Hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao việt nam của nhà hát lớn hà nội (khảo sát từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017)

Năm 2016, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam chủ trì, Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Ban Quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội và các đơn vị nghệ thuật trực thuộc ngành Văn hóa, Thể t

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐINH BĂNG CHÂU

HOẠT ĐỘNG QUẢNG BÁ NGHỆ THUẬT ĐỈNH CAO

VIỆT NAM CỦA NHÀ HÁT LỚN HÀ NỘI

(Khảo sát từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017)

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ TRUYỀN THÔNG

HÀ NỘI - 2017

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐINH BĂNG CHÂU

HOẠT ĐỘNG QUẢNG BÁ NGHỆ THUẬT ĐỈNH CAO

VIỆT NAM CỦA NHÀ HÁT LỚN HÀ NỘI

(Khảo sát từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017)

Chuyên ngành: Quản trị truyền thông

Mã ngành: 60320108

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ TRUYỀN THÔNG

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS.TS Phạm Minh Sơn

HÀ NỘI - 2017

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS Đinh Thị Thu Hằng

LỜI CẢM ƠN

Sau hơn 2 năm học tập và rèn luyện tại trường, luận văn tốt nghiệp là công trình quan trọng để học viên kết thúc quá trình học tập của mình, thể hiện bước đầu sự trưởng thành và kết quả trong suốt quá trình phấn đấu

Để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp thạc sĩ này, tôi đã nhận được nhiều sự ủng hộ và giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong Học viện Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS-TS Phạm Minh Sơn – Học viện Báo chí

và Tuyên truyền đã nhiệt tình hướng dẫn, cung cấp những tài liệu và có lời khuyên bổ ích để luận văn của tôi hoàn thiện hơn Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô giáo khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo - Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã luôn tạo điều kiện thuận lợi, nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và tìm tài liệu phục vụ cho nghiên cứu này

Những sự động viên và giúp đỡ tận tình đó là động lực rất lớn giúp tôi

có thể nghiên cứu và hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp của mình

Xin trân trọng cảm ơn

Tác giả luận văn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Đinh Băng Châu – Học viên Lớp Quản trị truyền thông K21.2 – Khoa Quan hệ Công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp này là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, trung thực và có trách nhiệm Mọi trích dẫn

sử dụng trong luận văn đều được trích dẫn nguồn rõ ràng, đầy đủ

Luận văn tốt nghiệp với đề tài “HOẠT ĐỘNG QUẢNG BÁ NGHỆ

THUẬT ĐỈNH CAO VIỆT NAM CỦA NHÀ HÁT LỚN HÀ NỘI” là công

trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn của PGS.TS Phạm Minh Sơn – Trưởng khoa Quan hệ quốc tế - Học viện Báo chí và Tuyên truyền và chưa

từng được công bố trước đây dưới bất cứ hình thức nào

Hà Nội, tháng 12 năm 2017

Học viên

Đinh Băng Châu

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢNG

BÁ NGHỆ THUẬT ĐỈNH CAO VIỆT NAM 10 1.1 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2 Các loại hình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam và vai trò các hoạt động

quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam 16 1.3 Các loại hình hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam 26 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢNG BÁ NGHỆ THUẬT ĐỈNH CAO VIỆT NAM CỦA NHÀ HÁT LỚN HÀ NỘI 37

2.1 Nhà hát Lớn Hà Nội và các chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt

Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội 37

2.2 Các hoạt động quảng bá chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

của Nhà hát Lớn Hà Nội 50

2.3 Đánh giá hiệu quả hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

của Nhà hát lớn Hà Nội 60 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG QUẢNG

BÁ NGHỆ THUẬT ĐỈNH CAO VIỆT NAM CỦA NHÀ HÁT LỚN

HÀ NỘI 76

3.1 Những vấn đề đặt ra cho hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao

Việt Nam 76

3.2 Giải pháp nhằm tăng cường hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao

Việt Nam tại Nhà hát lớn Hà Nội trong thời gian tới 79 KẾT LUẬN 92 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 Nhà hát Lớn Hà Nội (ảnh chụp năm 2017) 39 Hình 2 Khán giả hào hứng thưởng thức trích đoạn Giá Cô bé Đông Cuông - Nhà hát Chèo Việt Nam 50 Hình 3 Banner chương trình Hoà nhạc đặc biệt ngày 12/05/2017 60 Hình 4 Giao diện website Nhà hát Lớn Hà Nội 58 Hình 5 Phóng sự do Afamily thực hiện thiết kế theo phong cách E-Magazine 90

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Số lượng người nhận biết về chương trình 61 Biểu đồ 2.2 Lý do tác động tới nhận thức của công chúng về chương trình 61 Biểu đồ 2.3 Mức độ quan tâm của công chúng với các phương tiện truyền thông 62 Biểu đồ 2.4 Phương tiện truyền thông ảnh hưởng nhiều nhất tới công chúng 64 Biểu đồ 2.5 Mức độ cần thiết duy trì các chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt 71

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ với sự bùng nổ của thông tin và

kĩ thuật số, những nền văn hóa vốn xa xôi về mặt địa lí dường như cũng đang xích lại gần nhau hơn Nếu như thuở ban đầu, khái niệm “toàn cầu hóa” chỉ gắn với những phát kiến địa lý hay việc xóa bỏ những rào cản thương mại, thì đến nay nó đã trở thành một cụm từ phổ biến ở mọi nơi mọi lúc, trên mọi phương diện của đời sống Chính vì lẽ đó, các hoạt động giao lưu giữa những quốc gia, giữa những khu vực trở thành tất yếu dựa trên phương châm: Hòa bình, hợp tác cùng phát triển

Việt Nam - một đất nước thanh bình, tươi đẹp Dân tộc Việt Nam hình thành sớm, trải qua nhiều biến động lịch sử, từ đó tạo nên một đặc trưng văn hóa riêng có của dân tộc – một dân tộc luôn khát vọng hòa bình 54 dân tộc anh

em cùng chung sống trên lãnh thổ, mỗi dân tộc đều có tiếng nói và sắc thái văn hóa riêng nhưng lại có chung một nền văn hóa thống nhất trong đa dạng Việt Nam với ngàn năm lịch sử là cái nôi văn hóa lịch sử phong phú và đặc sắc, một điểm hẹn hấp dẫn của bạn bè năm châu Việt Nam không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, các danh lam thắng cảnh nổi tiếng; mà còn bị chinh phục bởi truyền thống văn hóa, lịch sử độc đáo tại nơi đây Trong những thập niên gần đây, Việt Nam đang từng bước khẳng định hình ảnh của mình trên trường quốc tế

Chúng ta được biết tới là đất nước của nhiều loại hình văn hoá đặc sắc, thân thiện và hiếu khách Lượng khách nước ngoài đến với Việt Nam du lịch, sinh sống và làm việc ngày càng nhiều; cùng với đó là lượng lớn số vốn đầu

tư của các quốc gia khác vào Việt Nam đang không ngừng gia tăng Đó là thành quả, công sức của quá trình ngoại giao văn hóa, giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến với bạn bè thế giới Các hoạt động giao lưu văn hóa được đầu tư, các hoạt động quảng bá hình ảnh Việt Nam của nước nhà đang dần mở rộng, phát triển và khẳng định vai trò của mình, thể hiện sinh động qua các hoạt

động như giới thiệu của loại hình văn hoá mới, lễ hội giao lưu văn hóa, các cuộc trưng bày, giới thiệu văn hóa nghệ thuật truyền thống và đương đại, các buổi biểu diễn dành cho khách quốc tế tới Việt Nam

Mỗi quốc gia có những chiến lược, kế hoạch xây dựng và quảng bá văn hóa của riêng mình Hiện nay, việc quảng bá hình ảnh đất nước qua các giá trị văn hóa tại đất nước mình đã không còn xa lạ Năm 2016, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam chủ trì, Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp với Ban Quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội và các đơn vị nghệ thuật trực thuộc ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng và thực hiện đề án nhằm mục đích bảo tồn nghệ thuật truyền thống; duy trì, phát triển các giá trị văn hoá Việt Nam; đồng thời xây dựng các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao để đưa vào biểu diễn thường xuyên tại địa chỉ từng được coi là "thánh đường nghệ thuật" suốt hơn

ca sĩ nhạc nhẹ trong nước hay từ nước ngoài trở về như Tuấn Vũ, Giao Linh hay các đêm nhạc của nhạc sĩ Phú Quang lại bước vào Nhà hát Lớn không mấy khó khăn Từ thực tế đó, việc lựa chọn các chương trình thuê điểm biểu diễn cũng chặt chẽ hơn nhằm giữ gìn hình ảnh, thương hiệu Nhà hát đẹp nhất Đông Nam Á; chú trọng công tác tuyên truyền, quảng bá; kết hợp với các nhà hát, đoàn nghệ thuật để xây dựng kế hoạch quảng bá, giới thiệu các chương trình nghệ thuật có chất lượng đến đông đảo công chúng

Chuỗi chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam tại Nhà hát Lớn Hà Nội là sự phối hợp của nhiều loại hình Từ các vở diễn ở nhiều thể loại như kịch nói, chèo, tuồng, cùng với ballet, hòa nhạc đến một số chương trình ca nhạc đương đại khác sẽ lần lượt diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội mang tới

công chúng những chương trình biểu diễn nghệ thuật chất lượng cao, độc đáo

và đặc sắc Bên cạnh đó, đây cũng là cơ hội, là điều kiện, môi trường thuận lợi nhất để các đơn vị nghệ thuật, các nghệ sĩ, diễn viên có nhiều cơ hội thể hiện tài năng, sức sáng tạo nghệ thuật, cống hiến nhiều hơn cho khán giả trong không gian văn hóa sang trọng nhất của Thủ đô Hà Nội, tất cả các đơn

vị nghệ thuật, nếu có tác phẩm chất lượng cao sẽ được đưa vào diễn thường

kỳ tại Nhà hát Lớn

Nhận thấy đây là một hoạt động mới mẻ và đặc sắc, luận văn “Hoạt

động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội”

Nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam là một khái niệm mới và các tài liệu về nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam cũng chưa có nhiều Tác giả đã tiến hành tìm hiểu các khái niệm liên quan và nhận xét, đánh giá các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội Từ những phân tích cụ thể, tác giả cũng đưa ra một số đề xuất cụ thể nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội tiêu biểu đến công chúng cả nước và bạn bè thế giới; để các loại hình văn hoá truyền thống và hiện đại, dân gian và đương đại phát huy hết giá trị của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, văn hóa càng trở nên quan trọng trong ý nghĩa là sức mạnh mềm trong sức mạnh tổng hợp quốc gia Văn hóa có khả năng thâm nhập mạnh mẽ, có thể đạt được mục tiêu mà các biện pháp chính trị và quân sự chưa chắc có thể đạt được Chính vì vậy, các quốc gia ngày càng chú ý nhiều đến các chủ đề văn hóa như đa dạng văn hóa, đối thoại giữa các nền văn hóa - văn minh, văn hóa hòa bình Kênh văn hóa được sử dụng như một phương tiện hiệu quả hỗ trợ thúc đẩy quan hệ chính trị - an ninh, kinh tế

Vài năm gần đây việc bảo tồn các giá trị văn hoá của dân tộc, đưa các giá trị văn hoá đó tới công chúng trong nước và bạn bè quốc tế nhằm giới thiệu một nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc đã được các cấp bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Văn hoá – Thể thao – Du lịch Việt Nam hết sức quan tâm và coi

trọng Những hình ảnh về con người Việt Nam, nét văn hóa truyền thống hay những tinh hoa ẩm thực Việt được giới thiệu khá trọn vẹn và đầy đủ qua những cuộc triển lãm, tuần văn hóa hay festivals tại nước bạn đã trở thành tín hiệu đáng mừng để chúng ta có thể tự quảng bá hình ảnh đất nước mình trên trường quốc tế

Việc nghiên cứu các hoạt động quảng bá hình ảnh nói chung và hoạt động quảng bá các giá trị văn hoá, nghệ thuật của Việt Nam nói riêng không phải là chủ đề mới Việc nghiên cứu các vấn đề phát triển văn hoá, quảng bá văn hoá thu hút khá nhiều học giả trong và ngoài nước quan tâm Các công trình nghiên cứu được xuất bản khá nhiều và được dịch bằng nhiều thứ tiếng tuy nhiên trong khuân khổ luận văn, tác giả xin đề cập tới một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài đã được dịch sang tiếng Việt có liên quan trực tiếp tới phạm vi nghiên cứu của mình

Tác giả xin điểm qua những tác phẩm có giá trị tham khảo trong giới hạn nghiên cứu của luận văn, trước tiên là mảng sách của các học giả về văn

hoá Việt Nam Đáng kể là cuốn “Bản sắc văn hoá Việt Nam” của GS Phan

Ngọc do Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin phát hành năm 2002 Đây là công trình nghiên cứu chứa nhiều ý tưởng độc đáo, mang tính độc đáo và giúp người đọc trả lời được những câu hỏi như: bản sắc văn hoá Việt Nam là gì? Văn hoá Việt Nam khác các nền văn hoá khác ở chỗ nào? Vì sao có sự khác biệt đó? Làm gì để giữ gìn và phát huy văn hoá Việt thời hội nhập? Công trình nghiên cứu này giúp chúng tôi nhìn nhận được vấn đề cụ thể nhất về văn hoá Việt Nam

Ngoài ra còn nhiều tác phẩm có giá trị khác có đề cập tới các phạm vi liên quan tới đề tài và là những công trình nghiên cứu đặc sắc Có thể kể đến

“Tìm về bản sắc văn hoá Việt Nam” của GS.TS Trần Ngọc Thêm; “Văn hoá

Việt Nam – tìm tòi và suy ngẫm” của GS Trần Quốc Vượng; “Hành trình văn hoá Việt Nam” của tác giả Đặng Đức Siêu, “Hành trình Văn hoá Việt Nam truyền thống và hiện đại” của tác giả Lê Huy Hoà, đồng tác giả Hoàng Đức

Nhận; “Bảo tồn, làm giàu và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam trong đổi mới và hội nhập”, tác giả Ngô Đức Thịnh năm 2010; …

Trong khuôn khổ hẹp hơn, đã có những đề tài nghiên cứu về hoạt động quảng bá các giá trị văn hoá, nghệ thuật Việt Nam được đề cập ít nhiều trong các luận văn thạc sĩ trước dây, có thể kể đến các công trình sau:

- “Hiệu quả truyền thông về hát Xoan qua báo in và báo mạng điện

tử”, Đỗ Thị Thu Hà, luận văn Thạc sĩ báo chí học năm 2013, Đại học Khoa

học Xã hội và Nhân văn Luận văn chỉ ra thực trạng truyền thông về di sản hát Xoan thông qua việc phân tích nội dung, hình thức phản ảnh về hát Xoan trên báo chí; đồng thời phân tích tác động, hiệu quả của truyền thông

về hát Xoan trong các giai đoạn trước, trong và sau khi hát Xoan được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại Luận văn cũng đánh giá về hiệu quả của truyền thông về hát Xoan trên báo in và báo mạng điện tử; đề xuất các giải pháp, phương hướng để nâng cao hiệu quả truyền thông về hát Xoan

- “Quảng bá văn hoá dân tộc trên kênh Du lich Truyền hình cáp Việt

Nam”, Trần Thị Hải Yến, Thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền, năm 2013; luận văn làm rõ vai trò của quảng bá văn hoá dân tộc và vai trò của truyền hình trong quảng bá văn hoá dân tộc Từ đó tác giả tiến hành khảo sát, làm rõ thực trạng các chương trình quảng bá văn hoá dân tộc trên kênh Du lịch của Truyền hình cáp Việt Nam Tác giả cũng đã đưa ra một

số kiến nghị và giải pháp nâng cao chất lượng các chương trình quảng bá văn hoá dân tộc trên kênh Du lịch Truyền hình cáp Việt Nam

Tuy nhiên “Hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của

Nhà hát Lớn Hà Nội” là một chủ đề hoàn toàn mới và chưa có đề tài nào từng

nghiên cứu trước đây Khái niệm “nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam” mới được xây dựng và triển khai thành đề án năm 2016 và được thực hiện tại Nhà hát Lớn Hà Nội với chuỗi chương trình nghệ thuật chất lượng cao trong những tháng vừa qua

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Đề tài sẽ chủ yếu tập trung nghiên cứu các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội (khảo sát các chương trình

nghệ thuật biểu diễn từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017), những

chương trình chất lượng cao đã ra mắt công chúng, những hoạt động quảng bá

đã được thực hiện trong thời gian qua; thành công đã làm được, những mặt hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của nó; từ đó đưa ra một số đề xuất kiến nghị nhằm thúc đẩy, tăng cường hơn nữa các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội

 Giới hạn thời gian nghiên cứu:

Đề tài sẽ nêu lên thực tiễn hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017 Tác giả chọn mốc từ tháng

6 năm 2016 bởi đó là thời điểm bắt đầu tiến hành thực hiện đề án quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam Từ cột mốc đó đến tháng 8 năm 2017 diễn ra rất nhiều chương trình và nhiều lọại hình nghệ thuật khác nhau Tác giả muốn đánh giá xem trong thời gian đó, sức hút của nghệ thuật chất lượng cao tại Việt Nam ở mức độ nào, các giá trị văn hoá Việt đã lan toả và có sức hút thế nào đối với công chúng trong và ngoài nước

 Đối tượng nghiên cứu: Các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao

Việt Nam, cụ thể là các hoạt động quảng bá các chương trình nghệ thuật biểu diễn chất lượng cao thuộc nhiều thể loại khác nhau, nhiều chuyên để khác nhau công diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực trạng hoạt động quảng

bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát lớn Hà Nội, khảo sát các chương trình nghệ thuật biểu diễn từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm

2017, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hoạt động quảng bá

các giá trị văn hoá Việt Nam nói chung và các chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát lớn Hà Nội nói riêng

 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Thứ nhất, làm rõ một số vấn đề lý luận về quảng bá nghệ thuật đỉnh

cao Việt Nam, bao gồm việc làm rõ khái niệm nghệ thuật đỉnh cao, khẳng

định những vai trò, ý nghĩa của các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao tại Việt Nam hiện nay; cũng như nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam đối với công tác quảng bá văn hóa Việt Nam hiện nay

- Thứ hai, làm rõ thực trạng hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao

Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội Khảo sát các hoạt động quảng bá nghệ thuật biểu diễn từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017 Tìm hiểu thực tế

của hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội trong mốc thời gian trên

- Thứ ba, đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hoạt động quảng

bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội Các kiến nghị góp

phần thúc đẩy phát triển các hoạt động quảng bá chương trình biểu diễn chất lượng cao tại nơi được coi là thánh đường nghệ thuật – Nhà hát Lớn Hà Nội, đưa các loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước Đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam tiêu biểu đến bạn bè thế giới Qua đó, luận văn khẳng định vai trò, ý nghĩa của quảng

bá văn hoá Việt Nam đối với công tác thông tin đối ngoại, phục vụ cho việc phát triển của đất nước

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài

Luận văn được nghiên cứu dựa trên nền tảng phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước Đồng thời sử dụng các tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài truyền thông và quảng bá văn hoá Trong quá trình nghiên cứu, Khoá luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:

 Phương pháp phân tích – tổng hợp: Áp dụng trong phân tích, tổng hợp những thông tin thực tế, tài liệu thứ cấp để làm rõ các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội trong thời gian từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017

 Phương pháp điều tra - thống kê: Tác giả tiến hành khảo sát bảng hỏi đối với công chúng với 200 phiếu điều tra phát ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội Các câu hỏi tập trung khảo sát nhận thức của công chúng đối với hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội Đồng thời tiến hành thống kê số lượng chương trình nghệ thuật biểu diễn, các hoạt động quảng bá cụ thể để từ đó đưa ra đánh giá chính xác nhất

 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích thông tin từ những nguồn tài liệu sẵn có (sách báo, tài liệu, Internet…), vận dụng để khái quát hóa và lý thuyết hóa các vấn đề khảo sát được

 Ngoài ra khoá luận còn sử dụng nhiều phương pháp khác như đối chiếu, so sánh, phương pháp phỏng vấn

6 Đóng góp mới của đề tài

Nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam là một khái niệm hoàn toàn mới trong thời gian gần đây, khái niệm này bao hàm cả loại hình nghệ thuật dân gian và đương đại Việt Nam Các nghiên cứu về hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam hầu như chưa có Dựa theo mục tiêu nghiên cứu của đề tài, tác

giả hy vọng đóng góp mới của đề tài “Hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh

cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội” nhằm cung cấp thông tin và nâng cao

vai trò quảng bá giá trị văn hóa của Việt Nam trong suốt tiến trình lịch sử dân tộc và trong thời đại ngày nay, trên hành trình hội nhập thế giới qua các chương trình biểu diễn nghệ thuật chất lượng cao tới công chúng

Bên cạnh đó, đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong hoạt động quảng

bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam thời gian qua Đồng thời đưa ra những giải

pháp nâng cao hiệu quả truyền thông và quảng bá trên góc độ là những người làm quan hệ công chúng và những đề xuất cho các cơ quan liên quan

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

về vai trò và tầm quan trọng của hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam Qua việc đi sâu phân tích cách làm truyền thông của Nhà hát Lớn Hà Nội cho các loại hình nghệ thuật truyền thống chất lượng cao nhằm tôn vinh giá trị văn hoá Việt trong thời gian qua, từ đó rút ra một số kinh nghiệm cho công tác này Các đề xuất được nêu lên trong chuyên đề tuy chỉ mang tính kiến nghị song hy vọng sẽ góp phần xây dựng và có đóng góp tích cực vào định hướng công tác quảng bá văn hoá quốc gia Luận văn góp phần bổ sung những lý luận về hoạt động truyền thông, bổ khuyết nhất định cho những thiếu sót lý thuyết về chiến dịch truyền thông nói chung và hoạt động truyền

thông, quảng bá văn hoá Việt Nam nói riêng

khảo thiết thực và hữu dụng cho việc nghiên cứu hoạt động quảng bá các loại hình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam Từ đó đưa ra những phương án phát triển

và đưa các loại hình nghệ thuật này lan rộng khắp cả nước và giới thiệu đến bạn bè quốc tế Ngoài ra, việc lựa chọn đề tài trên còn gắn với chuyên ngành học viên đang theo học là ngành Quan hệ công chúng, đồng thời liên quan

đến ngành văn hoá mà học viên đang làm việc

8 Kết cấu khóa luận

Trên cơ sở đặt vấn đề như trên, ngoài phần mở đầu, phần kết luận và tài liệu tham khảo; nội dung của luận văn gồm 3 chương chính và 8 tiết

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢNG BÁ NGHỆ

THUẬT ĐỈNH CAO VIỆT NAM 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm quảng bá văn hoá Việt Nam

Trong xu thế hòa bình, sự phân công lao động trên thế giới ngày càng sâu sắc, sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng rõ nét và xu thế hội nhập đang nắm giữ vai trò chủ đạo trong đời sống kinh tế quốc tế thì ngoại giao văn hóa ngày càng trở nên quan trọng và được quan tâm hơn bao giờ hết Ngoại giao văn hóa mà bản chất sâu xa của nó là “sức mạnh mềm” hay “quyền lực mềm" được các nước khai thác triệt để nhằm tạo dựng nền móng và điều kiện để thể hiện uy lực trên trường quốc tế Trong thời đại ngày nay, văn hóa ngày càng phát huy sức mạnh vai trò cầu nối giữa các dân tộc, nâng cao hiểu biết lẫn nhau, góp phần hoà giải các xung đột, mâu thuẫn, tạo tiền đề thúc đẩy hợp tác phát triển

Văn hoá là sự thể hiện trình độ phát triển năng lực bản chất Người mà cốt lõi là tư duy và lao động, sáng tạo trong quá trình tác động, thích ứng với

tự nhiên, cải tạo xây dựng xã hội, phát triển hoàn thiện nhân cách con người theo hướng vươn tới Chân, Thiện, Mỹ Văn hoá biểu hiện trước hết ở hệ giá trị, ở những biểu tượng, phương thức ứng xử, việc giáo dục, truyền thụ văn hóa và cả cách thức tổ chức quản lý xã hội đối với các hoạt động văn hóa Trong tiến trình đổi mới đất nước, Đảng ta khẳng định phát triển văn hóa để

phát huy vai trò văn hoá “vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát

triển kinh tế xã hội” Công tác quản lý nhà nước về văn hoá đã đang trở thành

một nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên và mang ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Văn hoá chính là một trong những nhân tố tạo dựng nên hình ảnh quốc gia Hình ảnh đó phải luôn gắn liền với thực tế của đất nước, không thể tạo ra những hình ảnh giả tạo, che giấu sự thật trong thời đại công nghệ thông tin và

thế giới hội nhập với tính công khai, minh bạch ngày càng cao Một hình ảnh quốc gia chỉ có thể tồn tại lâu dài khi nó phản ánh chân thực những giá trị của quốc gia đó về lịch sử, sự phát triển về kinh tế - xã hội, công nghệ, con người, điều kiện địa lý đặc thù, điểm đến, môi trường kinh doanh, sự vận động và năng động của quốc gia, chất lượng sống, sáng tạo… nhất là giá trị nhân văn Hình ảnh quốc gia chính là nền tảng của một đất nước phát triển

Bên cạnh đó, sự hiện diện văn hóa quốc gia của một đất nước tại một quốc gia khác chính là hình ảnh của quốc gia đó trong lòng người dân nước

sở tại - là điều đầu tiên mà bất kỳ người dân nào sẽ nghĩ đến khi được hỏi về quốc gia đó Hình ảnh đó có thể là một công trình kiến trúc, tác phẩm âm nhạc, thơ, văn, hội họa, điêu khắc, có thể là một danh thắng thiên nhiên, một nhân vật nổi tiếng, một phong tục, tập quán, một lễ hội, những sản phẩm thủ công, mỹ nghệ, công nghiệp, một con vật, một loài cây, loài hoa, thậm chí là một món ăn, một loại đồ uống Một quốc gia có thể có một hình ảnh quốc gia tiêu biểu, nhưng nhìn chung, các quốc gia thường có nhiều hình ảnh quốc gia

Ví dụ, khi nhắc đến Pháp, điều mà ai cũng nghĩ đến đó là tháp Eiffel, rượu vang Boóc-đô; nói đến Australia, người ta sẽ nghĩ đến nhà hát vỏ sò Sydney, đến thú có túi Cănguru; nói đến Nhật Bản, đó là núi Phú Sỹ, rượu Sakê, trà đạo; nói đến Hàn Quốc, đó là món dưa kim chi; nói đến Cuba, đó là

xì gà, là bãi biển trong xanh, mía đường Khác với các đất nước khác, văn hoá của dân tộc Việt Nam ta hình thành từ cốt lõi là 54 dân tộc đoàn kết, đa dạng và thống nhất với nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau

Để được biết đến một cách rộng rãi trên trường quốc tế với những hình ảnh tích cực, điều mà các quốc gia đều quan tâm; một nhiệm vụ hàng đầu hiện nay đó là tạo dựng và quảng bá rộng rãi văn hoá của đất nước mình Cho

đến nay, thuật ngữ “quảng bá” được nhắc đến nhiều trên các phương tiện

truyền thông, các tài liệu nghiên cứu gắn liền với quảng bá hỉnh ảnh, quảng

bá thương hiệu Song vẫn chưa có một định nghĩa cụ thể, thống nhất về quảng

bá Quảng bá là một từ Hán Việt được ghép từ chữ: Quảng là rộng, mở rộng;

bá là làm lan ra khắp cho mọi người đều biết Như vậy, quảng bá là làm lan rộng ra khắp tất cả mọi nơi cho ai ai cũng đều biết

Theo Từ điển Tiếng Việt, “Quảng bá là phổ biến rộng rãi bằng các

phương tiện thông tin” [14; tr.802] Quảng bá được hiểu là những hoạt động

nhằm tạo ra hoặc thúc đẩy lợi ích, lợi nhuận cho một cá nhân, một sản phẩm hoặc một tổ chức

Quảng bá văn hoá Việt Nam là đưa văn hoá và bản sắc văn hoá tới công chúng trong nước; góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia tới những nước khác trên thế giới Kinh tế ngày càng phát triển và các quốc gia trên thế giới ngày càng xích lại gần nhau thì văn hoá dân tộc ngày càng trở thành trung tâm của

sự chú ý Đặc biệt ở nước ta, văn hoá theo suốt chiều dài lịch sử, làm nên sức sống mãnh liệt của cộng đồng dân tộc Việt Nam

Trong những năm qua, chúng ta đã phần nào làm tốt việc quản lý nhằm bảo tồn, kế thừa, phát triển những giá trị văn hóa dân tộc Đây được coi là quốc sách hàng đầu, được ghi nhận trong các bản hiến pháp Tuy nhiên, với

sự phát triển mạnh mẽ của thế giới và những làn sóng hội nhập văn hoá, bản sắc văn hoá Việt Nam đang đối diện với những khó khăn lớn, thậm chí có nguy cơ mai một, mất bản sắc dân tộc Hơn bao giờ hết nhiệm vụ giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, giữ gìn giá trị truyền thống tốt đẹp được đặt gia cấp bách cho mỗi con người Việt Nam và chung cho cả cộng đồng

1.1.2 Nghệ thuật đỉnh cao tại Việt Nam

Nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam là các chương trình, các tác phẩm sân

khấu đạt chất lượng cao (nói cách khác là nghệ thuật biểu diễn chất lượng cao) Các tác phẩm được đưa ra công diễn trước công chúng các tiêu chí: Chất lượng nghệ thuật tốt, nơi biểu diễn lý tưởng, khán giả đông Đây là ba yếu tố tạo nên một thương hiệu nghệ thuật đỉnh cao Nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

là sự phát triển một cách bài bản các chương trình nghệ thuật, bao gồm nghệ thuật truyền thống và nghệ thuật hiện đại nhằm nâng tầm giá trị các chương trình biểu diễn tới đông đảo khán giá Trước đây, đó có thể là các loại hình

nghệ thuật dân gian, được sáng tạo từ văn hóa làng xã và từ cuộc sống của chính con người Việt Nam, được lưu truyền từ đời này sang đời khác nhưng nay được bảo tồn, phát triển và đưa tới gần hơn với công chúng tại địa chỉ vốn quen thuộc với người dân thủ đô – Nhà hát Lớn Hà Nội Bản thân các nhà hát nghệ thuật đặc thù tại Việt Nam là phải đi đầu ở loại hình nghệ thuật của các nhà hát đó Phải là tấm gương hàng đầu về chất lượng, về phát triển đỉnh cao nhất của loại hình đó Bảo tồn nghệ thuật truyền thống và xây dựng những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao là nhiệm vụ hàng đầu đối với các nhà hát của trung ương Nhiệm vụ thứ hai cũng phải phấn đấu, cần năng động, sáng tạo và thực hiện tự chủ từng phần hoặc toàn phần

Nghệ thuật biểu diễn là một trong những thành tố quan trọng nhất, không thể thiếu được trong bản sắc văn hóa dân tộc Đây là loại hình lĩnh vực hoạt động phổ biến trong đời sống văn hóa xã hội ở nước ta, có ảnh hưởng mạnh mẽ tới tư tưởng, tình cảm, nhận thức của nhiều người; thu hút khán giả, tác động mạnh mẽ tới thị hiếu của người thưởng thức Việc nâng cao tầm quan trọng và giá trị văn hoá của nghệ thuật biểu diễn ngày nay chính là nhiệm vụ không chỉ riêng của các đơn vị nghệ thuật tại Việt Nam mà đó còn

là nhiệm vụ của ngành văn hoá nói chung

Nghệ thuật, theo các định nghĩa của Từ điển thuật ngữ văn học thì đó là

“Hình thái đặc thù của ý thức xã hội và các hoạt động của ý thức con người,

một phương thức quan trọng để con người chiếm lĩnh các giá trị tinh thần của hiện thực, nhằm mục đích tạo thành và phát triển các năng lực chiếm lĩnh và cải tạo bản thân và thế giới xung quanh theo quy luật của cái đẹp” [15; tr.490]

Nghệ thuật thỏa mãn nhu cầu cảm thụ thế giới xung quanh, năng lực cảm nhận thẩm mỹ đặc trưng, chỉ có ở con người đối với các hiện tượng, sự thật, biến cố của thế giới khách quan với tư cách là chỉnh thể cụ thể sống động

Nghệ thuật biểu diễn là một thành tố nằm trong nghệ thuật Nghệ thuật

diễn xuất sân khấu với nghĩa hẹp chỉ nghệ thuật diễn của người diễn viên trên sân khấu nhằm khắc họa nhân vật của một vở kịch bằng hành động sân khấu,

hàm chứa trong nó không chỉ hành động thể hiện nhân vật trong vở diễn, mà

cả khả năng, cách thức, sự phản ứng thông qua hành động sân khấu Sân khấu là nghệ thuật mang tính tổng hợp cao Theo nghĩa rộng, nghệ thuật biểu diễn là loại hình nghệ thuật sử dụng không gian của các loại hình sân khấu để thể hiện, truyền tải nội dung của các tác phẩm phi vật thể đến với công chúng

Nghệ thuật sân khấu, hay còn gọi là nghệ thuật biểu diễn là một hình thức hợp tác của các loại hình biểu diễn trực tiếp, thường bao gồm việc các diễn viên trình bày những trải nghiệm của một sự kiện có thật hay tưởng tượng trước những đối tượng khán giả tại chỗ ở một nơi cụ thể, thường là nhà hát Các diễn viên có thể truyền tải kinh nghiệm này đến với khán giả thông qua sự kết hợp của cử chỉ, lời nói, bài hát, âm nhạc, và khiêu vũ Các yếu tố của nghệ thuật sân khấu, chẳng hạn như khung cảnh được dàn dựng và kịch nghệ như ánh sáng được sử dụng để nâng cao tính biểu tượng, sự hiện diện và

tính tức thời của trải nghiệm

Một tác phẩm sân khấu hàm chứa cả văn học, âm nhạc, hội họa, điêu khắc, múa, điện ảnh và nghệ thuật biểu diễn của diễn viên, cùng sự tham gia trực tiếp của khán giả Nó mang trong mình những nội dung phong phú, đa dạng về cuộc sống, từ triết học, mỹ học, sử học, dân tộc học, xã hội học đến chính trị, đạo đức, tôn giáo với bao niềm vui, nỗi buồn, thương, yêu, hờn, giận, khát vọng, ước mơ và hi vọng của con người, Nghệ thuật biểu diễn là toàn bộ thế giới tinh thần và vật chất của con người, được thể hiện bằng sáng tạo của nghệ sĩ ở trên sân khấu trước khán giả xem trực tiếp và khán giả cũng sáng tạo trực tiếp cùng với nghệ sĩ Chính vì vậy, khán giả tiếp nhận những

bài học đạo đức và nhận thức rõ ràng về những gì mà vở diễn đem tới Cuộc

sống ở trong các tác phẩm đó là hiện thực ở cuộc đời, được bắt nguồn từ thực tiễn cuộc sống, phụ thuộc vào quy luật của thực tiễn và được các nghệ sĩ khái

quát, sáng tạo để nói về cuộc đời Thông qua nghệ thuật sân khấu, người ta

hiểu hơn về cái đẹp, cái xấu, cái thiện, cái ác, cái thực, cái giả, cái cũ, cái mới,

cái yêu, cái ghét Giúp con người có sức mạnh, niềm tin để vươn lên cái cao

cả, hoàn thiện cuộc đời

Nghệ thuật biểu diễn mở cho ta thấy cuộc sống tinh thần và cảm xúc phong phú của con người, khiến con người giao cảm với cái đẹp, với một hình thức đặc biệt, hết sức đậm đà, sinh động và khoái cảm Nếu không có khoái cảm giải trí thì nghệ thuật sân khấu mất đi sức mạnh đặc biệt của mình

và nó như cái xác không hồn Nhưng khoái cảm giải trí của nghệ thuật sân

khấu bao giờ cũng mang tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Nghệ thuật sân

khấu dùng mọi phương tiện và các loại hình nghệ thuật khác để hỗ trợ cho mình nhưng phải sử dụng một cách hợp lý, có chọn lọc với liều lượng vừa đủ

để tạo hiệu quả tốt nhất cho vở diễn Người diễn viên đóng vai trong vở diễn

được gọi là nhân vật Một vở diễn có thể có từ một đến nhiều nhân vật Khán giả được thấy như cuộc sống thật đang diễn ra trước mắt họ Họ chứng kiến các nhân vật xuất hiện một cách sinh động với diện mạo, cử chỉ, giọng nói và

những xúc cảm thật của con người

Trên sân khấu, người diễn viên có nắm vững hành động sân khấu, thực hiện hành động một cách chính xác, sâu sắc, rõ rệt và đẹp đẽ mới mô tả được nhân vật, khắc họa được tính cách và biểu đạt được tư tưởng tới người xem một cách hiệu quả Hành động sân khấu chính là phương tiện nghệ thuật của

người diễn viên Con người vừa là đối tượng sáng tạo, vừa là chủ thể sáng tạo,

vừa là phương tiện để thực hiện sáng tạo và đồng thời cũng là đối tượng

thưởng thức sáng tạo của chính mình Diễn viên là tác giả của nhân vật Họ cho

nhân vật mượn cơ thể, tình cảm của mình, cho tác giả, đạo diễn mượn tài năng hoạt động của mình để làm cầu nối giữa nghệ thuật sân khấu với khán giả, giữa

người xem với nhân vật, giữa cuộc đời với nghệ thuật Các nhân vật trong nghệ

thuật sân khấu không phải được trình bày bằng những nhân vật yêu thương và hòa bình với nhau mà luôn đấu tranh, thuyết phục lẫn nhau, thậm chí loại trừ nhau để bảo vệ mục đích và tư tưởng của mình Diễn viên là trung tâm của

nghệ thuật sân khấu và nghệ thuật sân khấu đã mang theo ngôn ngữ hành động

của họ thành đặc trưng cơ bản so với các loại hình nghệ thuật khác

Mọi tác phẩm nghệ thuật đều hướng tới người xem, người thưởng thức Tuy nhiên cách thưởng thức lại rất khác nhau giữa nghệ thuật sân khấu và các

loại hình nghệ thuật khác Người xem hay người thưởng thức nghệ thuật sân

khấu lại là người đang được sống ở cái khoảnh khắc hiện tại, chứng kiến cái

đang xảy ra Khán giả không chỉ nghe kể lại mà còn được thấy nó đang diễn ra

Hiện nay, các loại hình nghệ thuật biểu diễn ngày càng trở nên sinh động, phong phú, hấp dẫn đáp ứng kịp thời, linh hoạt đến nhu cầu khác nhau của công chúng và tạo sinh khí và sắc thái mới cho đời sống tinh thần xã hội Nó không chỉ là sản phẩm tinh thần mà còn trở thành một bộ phận của kinh tế thị trường phát triển năng động, sáng tạo Tuy nhiên, các loại hình nghệ thuật biểu diễn này cần đi đúng hướng chỉ đạo mà Đảng và Nhà nước đã

đề ra thì mới mang lại chất lượng và hiệu quả tốt, là những món ăn tinh thần

bổ ích đến với công chúng

Các loại hình nghệ thuật biểu diễn đi tác động mạnh mẽ đến nhận thức của con người từ vấn đề thẩm mỹ giao tiếp, giải trí, nghệ thuật , cũng có nghĩa là những tác động thuận nghịch của báo đều “vọng” vào văn hoá nói chung, bản sắc văn hoá nghệ thuật nói riêng Do vậy, các loại hình nghệ thuật biểu diễn chính là một thành tố quan trọng trong bản sắc văn hóa

1.2 Các loại hình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam và vai trò các hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

1.2.1 Các loại hình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

Tháng 6 năm 2016, Bộ Văn hoá – Thể thao và Du Lịch (BVHTTDL) chủ trương mở rộng cửa Nhà hát Lớn để các đơn vị nghệ thuật tổ chức công diễn thường xuyên các chương trình nghệ thuật, tác phẩm sân khấu đạt chất lượng cao về tư tưởng, nội dung nghệ thuật; giúp khán giả có cơ hội thưởng thức nghệ thuật trong không gian văn hóa sang trọng bậc nhất Thủ đô; đồng thời giới thiệu, quảng bá tinh hoa văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế; đưa

Nhà hát Lớn Hà Nội trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hóa tiêu biểu của Hà Nội nói chung và cả nước nói riêng

Nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của khán giả ngày càng cao nên nhiệm

vụ của nghệ thuật cũng phải là tạo ra những chương trình nghệ thuật có chất lượng Có như vậy khán giả mới mua vé đi xem Biểu diễn nghệ thuật có chất lượng cao tại Nhà hát Lớn Hà Nội cũng một phần nhằm nâng tầm vị trí chức

năng của Nhà hát Lớn

Nhà hát Lớn Hà Nội là một công trình kiến trúc phục vụ biểu diễn nghệ thuật tọa lạc trên quảng trường Cách mạng tháng Tám, vị trí đầu phố Tràng Tiền, không xa hồ Hoàn Kiếm và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam Công trình được người Pháp khởi công xây dựng năm 1901 và hoàn thành vào năm 1911, theo mẫu Nhà hát Opéra Garnier ở Paris

Nhà hát Lớn có tuổi đời hơn 100 năm đến nay vẫn luôn giữ vai trò một trong những trung tâm văn hóa quan trọng của thủ đô, nơi diễn ra thường xuyên các hoạt động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật Nhà hát Lớn là nơi khai sinh và tôn vinh kịch nghệ cùng sân khấu Việt Nam Không chỉ vậy, nhà hát còn là một địa điểm mang đậm những dấu ấn lịch sử, từng là nơi Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập nhóm họp và thông qua Hiến pháp năm

1946, bản Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam cũng như danh sách chính phủ Liên hiệp Kháng chiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Hồ Chí Minh đứng đầu); Toàn quốc Kháng chiến Ủy viên Hội (Võ Nguyên Giáp làm chủ tịch); Quốc gia Cố vấn đoàn (Vĩnh Thụy làm đoàn trưởng)

Ngày nay, Nhà hát Lớn là một trong những địa điểm biểu diễn quan trọng bậc nhất ở Hà Nội, được những người làm nghệ thuật coi như một "ngôi đền" dành cho nghệ thuật cổ điển Cũng như nhiều công trình kiến trúc và cả những loại hình văn hóa phi vật thể khác, Nhà hát Lớn Hà Nội trở thành minh chứng cho một giai đoạn lịch sử của thành phố, thời kỳ mà các nền văn hóa

giao thoa lẫn nhau

Nhằm phục vụ công chúng yêu nghệ thuật Thủ đô và cả nước, từ cuối tháng 8 năm 2016, BVHTTDL chủ trương “mở rộng cửa” Nhà hát Lớn Hà Nội, để các đơn vị nghệ thuật tổ chức công diễn thường xuyên những chương

trình, tác phẩm sân khấu chất lượng cao Kế hoạch biểu diễn này sẽ được duy

trì bằng nguồn tài trợ và bán vé, lấy nhiệm vụ quảng bá tác phẩm chất lượng cao là chính Nơi biểu diễn như vậy thì đòi hỏi các chương trình biểu diễn cũng phải đạt chất lượng cao và đây cũng chính là cơ hội để các nhà hát làm

thương hiệu

Trong việc biểu diễn các chương trình nghệ thuật, tác phẩm sân khấu chất lượng cao, Ban quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội sẽ là đơn vị phát hành vé, giấy mời, tổ chức khán giả Văn phòng BVHTTDL sẽ chủ trì về tài chính, kêu gọi tài trợ Các đơn vị nghệ thuật không phải lo bán vé, chỉ tập trung tạo dấu

ấn với khán giả bằng chính sức lao động sáng tạo, chất lượng nghệ thuật, quảng bá giá trị nghệ thuật tới khán giả Tổng cục Du lịch và các đơn vị lữ hành cũng sẽ vào cuộc để đưa những chương trình biểu diễn cuối tuần tại Nhà hát Lớn vào tour của khách du lịch quốc tế, để họ hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam, bản sắc văn hóa từng vùng miền, thông qua hình tượng nghệ

thuật trên sân khấu

Nghệ thuật biểu diễn rất đa dạng, phong phú nên nó được chia thành nhiều loại hình nhỏ Có nhiều cách phân loại các loại hình nghệ thuật biểu diễn, trong số những tác phẩm chất lượng cao được biểu diễn tại Nhà hát Lớn

Hà Nội, tôi xin phép được chia làm hai thể loại đó là: loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống và loại hình nghệ thuật biểu diễn hiện đại Và gắn liền với mỗi loại hình nghệ thuật sẽ là những Nhà hát đặc thù nói riêng

 Loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống

- Chèo: Các vở chèo thường tập trung vào các câu chuyện lãng mạn

hay đầy bi kịch Tuy nhiên, cho dù vở diễn có nội dung bi hay hài thì đều có một nhân vật không bao giờ vắng bóng, đó chính là anh hề Những anh hề

được phép chế nhạo thoải mái, đi liền với các hành động khoa trương, thiếu trung thực nhằm đem lại tiếng cười cho câu chuyện đồng thời cũng như tăng thêm yếu tố châm biếm sâu cay Theo đó, các khán giả sẽ bị cuốn theo tình tiết của câu chuyện với nhiều cung bậc cảm xúc, có khi không thể nhịn cười nhưng cũng có khi không kìm được nước mắt vì thương cảm cho số phận của nhân vật Năm 2016, các trích đoạn Chèo truyền thống mẫu mực do Nhà hát Chèo Việt Nam như “Xuý Vân”, “Ông già cõng vợ đi xem hội”… đã được biểu diễn tại Nhà hát lớn trong chuỗi chương trình nghệ thuật đỉnh cao

- Chầu văn: được xem như một loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền

thống độc đáo của Việt Nam Nó gắn liền với tín ngưỡng dân gian và gắn liền với tính tâm linh, duy tâm của cư dân nông nghiệp Những làn điệu của chầu văn với những tiết tấu nhanh, chững chạc, đĩnh đạc kết hợp với những điệu

Xá Những kết cấu cơ bản của chầu văn, sự biến đổi ngẫu nhiên của làn điệu

Xá tuỳ thuộc vùng miền, các điệu hát riêng cho mỗi bài Các bài hát trong chầu văn, được nghe trong lúc người lên đồng vừa hát vừa múa khi ông hoàng

bà chúa nhập vào Nghệ thuật chầu văn xứng đáng được coi là tinh hoa văn hoá dân tộc [13; tr33]

- Tuồng: Tuồng là một di sản văn hóa tinh thần đặc sắc của dân tộc

Việt Nam ta, nhưng hiện nay với lượng khán giả ngày càng ít đi thì nguy cơ loại hình nghệ thuật dân gian này sẽ bị trôi vào quên lãng là rất có thể xảy ra

Ra đời từ thế kỉ thứ 12, nhưng mãi đến thế kỉ 17 thì Hát Tuồng mới thực sự phát triển mạnh mẽ Cùng với các loại hình nghệ thuật dân gian khác như Chèo và Múa rối nước, hát Tuồng cũng đã góp phần tạo nên bản sắc truyền thống văn hóa Việt

Tuồng bao gồm cả ca và múa, đậm tính tượng trưng Những cử chỉ mang tính hình tượng của nghệ sĩ kết hợp với sức tưởng tượng phong phú của người xem sẽ tạo nên cảnh tượng thực sự cho vở diễn Cảnh núi, sông, cung điện, đường xá, xe ngựa và cảnh chiến đấu đều được dàn dựng trên sân khấu bằng những vật dụng sâu khấu rất đơn giản Tuy nhiên, nghệ thuật Tuồng

hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức So với các loại hình nghệ thuật khác thì hát Tuồng đang dần mất đi lượng khán giả của mình

- Cải lương: Là sự kết hợp giữa Tuồng - loại hình âm nhạc dân gian

miền Nam, hát kịch châu Á và hài kịch Pháp, Cải Lương thường được hiểu nhiều nhất là kịch hát cải biến hay cách tân Cải Lương bắt nguồn từ thế kỷ 20

ở khu vực phía Nam Việt Nam, nơi mà những vở diễn đầu tiên diễn ra tại các sân đình Trong suốt thời kỳ Pháp thuộc vào những năm 30, Cải Lương phát triển nở rộ và được xem là hình thức hát kịch yêu thích của tầng lớp trung lưu Ngày nay Cải lương đã trở nên nổi tiếng khắp cả nước dầu cho cái nôi của loại hình nghệ thuật này vẫn ở miền Nam

Có hai loại hình Cải Lương chính đó là Cải Lương tuồng cổ và Cải Lương xã hội (mang đặc điểm hiện đại hơn) Cả hai loại hình này đều đề cao giá trị đạo đức của người Việt Nam Mặc dù kịch bản của những vở Cải Lương xã hội thường xoay quanh mối quan hệ gia đình, tình cảm lãng mạn, tập trung vào chuẩn mực, phong tục tập quán văn hóa xã hội của dân tộc nhưng tựu chung lại đều phản ánh sắc nét xã hội Việt Nam hiện đại Bởi bản chất, nghệ nhân Cải Lương tuồng cổ luôn mặc trang phục cổ khi lên sân khấu Kịch bản của loại hình cải lương này xoay quanh những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết của chế độ phong kiến

Cải Lương cũng thể hiện những đề tài quen thuộc theo đó người nghệ sĩ khi biểu diễn kết hợp cả hình thức nói và hát trên nền nhạc nhằm truyền đạt tất cả cảm nghĩ, cảm xúc cũng như thông điệp của mình tới khán giả Liên tục tiếp thu, cập nhật chủ đề, xu hướng đương đại cũng như đưa vào các loại nhạc

cụ hiện đại làm cho cải lương thường xuyên được làm mới và trình diễn đến công chúng với nhiều chủ đề mới lạ, từ đó làm sống lại niềm yêu thích của người xem đối với loại hình nghệ thuật này Thậm chí cho đến ngày nay, Cải Lương vẫn còn phổ biến và được người dân Việt Nam cũng như du khách quốc tế đánh giá cao

- Quan họ: Dân ca Quan họ, loại hình nghệ thuật được coi là cốt lõi

của văn hóa xứ "Kinh Bắc" ngàn năm văn hiến Dân ca Quan họ là một hình thức hát giao duyên Những liền anh trong trang phục truyền thống khăn xếp,

áo the và những liền chị duyên dáng trong bộ áo mớ ba, mớ bẩy, đầu đội nón thúng quai thao, cùng nhau hát đối những câu ca mộc mạc, đằm thắm, cách hát theo lối truyền thống không cần nhạc đệm mà vẫn đầy chất nhạc, thể hiện nét văn hóa tinh tế của người Quan họ Theo quan niệm của người Quan họ, nghệ nhân là những ngưòi có kỹ năng hát “vang, rền, nền, nẩy” điêu luyện, thuộc nhiều bài, nhiều "giọng" Quan họ Họ chính là những bậc thầy dân gian thực hành việc sáng tạo, lưu giữ và trao truyền vốn di sản quý báu đó cho các thế hệ mai sau nên rất xứng đáng được tôn vinh

- Múa rối: Hầu hết các nước trên thế giới đều có múa rối Việt Nam,

múa rối là một trong những loại hình nghệ thuật truyền thống Đến nay nghệ thuật múa rối Việt Nam đã đạt đến trình độ nghệ thuật có gia trị cao về tinh thần, là một trong những loại hình sân khấu giải trí hấp dẫn trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Việt Nam Nghệ thuật múa rối dân gian Việt Nam xuất hiện từ thời cổ đại cùng với Nhà nước văn minh – Nghệ thuật thời Hùng Vương gắn liền với tập tục nghi lễ, hội hè Việt cổ cách đây hơn 2000 năm Nghệ thuật múa rối dân gian Việt Nam đã được hình thành từ bao đời nay, được lưu truyền tồn tại và ngày càng phát triển với nhiều thể loại như: Rối tay, rối que, rối dây, rối nhà mồ, rối mặt nạ, rối diều sáo, rối đồ chơi, rối sao, rối bóng,… đặc biệt là múa rối nước Nội dung trong tích, trò, vở diễn mang tính chất mua vui, giải trí, gây cười, hóm hỉnh, hài hước, châm biếm,…

Ở Việt Nam, nhân vật trên sân khấu rối rất phong phú, là những nhân vật trong các truyện cổ tích , thần thoại như Lý Thông, Thạch Sanh, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh, Phù Đổng, … đến các nhân vật hiện đại như Cu Tý, bé Rồng, Anh bộ đội kéo pháo,… Hơn nữa trên sân khấu múa rối những loài động vật, cây cối, nhà cửa, vật dụng… đều có thể trở thành nhân vật có đời sống sinh động và phong phú Với đặc thù sân khấu tại Nhà hát lớn không thuận tiện

cho việc biểu diễn loại hình rối nước nên hiện tại Nhà hát múa rối Việt Nam chỉ đưa ra một số tác phẩm cho loại hình rối cạn như: “Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh”, ‘Vũ điệu Hoa Quỳnh”

- Múa dân gian: Là loại hình múa phổ biến của cộng đồng các dân tộc

Việt Nam, do dân chúng sáng tạo và được lan truyền từ đời này qua đời khác Mỗi tộc người ở Việt Nam đều có một điệu múa dân gian đặc trưng cho dân tộc mình Người Việt có múa rồng, trống, mõ, sư tử; người Mường lại có múa sạp, múa chàm, Múa cung đình ở Việt Nam chỉ có người Việt, người Chăm

là được định hình rõ rệt Múa tín ngưỡng thì ngược lại, gần gũi và gắn bó với các nghi lễ, phong tục tập quán của các tộc người ở Việt Nam

 Loại hình nghệ thuật biểu diễn hiện đại

- Giao hưởng Việt Nam: Nhạc Giao hưởng (symphony) là các tác

phẩm viết cho dàn nhạc giao hưởng ở các thành phần cấu trúc lớn nhỏ, đa dạng gồm các nhạc cụ chính: bộ dây (violin, viola, cello, contrabass), bộ gỗ (sáo, oboe, clarinet, bassoon), kèn đồng (trumpet, trombone, tuba, fagotte) và

bộ gõ (trống nồi) Nói một cách dễ hiểu nhất, nhạc giao hưởng là một dạng sonata viết cho cả dàn nhạc Tức là cả dàn nhạc giao hưởng được xem như một chủ thể thống nhất, không chia thành chính, phụ, đệm Hiện nay, thể loại âm nhạc này còn liên kết với các thể loại khác để tạo nên những tác phẩm mang hình tượng nghệ thuật tổng quát như: giao hưởng chiêu hồn, giao hưởng ballet, giao hưởng thanh xướng kịch v.v Điều quan trọng nhất trong giao hưởng là sự phát triển và mối liên kết các ý tưởng âm nhạc theo logic kết hợp sự tương phản giữa các chương nhằm tạo nên sự phong phú về hình tượng nghệ thuật và kịch tính âm nhạc sâu sắc hơn Hiện nay, đơn vị phụ trách và phát triển loại hình giao hưởng Việt Nam trực thuộc Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch có Dàn nhạc Giao hưởng quốc gia Việt Nam ( Vietnam National Symphony Ochestra) và Nhà hát nhạc vũ kịch Việt Nam (Vietnam National Opera and Ballet)

- Kịch nói: Kịch phản ánh con người ngày nay, đương nhiên phải quán

triệt sâu sắc mọi phương pháp sáng tác truyền thống và hiện đại; đặc biệt là phương pháp hiện thực tâm lý kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn, điêu luyện và sâu sắc với tự sự - ước lệ và kịch tính; đặt con người - nhân vật vào đúng hoàn cảnh lịch sử cụ thể đang trong quá trình vận động phát triển của nó, để

nó hành xử (đối nhân, xử thế) đặng tự sống cuộc sống của nó, với những nét tính cách chung, riêng điển hình được sinh ra từ chính “khí chất” của nó

Đặc trưng bản chất của nghệ thuật kịch là xung đột Xung đột là động

cơ đốt trong của mọi biểu hiện sống được phản ánh trong vở kịch Bởi vậy, mỗi “phần tử ” trong những mặt trái nêu trên cũng mới chỉ là một vế của xung đột Vế đối lập với chúng, hiển nhiên phải là những vấn đề, những sự kiện, những tư tưởng, suy nghĩ, cảm xúc, những cách thức, những hiện tượng, những ứng xử, nhận thức, quan điểm … thuộc về hoặc hiện hữu nơi những con người - nhân vật chân chính, hiện thân cho chân lý và những ý nghĩa nhân văn, đạo đức, văn hóa và thẩm mỹ của đời sống đương thời

Ngày nay bên cạnh những vở chính kịch, các Nhà hát như Nhà hát Tuổi trẻ và Nhà hát Kịch Việt Nam cũng xen kẽ các vở hài kịch có nội dung nhẹ nhàng, hài hước để phù hợp với nhiều thành phần công chúng khác nhau Để mỗi kịch bản kịch nói ngày nay thu hút người xem, người làm sân khấu cần

am hiểu sâu sắc các thành phần nghệ thuật (nghệ thuật diễn viên, thiết kế mỹ thuật, âm nhạc, múa, đạo diễn,…) và các yếu tố kỹ thuật (ánh sáng, tiếng động, video clip, điều khiển tự động, …) hiện đại tham gia xây dựng vở diễn,

để quá trình khắc họa đời sống các nhân vật thể hiện nội dung chủ đề vở kịch, biết dành được “những khoảng trống thích hợp”, cùng với sự khơi gợi, kích thích sáng tạo bổ sung ở họ

- Ca múa nhạc hiện đại: Là loại hình nghệ thuật biểu diễn lời hát, âm

nhạc kèm vũ đạo Biểu diễn ca múa nhạc hiện đại là loại hình biểu diễn phổ biến nhất ngày nay Đặc biệt thịnh hành trong giới trẻ, có xu hướng phát triển

và biến tấu đa dạng trong tiến trình mở cửa hội nhập, tăng cường giao lưu hợp tác quốc tế

1.2.2 Vai trò của hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

Để truyền đi những thông điệp sâu sắc và đúng đắn thì nghệ thuật chính

là kênh truyền thông hiệu quả nhất giúp gắn kết các dân tộc, các quốc gia lại với nhau và nhà hát chính là nơi hội tụ tất cả những tinh hoa của nghệ thuật biểu diễn văn hóa dân tộc Việt Nam

Ngày nay, nghệ thuật truyền thống rất được chú trọng về bảo tồn và phát huy các giá trị, tinh hoa trong đời sống hiện đại Xã hội càng phát triển, con người càng dành nhiều mối quan tâm cho các loại hình nghệ thuật, đặc biệt là các loại hình nghệ thuật truyền thống Sự giao thoa văn hoá ngày nay tất yếu dẫn đến sự hoà trộn, mất đi bản sắc và các giá trị vốn có của chúng Do vậy việc quảng bá các giá trị truyền thống thông qua chuỗi chương trình Nghệ thuật đỉnh cao do BVHTTDL, Cục Nghệ thuật biểu diễn phối hợp có ý nghĩa rất to lớn trong đời sống văn hoá ngày hôm nay Ở Việt Nam, mối quan hệ giữa các loại hình nghệ thuật truyền thống, tầm quan trọng của lĩnh vực này đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị cổ truyền của dân tộc trong đời sống đương đại được thể hiện rất rõ Vai trò của văn hóa hết sức quan trọng đối với nền tảng và sự phát triển của một dân tộc; trong đó nghệ thuật là một biểu hiện sinh động và sáng tạo, cũng như mang lại những hiệu quả cao nhất trong việc phổ biến, lan tỏa những giá trị văn hóa nền tảng

Chứa đựng trong các buổi diểu diễn chất lượng cao hiện nay, còn là các

di sản văn hóa phi vật thể, là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trì lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và lưu truyền từ thể hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác Giống như các hình thức của di sản văn hóa phi vật thể, sự mai một, thậm chí hủy hoại của nghệ thuật biểu diễn truyền thống

dễ xảy ra, bởi nghệ thuật biểu diễn truyền thống được lưu giữ trong ký ức của con người nên có số phận lịch sử mong manh

Quảng bá nghệ thuật đỉnh cao của Nhà hát Lớn Hà Nội là một cách gần gũi nhất, đưa khán thính giả đến xem và tìm hiểu thêm các loại hình nghệ thuật phong phú đặc sắc Đối với khán giả trong nước, các buổi biểu diễn sẽ góp phần mang tới những cung bậc cảm xúc qua các vở kịch nói, các vở tuồng, chèo hay cải lương; hay đắm chìm trong những bài hát đặc trưng viết cho Hà Nội Đối với khán giả tới từ những quốc gia khác, mua một tấm vé vào xem chương trình giúp họ hiểu thêm về đất nước – con người Việt Nam

Đưa nghệ thuật truyền thống đến với khán giả và hình thành thói quen,

sở thích xem nghệ thuật truyền thống ở Nhà hát Lớn phải mất một thời gian

Vì từ lâu, nghệ thuật truyền thống của chúng ta bị thiếu vắng khán giả Nhưng việc xen kẽ các chương trình nghệ thuật truyền thống với các chương trình nghệ thuật hiện đại sẽ không làm khán giả cảm thấy nhàm chán, góp phần tìm lại vị thế xứng đáng cho các loại hình nghệ thuật nước nhà, cũng như rút ngắn khoảng cách giữa sân khấu dân tộc và công chúng hiện đại

Các nghệ sĩ đã tham gia những chương trình nghệ thuật nằm trong chủ trương xây dựng chuỗi những chương trình nghệ thuật đỉnh cao của Nhà hát Lớn Hà Nội cũng rất háo hức, hồi hộp và hãnh diện Trước ngày, giờ biểu diễn, trên Facebook cá nhân, các nghệ sĩ thi nhau đưa thông tin về chương trình, vở diễn của mình Họ được sống trong không khí mà giới nghệ sĩ gọi là

"thánh đường" nghệ thuật Các đêm diễn chèo, tuồng, cải lương, múa rối cạn, nhạc giao hưởng đã cho thấy sự trân trọng và yêu quý của khán giả dành cho nghệ thuật

Tiếp bước những thành công của năm 2016; năm 2017, chủ trương trên của BVHTTDL, Cục Nghệ thuật biểu diễn và Nhà hát Lớn Hà Nội được tiếp tục với những chuyên đề riêng biệt theo từng tháng và chất lượng vẫn phải được đặt lên hàng đầu Từ cuối tháng 8 tới hết năm 2016 sẽ có gần 20 buổi diễn của các Nhà hát nghệ thuật trực thuộc BVHTTDL sẽ luân phiên biểu

diễn tại sân khấu Nhà hát Lớn và kế hoạch cho cả năm 2017 là gần 100 buổi diễn vào các ngày cuối tuần

1.3 Các loại hình hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam

Chủ trương quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam tại Nhà hát Lớn Hà Nội nhận được sự ủng hộ của công luận và truyền thông rất lớn Báo chí, truyền thông, đã góp phần giúp BVHTTDL nói chung, Nhà hát Lớn nói riêng quảng bá rất nhiều Đây còn là không gian hội nhập văn hóa trong nước cũng như quốc tế Việc nâng cao trình độ thưởng thức của khán giả đến với các loại hình nghệ thuật truyền thống là một công việc khó khăn và sẽ cần nhiều thời gian, nhưng đó cũng chính là công việc hết sức cần thiết để duy tri, bảo tồn và phát triển nghệ thuật đặc sắc của dân tộc Việt Nam

Ban quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội đã xây dựng đề án đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của Nhà hát Lớn giai đoạn 2016 - 2020 trình lãnh đạo

Bộ phê duyệt Ban quản lý Nhà hát đã đưa ra giải pháp về tổ chức, giải pháp

về truyền thông, quảng bá Khi bắt đầu chủ trương mới, Ban quản lý Nhà hát Lớn Hà Nội mời công ty truyền thông chuyên nghiệp vào hợp tác, mời các phóng viên, báo đài đến ghi hình để tuyên truyền, quảng bá giới thiệu các chương trình Để đưa nghệ thuật truyền thống đến với khán giả và hình thành thói quen, sở thích xem nghệ thuật truyền thống ở Nhà hát Lớn phải mất một thời gian Vì từ lâu, nghệ thuật truyền thống của chúng ta đang dần mất đi vị thế vốn có, không còn chiếm trọn tình cảm của người dân Việt Nam như trước đây Việc xây dựng chuỗi chương trình nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam tại Nhà hát lớn là có thể xem là “cú huých” mạnh mẽ góp phần tìm lại vị thế xứng đáng cho các loại hình nghệ thuật nước nhà, cũng như rút ngắn khoảng cách giữa sân khấu dân tộc và công chúng hiện đại

Để các chương trình nghệ thuật đỉnh cao đến gần với công chúng, có sức hút đối với các khán giả không chỉ ở Việt Nam mà còn lan rộng tới các quốc gia khác; truyền thông của báo chí luôn đóng một vai trò quan trọng Mỗi phương thức truyền thông lại ẩn chứa trong mình một nhiệm vụ riêng, có

chung mục đích tác động mạnh mẽ đến nhận thức của con người từ vấn đề thẩm mỹ giao tiếp, giải trí, nghệ thuật , tới văn hoá nói chung, bản sắc văn hoá nghệ thuật nói riêng Mà các loại hình nghệ thuật biểu diễn là một thành tố quan trọng trong bản sắc văn hóa Hoạt động của truyền thông có thể dẫn đến kết quả mâu thuẫn với nhiệm vụ thực tế của báo chí, có thể gây ra hậu quả không lường trước được Bởi vậy việc xem xét đánh giá về vai trò của truyền thông đối với sự tồn tại và phát triển của văn hoá nói chung và các loại hình nghệ thuật biểu diễn nói riêng là đòi hỏi cấp thiết cần sớm được tiến hành

Truyền thông là một trong những hoạt động cơ bản trong xã hội con người Truyền thông ra đời, phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người và liên quan tới mọi cá thể xã hội Về bản chất, truyền thông là quá trình chia sẻ, trao đổi hai chiều, diễn ra liên tục giữa chủ thể truyền thông và đối tượng truyền thông Khi có sự chênh lệch trong nhận thức giữa chủ thể và đối tượng truyền thông gắn với nhu cầu chia sẻ, trao đổi thì hoạt động truyền thông diễn ra Quá trình truyền thông vì vậy chỉ kết thúc khi đã đạt được sự cân bằng trong nhận thức, hiểu biết…, giữa chủ thể và đối tượng truyền thông Về mục đích, truyền thông hướng đến những hiểu biết chung nhằm thay đổi thái độ, nhận thức, hành vi của đối tượng truyền thông và tạo định hướng giá trị cho công chúng

Ngày nay, trong tiến trình phát triển, công nghiệp hoá – hiện đại hoá và

sự hội nhập kinh tế mạnh mẽ ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung, truyền thông ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực và đặc biệt trong việc xây dựng những giá trị văn hóa, cách ứng xử, các quy ước, các chuẩn mực của đất nước, của xã hội

Truyền thông quảng bá hình ảnh có thể được hiểu là quá trình tác động qua lại giữa 2 hay nhiều người để cùng chia sẻ các thông tin về hình ảnh đó, nhằm tạo nên sự hiểu biết lẫn nhau, cùng nhau đạt được những quan điểm, thái độ, hành vi phù hợp nhằm góp phần xây dựng hình ảnh ngày càng tốt đẹp Đặc trưng quan trọng của truyền thông trong việc quảng bá hình ảnh là

tính hai chiều Cả hai bên chia sẻ lẫn nhau các thông tin, kiến thức, thái độ, tình cảm Đó là kết quả của tiến trình: có thông tin đúng đắn, đầy đủ, kịp thời thì mới có thể hiểu đúng; có hiểu biết đúng đắn và đầy đủ thì mới có thái độ đúng; có thái độ đúng thì mới có tình cảm và niềm tin đúng; có thông tin, hiểu biết, thái độ, niềm tin đúng thì mới có hành động đúng đắn Mục đích của truyền thông quảng bá hình ảnh là mang đến thông tin đến càng nhiều đối tượng, tầng lớp khác nhau trong xã hội Trong vấn đề quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam, việc truyền thông quảng bá hình ảnh sẽ góp phần đưa thông tin đầy đủ, chính xác tới các khán giả thuộc nhiều tầng lớp khác nhau, mục tiêu thúc đẩy phát triển văn hoá Việt Nam nói chung và các loại hình nghệ thuật ở Việt Nam nói riêng

Các phương tiện truyền thông là công cụ rất quan trọng góp phần quảng

bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam Các phương tiện truyền thông là cầu nối cung cấp những thông tin phong phú, mới mẻ nhất cho công chúng các hoạt động nghệ thuật, trong đó có nghệ thuật biểu diễn Nghệ thuật luôn là một mảng đề tài lớn đối với người làm truyền thông Nhờ các phương tiện đó, truyền thông đã tham gia tích cực trong việc lưu giữ, quảng bá, duy trì và bảo tồn các loại hình nghệ thuật biểu diễn; định hướng sự đánh giá với các loại hình nghệ thuật, bồi dưỡng tri thức và thẩm mĩ cho khán giả để họ nắm bắt được những đặc sắc linh hồn của văn hoá Việt Nam Từ việc phổ biến nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam đến với đông đảo công chúng, để họ càng thêm hiểu và phát huy những tình cảm lớn lao đối với nghệ thuật nước nhà, việc quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam còn một nhiệm vụ khó khăn hơn, đó chính là mang nghệ thuật Việt Nam đến với thế giới bên ngoài Chúng ta rất tự hào về một nền văn hoá lâu đời, hình thành từ thế hệ này, được bảo tồn và phát triển cho tới các thế hệ sau Việc quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam ra thế giới cũng là một phần trong hoạt động quảng bá văn hóa và con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới

Các phương tiện truyền thông ngày nay vô cùng đa dạng, được chia làm hai loại đó là phương tiện truyền thông truyền thống và phương tiện truyền thông mới Mỗi một loại hình lại mang cho mình những ưu nhược điểm khác nhau, do vậy để một chiến dịch truyền thông quảng bá có hiệu quả, chúng ta nên biết sử dụng kết hợp các loại hình truyền thông khác nhau trong một chiến dịch Phương tiện truyền thông truyền thống bao gồm quảng cáo truyền hình, báo, đài và tạp chí, bảng quảng cáo, gửi thư trực tiếp, điện thoại, fax,

1.3.1 Các phương tiện truyền thông truyền thống

- Báo in: Báo in cổ điển trước đây được định dạng là một loại báo viết

trên giấy chuyên dụng, khổ to Một bài có tít chính, sapo, các tít phụ Khi trình bày vào trong trang báo thì chỉ thấy toàn chữ rất ít hình ảnh mà nếu có thì cũng chỉ là ảnh nhỏ theo kiểu ảnh chân dung So với truyền hình và báo mạng thì báo in khó mà cạnh tranh được về mặt hình ảnh Những thay đổi đầu tiên bắt đầu từ hình thức vì hình thức là yếu tố đầu tiên thu hút người đọc Hình thức trang báo bao gồm các yếu tố như: măng sét, khổ báo, chữ, đường ranh giới, khung, nền, biểu tượng mục, tranh ảnh, màu.Thông tin đưa đến độc giả phải là thông tin có giá trị nhất, thông tin đến cùng, dùng nhiều hình thức minh họa để người đọc lập tức hiểu nội dung câu chuyện diễn ra như thế nào

- Phát thanh: Phát thanh hiện đang được coi là loại hình truyền thông

hiện đại và có sức ảnh hưởng lớn tới dư luận xã hội, có được một lượng thính giả rộng rãi Với ưu thế là gọn nhẹ chỉ cần một thiết bị thu tín hiệu nhỏ là công chúng có thể theo dõi các chương trình phát thanh, nên phát thanh đã trở

nê quen thuộc trong cuộc sống bận rộn Mỗi sáng, trên đường đi làm, ở trong

ô tô khán giả có thể bật đài để nghe tin tức, tình hình giao thông Ưu điểm là thông tin nhanh, chính xác, ngắn gọn, kết hợp giữa thông tin đời thường, thông tin giải trí và thông tin chính luận

- Truyền hình: Truyền hình xuất hiện vào đầu thế kỉ thứ XX và phát

triển với tôc độ như vũ bão nhờ sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công

nghệ, tạo ra một kênh thông tin quan trọng trong đời sống xã hội hình ảnh và

âm thanh được mã hóa dưới dạng các tín hiệu sóng và phát vào không trung Các máy thu tiếp nhận các tín hiệu rồi giải mã nhằm tạo ra hình ảnh động và

âm thanh trên máy thu hình (ti-vi) Ngày nay, truyền hình là phương tiện thiết yếu cho mỗi gia đình, mỗi quốc gia, dân tộc Sự ra đời của truyền hình đã góp phần làm cho hệ thống truyền thông đại chúng càng thêm hùng mạnh, không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về chất lượng

- Quảng cáo: là hình thức tuyên truyền được trả phí hoặc không để

thực hiện việc giới thiệu thông tin về sản phẩm, dịch vụ, công ty hay ý tưởng, quảng cáo là hoạt động truyền thông phi trực tiếp giữa người với người mà trong đó người muốn truyền thông phải trả tiền cho các phương tiện truyền thông đại chúng để đưa thông tin đến thuyết phục hay tác động đến người nhận thông tin Quảng cáo là phương pháp đưa thông tin đến nhiều người qua nhiều phương tiện khác nhau, bản chất thường để thuyết phục Một số phương tiện quảng cáo thường được sử dụng đó là banner, poster, tờ rơi,

1.3.2 Các phương tiện truyền thông mới

Công nghệ số và mạng Internet đã khiến “môi trường sinh thái” của các phương tiện truyền thông truyền thống thay đổi mạnh mẽ, và hội tụ truyền thông đang trở thành xu thế phát triển tất yếu của báo chí, truyền thông 3.0 Thực tiễn cho thấy, hội tụ truyền thông là một hiện tượng mang tính toàn cầu,

là điểm đến của các cơ quan báo chí ở nhiều nước, tiến trình này đến sớm hay muộn sẽ phụ thuộc vào từng quốc gia Trong môi trường Internet vừa có truyền thông đại chúng, vừa có truyền thông giữa con người với con người, truyền thông nhóm, truyền thông trong tổ chức, có thể những đặc điểm này sẽ ảnh hưởng ở một mức độ nhất định tới nhu cầu của công chúng mạng Internet Sự phát triển này tất yếu dẫn tới sự ra đời của các phương tiện truyền thông mới

Các phương tiện truyền thông mới được phát triển dựa trên kết nối Interrnet, điện thoại di động (ĐTDĐ), và các hình thức hỗ trợ kỹ thuật số

khác (PDA: personal digital assistants) tạo ra một không gian thông tin và tương tác, tham gia xây dựng nội dung rộng rãi, dễ dàng hơn Nói cách khác, phương tiện truyền thông mới là các công cụ truyền thông số với tính trao đổi, tính cá nhân cao Một số phương tiện truyền thông mới phổ biến hiện nay đó

là Website, Blog, E-book, Forum, Mạng xã hội (Facebook, Twitter…), videocast, podcast…

Internet đã trở thành phương tiện phát triển nhanh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử loài người Nếu năm 2006, cả thế giới có 1,076 tỉ người sử dụng Internet thì đến năm 2016, con số này đã lên đến hơn 3,4 tỉ người (Theo http://www.internetlivestats.com) Hiện nay, toàn thế giới có hơn 1 tỉ website, hơn 1,6 tỉ người dùng Facebook, 305 triệu tài khoản Twitter Mỗi ngày, có hơn 172 tỉ email được gửi đi, gần 4 tỉ lượt tìm kiếm trên Google, hơn 8 tỉ lượt xem trên YouTube, 145 triệu cuộc gọi qua Skype, hơn 5,2 triệu smartphone được bán ra, hơn 2,4 tỉ Gb lưu lượng truy cập Internet

Ví dụ, các cuộc tấn công tại Mumbai (Ấn Độ) tháng 11/2008 đã tạo ra một “cơn bão” tin tức được cập nhật trực tiếp từ người dân, làm tăng lượng truy cập và thông tin trên các trang mạng xã hội Twitter và Flickr Một bản

đồ Google maps về các địa điểm bị tấn công nhanh chóng được thiết lập Một bài viết dài về các cuộc tấn công nhanh chóng xuất hiện trên trang Wikipedia (trang bách khoa toàn thư mở do độc giả đóng góp) chưa đầy một tiếng đồng

hồ sau cuộc tấn công

Không chỉ phục vụ các nhu cầu thông tin khác nhau, truyền thông mới còn góp phần phá vỡ khoảng cách về mặt địa lý và xã hội, làm cho sự cách trở

về địa lý ít ảnh hưởng tới các mối quan hệ xã hội hơn Thông qua truyền thông mới, nhiều mối quan hệ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, được thiết lập, bất chấp khoảng cách về thời gian và không gian Một trong những ưu điểm được cho là nổi bật của truyền thông mới là cho phép người sử dụng dân chủ hơn trong cách lựa chọn và công bố thông tin Khi đó, người sử dụng cũng đồng thời trở thành người "kể chuyện" hay nói cách khác là những nhà

báo công dân Thực tế là ngày càng nhiều người tham gia vào mạng lưới báo chí với tư cách là "nhà báo công dân" khi họ là chủ thể cung cấp thông tin cho báo chí Thậm chí, họ còn giữ vai trò thu thập, xử lý và công bố nguồn tin trên những trang cá nhân của mình với nhiều mục đích khác nhau

Một ví dụ khác là về Google, Google thu thập nhiều thông tin cá nhân hơn so với Facebook bởi lẽ Google có cả một hệ thống các phần mềm khác nhau, trong đó có mạng xã hội Google+, mạng xã hội Youtube, trình duyệt Google Chrome, thanh tìm kiếm Google, dịch vụ thư điện tử Gmail… và quan trọng hơn cả là nền tảng hệ điều hành Android đang có trên hàng tỷ thiết

bị di dộng Tất cả các phần mềm này đều khai thác thông tin người dùng một cách hiệu quả

Mạng xã hội là một trong những công cụ mà những người làm truyền thông ngày nay rất chú trọng phát triển Mạng xã hội luôn biết cách sử dụng nguồn dữ liệu người dùng một các hiệu quả để đăng tải nội dung quảng cáo đến đúng người, đúng nhu cầu, qua đó tăng khả năng chuyển hóa thành hành động mua hàng Một ví dụ đơn giản là khi chúng tôi đi công tác từ Hà Nội tới Quảng Bình trong tháng 4/2017, ngay khi xe ô tô vừa đến địa phận Quảng Bình, Facebook tự nhận diện vị trí và đề nghị tôi “check-in” tại đúng nơi tôi mới tới Trong quá trình đoàn ở Quảng Bình, Facebook của các thành viên trong đoàn luôn xuất hiện quảng cáo của một công ty lữ hành có các tour du lịch ở địa phận Quảng Bình, và những danh lam thắng cảnh của Quảng Bình xuất hiện trong bộ phim “Kong: Skull Island” đình đám của Hollywood

1.3.3 Tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội

Để đánh giá được hiệu quả hoạt động quảng bá nghệ thuật đỉnh cao Việt Nam của Nhà hát Lớn Hà Nội, các hoạt động quảng bá sẽ có những tiêu chí riêng để xác lập mức độ hiệu quả Tiêu chí là tính chất, dấu hiệu làm căn

cứ để nhận biết, xếp loại một sự vật, một khái niệm căn cứ vào quá trình