10+ Trường hợp 2: x1 (do x)
3
y
3y 1 0 y 0 y 0
Ta có bảng xét dấu sau:
Vậy các giá trị nguyên của y thỏa mãn bất phương trình là y 1;0;1; 2;3, có 5 giá trị nguyên của y (không thỏa đề bài)
+ Trường hợp 3: x2 (do x)
3
3
log
log
Do số giá trị nguyên của y thỏa mãn bất phương trình là 6 nên ta có bảng xét dấu như sau:
Dựa vào bảng xét dấu, để bất phương trình có 6 giá trị nguyên của y thỏa mãn bất phương
4 log x 5 16 log x253 x 3
Do x và x2022 nên không tồn tại giá trị của x thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 17 Có bao nhiêu giá trị nguyên của x thỏa mãn ln 1 ln , 0, 1
x
Lời giải
Chọn D
Bất phương trình đã cho tương đương với 2 ln2 1, 0, 1
1
y y
Xét hàm số 2
2 ln
1
y y f
y
y y y
Ta có:
2 2
1
2 ln
1
( )
y
f y
y y
Xét hàm số
2 2
1
1
y
Ta có:
( 1)
( 1)
y
y y
Suy ra ( )g y g(1) 0 khi y và ( )1 g y g(1) 0 khi y 1
Do đó ta có bảng biến thiên
Trang 11Từ bảng biến thiên suy ra (1) x 1 1 x 0
Vậy có vô số giá trị nguyên của x thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 18 Cho các số , ,x y a thoả mãn 1 x 2048, y1,a và
2
2
x xy x y x a y Có bao nhiêu giá trị của a a100 để luôn
có 2048 cặp số nguyên x y; ?
A 89 B 90 C 11 D 10
Lời giải
Chọn B
2
x xy x y x a y a 1
x 1x y 1 x 1 log 2x y 1 x 1 2 a a
2
2
2 x y log x y 1 2a a
(do x 1 2, ) x 1 *
Xét hàm số f t 2t t t 0
Vì f t 2 ln 2 1 0,t t 0 nên hàm số f t đồng biến trên 0;)
* log2x y 1 a x y 1 2a x 2a y 1
Mà 1 x 2048 nên suy ra: 1 2 a y 1 20482a2047 y 2a
Do y , mỗi giá trị của y có một giá trị của 1 x và trong đoạn 2 a2047; 2a có 2048 số nguyên nên để có 2048 cặp số nguyên x y; thoả mãn 1 thì 2a2047 1 a 11
Mà a100,a nên a11;12; ;100
Vậy có 90 giá trị của a thoả mãn yêu cầu bài toán
Câu 19 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y; thỏa mãn 1 x 106 và
log 10x 20x20 10y y x 2x ? 1
Lời giải
Chọn B
Điều kiện:10x220x20 0 , luôn đúng x
Ta có log 10 x220x2010y 2y2x22x 1
x2 2x 1 log 10 x2 2x 2 10y 2 y2
x22x2logx22x210y 2y2
10 x x log x 2x 2 10y y
Xét hàm số f t 10tt trên
Ta có f t 10 ln10 1 0t , t Do đó f t đồng biến trên
Khi đó (1) f logx22x2 f y 2 logx22x2 y2
Trang 121 1 10y
x
Vì 1 x 106 nên 2 2 6 2
1 x1 1 10y 10 1 1 2 6 2
0 y log 10 1 1
Vì y nên y1;2;3
Với y1 x22x 2 10 x22x 8 0 2
4
x x
Ta được x y; 4;1 thỏa mãn Với y2 x22x 2 104 x22x9998 0 (không có x nguyên nào thỏa mãn) Với y3x22x 2 109x22x999999998 0 (không có x nguyên nào thỏa mãn) Vậy có một cặp nguyên dương x y; 4;1 thỏa mãn yêu cầu bài toán
Câu 20 Có bao nhiêu cặp số nguyên x y ; thỏa mãn 1x y, 2020 và
A 4034 B 2017 C 2020 D 4040
Lời giải
Chọn A
Từ giả thiết kết hợp điều kiện xác định, ta có: 1 y 2020 và 4 x 2020 với x y,
x
Với y1:
Thay vào * , ta được 3 2
x
x
có 2017 bộ số nguyên x y ;
Với y2:
Thay vào * , ta thấy luôn đúng x 4; 2020 có 2017 bộ số nguyên x y ;
Với 3 y 2020:
Ta có y 2 0
Vậy có 4034 bộ số nguyên x y ;
Câu 21 Có bao nhiêu cặp số thực x y thỏa mãn ; 2 2 3 log 5 3 4
3x x 5 y
4 y y 1 y3 ? 8
Lời giải
Chọn B
Ta có: 2 2 3 log 5 3 4 3 2 2 3
3x x 5 y 5 y 3x x
Vì 3x2 2x 3 305 y 3 1 y 3 0 y 3
Trang 13Lại có 2
4 y y 1 y3 8
Vậy y 3
3
x x
x
Vậy các cặp số thực thỏa mãn là và 1; 3 3; 3
Câu 22 Có bao nhiêu số nguyên x sao cho ứng với mỗi x có không quá 242 số nguyên y thỏa mãn
log x y log x y ?
A 55 B 28 C 29 D 56
Lời giải Chọn D
Điều kiện 2
0 0 ,
x y
x y
log x y log x y x2 y 4log 3x y 2 log 4 3
log 4 3
2
Đặt t thì x y t 1 1 được viết lại là x2 y tlog 4 3 t 2
Với mỗi x nguyên cho trước có không quá 242 số nguyên y thỏa mãn bất phương trình 1
Tương đương với bất phương trình 2 có không quá 242 nghiệm t
Nhận thấy f t tlog 4 3 t đồng biến trên 1; nên nếu x2 y 243log 4 3 243 781 thì sẽ
có ít nhất 243 nghiệm nguyên t1
Do đó yêu cầu bài toán tương đương với x2 x 781 27 x 28
Mà x nguyên nên x nhận các giá trị 27, 26, , 27, 28
Vậy có tất cả 56 số nguyên x thỏa yêu cầu bài toán
Câu 23 Có bao nhiêu bộ x y; với x y nguyên và , 1x y, 2020 thỏa mãn
A 2017 B 4034 C 2 D 2017 2020
Lời giải Chọn B
+ Điều kiện
*
*
x
x
3 0, log 1 log 0 1 0, 3 4 0, log 0
x
x