Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm và tư tưởng của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng của ông được Đảng Cộng sản Việt Nam tổng kết, hệ thống hóa. ... Đảng Cộng sản Việt Nam xác định lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hành động và thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Trang 1BÀI THU HOẠCH MÔN:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
CÂU HỎI BÀI THU HOẠCH
1 Em hãy viết bài luận dài khoảng 1000 từ nói về tư tưởng
Hồ Chí Minh về đạo đức và rèn luyện đạo đức trong sinh viên hiện nay
2 Theo các anh chị, trong các cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở nào là quan trọng nhất, vì sao ?
3 Em hãy phân tích nguyên tắc đoàn kết quốc tế trên cơ sở độc lập, tự chủ, tự cường trong tư tưởng Hồ Chí Minh Vận dụng nguyên tắc này trong quan hệ đối ngoại với của Việt Nam hiện nay?
Trang 2Câu 1:
Hồ Chí Minh xuất thân từ gia đình nho giáo, mang trong mình một trái tim rực lửa cùng một giấc mơ đầy hoài bảo chính là giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước Bác đã ra đi tìm đường cứu nước vào lúc tuổi đời chưa tròn đôi mươi Trải qua biết bao gian khổ, cuối cùng Bác đã thành công giải phóng đất nước, thành
lập nước Việt Nam độc lập, tự do: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một Sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi.”
Hơn bao giờ hết, việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ chí minh là nhiệm vụ hàng đầu của toàn dân, toàn nước Bác
là tấm gương đạo đức đầy cao cả, được mọi người trong nước và quốc tế ca ngợi ngàn đời Thật vậy, con người không có đạo đức
dù giỏi đến đâu cũng sẽ không được mọi người tôn trọng, và đó cũng chính là chủ để về bài luận của chúng em hôm nay
Với quan điểm về vai trò và sức mạnh đạo đức, chúng em xin trình bày về 4 luận điểm: Trung với nước - hiếu với dân,; Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; thương yêu con người, sống có tình nghĩa; tinh thần quốc tế trong sáng
1 Trung với nước - hiếu với dân:
Trung và hiếu là 2 khái niệm cũ trong tư tưởng đạo đức truyền thống Việt Nam và phương Đông, phản ánh mối quan hệ lớn nhất cũng là phẩm chất đạo đức bao trùm nhất đó chính là bổn phận, trách nhiệm của thần dân đối với vua chúa, con cái đối với cha mẹ:
Trung với nước:
Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, đặt lợi ích của Đảng và Tố quốc, của nhân dân, của cách mạng lên trên hết; Phấn đấu thực hiện mục tiêu Cách mạng
Hiếu với dân:
Trang 3Yêu dân, kính trọng dân, lấy dân làm gốc; Đề cao tinh thần phục vụ nhân dân; luôn quan tâm chăm lo cho đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; Tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của dân, nâng cao dân trí để dân biết và sử dụng quyền làm chủ của mình
“Đâu cần thanh niên có
Đâu khó có thanh niên”
Đó là câu nói được trích từ Lời Bác dạy thanh niên Hiện nay, các phong trào của Đoàn viên thanh niên đang được thực hiện một cách phổ biến hơn Hình ảnh những thanh niên xung phong trong các chiến dịch như “Mùa hè xanh”, “Hoa phượng đỏ” đã được nhân dân khen ngợi cũng như ủng hộ phát triển hơn Bên cạnh đó, các hoạt động thiện nguyện như “Hiến máu nhân đạo”,
“Tiếp sức mùa thi” của Hội Sinh viên Việt Nam cũng đã góp phần phát triển hình ảnh tốt đẹp của những người làm chủ đất nước tương lai Từ đó ta thấy được, sinh viên cũng như thanh niên Việt Nam đang dùng sức trẻ, tuổi thanh xuân của mình để cùng chung tay xây dựng nên một nước Việt Nam hùng mạnh trong một tương lai không xa
2 Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư:
− Cần: tức là lao động cần cù, siêng năng, chăm chỉ trong học
tập lao động Cần có nghĩa là vì gì, dù khó khăn mấy cũng làm được Không lười biếng, ỷ lại vào người khác
− Siêng năng, cần cù đồng nghĩa với chăm chỉ nó là đức tính tốt đẹp của con người và đặc biệt đối với sinh viên thì đức tính này rất quan trọng vì Đại học chủ yếu là tự học, nên cần có sự chăm chỉ, siêng năng Cụ thể, trong học tập khi kiểm tra các bạn
có hành vi gian lận, ỷ lại vào bạn bè Và khi được điểm thấp thì các bạn biện minh cho lỗi sai của mình là do bận đi làm thêm, nhà có việc đột xuất,… nhưng thực chất là do các bạn lười học bài và không tìm hiểu sâu về các kiến thức đã học Đối với sinh
Trang 4viên hiện nay, “cần” là nền móng để đi đến thành công, nếu nền
móng này không vững chắc, có thể sẽ gặp nhiều thất bại trong quá trình học tập, công việc cũng như cuộc sống
− Kiệm: là tiết kiệm sức lao động, thời gian, tiết kiệm từ cái to
đến cái nhỏ, “không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi”
− Đầu tiên là phải biết tiết kiệm thời gian, vì chỉ có con người
và thời gian nếu đã đánh mất thì sẽ không tìm lại được Là thế hệ trẻ nắm giữ tương lai của đất nước, chúng ta cần nói không với các hiện tượng tiêu cực này, và bắt đầu thực hiện tiết kiệm từ những điều nhỏ nhất như: tắt đèn khi ra khỏi phòng học, tắt nước khi không sử dụng,
− Liêm: chính là trong sạch, không tham lam,… không ham
người khác tâng bốc mình, quang minh chính đại,… Sống, học tập và làm việc phải luôn trong sạch, không làm những điều sai trái, không gian lận trong học tập thi cử
− Chính: nghĩa là không tà, thẳng thắn, đứng đắn Ở lứa tuổi
thanh niên chúng ta sẽ không tránh khỏi những lúc bốc đồng, tức giận nhưng không nên vì vậy mà hãm hại người khác, hoặc xúi dục, dụ dỗ người khác tham gia vào những tổ chức lừa đảo, chống đối Nhà nước Luôn phải thẳng thắn không xuyên tạc sự thật, sống không hổ thẹn với bản thân mình
3 Thương yêu con người, sống có tình nghĩa:
Yêu thương con người không phải là thể hiện sự nuông chiều, thả mặc mà nó thể hiện qua sự quan tâm, giúp đỡ họ trên tinh thần đấu tranh phê bình và tự phê bình, chứ không phải đơn thuần là
“dĩ hòa vi quý”, bao che khuyết điểm Tình yêu thương con
người được thể hiện đối với những người có sai lầm, khuyết điểm nhưng đã nhận rõ khuyết điểm, sai lầm và cố gắng sửa chữa, kể cả đối với những người lầm đường lạc lối và hối cải Đã là con người
ai cũng có mặt tốt và mặt xấu, ai cũng có thiện - ác ở trong lòng
Nhưng “Dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình”,
Trang 5nhân loại luôn có xu hướng vươn lên cái chân - thiện - mỹ Vì vậy, phải có lòng bao dung, độ lượng và biết nâng đỡ làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở như hoa, suy xét mỗi người trong tính đa dạng các quan hệ xã hội; đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng và đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân, điều kiện sống, làm việc … Lòng khoan dung của Hồ Chí
Minh là trân trọng phần thiện dù nhỏ nhất để khai thác “tình người” trong mỗi con người; phát huy những ưu điểm, khắc phục
những nhược điểm Sẵn sàng tha thứ cho những lỗi lầm khi con
người mắc phải biết ăn năn hối lỗi, trên tinh thần “ Đánh kẻ chạy
đi, không đánh người chạy lại”.
Tư tưởng Hồ Chí Minh nêu lên và vận động mọi người cùng thực hiện suốt cả cuộc đời Vì lẽ đó mà mỗi một sinh viên khi còn ngồi trên ghế giảng đường đại học chúng em nên cố gắng học tập
và vận dụng tư tưởng “Yêu thương con người” của Hồ Chí
Minh, chúng ta cần phải :
− Lễ phép hiếu thảo, yêu thương kính trọng tận tụy với ông bà cha mẹ
− Tôn sự trọng đạo, kính trên nhường dưới, có lòng thương
người, tham gia các hoạt động thiện nguyện như “Hiến máu nhân đạo”, “Mùa hè xanh” để giúp các cuộc đời còn khó
khăn trong xã hội
− Luôn đối xử tốt và tử tế, đúng chừng mực với tất cả mọi người xung quanh, dù là người thân quen hay không thân quen với mình Vì lòng yêu thương con người là bao la, là rộng lớn,
là không phân biệt
− Thường xuyên tu dưỡng bản thân, tự rèn luyện và đánh giá bản thân, biết kiềm chế cảm xúc của mình
− Sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ bạn bè hết lòng, hết mình trong học tập cũng như trong cuộc sống
Trang 6− Thực hiện phê bình, tự phê bình chân thành, giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để không ngừng tiến bộ
để mỗi người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn
− Cố gắng học tập thật tốt để trở thành một người có ích cho gia đình, cộng đồng và xã hội
− Luôn có lòng vị tha, biết cách tha thứ, rộng lượng, sẵn sàng
bỏ qua mọi lỗi lầm của người khác khi họ nhận sai và cố gắng sửa sai
4 Tinh thần quốc tế trong sáng:
Trong những chuẩn mực trên, trong xu hướng hội nhập toàn
cầu hóa hiện nay thì “Tinh thần quốc tế trong sáng” có vai trò
rất quan trọng Tại sao lại nói như vậy? Vì tinh thần quốc tế trong sáng là phẩm chất, yêu cầu đạo đức của mỗi người dân trong mối quan hệ rộng lớn, vượt qua ranh giới quốc gia, dân tộc Và tinh thần quốc tế cho ta thấy được sức mạnh đoàn kết của nhân dân Việt Nam, được bắt nguồn từ tình thương yêu đối với con người
Chính vì thế mà hai từ “Đoàn kết” và “Thương yêu” chính là
niềm đáng tự hào của dân tộc ta Nó thể hiện rõ từ khi nước ta bị giặc xâm lược, chính sức mạnh đoàn kết đó đã giúp đất nước ta giành lại sự độc lập cho dân tộc, sự tự do và bình đẳng cho nhân dân lúc bấy giờ Đoàn kết chính là tài sản vô cùng quý giá của dân tộc ta, cho đến ngày nay ta vẫn không đánh mất hay lãng quên đi tinh thần đoàn kết ấy, trước đây là đoàn kết đấu tranh chống giặc ngoại xâm, hiện nay là đoàn kết xây dựng và phát triển, bảo vệ đất nước Toàn dân cùng nhau tăng gia sản xuất, cùng tương trợ và giúp đỡ lẫn nhau trong hoàn cảnh khó khăn, ví dụ như phát động chiến dịch “Hướng về miền Trung” - cùng nhau chung tay khắc phục thảm họa sau lũ lụt cùng đồng bào miền Trung, quỹ “Chung một tấm lòng” chung tay hỗ trợ mua Vacccine Covid - 19 bên cạnh đó, chúng ta phải tích cực lên án, phê bình những thành phần sống ích kỷ, không có tinh thần đoàn kết, chỉ quan tâm đến lợi ích riêng mà bỏ qua lợi ích chung
Trang 7Bản thân chúng em là sinh viên tại ngôi trường mang tên Bác cần phải nhận thức rõ được vai trò và sức mạnh của tinh thần đoàn kết Ở môi trường học tập như Đại học hiện nay, việc học tập cùng các bạn du học sinh tại các nước láng giềng là một việc khá phổ biến Chính vì vậy, chúng em có thể phát huy tinh thần đoàn kết cũng như xây dựng thêm các mối quan hệ với các bạn
Để từ đó hình thành nên các mối quan hệ quốc tế đầy sự yêu thương, tôn trọng, đoàn kết cũng như hiểu biết thêm các phong tục, tập quán của các nước bạn, để họ cảm thấy mình được cảm thông và không bị lạc lõng nơi xứ người
Nghiên cứu tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh chúng ta thấy rõ
sự thể hiện nhất quán giữa tư tưởng trung với nước, hiếu với dân, yêu thương con người, phục vụ tận tụy vì Đảng, vì dân Đó là cốt lõi trong tư tưởng nhân văn của Hồ Chí Minh
Câu 2 :
1 Cơ sở khách quan:
− Giá trị truyền thống dân tộc: là những truyền thống của dân tộc như yêu nước, kiên cường bất khuất, tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa,… Trong đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng tình cảm cao quý thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ và lòng dũng cảm của con người Việt Nam Chính chủ nghĩa yêu nước đã thúc giục Nguyễn Tất Thành quyết chí ra đi tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc
Tinh hoa văn hóa nhân loại:
− Văn hóa phương Đông: Hồ Chí Minh tiếp thu những tinh hoa
từ các học thuyết triết học của Lão Tử, Mặc Tử, Khổng Tử
− Về Phật giáo, Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người, có nếp sống trong sạch, giản dị, chăm lo làm việc thiện: là tinh thần bình đẳng, dân chủ
Trang 8 Tư tưởng Tam dân Tôn Trung Sơn
− Tư tưởng văn hóa phương Tây: Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương Tây như tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái; giá trị của các bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền
2 Nhân tố chủ quan:
Khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh:
− Trong quá trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã luôn quan sát, nhận xét thực tiễn, khám phá các quy luật vận động
xã hội, đời sống văn hóa và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt động thực tiễn và được kiểm nghiệm trong thực tiễn, từ đó mà lý luận của Hồ Chí Minh mang giá trị khách quan, cách mạng và khoa học
Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn:
− Với bản lĩnh kiên định, luôn tin vào nhân dân: khiêm tốn, giản
dị, ham học hỏi; nhạy bén với cái mới, có phương pháp biện chứng, có đầu óc thực tiễn, Hồ Chí Minh đã khám phá ra lý luận cách mạng thuộc địa trong thời đại mới
− Với tâm hồn của một nhà yêu nước chân chính, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nước thương dân, Hồ Chí Minh sẵn sàng chịu đựng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân
3 Chủ nghĩa Mác - Lênin là thành tựu vĩ đại của loài người:
Về điều kiện kinh tế - xã hội: Với sự ra đời của nền sản xuất đại
công nghiệp dựa trên kỹ thuật cơ khí trước hết là ở nước Anh, lực lượng sản xuất xã hội đạt tới trình độ xã hội hóa ngày càng cao Mâu thuẫn giữa tính chất xã hội của lực lượng sản xuất với quan
Trang 9hệ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất trong xã hội tư bản ngày càng phát triển, trở thành mâu thuẫn cơ bản của xã hội tư bản
Về tiền đề khoa học và lý luận: Vào giữa thế kỷ XIX, khoa học
tự nhiên đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, trong đó có ba phát minh quan trọng: Thuyết tiến hóa của Đácuyn; Định luật bảo toàn
và chuyển hóa năng lượng của Lômônôxốp; Thuyết tế bào Các phương pháp nhận thức khoa học như: quy nạp, phân tích, thực nghiệm, tổng hợp,… đã thúc đẩy năng lực tư duy khoa học không ngừng phát triển
Sự vận dụng và phát triển không ngừng của chủ nghĩa Mác -Lênin trong các giai đoạn lịch sử:
− Chủ nghĩa Mác - Lênin là một hệ thống lý luận thống nhất gồm ba bộ phận: triết học Mác Lênin, kinh tế chính trị Mác
-Lê nin và chủ nghĩa xã hội khoa học
− Chủ nghĩa Mác - Lê nin là thành tựu trí tuệ của nhân loại
− Chủ nghĩa Mác - Lê nin là học thuyết duy nhất nêu lên mục tiêu chung là giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng cin người và chỉ ra lực lượng, con đường, phương thức đạt mục tiêu đó
− Chủ nghĩa Mác - Lê nin là hệ thống lý luận toàn diện, học thuyết khoa học, cách mạng hoàn chỉnh
− Chủ nghĩa Mác - Lê nin là một học thuyết mở, không cứng nhắc và giáo đều: đồng thời, có giá trị bền vững, xét trong tinh thần biện chứng, nhân đạo và hệ thống tư tưởng cốt lõi của nó Kiên định những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa cơ bản Mác
-Lê nin là trung thành với bản chất khoa học và cách mạng của
nó để không ngừng phát triển, làm cho chủ nghĩa Mác - Lê nin ngày càng hoàn thiện và gắn liền với thực tiễn
Tại sao chủ nghĩa Mác - Lê nin lại quan trọng đến Tư tưởng
Hồ Chí Minh:
Trang 10− Thứ nhất: Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng
và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê nin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Chủ nghĩa Mác - Lê nin là nguồn gốc lý luận trực tiếp, quyết định bản chất của khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo, bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác - Lê nin ở nhiều vấn đề
lý luận quan trọng, nhất là lý luận về giai cấp - dân tộc và lý luận về chủ nghĩa xã hội
− Thứ hai: Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự kế thừa các
giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Trong đó giá trị tiêu biểu là chủ nghĩa yêu nước; ý chí tự lực, tự cường; tinh thần nhân nghĩa; truyền thống đoàn kết tương thân tương ái, truyền thống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo,…
− Thứ ba: Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả tiếp thu tinh hoa
văn hóa nhân loại Hồ Chí Minh đã tiếp thu tinh hoa văn hóa phương Đông, nhất là những tư tưởng tiến bộ trong Nho giáo, Phật giáo và tư tưởng tiến bộ của Tôn Trung Sơn Ở đó, Người tìm thấy những yếu tố phù hợp với điều kiện của cách mạng nước ta Hồ Chí Minh cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tư tưởng dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái và cách mạng phương Tây Từ đó, Người hướng cách mạng Việt Nam theo những giá trị của nền văn hóa ấy
− Thứ tư: Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành trên cơ sở
nhân tố chủ quan của Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh là người có tâm hồn của một người yêu nước vĩ dại, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu thương Nhân dân vô hạn, một nhân cách lớn Hồ Chí Minh cũng là người có tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, không ngừng học tập để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, kinh nghiệm đấu tranh của các phong trào giải phóng dân tộc
Câu 3:
