Quản lý hoạt động hệ thống báo chí truyền thông của giáo hội phật giáo việt nam hiện nay (khảo sát báo giác ngộ, tạp chí văn hóa phật giáo, trang tin điện tử ban thông tin

Lý do chọn đề tài Cùng với sự phát triển của toàn diện về mọi phương diện của đất nước, hệ thống báo chí nước nhà trong thời kỳ đổi mới đã góp phần tích cực trong việc thông tin, tuyên

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

CHÂU HOÀI THÁI

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG BÁO CHÍ - TRUYỀN THÔNG CỦA GIÁO HỘI PHẬT GIÁO

VIỆT NAM HIỆN NAY(Khảo sát Báo Giác ngộ, Tạp chí Văn hóa Phật giáo, Trang tin điện tử Ban Thông tin

-Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam)

Ngành : Báo chí học Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN VĂN THƯ

Thành phố Hồ Chí Minh -2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Trần Văn Thư Các tài liệu được sử dụng trong luận văn có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, trung thực Các số liệu được công bố trong luận văn do tôi tự khảo sát và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào trước đây Nếu sai sót tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Tác giả luận văn

Châu Hoài Thái

LỜI CÁM ƠN

Đề hoàn thành luận văn này, Tác giả xin gửi lời cám ơn đến quý thầy

cô trong Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hòa thượng Danh Lung, Đại đức Thích Minh Ân đã tạo điều kiện giúp đỡ cả về vật chất

và tinh thần Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn đến Hòa thượng Thích Gia Quang, Hòa thượng Thích Giác Toàn, Đại đức Thích Tâm Hải, cư sĩ Trần Tuấn Mẫn, ông Trần Tấn Hùng, phó Ban tôn giáo Chính phủ, bà Trần Xuân Nguyên, trưởng phòng Báo chí - Xuất bản, thành ủy thành phố Hồ Chí Minh và ông Lê Hoàng Vân, phó trưởng Ban tôn giáo, sở Nội vụ thành phố

Hồ Chí Minh Cám ơn tất cả các vị đã dành thời gian quý báu tham gia phỏng vấn với tác giả, cung cấp nhiều thông tin quan trọng về hoạt động báo chí Phật giáo, chủ trương, đường lối, chính sách về tôn giáo của Đảng

và Nhà nước để tác giả có đủ thông tin, dữ liệu khoa học hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, tác giả xin gửi lời cảm ơn và lòng biết ơn sâu sắc đến TS Trần Văn Thư, người Thầy đã hướng dẫn cho tác giả hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn

Châu Hoài Thái

MỤC LỤC

Trang

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG BÁO CHÍ - TRUYỀN THÔNG 13 1.1 Lý luận về hoạt động báo chí - truyền thông 13 1.2 Về hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam 29 1.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý báo chí - truyền thông 37

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG CƠ

QUAN BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG CỦA GIÁO HỘI PHẬT

2.1 Vài nét về các đối tượng khảo sát 41 2.2 Thực trạng quản lý hoạt động các Báo, Tạp chí, Trang tin điện

2.3 Những ưu điểm và hạn chế trong quản lý hoạt động các báo, tạp

chí, trang tin điện tử của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong diện

Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA, GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ

VỀ QUẢN LÝ HỆ THỐNG BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG

3.1 Một số vấn đề đặt ra 65 3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động hệ thống báo chí

- truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam 84 3.3 Một số khuyến nghị khoa học với các cơ quan quản lý 97

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của báo Giác Ngộ 42

Sơ đồ 2.2 Cơ cấu tổ chức của Tạp chí Văn hóa Phật giáo 43

Sơ đồ 2.3: Cơ cấu tổ chức của Trang tin điện tử phatgiao.org.vn 44

Sơ đồ 2.4: Quy trình xây dựng kế hoạch viết tin, bài 45

Sơ đồ 2.5: Quy trình này mô tả quá trình xây dựng danh mục các tin,

bài, ảnh cho các số báo 45

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cùng với sự phát triển của toàn diện về mọi phương diện của đất nước,

hệ thống báo chí nước nhà trong thời kỳ đổi mới đã góp phần tích cực trong việc thông tin, tuyên truyền các vấn đề xã hội, các thành tựu mà Đảng và nhà nước ta đã đạt được trong quá trình đổi mới từ năm 1986 đến nay

Quá trình hội nhập và phát triển đặt Phật giáo Việt Nam vào điều kiện mới cần thay đổi để phù hợp với thời đại, cũng như bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của Đạo Phật góp phần xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng văn minh

Báo chí - Truyền thông đang phát triển nhanh chóng Hòa nhịp cùng hệ thống báo chí chung của Đảng và nhà nước, Phật giáo Việt Nam đã thể hiện

sự phát triển vượt bậc trên cơ sở kế thừa xuất sắc lịch sử 2.000 năm đồng hành cùng dân tộc Trong quá trình phát triển của đất nước ngày nay, Phật giáo Việt Nam đã thể hiện vai trò quan trọng của mình trong đời sống tâm linh của người Việt Nam, tạo nên hệ giá trị văn hóa ứng xử cho toàn dân tộc

Công tác quảng bá vai trò của Phật giáo Việt Nam đối với dân tộc chưa tốt, vì vậy cần hệ thống báo chí - truyền thông của Phật giáo vào cuộc Muốn làm tốt điều này, cần có một mô hình quản lý hoạt động hệ thống báo chí - truyền thông của Phật giáo đủ mạnh, trên cơ sở hai trụ cột sau đây: (1) phát triển hệ thống thông tin đối nội, tức là truyền đạt các tin tức về hoạt động Phật giáo trong nội bộ bao gồm 9 tổ chức và hệ phái trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam (2) đảm trách vai trò thông tin đối ngoại ra bên ngoài đất nước nhằm phổ biến chính sách tôn giáo - tín ngưỡng của nhà nước, giới thiệu thành tựu

và văn hóa Phật giáo Việt Nam đến với thế giới, thiết lập quan hệ đối ngoại giữa Phật giáo Việt Nam và Phật giáo ở các nước bạn Từ đó mọi hoạt động Phật sự, thế sự đã được thông tin trong toàn hệ thống Giáo hội và Phật tử trong và ngoài nước; góp phần truyền bá tư tưởng từ bi - hỷ xả của đạo Phật

Đó là lý do để chúng tôi thực hiện đề tài luận văn: "Quản lý hoạt động

hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay"

nhằm ứng dụng vào thực tiễn của ngành Thông tin - Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, đã có một số tác giả công bố các công trình nghiên cứu trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến các khía cạnh xoay quanh vấn đề tổ chức và hoạt động của các cơ quan báo chí Trong phạm

vi tư liệu mà chúng tôi bao quát được, xin trích lược một số công trình tiêu biểu như sau:

2.1 Công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý báo chí - truyền thông nói chung:

 Sách chuyên khảo:

- Quyển “Tổ chức hoạt động cơ quan báo chí: thực tiễn và xu hướng

hiện đại” (TS Nguyễn Quang Hòa, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội,

2016) cung cấp bức tranh toàn cảnh về báo chí hiện nay, giúp người đọc hiểu

rõ bản chất của hoạt động báo chí và mỗi trang báo, số báo, chương trình phát thanh - truyền hình Nội dung sách đã trình bày một cách toàn diện và đầy đủ nhất về bộ máy tòa soạn của các cơ quan báo chí, bao gồm các cơ quan như: báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, hãng tin tức, báo mạng điện tử hiện nay, cũng như xu hướng phát triển của báo chí hiện nay

- Giáo trình “Lãnh đạo, Quản lý báo chí và truyền thông” (PGS.TS

Nguyễn Văn Dững, Giáo trình giảng dạy, Hà Nội, 2015) đề cập đến những vấn đề cơ bản về khoa học lãnh đạo và quản lý như: Các khái niệm cơ bản về khoa học lãnh đạo, quản lý; sự hình thành và phát triển của khoa học lãnh đạo, quản lý trong lịch sử xã hội loài người; mối quan hệ giữa người lãnh đạo

và người bị lãnh đạo; quyết sách lãnh đạo và môi trường lãnh đạo; các chính sách và công cụ quản lý; các phương pháp và nghệ thuật lãnh đạo, quản lý;

phẩm chất năng lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; lao động lãnh đạo, quản lý; đánh giá, bình xét hiệu quả lãnh đạo, quản lý… Vận dụng những kiến thức trên vào nghiên cứu lãnh đạo, quản lý báo chí - truyền thông; cung cấp kiến thức cơ bản, hệ thống khoa học lãnh đạo, quản lý nói chung, lãnh đạo, quản lý lĩnh vực báo chí truyền thông nói riêng; những kiến thức này sẽ tạo nền tảng giúp tác giả hình thành năng lực lãnh đạo, quản lý trong lĩnh vực báo chí truyền thông để xây dựng luận văn khoa học chất lượng và có giá trị thực tiễn ứng dụng vào Quản lý hoạt động hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay Trang bị những kiến thức

và kỹ năng cơ bản về lãnh đạo, quản lý lĩnh vực báo chí truyền thông; kỹ năng nắm bắt và xử lý vấn đề trong lãnh đạo quản lý, điều hành; như kỹ năng phân tích tình hình và hoạch định chiến lược,…; kỹ năng quản lý nhà nước về báo chí truyền thông và kỹ năng quản lý toà soạn báo chí Xây dựng thái độ đúng đắn, nghiêm túc và chuyên nghiệp trong lãnh đạo, quản

lý báo chí - truyền thông; thái độ trách nhiệm và tự chịu trách nhiệm trước công việc được giao

- Quyển “Quản lý và Phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam” (Đỗ Quý

Doãn, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2015) với nội dung tập trung làm rõ thực trạng, tình hình, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời cũng đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn bảo đảm quản

lý tốt trước tình trạng báo chí nhiều nhưng không mạnh, việc thông tin sai sự thật, thiếu chính xác, giật gân, câu khách, một chiều,…vẫn chưa được khắc phục hiệu quả; hoạt động báo chí còn gặp không ít khó khăn khi tiếp cận nguồn tin; việc cung cấp thông tin vẫn chưa thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật hiện hành; công tác chỉ đạo, quản lý thông tin, báo chí chưa theo kịp tình hình; tính dự báo trong quản lý còn hạn chế; các công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm còn chưa nghiêm, chưa kịp thời,…

- Quyển “Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản” (PGS.TS Nguyễn

Văn Dững (chủ biên) - ThS Đỗ Thị Thu Hằng, Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội, 2006) trang bị những tri thức lý thuyết và kỹ năng truyền thông nói chung, truyền thông - vận động xã hội nói riêng, cung cấp nền tảng và nâng cao kỹ năng về giao tiếp - truyền thông - vận động xã hội; tăng cường khả năng hội nhập khu vực và quốc tế; khả năng hòa nhập vào các nhóm Phật tử-

xã hội

- Quyển “PR công cụ phát triển báo chí” (TS Đỗ Thị Thu Hằng, Nxb

Trẻ, TPHCM, 2010) với nội dung phân tích thực trạng và khả năng tương tác của các lĩnh vực PR được thực hiện và quản trị bởi tòa soạn báo với Phật tửmục tiêu, từ đó đánh giá, những đề xuất về yêu cầu của PR nhằm tác động tích cực đến Phật tử

- Quyển “Báo chí và dư luận xã hội” (PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Nxb

Lao động, Hà Nội, 2011), tác giả đã cung cấp những kiến thức về bản chất dư luận xã hội, bản chất hoạt động báo chí, mối quan hệ tác động của báo chí và

dư luận xã hội, vấn đề nhà báo và dư luận xã hội

- Quyển “Cơ sở lý luận báo chí”(PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Nxb Lao

Động, Hà Nội, 2012), tác giả đã đưa ra các phương hướng tiếp cận báo chí từ quan điểm hệ thống, đặt báo chí trong môi trường chính trị - kinh tế - văn hóa

- xã hội và truyền thông; mặt khác, coi báo chí là những kênh thông tin, những loại hình truyền thông đại chúng Trong đó, báo chí là trục chính đóng vai trò trung tâm vị trí nền tảng chi phối cả về sức mạnh, khuynh hướng chính trị của hệ thống hay mạng lưới truyền thông đại chúng cùng với truyền thông

xã hội nói chung

- Quyển “Báo in Việt Nam trong thời kỳ đổi mới - Tiếp cận dưới góc độ

báo chí học và khoa học chính trị” (PGS.TS Dương Xuân Sơn (Chủ biên),

Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2013) Nội dung cung cấp kiến thức toàn diện về báo in Việt Nam dưới sự lãnh đạo quản lý của nhà nước trong

thời kỳ đổi mới, nghiên cứu hoạt động của báo in Việt Nam thời kỳ đổi mới dưới góc độ báo chí học và khoa học chính trị cũng như quá trình vận động của báo in Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

- Quyển “Các loại hình báo chí truyền thông” (PGS.TS Dương Xuân

Sơn, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2014) đã cung cấp những kiến thức chung về truyền thông, truyền thông đại chúng, đặc điểm thông tin báo chí Đồng thời, tác giả trình bày chuyên sâu về các loại hình báo chí (báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử và các loại hình truyền thông khác)

- Quyển “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại”

(TS Nguyễn Thành Lợi, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2014) Nội dung của quyển sách được tác giả giới thiệu khái quát về những vấn đề đang được nghiên cứu rộng rãi trên thế giới nhiều năm, nhiều thập kỷ qua

như truyền thông xã hội, các lý thuyết truyền thông, hội tụ truyền thông,

tòa soạn hội tụ, đồng thời trình bày đặc điểm và những kỹ năng cần thiết

đối với “nhà báo đa năng” trong môi trường hội tụ truyền thông Thông qua cách viết ngắn gọn, dễ hiểu, với những ví dụ minh họa sinh động của các hãng truyền thông nổi tiếng trên thế giới, những kỹ năng cơ bản trong viết báo đa phương tiện, làm rõ cách thức xây dựng kế hoạch truyền thông cho một chủ đề cụ thể, phương thức sử dụng đa phương tiện, thông tin đồ họa cho báo chí hiện đại

- Quyển “Văn hóa truyền thông đại chúng ở Việt Nam trong điều kiện

kinh tế thị trường và toàn cầu hóa” (PGS.TS Đặng Thị Thu Hương (chủ

biên), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2016) dựa trên nhiều nguồn tư liệu phong phú trong và ngoài nước, cùng với cách tiếp cận đa ngành và liên ngành Cuốn sách là công trình đầu tiên hệ thống hóa cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu về vấn đề truyền thông đại chúng, cơ chế và ảnh hưởng tác động của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa tới văn hóa truyền thông đại chúng Với phương pháp khảo sát, thống kê và nêu rõ thực trạng, cũng như

nêu bật những thành tựu và hạn chế của văn hóa truyền thông đại chúng ở nước ta hiện nay; truyền thông đại chúng của Trung Quốc, Hàn Quốc và Mỹ

- Quyển “Giáo trình lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử” (PGS.TS

Nguyễn Thị Trường Giang, Nxb Chính trị Quốc gia Sự Thật, Hà Nội, 2016) Nội dung đề cập đến quá trình hình thành và phát triển của Internet; lịch sử ra đời và phát triển của báo mạng điện tử; đặc trưng cơ bản ra đời và phát triển của báo mạng điện tử; đặc trưng cơ bản của báo mạng điện tử; mô hình tòa soạn và quy trình sản xuất thông tin của báo mạng điện tử; cách viết và trình bày nội dung báo mạng điện tử

Quyển “Thông tin báo chí với công tác lãnh đạo, quản lý” (Nguyễn Đức

Lợi (Chủ biên) - Lưu Văn An (Đồng chủ biên), Nxb Thông tấn, Hà Nội, 2017) Nội dung đề cập đến thông tin báo chí với công tác lãnh đạo, quản lý - một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm thế giới; thực trạng thông tin báo chí với công tác lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế và những vấn đề đặt ra; quan điểm, giải pháp và kiến nghị nhằm phát huy vai trò của thông tin báo chí đối với công tác lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam trong thời kỳ mới

 Các công trình đăng trên tạp chí:

- Bài viết “Chiến lược nào cho báo chí khi truyền thông xã hội phát triển

mạnh mẽ” (Lê Quốc Minh, (báo điện tử VietnamPlus, http://special.vietnam plus.vn/baochi_mangxahoi, 2016) đề cập đến thách thức, cơ hội và chiến lược

của báo chí

- Bài viết “Trách nhiệm của báo chí trong thời “tin vịt” lên ngôi” (Lê

Quốc Minh, (báo điện tử VietnamPlus, http://special.vietnamplus vn/fakenews, 2017) đề cập đến vấn đề tin giả trở thành vấn nạn toàn cầu và thu hút nhiều sự chú ý, ngay cả các cơ quan báo chí lớn cũng mắc lừa các trang tin tức giả mạo Do đó trách nhiệm của báo chí là phải giành lại niềm tin của độc giả, đồng thời đưa ra các giải pháp giúp giảm thiểu vấn nạn tin giả đang tràn lan trong xã hội hiện nay

 Các luận văn, luận án:

- Luận văn: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động

báo chí trên địa bàn Thành phố Hải Phòng” (Trần Thị Hà Giang, Học viện

Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội, 2012) Luận văn đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động báo chí Đánh giá, phân tích thực trạng quản lý báo chí trên địa bàn Thành phố Hải Phòng, những vấn đề đặt ra cần giải quyết Đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động báo chí nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Thành phố Hải Phòng đến năm 2020

 Đại luận:

- Đại luận Quản lý nhà nước về báo chí truyền thông và cơ sở truyền thông (lớp Cao học Quản lý Báo chí - Truyền thông năm 2017) đề cập đến vấn đề quản lý nhà nước về báo chí truyền thông và cơ sở truyền thông

- Đại luận Quản lý nhà nước về báo chí truyền thông (lớp Cao học Quản lý báo chí truyền thông năm 2017) đề cập đến vấn đề quản lý nhà nước

về báo chí truyền thông

2.2 Công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý báo chí - truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói riêng:

 Các luận văn, luận án:

- Luận văn: “Báo chí Phật giáo tại Việt Nam: thực trạng và vấn đề” (Lê

Thị Hồng Hạnh, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2010) Tác giả luận văn dã sưu tầm, phân loại, nghiên cứu nội dung và hình thức chuyển tải vấn đề của Phật giáo tới công chúng trên tờ báo Giác Ngộ, Nguyệt san Giác Ngộ và tạp chí Văn hóa Phật giáo Nghiên cứu đánh giá về thực trạng của báo chí Phật giáo tại Việt Nam

- Luận văn: “Vấn đề quản lý báo chí về Phật giáo ở Việt Nam hiện

nay” (Trần Thanh Cao, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội, 2017)

Thông qua việc phân tích, khảo sát tình hình hoạt động của một số đơn vị báo chí trong giai đoạn 2010 - 2016 để đưa ra cái nhìn khách quan, thực tế về xu

hướng phát triển của hệ thống báo chí Phật giáo Việt Nam; cung cấp cho những cá nhân, tổ chức đang hoạt động trong lĩnh vực Báo chí - Truyền thông Phật giáo có thể lựa chọn hướng đi đúng cho đơn vị mình

 Các công trình đăng trên tạp chí:

- Bài viết “Báo chí Phật giáo hội nhập & phát triển” (Thích Thiện Bảo,

(website: tuvienquangduc.com.au/vietnam/08baochi.html,2003) đề cập đến vai trò của báo chí Phật giáo thời kỳ chấn hưng Phật pháp giai đoạn 1930 -

1945 Báo chí Phật giáo trên con đường hội nhập và phát triển, giai đoạn báo điển tử ra đời

 Quy chế:

- Trong Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 2014 có đề cấp đến vấn đề cung cấp thông tin, thẩm quyền cung cấp thông tin, tiêu chuẩn người phát ngôn, nội dung và hình thức phát ngôn, tổ chức phát ngôn trong trường hợp bất thường,

Có thể thấy, các công trình nghiên cứu, tài liệu, bài báo khoa học nói trên ít nhiều đã đề cập đến những khía cạnh khác nhau trong tổ chức hoạt động của cơ quan báo chí Tuy nhiên, không có nhiều tác phẩm nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức và hoạt động của cơ quan báo chí, đặc biệt trong lĩnh vực Phật giáo Đây là hướng mở để tác giả nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức và hoạt động hệ thống báo chí - truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở xây dựng khung lý thuyết về tổ chức, quản lý hoạt động báo chí truyền thông, thông qua khảo sát và đánh giá quy trình tổ chức và quản lý hoạt động của các cơ quan báo chí thuộc hệ thống báo chí truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong thực tiễn, luận văn đã rút ra các giải pháp để hệ thống này hoạt động chuyên nghiệp, phát huy giá trị dân tộc, đạo đức và nhân

văn; đúng pháp luật, đúng với hiến chương và nội quy Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên, tác giả luận văn phải thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu như sau:

Một là, làm rõ những khái niệm liên quan đến vấn đề lý luận về Quản lý hoạt

động hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay

Hai là, tiến hành đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu các tài liệu,

công trình khoa học đã công bố có nội dung gần gũi với mục đích nghiên cứu

Ba là, khảo sát thực tiễn hoạt động tại Báo Giác ngộ, Trang tin điện tử

Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và

Tạp chí Văn hóa Phật giáo, rút ra những vấn đề đặt ra về góc độ quản lý

Bốn là, hệ thống hóa tiêu chuẩn quản lý hoạt động hệ thống báo chí -

truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay, đưa ra những giải pháp về quản lý có giá trị áp dụng trong thực tiễn báo chí truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác quản lý hoạt động hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay

4.2 Thời gian và phạm vi nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: từ tháng 06 năm 2016 đến tháng 6 năm 2017 Phạm vi nghiên cứu: Báo Giác Ngộ, Trang tin điện tử phatgiao.org.vn, Tạp chí Văn hóa Phật giáo

Chủ thể nghiên cứu là Giáo hội Phật giáo Việt Nam

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Chúng tôi thực hiện luận văn dựa trên nền tảng phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành luận văn này, chúng tôi đã áp dụng các phương pháp nghiên cụ thể sau:

- Pháp pháp chung: logic, lịch sử, so sánh…

- Phương pháp cụ thể:

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: được áp dụng để nghiên cứu các

tài liệu, công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận văn, từ đó kế thừa những kết quả nghiên cứu đã có, đồng thời góp phần xây dựng hệ thống lý thuyết của luận văn

+ Phương pháp phỏng vấn sâu: được sử dụng để phỏng vấn 07 lãnh

đạo cơ quản lý báo chí truyền thông và lãnh đạo các cơ quan báo chí thuộc hệ thống báo chí truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhằm thu thập ý kiến đánh giá, tổng kết về quản lý hoạt động hệ thống báo chí truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

+ Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (an-két): Dùng bảng hỏi để lấy ý

kiến của 100 bạn đọc Mục đích là để thu thập các ý kiến về hiệu quả thông tin tuyên truyền của hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Trên cơ sở kết quả khảo sát, chúng tôi rút ra những luận cứ khách quan nhằm minh chứng cho các đánh giá và đề xuất của mình

Phương pháp thống kê: Dùng để thống kê số liệu, dữ kiện thu được

trong quá trình điều tra, phỏng vấn sâu

Phương pháp phân tích, tổng hợp: Dùng để phân tích, đánh giá và tổng

hợp các kết quả nghiên cứu nhằm xây dựng khung lý thuyết, rút ra các vấn đề

thiết thực và đề xuất các tiêu chuẩn, các giải pháp về quản lý hệ thống cơ quan báo chí truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam

6 Đóng góp mới của đề tài

Luận văn đánh giá lại tình hình chung của công tác quản lý hoạt động của hệ thống báo chí thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đồng thời đưa ra các

ý kiến đề xuất để hoàn thiện, nâng cao hệ thống báo chí cho Giáo hội Trên cơ nghiên cứu thực tiễn tại ba đơn vị báo chí, luận văn đã cung cấp cho đọc giả các dữ liệu khảo sát tin cậy từ thực tiễn công tác quản lý hoạt động của cơ quan báo chí truyền thông

Luận văn hệ thống hóa quy trình quản lý hoạt động các cơ quan báo chí truyền thông đối với lãnh đạo các cơ quan báo chí trong bối cảnh hiện nay Tác giả cũng đưa ra một số giải pháp có ý nghĩa thực tiễn nhằm áp dụng các kết quả nghiên cứu một cách thiết thực trong quá trình lãnh đạo, quản lý hoạt động hệ thống báo chí truyền thông

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7.1 Ý nghĩa lý luận

Thông qua nghiên cứu và hệ thống hóa lý thuyết, luận văn có ý nghĩa thiết thực đối với vấn đề lý luận báo chí, đặc biệt là hoạt động quản lý Thông qua khảo sát, luận văn khẳng định vai trò không thể thay thế của chức danh lãnh đạo trong sự thay đổi các mô hình quản lý và quy trình sản xuất khác nhau tại cơ quan báo chí Luận văn góp phần xây dựng khung lý thuyết về kỹ năng quản lý hoạt động hệ thống cơ quan báo chí truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo về báo chí truyền thông tôn giáo trong các cơ sở đào tạo báo chí và công tác quản lý tại các cơ quan báo chí

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn phát triển theo hướng nghiên cứu ứng dụng, kết quả của luận văn có thể được áp dụng cho các báo/tạp chí tham khảo trong quản lý hoạt

8 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có kết cấu gồm 3 chương, 9 tiết

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG BÁO CHÍ - TRUYỀN THÔNG

CỦA GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

1.1 Lý luận về hoạt động báo chí - truyền thông

1.1.1 Khái niệm báo chí - truyền thông và hoạt động báo chí - truyền thông

1.1.1.1 Báo chí

- Khái niệm báo chí

Theo Nguyễn Văn Dững thì: "Theo nghĩa hẹp, khái niệm báo chí được hiểu là những ấn phẩm báo và tạp chí; theo nghĩa rộng, báo chí bao gồm các loại hình: báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử Trong cách hiểu, cách dùng hàng ngày, người ta hay gọi chung giới báo chí là giới truyền thông; như vậy cũng gắn báo chí với truyền thông" [14, tr.129]

Theo khoản 1, điều 4, chương I luật báo chí sửa đổi năm 2016: "Báo chí

ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức

xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của nhân dân" [42, tr.8]

- Các loại hình báo chí,

+ Báo in: Báo in là ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội thông qua các công cụ như máy in, mực in và giấy in Báo in chuyển tải nội dung thông tin qua văn bản in, gồm chữ in, hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ,…

+ Báo nói (phát thanh): Phát thanh (radio) là loại hình truyền thông đại

chúng chuyển tải thông tin về những sự kiện, hiện tượng đang diễn ra trong hiện thực khách quan quan âm thanh Âm thanh trong phát thanh là lời nói, tiếng động, âm nhạc, các loại tiếng động khác trong phát thanh làm nền hoặc

1.1.1.2 Truyền thông

- Khái niệm truyền thông

Truyền thông là hiện tượng xã hội phổ biến, ra đời, phát triển cùng với

sự phát triển của xã hội loài người, tác động và liên quan đến mọi cá thể xã hội Do đó, hiện tượng này có rất nhiều quan niệm và định nghĩa khác nhau, tùy theo góc nhìn đối với truyền thông [13, tr.13] Chúng tôi xin nêu một số định nghĩa tương đối phổ biến:

- Theo John R Hober (1954), truyền thông là quá trình trao đổi tư duy hoặc ý tưởng bằng lời

- Martin P Adelsm cho rằng truyền thông là quá trình liên tục, qua đó chúng ta hiểu được người khác và làm cho người khác hiểu được chúng ta

Đó là một quá trình luôn thay đổi biến chuyển và ứng phó với tình huống Ngoài ra, có thể dẫn ra hàng trăm định nghĩa, quan niệm khác nhau về truyền thông, mỗi định nghĩa, quan niệm lại có những khía cạnh hợp lý riêng Tuy nhiên, các định nghĩa, quan niệm khác nhau này vẫn có những điểm chung, với những nét tương đồng rất cơ bản

Truyền thông có nguồn gốc từ tiếng Latinh là "communicare", nghĩa là biến nó thành thông thường, chia sẻ, truyền tải Truyền thông thường được

mô tả như việc truyền ý nghĩ, thông tin, ý tưởng, ý kiến hoặc kiến thức từ một người/một người sang một người/hoặc một nhóm người khác bằng một lời nói, hình ảnh, văn bản hoặc tín hiệu

Về thực chất, đó chính là quá trình thay đổi, tương tác thông tin với nhau

về các vấn đề của đời sống cá nhân/nhóm/xã hội, từ đó tăng vốn hiểu biết chung, hình thành hoặc thay đổi nhận thức, thái độ chuyển đổi hành vi cá nhân/nhóm/xã hội

Từ những quan niệm như đã nêu trên, chúng ta có thể đưa ra một định

nghĩa chung nhất về truyền thông như sau: Truyền thông là quá trình liên tục

trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm…., chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của

cá nhân/nhóm/xã hội

1.1.1.3 Quản lý

- Khái niệm quản lý

Thuật ngữ quản lý trong hoạt động kinh tế - xã hội có nhiều nghĩa khác nhau, do đó cũng có nhiều định nghĩa không giống nhau, tùy theo quan điểm cũng như cách tiếp cận của người nghiên cứu Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên) giải thích đơn giản và dễ hiểu hơn: "Quản lý" là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo các yêu cầu nhất định Từ điển Hán ngữ của Trung Quốc cũng đưa ra những giải thích tương tự: Quản lý là tiến hành thuận lợi một loại việc được giao trách nhiệm, bảo quản và xử lý, chăm sóc đồng thời

có ràng buộc chặt chẽ Có quan niệm cho rằng quản lý là các loại hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm cho sự hoàn thành công việc thông qua những

nỗ lực của người khác Quan niệm khác coi quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức Cũng có ý kiến cho rằng, quản lý là một hoạt động thiết yếu bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm C Mác cho rằng: Bất kỳ một lao động xã hội nào hay cộng đồng nào đều cần có

sự quản lý, nó giúp xác lập mối quan hệ hài hòa giữa các công việc riêng rẽ và thực hiện các chức năng chung nhất xuất phát từ sự vận động, phối hợp của

từng bộ phận độc lập trong toàn bộ cơ cấu sản xuất Do đó, hiện nay ý niệm

về quản lý là sự tác động có định hướng bất kỳ lên một hệ thống và hướng nó phát triển phù hợp với những quy định nhất định nào đó Hoặc có thể khẳng định, quản lý là sự tác động, điều khiển, hướng dẫn các qui trình xã hội và hành

vi hoạt động của con người để vận hành và phát triển phù hợp với quy luật, đạt yêu cầu đúng theo mong muốn của người quản lý hay chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong biến động của môi trường

1.1.1.4 Các yếu tố của quá trình quản lý

- Chủ thể quản lý: là người quản lý, đó là người tổ chức, người chỉ huy trong hoạt động quản lý, có tác dụng và chiếm vị trí chi phối chủ đạo trong hoạt động quản lý Gắn với đề tài mà tác giả nghiên cứu ở Luận văn này, chủ thể là Lãnh đạo của Báo Giác Ngộ, Trang tin điện tử Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Tạp chí Văn hóa Phật giáo [31, tr.5]

- Khách thể quản lý: là người được quản lý, là đối tượng quản lý của chủ thể quản lý, trong một số điều kiện nhất định nó lại có vị trí chủ thể hoặc vừa là khách thể vừa là chủ thể Gắn với đề tài mà tác giả nghiên cứu ở Luận văn này, khách thể là Báo Giác Ngộ, Trang tin điện tử Ban Thông tin - Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Tạp chí Văn hóa Phật giáo [31, tr.5]

- Nội dung quản lý

+ Thứ nhất, Nhà nước quy định quyền hạn và nhiệm vụ của báo chí

Luật Báo chí 2016 quy định báo chí có quyền: a) Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân; b) Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước và thế giới theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành

mạnh của nhân dân, bảo vệ phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa; … (điều 4)

+ Thứ hai, Nhà nước quản lý việc cấp giấy phép hoạt động báo chí

Theo Luật Báo chí, các tổ chức, cơ quan từ cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam được thành lập cơ quan báo chí Cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật giáo dục đại học; tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tổ chức dưới hình thức viện hàn lâm, viện theo quy định của Luật khoa học và công nghệ; bệnh viện cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên được thành lập tạp chí khoa học Điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí: Xác định loại hình báo chí; tôn chỉ, Mục đích phù hợp với chức năng, nhiệm

vụ của cơ quan chủ quản; Có phương án về tổ chức và nhân sự bảo đảm hoạt động của cơ quan báo chí; có người đủ tiêu chuẩn theo quy định tại Khoản 2 Điều 23 của Luật này để đảm nhiệm chức vụ người đứng đầu cơ quan báo chí Có tên và hình thức trình bày tên cơ quan báo chí; tên và hình thức trình bày tên ấn phẩm báo chí; tên và biểu tượng kênh phát thanh, kênh truyền hình; tên và hình thức trình bày tên chuyên trang của báo điện tử Có trụ sở và các điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật; phương án tài chính; có các giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đối với báo điện tử phải có ít nhất một tên miền ".vn" đã đăng ký phù hợp với tên báo chí và sử dụng hệ thống máy chủ đặt tại Việt Nam; đối với báo nói, báo hình phải

có phương án, kế hoạch thuê hoặc sử dụng hạ tầng truyền dẫn, phát sóng Phù hợp với quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (điều 14 và 17)

+ Thứ ba, Nhà nước quy định những thông tin không được đăng tải trên mặt báo cũng như trong các chương trình phát sóng của đài phát thanh và

truyền hình Điều 38 cung cấp thông tin cho báo chí: Trong phạm vi quyền

hạn, nhiệm vụ của mình, các cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm có quyền

và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp,

+ Thứ tư, Nhà nước quản lý nộp lưu chiểu báo chí Cơ quan báo chí

thực hiện chế độ lưu chiểu theo quy định: Đối với báo chí trung ương và báo chí in tại Hà Nội, cơ quan báo chí phải nộp năm bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở trung ương chậm nhất là 08 giờ sáng của ngày phát hành; Đối với báo chí in tại địa phương, cơ quan báo chí phải nộp hai bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương chậm nhất là 08 giờ sáng của ngày phát hành, đồng thời nộp năm bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí ở trung ương qua hệ thống bưu chính; cơ quan báo nói, báo hình có trách nhiệm lưu giữ toàn bộ chương trình đã truyền dẫn, phát sóng, thông tin về nguồn tín hiệu sử dụng để chuyển tiếp sóng phát thanh - truyền hình trung ương trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày truyền dẫn, phát sóng; cung cấp tín hiệu truyền dẫn, phát sóng theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền để phục

vụ công tác lưu chiểu điện tử,

+ Thứ năm, Nhà nước quản lý hoạt động phát hành báo chí Điều 49

Luật Báo chí sửa đổi năm 2016 quy định, cơ quan báo chí thực hiện phát hành báo chí theo đúng quy định ghi trong giấy phép hoạt động báo chí Cơ quan báo chí được tổ chức phát hành hoặc ủy thác cho tổ chức, cá nhân phát hành Ngành thông tin và truyền thông có trách nhiệm phát hành các loại báo chí công ích qua mạng bưu chính công cộng theo quy định của Chính phủ và phát hành các loại báo chí khác theo hợp đồng ký kết với cơ quan báo chí Cơ quan chủ quản báo chí, cơ quan báo chí, tổ chức, cá nhân tham gia phát hành báo chí, tổ chức được phép xuất khẩu, nhập khẩu báo chí có trách nhiệm thực hiện quyết định thu hồi ấn phẩm báo chí của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Sở

Thông tin và Truyền thông, cơ quan Công an cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra

việc thực hiện Cơ quan báo chí, tổ chức phát hành báo chí có ấn phẩm bị thu

hồi phải chịu toàn bộ chi phí cho việc thu hồi Bộ Thông tin và Truyền thông quy định giá cước tối đa với dịch vụ phát hành báo chí công ích qua mạng bưu chính công cộng

- Phương thức quản lý: là khâu trung gian liên kết giữa chủ thể, khách thể của quản lý như cơ cấu tổ chức, quy định, điều lệ, phương pháp, phương thức quản lý, bao gồm hệ thống các hình thức, phương pháp, phương tiện tổ chức và điều hành công việc quản lý

Nếu căn cứ vào nội dung và cơ chế hoạt động quản lý, có thể chia thành các nhóm phương pháp quản lý sau đây:

+ Nhóm phương pháp kinh tế: là các phương pháp tác động vào đối tượng quản lý thông qua các lợi ích kinh tế bằng việc sử dụng các đòn bẩy kinh tế (tiền lương, tiền thưởng, tiền phạt, ) để cho đối tượng quản lý tự lựa chọn phương án hoạt động có hiệu quả nhất trong phạm vi hoạt động của họ Phương pháp kinh tế có vai trò rất quan trọng và giữ vai trò trung tâm trong công tác quản lý vì nó tác động thông qua các lợi ích kinh tế, tạo ra sự quan tâm vật chất thiết thân của mỗi người và tập thể lao động, tạo động lực kinh tế khơi dậy sức mạnh tiềm tàng trong mỗi con người, động lực ấy càng vững chắc nếu lợi ích cá nhân được kết hợp đúng đắn với lợi ích của tập thể và xã hội

+ Nhóm phương pháp hành chính - tổ chức: là cách thức tác động trực tiếp của chủ thể quản lý đến các tập thể và cá nhân dưới quyền bằng các quyết định dứt khoát mang tính chất bắt buộc, đòi hỏi cấp dưới phải chấp hành nghiêm chỉnh, nếu vi phạm sẽ bị xử lý kịp thời Các quyết định được cụ thể hóa dưới dạng các quy chế, quy định, quyết định, nội quy của tổ chức Nó có vai trò thiết yếu trong công tác quản lý nhằm xác lập trật tự, kỷ cương trong

tổ chức; giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý một cách nhanh chóng và kết nối các phương pháp khác thành một chuỗi

+ Các phương pháp và kỹ thuật quản lý cụ thể là những phương pháp,

kỹ thuật thực hiện chức năng cụ thể như kỹ năng lập kế hoạch, kỹ năng quản

lý sự thay đổi, giao việc - ủy quyền, quản lý thời gian… Những phương pháp

và kỹ thuật cụ thể cần được trang bị và vận dụng linh hoạt trong những tình huống cụ thể để đạt kết quả trong công tác quản lý của mình

Tuy nhiên trong thực tiễn quản lý không thể vận dụng tuyệt đối một phương pháp nào, mà cần có sự linh động các phương pháp quản lý để nâng cao hiệu quả quản lý

1.1.1.5 Hoạt động báo chí - truyền thông

Hoạt động báo chí - truyền thông là hoạt động thông tin - giao tiếp xã hội trên quy mô rộng lớn nhất, là công cụ và phương thức kết nối xã hội hữu hiệu nhất, là công cụ và phương thức can thiệp xã hội hiệu quả nhất trong mối quan hệ với công chúng và dư luận xã hội, với nhân dân và với các nhóm lợi ích, với các nước trong khu vực và quốc tế… [17, tr.61]

1.1.2 Quản lý hoạt động báo chí - truyền thông

1.1.2.1 Hoạt động báo chí - truyền thông

Hoạt động báo chí

Theo khoản 2, điều 3, chương I của Luật Báo chí sửa đổi năm 2016:

"Hoạt động báo chí là hoạt động sáng tạo tác phẩm báo chí, sản phẩm báo

chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí; cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí; cải chính thông tin trên báo chí; xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyền dẫn, phát sóng báo nói, báo hình" [42, tr.2]

- Báo chí là hoạt động thông tin đại chúng

"Thông tin đại chúng" là bản chất của hoạt động báo chí, bản chất này quy định tính chất của sản phẩm báo chí và phương thức hoạt động của người làm báo "Đại chúng" trong thuật ngữ "Thông tin đại chúng" bao gồm những nội dung sau: Đối tượng tác động của thông tin là xã hội rộng rãi bao gồm các tầng lớp, các nhóm xã hội khác nhau; những nhu cầu thông tin của nhân dân được ưu tiên và là thước đo năng lực hoạt động thông tin báo chí; nhằm hình

thành đời sống tinh thần xã hội lành mạnh, góp phần xây dựng và phát triển đất nước; phổ biến, dễ hiểu giúp cho mọi người trong xã hội tiếp cận, thu nhận các hoạt động thông tin của cơ quan báo chí, nhằm tham gia giải quyết các nhiệm vụ, công việc chung của xã hội

- Báo chí là hoạt động chính trị - xã hội

C.Mác, Ph.Ăngghen nhấn mạnh, trong hoạt động báo chí nhiệm vụ hàng đầu là đấu tranh chính trị Ph Ăngghen nhận xét: Báo chí trước hết phải là vũ khí

tư tưởng sắc bén của những nhà phê bình cách mạng, là công cụ đấu tranh giai cấp chống kẻ thù của giai cấp vô sản và đông đảo quần chúng Hoạt động báo chí có nhiều chức năng, thông tin những sự kiện chính trị, phản ánh sinh hoạt của xã hội,

tiếp nhận ý kiến của quần chúng "Tuyệt đối từ bỏ chính trị là không thể được; tất

cả các tờ báo chủ trương từ bỏ chính trị cũng điều làm chính trị Vấn đề chỉ là làm chính trị như thế nào và làm loại chính trị gì" [15, tr.55]

Báo chí ra đời do nhu cầu khách quan của xã hội về thông tin giao tiếp, bị chi phối bởi trình độ phát triển kỹ thuật công nghệ cũng như trình độ nền sản xuất vật chất trong từng thời kỳ lịch sử, từng đất nước khác nhau Với tính chất

là một hoạt động chính trị, xã hội, nội dung quan trọng nhất của báo chí là thông tin chính trị Theo nghĩa hẹp, thông tin chính trị chỉ phản ánh các sự kiện, hiện tượng và vấn đề của lĩnh vực chính trị Theo nghĩa rộng, thuật ngữ chính trị còn hàm chứa cả những tin tức về các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế, xã hội trong xã hội có giai cấp, các quá trình kinh tế, xã hội, tinh thần điều có nội dung giai cấp và được quản lý với ý thức về lợi ích của giai cấp thống trị chính trị Do đó, thông tin về các quá trình đó cũng mang tính khuynh hướng chính trị

và được sử dụng như một thứ công cụ, phương tiện nhằm tác động vào xã hội để thực hiện các mục tiêu đã định trước Hơn nữa, nội dung và tính chất của thông tin bị chi phối bởi ý thức hệ của nhà báo Mỗi người làm báo đều thuộc giai cấp nào đó và hành động sáng tạo dưới ánh sáng của một thế giới quan của ý thức về lợi ích giai cấp, tình cảm đối với các giá trị tinh thần

Do đó, hoạt động báo chí, là hoạt động chính trị, xã hội bởi vì nó có vai trò lớn trong đời sống chính trị xã hội Ở nước ta, báo chí cách mạng luôn giữ vai trò quan trọng Những năm chiến tranh chống xâm lược, báo chí cách mạng Việt Nam đã cống hiến to lớn trong giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước Báo chí là công cụ đắc lực giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm, quy tụ lực lượng cách mạng làm tiền đề cho sự ra đời Đảng cộng sản Việt Nam Đất nước bước vào giai đoạn xây dựng và phát triển, báo chí là công cụ đắc lực, là vũ khí sắc bén chống tiêu cực bảo thủ truyền bá cái mới, cổ vũ, kiến tạo các phong trào quần chúng để thực hiện công cuộc đổi mới, góp phần xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh

- Hoạt động báo chí kết hợp nhuần nhuyễn lý luận và thực tiễn

Báo chí cách mạng Việt Nam góp phần kiến tạo thực tiễn, thực tiễn ngược lại cũng góp phần kiến tạo và cổ vũ cho sự phát triển của báo chí Như V.I Lê Nin đã khẳng định báo chí không thiên về lý thuyết mà giàu tính thực tiễn [19, tr.116] Nhà báo là người chiến sĩ cách mạng trực tiếp với phong trào đứng mũi chịu sào đưa con thuyền vượt qua những cơn sóng dữ Báo chí không chỉ mang tính chính luận thuần túy về chính trị mà khai thác và kết hợp với nhiều lĩnh vực khoa học, triết học, xã hội học, sử học nên đa dạng và nhiều sắc thái

Hoạt động truyền thông: Căn cứ vào mục đích và phương thức tổ chức hoạt động truyền thông, có các loại hình truyền thông: thông tin - giáo dục - truyền thông; tuyên truyền; truyền thông thay đổi hành vi; truyền thông - vận động xã hội,…[45, tr.27]

- Thông tin - giáo dục - truyền thông: Là loại hình truyền thông có chủ đích sử dụng, phối hợp ba dạng truyền thông ứng với ba mục tiêu cụ thể và

cùng hướng tới mục tiêu chung của kế hoạch/chiến dịch: thông tin (cung cấp

những thông tin cơ bản, bao gồm các kiến thức nền, kiến thức chuyên biệt và kỹ năng cần thiết nhất, những thông tin cập nhật,… về vấn đề cần truyền thông, phù

hợp với nhóm đối tượng truyền thông cho nhóm đối tượng chuyên biệt; giáo dục

(không chỉ đơn thuần hướng vào các đối tượng đang cần những thông tin này mà

cả những người cần đến trong tương lai, nhằm tạo nên sự thấu hiểu, chia sẻ) theo định hướng giá trị cụ thể và nhận thức, hiểu biết và các kỹ năng cần đạt tới, và

truyền thông (chia sẻ, trao đổi thông tin, kiến thức để nhân lên những kiến thức,

kỹ năng, kinh nghiệm nhằm thúc đẩy những thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi) Bởi vì, muốn thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi thì cần cung cấp kiến thức, chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm thông qua quá trình thông tin - giao tiếp Cho nên vấn đề tạo lập môi trường thông tin - giao tiếp phong phú, đa dạng

và nhiều chiều có ý nghĩa rất quan trọng

- Truyền thông vận động xã hội: Là loại hình truyền thông với các nhóm đối tượng xác định nhằm tạo ra sự đồng thuận, ủng hộ mục tiêu chiến dịch truyền thông Đối tượng chủ yếu của truyền thông - vận động xã hội chủ yếu tập trung vào các nhân vật quan trọng trong bộ máy lập pháp, hành pháp, tư pháp và các nhà hoạt động văn hóa, xã hội, các nhà truyền thông nhằm tranh thủ sự ủng hộ mạnh mẽ từ các nhân vật quan trọng cũng như dư luận xã hội cho mục tiêu chiến dịch truyền thông Truyền thông - vận động xã hội nhằm tham gia giải quyết các vấn đề lớn liên quan đến cộng đồng và dư luận xã hội, nhưng chủ yếu tập trung vào các nhóm đối tượng trọng điểm trên đây, các nhóm đối tượng có khả năng gây ảnh hưởng lớn, có tính chất quyết định, kể

cả vận động hành lang, vận động gây ảnh hưởng

Đối với các nhân vật trong bộ máy lập pháp, hành pháp và tư pháp (ở Việt Nam, gọi chung là các nhân vật chủ chốt trong các tổ chức của hệ thống chính trị) cần vận động, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ để có thể tạo lập môi trường pháp lý, chính sách, chủ trương, sự ủng hộ, khuyến khích với chiến dịch truyền thông Đối với các nhà hoạt động văn hóa - xã hội, những người

có uy tín xã hội, các "sao",… cần vận động, tranh thủ sự ủng hộ thông qua phát ngôn gây ảnh hưởng tới cộng đồng và dư luận xã hội

Đối với truyền thông, không chỉ vận động nhằm gây ảnh hưởng tới dư luận xã hội mà còn cung cấp kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm cho Phật tử nhằm thống nhất nhận thức và cách tiếp cận, kỹ năng và xử lý vấn đề liên quan một cách hiệu quả; bởi thông qua giới truyền thông tác động tới Phật tử

và dư luận xã hội theo hướng có lợi ích cho chiến dịch truyền thông - vận động xã hội

- Truyền thông thay đổi hành vi: Truyền thông thay đổi hành vi là hoạt động truyền thông lấy việc thay đổi hành vi làm mục đích trực tiếp, có kế hoạch nhằm tác động vào tình cảm, lý trí của các nhóm đối tượng, từ đó nâng cao nhận thức, kỹ năng, hình thành thái độ tích cực, làm cho đối tượng chấp nhận là duy trì hành vi mới có lợi cho các vấn đề truyền thông trong việc tham gia giải quyết các vấn đề xã hội Truyền thông thay đổi hành vi cũng là một quá trình truyền thông, nhưng nó lấy mục tiêu thay đổi hành vi và duy trì bền vững hành vi làm tiêu chí chủ yếu đánh giá những nỗ lực và mức độ thành công của hoạt động truyền thông

- Tuyên truyền: Là quá trình truyền thông một chiều, áp đặt làm cơ sở lý thuyết và phương châm hoạt động Mô hình truyền thông đặc thù hiện nay vẫn sử dụng ở nhiều nước trên thế giới - dù ở mức độ và phạm vi khác nhau, trong những trường hợp khác nhau, chế độ chính trị và quan niệm khác nhau Tuyên truyền chủ yếu được sử dụng trong hoạt động chính trị - tuyên truyền chính trị Truyền thông nói chung và tuyên truyền nói riêng đều nhằm đạt được mục đích cụ thể

- Truyền thông phát triển: Truyền thông phát triển hay còn gọi là truyền thông vì sự phát triển bền vững mới xuất hiện gần đây Mục tiêu hướng đến của truyền thông phát triển bền vững là để truyền thông cho mục tiêu phát triển bền vững ở mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng, đặc biệt ở các nước đang phát triển

"Phát triển" thường được hiểu chung chung là cải thiện cuộc sống của con người hoặc cải thiện mức sống của xã hội Nhưng còn rất nhiều tranh cãi

cho rằng, người ta thường nhầm tưởng mức độ phát triển được đo bằng "Tổng

thu nhập quốc nội GDP và mọi nhân tố trong nước huy động để tăng cường và duy trì mức độ tăng trưởng GDP, nhất là trong những ngành tập trung nhiều vốn như công nghiệp và công nghệ nguyên tắc sở hữu tư nhân, tự do thương mại và thị trường tự do" Ông đã đưa ra một khái niệm tổng quát: "phát triển là quá trình đem lại cho con người các cơ hội thích hợp và bền vững để cải thiện cuộc sống của họ và cuộc sống của những người khác trong cộng đồng mình"

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau đối với khái niệm truyền thông phát triển Tuy nhiên đều có điểm chung đó là dùng truyền thông thúc đẩy phát triển, như "Truyền thông phục vụ phát triển", "truyền thông vì phát triển" Hiện nay thống nhất rằng truyền thông phát triển là một loại hình báo chí

và loại hình báo chí này đòi hỏi một phương pháp tiếp cận đặc biệt được gọi là phương pháp tham gia (participatory method) Họ bác bỏ mô hình truyền thông từ trên xuống (top down model) bởi nó không thể đáp ứng nhu cầu của người dân S.R.Melkote cho rằng, cần có cơ cấu để cho truyền thông phát triển hoạt động và ông đề xuất mô hình truyền thông tuyến tính (linear), tức là truyền thông có sự tham gia và không chỉ để phục vụ nguồn phát thông tin [38, tr.99]

1.1.2.2 Quản lý hoạt động báo chí - truyền thông

Thông báo 41-TB/TW và Thông báo 68-TB/TW của Bộ Chính trị đã nêu ra một cách toàn diện các biện pháp tăng cường lãnh đạo và quản lý báo chí đã cho rằng, tất cả các giai cấp, giai tầng xã hội, các bộ phận dân cư trên đất nước ta hiện nay đều có các lợi ích chung, đó là xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, ổn định, kinh tế phát triển mạnh, an sinh xã hội được bảo đảm,

Yêu cầu lớn đối với quản lý báo chí - truyền thông hiện nay

- Quản lý báo chí truyền thông cần chủ động, không nên bị ngập vào xử

lý tình huống Nếu nhìn lại toàn bộ hoạt động báo chí - truyền thông trong những năm gần đây, có thể thấy rằng các sai sót chính trị nghiêm trọng, tức là công khai đối lập, đi ngược lại với lợi ích toàn cục, lợi ích chung, hầu như không có Các sai sót, khuyết điểm phần nhiều là hệ quả của cái nhìn thiên lệch, không toàn diện

- Hiện nay các mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc Các thành tựu của công cuộc đổi mới đã được khẳng định Đồng thuận xã hội lớn, lợi ích chung áp đảo, các nhóm lợi ích tiêu cực không có nhiều cơ hội, nhất là không có cơ hội công khai đối địch với lợi ích chung Cũng chính vì vậy, ít có khả năng các nhóm lợi ích tiêu cực nắm được phương tiện báo chí và không thể tác động mạnh đến Phật tử, dư luận

- Năng lực hoạt động báo chí - truyền thông trong xã hội mạnh lên là điều tốt Nó chỉ trở thành vấn đề quan ngại nếu như chúng ta không chi phối,

sử dụng các tiềm lực đó, mà để các tiềm lực đó bị lợi dụng vào các hoạt động truyền thông tiêu cực Hiện nay, năng lực hoạt động truyền thông trong xã hội

đang theo đuổi mục tiêu cộng tác với hệ thống truyền thông chính thống để đạt được lợi ích kinh doanh, chưa có biểu hiện tham gia vào các hoạt động nhằm mục đích chính trị - xã hội

- Dù chưa thật sự chủ động, chưa đi trước được tình hình, nhưng công tác quản lý truyền thông bước đầu đã có những kinh nghiệm Nền Báo chí - Truyền thông chính thống phát triển khá nhanh và còn có tiềm năng phát triển mạnh nếu được tạo các điều kiện tốt hơn về cơ chế hoạt động

1.1.2.3 Nội dung và hình thức quản lý hoạt động báo chí-truyền thông

- Nội dung quản lý: Vấn đề quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí được đặt ra ngay từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời Nội dung quản lý được cụ thể qua một số văn bản như: Sắc lệnh số 282, ngày 24/12/1956 do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký, quy định chế độ hoạt động của báo chí; quy định về những điều báo chí không được thông tin; quy định thủ tục cấp giấy phép và điều kiện hoạt động của báo chí và lưu chiểu; quy định hình thức kỷ luật nếu báo chí vi phạm Ngày 20/5/1957, Quốc hội đã thông qua quyết định lấy Sắc lệnh này làm Luật báo chí Luật báo chí sửa đổi năm 2016 đặc biệt quan tâm đến trách nhiệm nhà báo, tăng cường vai trò quản lý nhà nước đối với thông tin đại chúng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát huy dân chủ ở cơ sở, bảo vệ quyền được thông tin của nhân dân

Nội dung quản lý nhà nước về báo chí theo quy định tại điều 6, chương

I Luật báo chí sửa đổi năm 2016 gồm: Xây dựng, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển báo chí; Trong xu hướng hội nhập phát triển, nhất là thời kỳ cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư, để báo chí phát huy tốt vai trò của mình thì công tác lãnh đạo, quản lý cần khách quan, huy động tối đa năng lực tác động của báo chí vào mục tiêu phát triển đất nước, hạn chế tối đa những hiệu ứng ngoài mong đợi; Quản lý nhà nước

về báo chí là giúp báo chí phát huy sức mạnh, để phục vụ sự phát triển của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; Quản lý nhà nước về báo chí là nhằm bảo

đảm cho tự do trên báo chí và tự do ngôn luận trên báo chí được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và vì mục tiêu " dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh", góp phần định hướng thông tin và định hướng dư luận trong và ngoài nước

- Hình thức quản lý: Nhà nước quản lý hoạt động báo chí thông qua các công cụ quản lý là các văn bản quy phạm pháp luật như Hiến pháp, luật pháp, pháp lệnh, lệnh chủ tịch nước, thông tư, quy định….Pháp luật bảo đảm quyền

tự do báo chí cho mọi công dân; thể hiện quyền lực của nhà nước trong hoạt động báo chí; đảm bảo các cá nhân hoạt động báo chí có cơ sở pháp lý hoạt động hiệu quả; Bên cạnh đó, Nhà nước quản lý hoạt động báo chí thông qua các cơ quan nhà nước như Điều 7 Luật Báo chí năm 2016 quy định: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí; Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí Bộ này có quyền hạn và nhiệm vụ: Hướng dẫn, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quy hoạch mạng lưới báo chí trong cả nước và văn phòng đại diện ở nước ngoài; quản lý các loại hình báo chí: chủ trì giao ban báo chí, quản lý thông tin của báo chí theo quy định, cung cấp thông tin cho báo chí theo phân cấp và ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ; thỏa thuận về bổ nhiệm, miễn nhiệm các chức danh chủ chốt của các cơ quan báo chí…Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí ở địa phương Cơ quan chủ quản báo chí có quyền: xác định loại hình báo chí, tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, ngôn ngữ thể hiện của từng loại hình, từng loại sản phẩm báo chí, nhiệm vụ, phương thức hoạt động của cơ quan báo chí;

bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan báo chí sau khi có sự thống nhất ý kiến bằng văn bản của Bộ Thông tin và Truyền thông; thanh tra, kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí; khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật…

Cuối cùng, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức kiểm tra, thanh tra, giám sát các hoạt động báo chí, khen thưởng và xử lý vi phạm hoạt động báo chí Bộ Thông tin và Truyền thông, các ban, bộ, ngành và chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động báo chí Cơ quan báo chí, nhà báo, tổ chức và công dân có thành tích và cống hiến trong hoạt động báo chí được khen thưởng theo quy định của pháp luật Về việc xử lý vi phạm pháp luật tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị cảnh cáo, phạt tiền và bị áp dụng biện pháp thu hồi, tịch thu ấn phẩm; đình bản tạm thời hoặc thu hồi giấy phép hoạt động báo chí theo quy định; ngoài ra

có thể phải công khai xin lỗi, cải chính trên báo chí, bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

1.2 Về hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

1.2.1 Giới thiệu về Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Hệ thống tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam được quy định như sau: Cấp Trung ương: Hội đồng Chứng minh và Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam; Cấp Tỉnh, Thành: Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, thành phố (gọi chung là Ban Trị sự GHPGVN cấp tỉnh); Cấp Quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh: Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Ban Trị sự GHPGVN cấp quận [23, tr.9]

Cơ cấu tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam theo Hiến chương tu chỉnh lần V được thông qua tại Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần VII (nhiệm kỳ 2012-2017) như sau:

Cấp Trung ương

Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh gồm các chức danh: Đức Pháp chủ; Chư vị Phó Pháp chủ; Chư vị Giám luật; Chánh Thư ký; Chư vị Phó Thư ký; Chư vị Ủy viên Thường trực Số lượng thành viên Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh thực hiện theo quy chế hoạt động của Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh [23, tr.11]

Ban Thường trực Hội đồng Chứng minh có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn: 1) Chứng minh các Hội nghị Trung ương và Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc Giáo hội Phật giáo Việt Nam; 2) Lãnh đạo, hướng dẫn và giám sát tối cao các hoạt động của Giáo hội, Hội đồng Trị sự về mặt Đạo pháp và Giới luật; … [23, tr.12]

Hội đồng Trị sự là cơ quan điều hành, quản lý hành chính cao nhất của Giáo hội Phật giáo Việt Nam về mọi mặt hoạt động giữa hai nhiệm kỳ Hội đồng Trị sự có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như sau: 1) Suy cử Ban Thường trực Hội đồng Trị sự theo quy định của Hiến chương; 2) Ấn định chương trình hoạt động hàng năm của Giáo hội theo Nghị quyết của Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc Giáo hội Phật giáo Việt Nam; 3) Tổ chức triển khai thực hiện, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chương trình hoạt động Phật

sự toàn nhiệm kỳ, chương trình hoạt động Phật sự hàng năm, chương trình chuyên biệt và những sự kiện trọng đại của Giáo hội; 4) Tổ chức hướng dẫn, quản lý, điều hành, chỉ đạo các mặt công tác của các cấp Giáo hội từ Trung ương đến địa phương; ban hành Quy chế, Nội quy để cụ thể hóa và thực thi theo các quy định của Hiến chương, nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam; 5) Được quyền phân công, luân chuyển nhân sự tham gia Ban Trị sự trên cơ sở trao đổi với các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tại địa phương trong trường hợp Ban Trị sự cấp tỉnh, thành thiếu nhân

sự 6) Quyết định bổ nhiệm trụ trì các cơ sở do Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp Trung ương và cấp tỉnh thành lập, quản lý trên cơ sở tham khảo ý kiến với

hệ phái, sơn môn (nếu có liên hệ) và cơ quan có thẩm quyền; 7) Giới thiệu Tăng Ni, cư sĩ Phật tử tham gia các cơ quan dân cử, tổ chức chính trị - xã hội;….[23, tr 14]

Giáo hội Phật giáo Việt Nam có 12 ban, 01 viện Ban, Viện Trung ương là cơ quan trực thuộc Hội đồng Trị sự, triển khai các hoạt động Phật sự theo quy định của Hiến chương Giáo hội và Nội quy do Ban Thường trực Hội đồng Trị sự ban hành Ban, Viện Trung ương được phép thành lập Phân ban, Phân viện, được phép sử dụng con dấu riêng theo quy chế do Ban Thường trực Hội đồng Trị sự ban hành [23, tr.22]

Cấp tỉnh, thành trực thuộc Trung ương

- Cơ cấu tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp tỉnh, thành:

Sơ đồ 1.2: Cơ cấu tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp Tỉnh, Thành phố

Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp tỉnh do Đại hội Đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng cấp suy cử Ban Trị sự để điều hành Phật sự Ban Trị

sự là cơ quan hành chính, điều hành, quản lý trực tiếp mọi mặt hoạt động Phật

sự của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong địa bàn tỉnh Số lượng thành viên Ban Trị sự thực hiện theo Quy chế hoạt động của Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp tỉnh [23, tr.23]

Ban Trị sự cấp tỉnh có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn: 1) Tổ chức thực hiện chủ trương, đường hướng, chương trình hoạt động Phật sự tại địa phương theo sự hướng dẫn của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; 2)

Ấn định chương trình hoạt động hằng năm theo Nghị quyết, chương trình hoạt động Phật sự của Đại hội Đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam cấp tỉnh đề ra; 3) Tổ chức triển khai, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chương trình hoạt động Phật sự toàn nhiệm kỳ, chương trình hoạt động Phật sự hằng năm, chương trình chuyên biệt và những sự kiện trọng đại của Giáo hội tại địa phương [23, tr.24]

1.2.2 Hệ thống báo chí - truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Truyền thông Phật giáo mới được xuất hiện từ sau Đại hội Phật giáo toàn quốc lần thứ VII (nhiệm kỳ 2012 - 2017), khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập Ban Thông tin - Truyền thông Xét bản chất của truyền thông

là "quá trình trao đổi thông tin" thì "truyền thông Phật giáo" đã xuất hiện ngay

từ khi đạo Phật ra đời

Hiện nay, hệ thống báo chí truyền thông Phật giáo ở nước ta có nhiều đóng góp quan trọng trong công cuộc truyền bá tư tưởng đạo Phật đến với công chúng Báo Giác ngộ, Tạp chí Văn hóa Phật giáo, Trang tin điện tử phatgiao.org.vn Các Trang tin điện tử, các trang mạng xã hội (facebook, fanfage,…), youtube cùng hệ thống ấn phẩm đĩa đồ sộ được xuất bản có nội dung phong phú và hình thức đa dạng Do đó, vấn đề quản lý báo chí truyền thông Phật giáo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là việc làm hết sức cấp thiết hiện nay

Giáo hội Phật giáo Việt Nam quản lý hoạt động hệ thống báo chí truyền thông Phật giáo dựa trên khuôn khổ Hiến pháp, Pháp luật của Nhà nước; thông qua các văn bản quy phạm pháp luật quy định về báo chí - truyền thông Một đất nước có đạo là một đất nước có truyền thống và ý chí mang tính thống nhất, có cùng một niềm tin kiên định trong tinh thần Sự hòa hợp đó được thể hiện bằng ý thức con người qua những việc làm cụ thể tốt đẹp như kính trên nhường dưới, nêu cao tinh thần tri ân - báo ân, tôn sư trọng đạo,

Nội quy hoạt động của Ban Thông tin - Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam khóa VII (nhiệm kỳ 2012-201), Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Thông tư số 339/TT.HĐTS ngày 20 tháng 10 năm 2014 của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam

về việc hướng dẫn sinh hoạt, tu học tại các tự viện Giáo hội Phật giáo Việt Nam,

ở điểm 3 về vấn đề sử dụng công nghệ thông tin, Facebook, trang mạng cá nhân,… đều phù hợp với Quy định trong văn bản pháp luật về Tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng đối với hoạt động Báo chí Phật giáo qua Pháp lệnh

số 21/2004/PLUBTVQH11 ngày 18/06/2004 có hiệu lực ngày 15/11/2004 về tín ngưỡng, tôn giáo Đến tháng 11/2012 có thêm nghị định 92/2012/NĐ-CP quy định về biện pháp thi hành Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp với thực tế và

xu hướng phát triển của Đất nước, trong đó, nêu rõ những hoạt động mà tôn giáo cũng như người theo tôn giáo cần thực hiện Điểm c, khoản 2, điều 9, chương I,

thông tin có nội dung “Gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo”

1.2.2.1 Nội quy hoạt động của Ban Thông tin - Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Nội quy hoạt động của Ban Thông tin - Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam gồm có 03 chương, 15 điều đã được Hội nghị Ban Thường trực Hội đồng Trị sự thông qua ngày 02/7/2013 Đây được xem là Văn bản hành chính cao nhất và đầu tiên của Giáo hội Phật giáo Việt Nam phục vụ quản lý hoạt động hệ thống báo chí - truyền thông Phật giáo Nội quy này được xây dựng trên nền tảng của Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, phù hợp với Luật báo chí sửa đổi năm 2016

Nội quy này quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, và những vấn đề có liên quan tới hoạt động của Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhằm đảm bảo hiệu quả trong hoạt động của Ban và cho hoạt động thông tin và truyền thông nói chung của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Hội đồng Trị sự thống nhất quản lý

về báo chí truyền thông Ban Thông tin - Truyền thông chịu trách nhiệm trước Hội đồng Trị sự thực hiện quản lý nhà nước về báo chí truyền thông Ban Thông tin - Truyền thông sẽ thực hiện các nhiệm vụ cơ bản như:

Các nhiệm vụ về thông tin: Thu thập, tổng hợp các thông tin liên quan

đến Giáo hội và thành viên Giáo hội Phật giáo Việt Nam để phân tích, xử lý

và báo cáo với Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự hoặc sử dụng trong công tác chuyên môn Hộ trì Chính Pháp, bảo vệ Giáo hội Kiểm soát và loại

bỏ các thông tin truyền thông không chính thống, thông tin bôi nhọ, làm xấu hình ảnh của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, của chư Tăng Ni, Phật tử và làm sai lệch giáo lý, tôn chỉ của đạo Phật; Đảm bảo mọi thông tin của Giáo hội ra bên ngoài, trên phương tiện truyền thông là thống nhất và phản ánh đúng, đầy

đủ, trung thực ý chí của Giáo hội theo nguyên tắc trong lời nói đầu của Hiến

chương Giáo hội Phật giáo tu chính lần thứ V "Sự thống nhất của Phật Giáo

Việt Nam xây dựng trên nguyên tắc: Thống nhất ý chí và hành động, thống nhất lãnh đạo và tổ chức Đồng thời vẫn tôn trọng và duy trì các truyền thống

hệ phái, cũng như các pháp môn và phương tiện tu hành đúng chính pháp";

Tổ chức xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin, hệ thống cổng thông tin điện tử, báo chí của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Bảo đảm kỹ thuật và tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh về thông tin của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trên mạng máy tính và trên các phương tiện thông tin đại chúng Thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết, phù hợp với quy định của pháp luật trong trường hợp an toàn, an ninh về thông tin nói riêng và uy tín danh dự nói chung của thành viên hoặc của Giáo hội Phật giáo Việt Nam bị đe dọa bởi bất cứ mối nguy hại nào từ bên trong hoặc bên ngoài Giáo hội

Các nhiệm vụ về truyền thông: Thực hiện truyền bá Chính Pháp thông

qua việc ca ngợi văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam nói chung và đạo Phật nói riêng, hướng Phật tử và đạo hữu cũng như toàn thể đồng bào cùng đến với chân, thiện, mỹ, góp phần tăng cường sự đoàn kết, gắn

bó trong toàn xã hội Thực hiện nhiệm vụ kết nối giữa Giáo hội và các cá nhân, tổ chức bên ngoài để tạo ra mối liên kết mạnh mẽ giữa đạo và đời nhằm