HOÀN THIỆN QUAN HỆ SẢN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TRÌNH độ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN đại HÓA ở VIỆT NAM HIỆN NAY

TRƯỜNG HỌC VIỆN TÀI CHÍNH KHOA KẾ TOÁN ------ BÀI TIỂU LUẬN HOÀN THIỆN QUAN HỆ SẢN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HI

TRƯỜNG HỌC VIỆN TÀI CHÍNH

KHOA KẾ TOÁN

- -

BÀI TIỂU LUẬN

HOÀN THIỆN QUAN HỆ SẢN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Họ và tên: Nguyễn Lê Phương

Khóa/Lớp: (tín chỉ) CQ58/20.07+08LT1

STT: 29

Ngày thi: 10/06/2021

Mã sinh viên: 2073403010305

ID phòng thi: 581-058-1301 Hội trường: 301-ĐT

Ca thi: 7h30

BÀI THI MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊ-NIN

Hình thức thi: Tiểu luận Thời gian thi: 3 ngày

MỤC LỤC

A Lời mở đầu……….1

B Nội dung……….2

I Cơ sở lý luận……… 2

1.1 Đôi nét về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất……….2

1.1.1 Lực lượng sản xuất là gì ? 1.1.2 Quan hệ sản xuất là gì ? 1.1.3 Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất 1.2 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam………3

1.2.1 Tính tất yếu khách quan của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam 1.2.2 Hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất II Liên hệ thực tiễn……… 5

C Kết luận……… 7

Danh mục tài liệu tham khảo……….8

1

A LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội loài người luôn biến đổi không ngừng và ngày càng phát triển hơn

Có được điều đó là vì trong quá trình phát triển con người đã trải qua nhiều phương thức sản xuất khác nhau và chúng ngày càng được hoàn thiện Xã hội muốn phát triển được thì phải gắn liền với quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Trong thời kỳ công nghiệp hóa,hiện đại hóa hiện nay với sự bùng nổ của cách mạng khoa học kỹ thuật đã tạo nên nền sản xuất ngày càng hiện đại và đạt hiệu quả cao Việc hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay là một

trong những nội dung quan trọng trong công cuộc đổi mới của nước ta

2

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1 Đôi nét về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

1.1.1 Lực lượng sản xuất là gì ?

Lực lượng sản xuất là mối quan hệ giữa con người với tự nhiên được hình thành trong quá trình sản xuất Trình độ của lực lượng sản xuất thể hiện trình độ chinh phục của con người đối với tự nhiên Lực lượng sản xuất là thể thống nhất hữu cơ giữa con người lao động với tư liệu sản xuất Lực lượng sản xuất bao gồm lực lượng lao động, công cụ và thiết bị lao động, nhà xưởng, công nghệ, nguyên vật liệu và đất đai được sử dụng Chính người lao động là chủ thể của quá trình lao động sản xuất, với sức mạnh và kỹ năng của mình, sử dụng tư liệu lao động, trước hết là công cụ lao động, tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vật chất Cùng với người lao động, công cụ lao động cũng là 1 yếu tố cơ bản của lực lượng sản xuất, đóng vai trò quyết định trong tư liệu sản xuất

1.1.2 Quan hệ sản xuất là gì ?

Quan hệ sản xuất là mối quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất Quan hệ sản xuất tồn tại một cách khách quan độc lập với ý thức của con người Để tiến hành sản xuất con người không chỉ có mối quan hệ với tự nhiên mà phải có mối quan hệ với nhau để trao đổi hoạt động và kết

quả của lao động

Quan hệ sản xuất bao gồm ba mối quan hệ cơ bản: quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức và quản lý, quan hệ phân phối sản xuất

xã hội

1.1.3 Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ phát

triển của lực lượng sản xuất

3

Lực lượng sản xuất quyết định sự hình thành biến đổi của quan hệ sản

xuất: lực lượng sản xuất là cái biến đổi đầu tiên và luôn biến đổi trong sản xuất Con người muốn giảm nhẹ lao động nặng nhọc tạo ra năng suất cao phải luôn tìm cách cải tiến công cụ lao động Lực lượng lao động quy định

sự hình thành và biến đổi quan hệ sản xuất khi quan hệ sản xuất không thích ứng với trình độ, tính chất của lực lượng sản xuất thì nó kìm hãm thậm chí phá hoại lực lượng sản xuất thì nó kìm hãm thậm chí phá hoại lực lượng sản xuất và ngược lại

Sự tác động trở lại của quan hệ sản xuất đối với lực lượng sản xuất: Quan hệ sản xuất khi đã được xác lập thì nó độc lập tương đối với lực lượng sản xuất và trở thành những cơ sở và những thể chế xã hội và nó không thể biến đổi đồng thời đối với lực lượng sản xuất Quan hệ sản xuất thường lạc hậu so với lực lượng sản xuất và nếu quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ sản xuất, tính chất của lực lượng sản xuất thì nó thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là quy luật phổ biến tác động trong toàn bộ tiến trình lịch sử của nhân loại Sự thay thế, phát triển của quy luật lịch sử nhân loại là do sự tác động của hệ thống các quy luật xã hội, trong đó quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là quy luật cơ bản nhất

1.2 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

1.2.1 Tính tất yếu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội,

từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động với công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại, dựa

4

trên sự phát triển của công nghệ và tiến bộ khoa học công nghệ nhằm tạo

ra năng suất lao động xã hội cao

Lý do khách quan Việt Nam phải thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa:

- Một là, lý luận và thực tiễn cho thấy, công nghiệp hóa là quy luật phổ biến của sự phát triển lực lượng sản xuất xã hội mà mọi quốc gia đều trải qua

dù ở các quốc gia phát triển sớm hay các quốc gia đi sau

- Hai là, đối với các nước có nền kinh tế kém phát triển quá độ lên chủ nghĩa

xã hội như nước ta, xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội phải thực hiện từ đầu thông qua công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Có thể nói công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhân tố quyết định sự thắng lợi của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và dân ta đã lựa chọn

Vì vậy công nghiệp hóa hiện đại hóa được Đảng và nhà nước ta xác định

là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

1.2.2 Hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực

lượng sản xuất

Quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đồng thời phải coi trọng việc xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa

Quá trình xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật, phát triển lực lượng sản xuất phải đảm bảo phù hợp với quan hệ sản xuất, đồng thời củng cố và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, đảm bảo phù hợp trên cả ba mặt của quan hệ sản xuất là: quan hệ sở hữu về tự liệu sản xuất, quan hệ tổ chức quản lý và quan hệ phân phối trao đổi

Thực hiện thường xuyên nhiệm vụ hoàn thiện quan hệ sở hữu, quan hệ phân phối, quan hệ quản lý, phân bổ nguồn lực theo hướng tạo động lực cho phát triển, giải phóng sức sáng tạo của các tầng lớp nhân dân

5

II Liên hệ thực tiễn

Đại hội VI của Đảng đã khẳng định: “Theo quy luật về sự phù hợp giữa quan

hệ sản xuất và tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, quá trình cải tạo xã hội chủ nghĩa phải có bước đi và hình thức thích hợp Kinh nghiệm thực

tế chỉ rõ lực lượng sản xuất bị kìm hãm không chỉ trong trường hợp quan hệ sản xuất lạc hậu, mà cả khi quan hệ sản xuất phát triển không đồng bộ, có những yếu

tố đi quá xa so với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất” Đại hội VI đã đánh dấu sự khởi đầu của công cuộc đổi mới, là dấu mốc quan trọng trong phương pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, thể hiện sự nhận thức và vận dụng quy luật

về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; đồng thời, đã đặt cơ sở, nền tảng quan trọng để các nhân tố mới ra đời, tạo tiền đề để từng bước phát triển nền kinh tế của đất nước Trong sản xuất nông nghiệp, nhiều hình thức sản xuất nông nghiệp mới phù hợp với những quan điểm đổi mới không ngừng của Đảng đã xuất hiện Điều đó càng khẳng định ý nghĩa to lớn của quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Đại hội VIII của Đảng đã xác định mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa

là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất, kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao Đồng thời Đại hội VIII

đã xác định mục tiêu đến năm 2020 là ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp với các tiêu chí:

- Lực lượng sản xuất đạt trình độ tương đối hiện đại, phần lớn lao động thủ công được thay thế bằng lao động sử dụng máy móc, điện khí hóa cơ bản được thực hiện trong cả nước

6

- Khoa học tự nhiên và khoa học công nghệ có khả năng nắm bắt và vận dụng được nhiều thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ

- Về quan hệ sản xuất và chế độ quản lý và chế độ phân phối gắn kết với nhau phát huy được các nguồn lực tạo ra động lực mạnh mẽ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện công bằng xã hội

- Về đời sống vật chất và văn hóa nhân dân có cuộc sống no đủ, có nhà ở tương đối tốt, có điều kiện thuận lợi để đi lại, học hành, chữa bệnh, có mức hưởng thụ văn hóa khá Quan hệ xã hội lành mạnh, có lối sống văn minh, gia đình hạnh phúc

Có thể thấy được, tính đến năm 2020 mục tiêu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp chưa đạt được Qua đó ta có thể thấy được bên cạnh những thành tựu đạt được trong việc áp dụng mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, cũng xuất hiện nhiều sự không phù hợp mới giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất đã làm cản trở sự phát triền của cả lực lượng sản xuất và cả quan hệ sản xuất

7

C KẾT LUẬN

Nhận thức hiện thực khách quan là một quá trình từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện Có thể thấy theo thời gian và theo tốc độ phát triển của đất nước, việc vận dụng mối quan hệ giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta ngày càng được hoàn thiện Đảng và Nhà nước ta vẫn đang tiếp tục vận dụng sáng tạo mối quan hệ biện chứng giữa phát triển lực lượng sản xuất với xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất, làm cho phương thức sản xuất phát triển bền vững, xây dựng được nền kinh tế giàu mạnh, đất nước phồn vinh, cường thịnh; nhân dân ta có cuộc sống ấm no, văn minh và hạnh phúc

8

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin”

2 Giáo trình “Kinh tế chính trị”

3 Văn kiện đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VI

4 Văn kiện đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII