Khái quát chung Phân biệt Biểu hiệnKhái niệm Là những rung động đối với từng SV, HT có liên quan đến nhu cầu, động cơ của chủ thể trong những riêng lẻ tình huống nhất định Có ở cả con
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM
KHOA TOÁN – TIN HỌC
Bài thuyết trình TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG
XÚC CẢM – TÌNH CẢM
GVHD: ThS Huỳnh Trần Hoài Đức
Trang 2Phan Nguyễn Thanh Huy
Nguyễn Ngọc Đoan Trang
Trang 4Xúc cảm, tình cảm là gì?
4
Trang 55.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
KHÁI QUÁT CHUNG PHÂN BIỆT
BIỂU HIỆN
Trang 6KHÁI QUÁT
CHUNG
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 7Khái quát chung Phân biệt Biểu hiện
Đều là hiện tượng tâm lý → có bản chất phản ánh
Rung động trải nghiệm
Liên quan đến nhu cầu
Dương tính / âm tính
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 8Khái quát chung Phân biệt Biểu hiện
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 9PHÂN BIỆT
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 10Khái quát chung Phân biệt Biểu hiện
Khái niệm
Là những rung động đối với từng SV, HT
có liên quan đến nhu cầu, động cơ của chủ thể trong những
riêng lẻ tình huống nhất định
Có ở cả con người và động vật Những cảm xúc nền tảng
Khái niệm
Là những rung động nhưng nó biểu
thị thái độ của con người đối với
SV, HT có liên quan đến nhu cầu,
động cơ của chủ thể
một loạt
Chỉ có ở người Khái quát hóa
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 11Thể hiện Trạng thái hiện thực Trạng thái tiềm tàng
Tiến trình phát triển Xuất hiện trước Xuất hiện sau
Cơ sở sinh lý Phản xạ không điều kiệnBản năng Động hình thuộc hệ thống Phản xạ có điều kiện
tín hiệu II
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 13BIỂU HIỆN
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 14Khái quát chung Phân biệt Biểu hiện
3 phương diện
Sinh lý Hành vi, cử chỉ điệu bộ Nhận thức
KẾT LUẬN
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 15* Trên phương diện sinh lý
Trang 16* Trên phương diện hành vi, cử chỉ điệu bộ
Trang 17* Trên phương diện nhận thức
Qua ngôn ngữ, ý thức: Ý thức → mô tả lại bằng ngôn ngữ
5.1 XÚC CẢM, TÌNH CẢM LÀ GÌ?
Trang 18Các mức độ của
đời sống tình cảm.
18
Trang 20MÀU SẮC XÚC CẢM
CỦA CẢM GIÁC
Trang 211 Màu sắc xúc cảm của cảm giác:
Đây là mức độ thấp nhất của đời sống tình cảm.
Đặc điểm:
+ Cường độ yếu.
+ Chỉ tồn tại thoáng qua cùng với quá trình cảm giác nào đó.
+ Kích thích gây màu sắc xúc cảm của cảm giác là từng thuộc tính riêng lẻ của sự vật, hiện tượng đó
Tính chất:
+ Rất cụ thể + Thường không được chủ thể ý thức rõ rệt và đầy đủ.
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 221 Màu sắc xúc cảm của cảm giác:
Trang 24RUNG CẢM
Trang 25 Là những cảm xúc ban đầu.
Đặc điểm:
+ Có cường độ thấp.
+ Chưa biểu lộ rõ nét ra bên ngoài.
+ Thường là những rung cảm thoáng qua, không rõ nét và dễ mất đi, không để lại dấu vết gì.
Ví dụ: buồn thoảng qua, vui thoảng qua hay bị rung cảm trước sự quan tâm của bạn bè
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 26XÚC CẢM
Trang 27CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 28 Đặc điểm:
+ Cường độ mạnh.
+ Rõ rệt.
+ Xảy ra nhanh chóng, + Do một sự vật, hiện tượng cụ thể gây ra.
Trang 29Hạnh phúc khi con cái thành đạt
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 30Dựa trên cường độ, tính ổn định và mức độ ý thức, xúc cảm phân thành hai dạng đặc biệt:
Xúc cảm
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 31+ Cường độ rất mạnh.
+ Thời gian tồn tại ngắn.
+ Trong lúc xúc động chủ thể có thể mất đi sự kiểm soát của ý thức.
XÚC ĐỘNG
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 32Vợ chồng tranh cãi nhau
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 33• Là những xúc cảm có cường độ hơi yếu.
• Tồn tại dai dẳng, có thể biến thành một bệnh lý.
• Bao trùm lên toàn bộ các rung động của chủ thể và ảnh hưởng đến các hiện tượng tâm
lý khác và hoạt động của chủ thể ấy.
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
TÂM TRẠNG
Trang 34😵😵😵
BIỂU HIỆN?
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 35CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 36😵😵😵
BIỂU HIỆN?
GIẢI QUYẾT?
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 37CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 38TÌNH CẢM
Trang 39CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
KHÁI QUÁT:
+ Là những rung động thể hiện thái độ của con người.
+ Mức độ phản ánh cao nhất trong các mức độ của đời sống tình cảm (cao hơn xúc cảm).
Trang 40Ai? Cái gì?
Tình cảm
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 41CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
KHÁI QUÁT:
+ Là những rung động thể hiện thái độ của con người.
+ Mức độ phản ánh cao nhất trong ba mức độ của đời sống tình cảm (cao hơn xúc cảm).
Trang 42CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 43• Do nhu cầu sinh học của con người.
• Thông báo tình trạng cơ thể.
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
TÌNH CẢM CẤP THẤP
Trang 44• Nhu cầu tinh thần.
• Thái độ đối với các mặt khác nhau của đời sống xã hội.
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
TÌNH CẢM CẤP CAO
Trang 45• Nảy sinh trong quá trình hoạt động trí óc.
• Liên quan đến nhận thức, sáng tạo, sự thỏa mãn nhu cầu nhận thức của con người.
• Thể hiện thái độ của con người đối với các ý nghĩ, tư tưởng, các quá trình và kết quả hoạt động trí tuệ.
• Sự tò mò ham hiểu biết, óc hoài nghi khoa học, ngạc nhiên cũng như khát khao khám phá cái mới.
Trang 48• Là những thái độ thể hiện sự rung động của con người đối với hoạt động lao động.
Trang 49Nụ cười của lao động
Nguồn: PETROLIMEX
Cảm phục người thầy gieo chữ vùng cao
Nguồn: Báo Giáo dục và Thời đại
Trang 50Tình cảm đạo đức
• Là tình cảm liên quan đến sự thoả mãn nhu cầu đạo đức của con người.
• Thể hiện thái độ của con người đối với người khác, đối với xã hội và đối với trách nhiệm xã hội của bản thân.
Trang 51Tình cảm đạo đức
Tình yêu quê hương, tổ quốc
Nguồn: myaloha.vn
Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
Nguồn: zingnew.vn
Trang 52Tình cảm đạo đức
Tình cảm gia đình
Nguồn: toplist.vn
Tình yêu đôi lứa
Nguồn: afamily.vn
Trang 53Tình cảm đạo đức
Tình cảm thẩm mỹ
• Là những tình cảm liên quan đến nhu cầu thẩm mỹ, nhu cầu về cái đẹp của con người.
• Nảy sinh khi con người thoả mãn hay không thoả mãn nhu cầu thẩm mỹ.
Trang 54Tình cảm đạo đức
Tình cảm thẩm mỹ
+ Tình yêu cái đẹp chân chính (như ăn
quả nhớ kẻ trồng cây, uống nước nhớ
nguồn, yêu những hành động đẹp, yêu
nghệ thuật.)
+ Ghê tởm và khinh bỉ, phê phán cái thấp hèn xấu xa (khó chịu, bức xúc khi thấy những hành vi bạo lực học đường, phân biệt chủng tộc).
Trang 55MỐI LIÊN HỆ GIỮA CÁC DẠNG TÌNH CẢM
• Trên thực tế, những tình cảm này không hề diễn ra một cách riêng lẻ mà nó tồn tại đan xen vào nhau
• Chẳng hạn trong tình cảm đạo đức nó còn có thể bao gồm tình cảm trí tuệ và cả tình cảm thẩm mỹ).
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 56TÌNH CẢM SAY MÊ (ĐAM MÊ)
• Khi một người có hứng thú, say mê với một điều gì đó, họ sẽ tập trung vào nó mà sẽ không để ý đến những gì xảy ra xung quanh.
• Niềm đam mê là điều tất yếu hiện hữu trong cuộc sống Tuy vậy cần phải biết tỉnh táo, không nên quá mù quáng mà đánh mất chính bản thân mình
CÁC MỨC ĐỘ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
Trang 57Đặc điểm của tình cảm.
57
Trang 58ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Tính nhận thức
Tính nhận thức
Tính chân thật
Tính chân thật
Tính xã hội
Tính xã hội
Tính khái quát
Tính khái quát
Trang 591 Tính nhận thức
Tình cảm
Nguồn gốc
Nguyên nhân
Mức độ Nhận thức
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 611 Tính nhận thức
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 62Đối tượng xác định
Trang 632 Tính chân thực
Tình cảm phản ánh chính xác nội tâm con người.
Con người không thể tự tạo ra tình cảm.
Tình cảm giúp chủ thể nhận ra bản thân mình rõ nhất.
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 64ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 653 Tính xã hội
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 66Tình cảm chỉ có ở con người, hình thành trong môi trường
xã hội.
Được thể hiện trong cách thể hiện của tình cảm
3 Tính xã hội
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 673 Tính xã hội
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 69Tính khái quát phản ánh chính xác thái độ nhất quán của con người đối với một loạt sự việc hiện tượng
4 Tính khái quát
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 715 Tính ổn định
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 72Tính ổn định, là thuộc tính tâm lý, một đặc trưng quan trọng của nhân cách con người.
Tình cảm được biểu hiện bền vững trong những hoàn cảnh cụ thể.
Phán đoán được cái chính yếu trong đời sống tình cảm con người.
5 Tính ổn định
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 736 Tính đối cực
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 74Những cảm xúc trái ngược nhau trong cùng một tình huống.
6 Tính đối cực
ĐẶC ĐIỂM CỦA TÌNH CẢM
Trang 75Các quy luật của
đời sống tình cảm.
75
Trang 76CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
1 Quy luật thích ứng
Cảm xúc được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, không thay đổi nội dung và hình thức
suy yếu và lắng xuống
hiện tượng chai sạn.
Trang 77CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
1 Quy luật thích ứng
Giúp con người vượt qua những xúc cảm,
tình cảm tiêu cực.
Cần tạo ra những xúc cảm, tình cảm mới.
Trang 78CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
2 Quy luật di chuyển
Xúc cảm, tình cảm có thể
di chuyển từ một đối tượng này sang đối tượng khác.
CƠ CHẾ TỰ VỆ
Trang 79CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
3 Quy luật lây lan
- Xúc cảm, tình cảm lan truyền từ chủ thể này sang chủ thể khác.
- Cơ sở: tính xã hội.
- Tình cảm được hình thành một cách bị động.
ĐỒNG CẢM
Trang 80“ Ai buồn tui cũng buồn dùm
Ai vui tui cũng vui dùm cho ai”
“Ai buồn ai khóc thiết tha
Tui vui tui cũng chan hòa giọt châu”
(Ca dao Miền Nam)
Trang 81CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
4 Quy luật cảm ứng
Âm tính
Dương tính
Tiêu cực
Tích cực
MẠNH LÊN SUY YẾU
Trang 82Đừng hứa khi đang vui.
Đừng trả lời khi đang buồn.
Đừng quyết định khi đang giận.
Đừng nói yêu khi chỉ mới thích.
Xem xét, đánh giá.
Quyết định đúng đắn.
Trang 84CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
5 Quy luật pha trộn
Các tình cảm đối lập nhau tồn tại đồng thời
ở cùng một người.
Âm tính
Dương tính
Trang 85“Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai,
Đừng hôn dù thấy cánh hoa tươi.
Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ,
Đừng tắm chiều nay biển lắm người.”
“Nghĩa là ghen quá đấy mà thôi,
Thế nghĩa là yêu quá mất rồi,
Và nghĩa là cô và tất cả,
Cô, là tất cả của riêng tôi.”
Ghen – Nguyễn Bính
Trang 86CÁC QUY LUẬT CỦA ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM
một chỉnh thể.
liên hệ, quan hệ nhất định.
Trang 89Cám ơn thầy và các bạn đã chú ý lắng nghe
