Bài giảng bệnh còi xương do thiếu vitamin D ở trẻ em

MỤC TIÊU Tầm quan trọng của bệnh còi xương do thiếu vitamin D.Nguyên nhân của bệnh còi xương.Biểu hiện lâm sàng của bệnh.Điều trị bệnh còi xương thiếu vitamin D.Cách phòng ngừa bệnh còi xương.ĐỊNH NGHĨA Còi xương: bệnh loạn dưỡng xương do thiếu vitamin D hay rối loạn chuyển hoá vitamin D

Trang 1

BỆNH CÒI XƯƠNG DO THIẾU

VITAMIN D

www.themegallery.com Company name

Trang 2

MỤC TIÊU

• Tầm quan trọng của bệnh còi xương do thiếu vitamin D

• Nguyên nhân của bệnh còi xương

• Biểu hiện lâm sàng của bệnh

• Điều trị bệnh còi xương thiếu vitamin D

• Cách phòng ngừa bệnh còi xương

Trang 3

ĐỊNH NGHĨA

• Còi xương: bệnh loạn dưỡng xương do

thiếu vitamin D hay rối loạn chuyển hoá

vitamin D� xương mềm và dễ gãy

D

• Bệnh còi xương do thiếu vitamin D gọi là còi xương dinh dưỡng

• Ảnh hưởng rất lớn đến phát triển thể chất của trẻ, tăng tần suất mắc bệnh nhiễm khuẩn đặc biệt là nhiễm khuẩn đường hô

• hấp

Trang 4

DỊCH TỄ HỌC

• Phổ biến: trẻ <3 tuổi, đặc biệt 3-18 tháng

• Việt Nam: còi xương vẫn là 1 bệnh phổ biến, khảo sát ở 19 tỉnh thành, tỷ lệ thiếu vitamin D ở trẻ < 5 tuổi là 58% (2013)

• Phòng chống bệnh còi xương: vấn đề ưu tiên của sức khoẻ cộng đồng

Trang 5

NGUỒN CUNG CẤP VITAMIN D

Trang 6

NGUỒN CUNG CẤP VITAMIN D

• 20%: thức ăn: động vật (gan, lòng đỏ

trứng, sữa, thịt, cá ), thực vật (nấm,

đậu ), sữa mẹ và sữa bò đều rất thấp

(0-10 đv/(0-100ml)

• 80% tổng hợp qua da từ tiền vitamin D (7

dehydrocholesterol) ở trong da, dưới tác

dụng của tia cực tím (UVB)

Trang 7

CHUYỂN HOÁ

Trang 8

Vai trò sinh lý của vitamin D

• Tại ruột: kích thích hấp thụ Ca, P, tăng tạo

Ca-ATPase, tăng tổng hợp protein vận

chuyển Ca tại diềm bàn chải của tế bào biểu

mô ruột

• Tại xương: Tăng cường tạo khuôn xương Kích thích vận chuyển và lắng đọng Ca vào khuôn xương thông qua việc giữ cân bằng Ca trong máu

Trang 9

Vai trò sinh lý của vitamin D

• Điều hoà nồng độ Ca và P máu dưới

ảnh hưởng của hocmon cận giáp

• Cốt hoá răng: tham gia vào độ chắc cho

răng

• Chức năng khác: điều hoà chức năng một

số gen, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, phát triển hệ sinh sản và da ở nữ giới

Trang 10

Cơ chế sinh lý bệnh

• Thiếu vitamin giảm hấp thu Ca ở D D

ruộCa máu giả tăng tiết PTH hậu quả:

Trang 11

NGUYÊN NHÂN BỆNH CÒI XƯƠNG

THIẾU VITAMIN D

• Thiếu ánh sáng mặt trời:

Nhà ở chật chội tối tăm

Tập quán sai lầm, không cho trẻ ra ngoài trờiMặc quá nhiều quần áo

Vùng nhiều sương mù, ít ánh sáng mặt trời

• Do ăn uống: sữa mẹ ít vitamin D, dùng sữa hạt, không uống sữa bò, ăn nhiều chất bột sớm

Trang 12

YẾU TỐ THUẬN LỢI CÒI XƯƠNG

• Màu da: các trẻ da đen, nâu

• Thuốc: corticoide, hydantoine, gardenal.

Trang 14

LÂM SÀNG

• Thể còi xương bào thai

• Thể còi xương sớm ở trẻ < 6 tháng

• Thể cổ điển ở trẻ > 6 tháng

Trang 15

Thể còi xương sớm

• Hạ canxi máu: tăng kích thích thần kinh cơ

• Biến dạng xương: chủ yếu ở hộp sọ, hộp

sọ mềm theo tư thế nằm, bướu trán, bướu đỉnh

• Giảm trương lực cơ và thiếu máu: nhẹ

hơn thể cổ điển

• XN: hạ canxi máu, phosphatase kiềm

tăng,Xquang xương cổ tay cổ chân không

có hình ảnh điển hình như thể cổ điển

Trang 16

Thể cổ điển ở trẻ > 6 tháng

• T/c liên quan đến hạ Ca máu

• Biến dạng xương: chuỗi hạt sườn, lồng

ngực ức gà, cong chi dưới, cán vá…

• Giảm trương lực cơ

• Thiếu máu

• XN: Ca máu giảm vừa, Phosphatase kiềm tăng, Xquang xương cổ tay/cổ chân (đầu xương to bè, khoét hình đáy chén)

Trang 17

Trang 20

Điều trị còi xương cổ điển

• Xquang:đầu xương khoét đáy ché CĐ n n

dùng vit D liều cao

• Vit D 5000đv/ngày x 2-3 tuần, uống

• Kiểm tra xquang sau 2-3 tuần:

• - H/ảnh đường viền phục hồi: vitD

400đv/ngày đến tuổi biết đi

• - Còn khuyết xương: liều 5000đv x 2 tuần

• Ko cần thêm canxi

Trang 21

Điều trị còi xương sớm

• Uống cả vit D và Ca, không cần chụp

Xquang xương.

– Vit D: 1500-2000 đv/ngày x 3-4 tuần,

sau đó chuyển sang liều phòng bệnh 400 đv/ngày liên tục cho đến tuổi biết đi

• –Canxi: cần kiểm tra canxi máu của cả mẹ

và con:

• Ca mẹ giảm: uống Ca 2g/ngày

• Ca con giảm: uống Ca 0,5g/ ngày

Trang 22

PHÒNG BỆNH

• Giáo dục sức khoẻ:

Tắm nắng cho cả 2 mẹ con Giáo dục dinh dưỡng

• Uống vit D liều phòng bệnh

Trang 23

PHÒNG BỆNH

• Liều vitamin D phòng bệnh:

-Sau sinh - 12 tháng: uống 400UI/ ngày

-Trẻ sinh non, sinh đôi, sinh ba: tháng đầu cho liều cao hơn: 1000 UI/ngày.

- Trẻ >12 tháng: bổ sung nếu trẻ có tiền sử thiếu vitamin D cần phải điều trị; trẻ có

nguy cơ cao thiếu vitamin D (giảm tổng hợp và hấp thu)

Trang 24

Trang 25

Thank you !

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	593,76 KB