Tình trạng ngành thương mại điện tử ở việt nam và thế giới

B2B là thuật ngữ viết tắt của Business to Business, gọi là Thương mại điện tử giữa các doanh nghiệp, công ty với nhau. Đây là mô hình kinh doanh thương mại giao dịch trực tiếp giữa doanh nghiệp với nhau. Bạn có thể hiểu đơn giản là: một bên doanh nghiệp cung cấp các giải pháp thương mại điện tử, bên còn lại sử dụng ứng dụng đó để kinh doanh sản phẩm. Đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn. Mô hình B2B giúp cắt giảm các khâu trung gian để hàng hóa đến tay các nhà bán lẻ nhanh chóng. Theo số liệu thống kê từ Tổ chức Liên hợp quốc về Hợp tác và Phát triển kinh tế, tỷ trọng thương mại điện B2B chiếm tới 90% thương mại điện tử nói chung. Vì vậy, mặc dù hình thành từ lâu nhưng sàn thương mại điện tử B2B vẫn là thị trường đầy tiềm năng mà doanh nghiệp hướng tới. Bài viết sẽ cùng các bạn điểm qua top 05 ông lớn trên sàn thương mại điện tử B2B của thế giới.

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Môn: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Giảng viên: TS Trương Đức Nga

NHÓM 1 THỰC HIỆN

PHỤ LỤC:

Phần 1

THỰC TRẠNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRÊN THẾ

GIỚI

I Thương mại điện tử B2B toàn cầu:

B2B là thuật ngữ viết tắt của Business to Business,

gọi là Thương mại điện tử giữa các doanh nghiệp,

công ty với nhau

Đây là mô hình kinh doanh thương mại giao dịch

trực tiếp giữa doanh nghiệp với nhau Bạn có thể

hiểu đơn giản là: một bên doanh nghiệp cung cấp

các giải pháp thương mại điện tử, bên còn lại sử

dụng ứng dụng đó để kinh doanh sản phẩm

B2B là gì?

VD: Alibiba là điển hình của mô hình này Alibiba.com là website hàng

đầu Thế giới theo mô hình B2B Alibaba tạo ra những khu chợ điện tử, kết nối hàng nghìn công ty từ nhỏ đến lớn buôn bán từ thiết bị công nghệ Mọi công ty giao dịch nhanh gọn mà không cần mất thời gian và chi phí đi lại

A THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CỘNG ĐỒNG B2B và B2C

TRÊN THẾ GIỚI:

Lợi ích của mô hình B2B :

Điều chỉnh theo nhu cầu, mục đích sử dụng của khách hàng nhanh chóng hơn

Giảm chi phí tiếp thị và phân phối sản phẩm

Mọi hoạt động giao dịch diễn ra qua Internet tiện lợi, giúp doanh nghiệp giảm chi phí đi lại gặp gỡ đối tác cung ứng

Nhờ có B2B, doanh nghiệp có nhiều cơ hội lựa chọn nhà cung ứng tốt cũng như giá thành đầu vào rẻ hơn

Đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn Mô hình B2B giúp cắt giảm các khâu trung gian để hàng hóa đến tay các nhà bán lẻ nhanh chóng

1

2 3

5

4

Thương mại điện tử B2B toàn cầu

Theo số liệu thống kê từ Tổ chức Liên hợp quốc về Hợp tác và Phát triển kinh tế, tỷ trọng thương mại điện B2B chiếm tới 90% thương mại điện tửnói chung Vì vậy, mặc dù hình thành từ lâu nhưng sàn thương mại điện tử B2B vẫn là thị trường đầy tiềm năng mà doanh nghiệp hướng tới Bài viết sẽ cùng các bạn điểm qua top 05 ông lớn trên sàn thương mại điện tử B2B của thế giới

1.Sàn thương mại điện tử B2B alibaba.com

Alibaba là một trong số website điển hình của mô hình kinh doanh B2B, và đây là một trang web chiếm thị phần số một toàn cầu Alibaba cung cấp đa dạng và

phong phú các sản phẩm, dịch vụ tiện ích đáp ứng mọi nhu cầu từ bên bán và bên mua Kho hàng của Alibaba với sức chứa lên tới số lượng hơn 400 000 mặt hàng phân loại thành 27 nhóm danh mục Hiện tại, Alibaba đang làm việc với hơn 4 triệu doanh nghiệp nhà cung cấp đến từ 240 quốc gia trên thế giới

Tạp chí Forbes đã bình chọn giải thưởng “Best of the Web:B2B” dành cho site Alibaba.com trong 4 năm liên tiếp

web-2.Sàn thương mại điện tử B2B tradeford.com

Đây là một sàn thương mại với khả năng kết nối tất cả các doanh nghiệp trong phạm vi toàn cầu Kho hàng của Tradeford được phân loại quản lý với hơn 38 danh mục Đa dạng và phong phú các mặt hàng từ thời trang, đồ gia dụng, đồ

công nghệ, thực phẩm, … và thị trường trực tuyến B2B cho toàn bộ các đối tượng người mua, nhà sản xuất và nhà cung cấp

3.Sàn thương mại điện tử B2B ec21.com

Qua một thời gian xây dựng và phát triển, EC21 đã khẳng định vị thể là một sàn thương mại điện tử theo mô hình B2B Nhờ vào giao diện website thân thiện, đêm lại sự tiện lợi các các doanh nghiệp Thông qua ec21.com, doanh nghiệp có thể dễ dàng kết nối trên phạm vi toàn cầu, từ vai trò người mua với nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối, …

Cho tới hiện tại, quy mô của EC21 có hơn 2 triệu công ty thành viên với số lượng

7 triệu sản phẩm và 3,5 triệu người mua trong cơ sở dữ liệu cùng số lượng khách hàng truy cập vượt mức 3,5 triệu lượt/tháng

4.Sàn thương mại điện tử B2B tradekey.com

Đây là một thương hiệu sàn TMĐT đến từ Ả Rập Website cung cấp các sản phẩm

đa dạng, với hơn 40 danh mục Chỉ thông qua các thao tác và quy trình cơ bản, người mua có thể dễ dàng tìm kiếm nhà cung cấp và nhà sản xuất trực tiếp trên web Từ đó có thể chọn lựa được nguồn hàng uy tín với chất lượng và giá thành tốt nhất

5.Sàn thương mại điện tử B2B made-in-china.com

Là một website được khởi tạo từ Trung Quốc Với một thị trường dân số đứng đầu trên thế giới, made-in-china.com nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường trong và

ngoài nước, vươn lên khẳng định ở vị thế top 5 sàn thương mại điện tử B2B lớn

nhất toàn cầu Hoạt động theo mô hình bên thứ 3 một cách toàn diện, Made-in-China

đã thu hẹp tối đa khoảng cách giữa người mua và nhà cung cấp, nhà sản xuất, doanh nghiệp trên toàn cầu Đánh giá đầy đủ thông tin về các nhà cung cấp trả tiền là một tính năng là trải nghiệm vô cùng độc đáo, mang lại sự minh bạch và hài lòng cho khách hàng Đó là một lý do lớn tạo dựng nên sự phát triển bền vững của Made-in-China Trang web có quy mô hơn 27 danh mục sản phẩm chính và 3600 danh mục phụ

II.Thương mại điện tử B2C toàn cầu

B2C là gì?

B2C Mô hình kinh doanh TMĐT B2C viết tắt của

Business to Customer là hình thức kinh doanh từ

doanh nghiệp đến khách hàng Mọi giao dịch trở

nên đơn giản, chỉ cần kết nối mạng Internet, các cá

nhân sẽ mua hàng phục vụ mục đích tiêu dùng

bình thường

Lợi ích của mô hình B2C:

-Doanh nghiệp tiết kiệm chi phí bán hàng, không mất tiền thuê mặt bằng, người bán hàng,…

-Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp xúc với nhiều lượng khách hàng trên khắp cả nước

-Người tiêu dùng có nhiều lựa chọn để mua hàng, không mất thời gian đi lại

Thương mại điện tử B2C toàn cầu:

Doanh thu TMĐT B2C toàn cầu từ năm 2019 – 2021 (tỷ USD)

B.HÀNH VI KH TRONG VIỆC THAM GIA THƯƠNG MẠI ĐIỆN

TỬ TRONG CỘNG ĐỒNG:

1.Tỷ lệ người dùng Internet tham gia mua sắm trực tuyến ít nhất

một lần trong năm

2 Cách thức tìm kiếm thông tin khi mua hàng trực tuyến

3 Phương tiện điện tử thường được sử dụng để đặt hàng trực tuyến

4 Loại hình hàng hóa/dịch vụ thường được mua trên mạng

5 Các kênh mua sắm trực tuyến

6 Hình thức thanh toán người mua hàng trực tuyến ưu tiên lựa chọn

7 Số lượng hàng hóa/dịch vụ mua sắm trực tuyến trung bình của mỗi cá nhân

8 Lý do lựa chọn 1 website/ứng dụng để mua hàng qua mạng

Phần 2

THỰC TRẠNG THỊ TRƯ ỜNG THƯƠNG MẠI ĐIỆ

N TỬ Ở VIỆT NAM

A TỔNG KẾT KẾ HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN

TỬ TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2016 – 2020

Ngày 08 tháng 8 năm 2016, Thủ tướng Chính phủ

đã phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương

mại điện tử giai đoạn 2016 – 2020 kèm theo Quyết

định số 1563/QĐ-TTg Thực hiện Quyết định số

1563/QĐ-TTg, các nhóm mục tiêu lớn đề ra tại

Quyết định đã từng bước đạt được, thị trường

TMĐT Việt Nam từ một thị trường mới nổi trở

thành một trong những thị trường TMĐT phát

triển năng động nhất trong khu vực

Mục tiêu 2: Phát triển thị trường TMĐT

Mục tiêu 3: Nâng cao năng lực quản lý và tổ chức hoạt động TMĐT

Mục tiêu 4: Đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến

 Mục tiêu 1: Hoàn thiện hạ tầng pháp luật, thanh toán, logistic và nguồn nhân lực cho TMĐT

• Hạ tầng pháp luật về TMĐT trong giai đoạn 2016 - 2020 được hoàn thiện với các nội dung quy

định về quản lý thuế trong TMĐT, về an toàn, an ninh thông tin, về hoạt động mua bán hàng hóa và

các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế

có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đối với lĩnh vực cung cấp dịch vụ TMĐT.

• Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt được sử dụng tại 100% các siêu thị, trung tâm mua

sắm và cơ sở phân phối hiện đại; 100% doanh nghiệp cung cấp điện, viễn thông chấp nhận thanh toán

không dùng tiền mặt; 40% doanh nghiệp cung cấp nước chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt.

• Mạng lưới vận chuyển phục vụ cho TMĐT bao phủ khắp các tỉnh, thành phố trên cả nước Doanh nghiệp bưu chính tham gia chuỗi cung ứng TMĐT ngày càng nhiều Tính đến hết năm 2018, tổng số điểm phục vụ Bưu chính của toàn thị trường trên 16.400 điểm, trong đó xấp xỉ 13.000 điểm thuộc mạng lưới bưu chính công cộng.

 Mục tiêu 2: Phát triển thị trường TMĐT:

• Doanh số TMĐT bán lẻ B2C năm 2019 đạt 10,08 tỷ USD, chiếm 4,9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước; 42% dân số tham gia mua sắm trực tuyến

• Việt Nam có tốc độ tăng trưởng TMĐT thuộc top 3 trong khu vực Đông Nam Á

 Mục tiêu 3: Nâng cao năng lực quản lý và tổ chức hoạt động TMĐT:

• Nâng cấp Cổng thông tin Quản lý hoạt động TMĐT tại địa chỉ

www.online.gov.vn, tăng tính kết nối giữa các đơn vị chức năng trong việc

xử lý phản ánh, khiếu nại

• 60/63 tỉnh, thành phố xây dựng Kế hoạch phát triển TMĐT của địa

phương cho giai đoạn 2016 – 2020, đồng thời bố trí ngân sách để triển

khai các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT.

 Mục tiêu 4: Đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến:

• Hơn 46.800 thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến mức độ 3,4

• 162/181 thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan được cung cấp trực tuyến mức độ 4

• 100% thông tin trong quá trình lựa chọn nhà thầu được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia

• 173 thủ tục hành chính của các Bộ ngành được kết nối với Cơ chế một cửa quốc gia

• Việt Nam chính thức trao đổi thông tin C/O mẫu D điện tử với 4 nước Singapore, Malaysia, Indonesia

và Thái Lan

Tổng quan:

 Các website thương mại điện tử B2B rất ít xuất hiện ở Việt Nam, được hiểu không đúng hoặc nhiều người không nhận ra sự tồn tại của nó Một số website hoạt động theo mô hình này mà bạn có thể tham khảo là: Hotdeal, Cungmua, Tiki, Foody, Lazada, Shopee Trên các website này, các doanh nghiệp có nhu cầu bán

sẽ gửi sản phẩm lên quảng bá và các doanh nghiệp có nhu cầu mua sẽ xem và đặt hàng trực tiếp dưới sự bảo vệ quyền lợi và tuân thủ luật lệ của các website thương mại điện tử B2B trung gian này

 Tại Việt Nam, mô hình B2B vẫn còn khá mới mẻ khiến các website thương mại điện tử B2B vẫn còn phát triển ở quy mô nhỏ, lẻ, chưa phát huy hết được các ưu điểm cũng như tiềm năng của nó Những điểm

khiến website B2B vẫn còn gặp trở ngại khi phát triển là truyền thông: còn chưa mạnh, giao diện website

và các cơ sở hạ tầng còn yếu.

 Cùng với đó là một số vấn đề liên quan đến chăm sóc khách hàng như tương tác giữa khách hàng và

doanh nghiệp còn yếu hoặc chưa thực sự bảo vệ quyền lợi của khách hàng Website thương mại điện tử B2B được dự đoán sẽ là thị trường tiềm năng cho các doanh nghiệp trong tương lai

I THỊ TRƯỜNG TMĐT B2B VIỆT NAM:

B THỊ TRƯỜNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM TRONG MÔ HÌNH B2B, B2C

1 Doanh nghiệp tham gia sàn giao dịch TMĐT

 23% Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia sàn giao dịch TMĐT sau khi Covid-19 khởi phát

2 Doanh nghiệp có nhận đơn đặt hàng thông qua các hình thức TMĐT:

( Số liệu tham khảo: Báo cáo IBI 2019 của Hiệp hội TMĐT VN)

 84% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết có nhận đơn đặt hàng trực tuyến thông qua email (tăng 5% so với năm 2017), cho tới thời điểm hiện tại đây vẫn là kênh quan trọng chiếm tỷ lệ lớn nhất trong số cácc kênh trực tuyến Tiếp theo đó là mạng xã hội (49%), website (36%) và sàn thương mại điện tử (13%)

3 Tỷ lệ doanh nghiệp đặt hàng trên các công cụ tìm kiếm:

( Số liệu tham khảo: Báo cáo IBI 2019 của Hiệp hội TMĐT VN)

 Tương tự với tiêu chí trên thì tiêu chí về tỷ lệ doanh nghiệp có đặt hàng thông qua các công cụ trực tuyến cũng khá tương đồng với mức độ doanh nghiệp nhận đơn đặt hàng, email vẫn là kênh chính giao tiếp giữa doanh nghiệp với nhà cung cấp để đặt hàng (84% doanh nghiệp đặt hàng trực tuyến thông qua email), tiếp sau đó là mạng xã hội (45%), website (44%) và sàn thương mại điện tử(19%)

4 Chỉ số Giao dịch B2B của các tỉnh thành trên cả nước

( Số liệu tham khảo: Báo cáo IBI 2019 của Hiệp hội TMĐT VN)

 Tỉnh thành có chỉ số giao dịch B2B thấp nhất năm 2018 là Trà Vinh với 17,7 điểm và kém địa phương dẫn đầu là Tp HCM tới 69,6 điểm, cao hơn một chút có Bình Phước (19,1 điểm) và Vĩnh Long (19,2điểm)

II THỊ TRƯỜNG TMĐT B2C VIỆT NAM:

 Quy mô thị trường thương mại điện tử B2C tại Việt Nam năm

2020 đã đạt gần 12 tỷ USD, tỷ lệ tăng trưởng đạt 18%

*Doanh thu TMĐT B2C Việt Nam bao gồm doanh thu tất cả hàng hoá, dịch

vụ bán qua kênh TMĐT (loại trừ các giao dịch liên quan đến lĩnh vực tài

chính, ngân hàng, tín dụng, bảo hiểm, trò chơi trực tuyến)

*Số liệu được công bố trong Ngày Internet Việt Nam 2020.

 Lượng người tiêu dùng mua sắm trực tuyến tăng đều qua các năm Năm 2020 đạt 49,3 triệu người.

 Giá trị mua sắm tăng từ 170 USD(2016)-> 240 USD (2020)

 Tỷ trọng Doanh thu TMĐT B2C so vs tổng mức bán lẻ hàng hóa và Dịch vụ cả nước chiếm 5.5%

 Tỷ lệ người dân sử Dụng Internet vào năm 2020 lên tới 70%

C HÀNH VI KH TRONG VIỆC THAM GIA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG CỘNG ĐỒNG:

Sự khác nhau cơ bản giữa hành vi mua của khách hàng B2B và B2C

Một số số liệu tham khảo từ sách trắng TMĐT 2020

(Khảo sát 1.002 cá nhân trên phạm vi toàn quốc Hình thức khảo sát là điền phiếu trực tiếp.)

1.Tỷ lệ người dùng Internet tham gia mua sắm trực tuyến ít nhất một lần trong năm:

 Theo Sách trắng Thương mại điện tử 2020, năm 2019, số người Việt tham gia mua sắm trực tuyến đã cán mốc 44,8 triệu người, so với 30,3 triệu của năm 2015 và 32,7 triệu người năm 2016, 33,6 triệu của 2017 và 39,9 triệu người của năm 2018, lượng người tham gia mua sắm trực tuyến ngày càng gia tăng mạnh mẽ.

2 Cách thức tìm kiếm thông tin khi mua hàng trực tuyến:

 Tỷ lệ khách hàng tìm kiếm thông tin hàng hóa trên mạng luôn chiếm tỷ lệ cao hơn rất nhiều so vs hình thức hỏi trực tiếp bạn bè người thân Tỷ lệ chênh lệch lên tới 50%

3 Loại hình hàng hóa/dịch vụ thường được mua trên mạng:

 Những hàng hóa mà người tiêu dùng mua phổ biến trực tuyến là Thực phẩm, Quần áo, Giày dép, Mỹ phẩm, Quà tặng, Vé máy bay vé tàu,…

4 Các kênh mua sắm trực tuyến:

Năm 2019 tỷ lệ người tiêu dùng mua hàng trực tuyến tương đối ngang bằng nhau

( Sàn TMĐT 52% số người tham gia khảo sát; Diễn đàn, mạng XH 57%; các ứng dụng di động 57%; hình thức khác 2%), Tuy nhiên đến năm 2020 thì tỷ lệ mua hàng thông qua hình thức sàn TMĐT tăng vọt đến 74% cao hơn rất nhiều so với các hình thức khác Đây cũng là khoảng thời gian dịch bệnh hoành hành nên người dân có xu hướng chuyển sang mua sắm online nhiều hơn.

5 Hình thức thanh toán người mua hàng trực tuyến ưu tiên lựa chọn:

 Người tiêu dùng vẫn ưu tiên lựa chọn hình thức tiền mặt khi nhận hàng( chiểm tỉ lệ 86%

số lượng người tham gia khảo sát năm 2020 ), Tiếp đến là thanh toán thẻ ATM nội địa chiếm 39%, Thẻ tín dụng 20%, ví điện tử 18% và thẻ cào chiếm thất nhất 6%

6 Số lượng hàng hóa/dịch vụ mua sắm trực tuyến trung bình của mỗi cá nhân:

 Vào năm 2020 tỷ lệ người mua hàng trực tuyến với số lượng dưới 5 hàng hóa/dv có xu hướng giảm trong khi đó số lượng từ 5-9 sp/dv, 10-15 và trên 15 lại tăng cho thấy sức mua hàng bằng hình thức trực tuyến đang tăng trưởng vô cùng mạnh mẽ

7 Giá trị mua sắm trực tuyến mỗi cá nhân trong năm:

 Giá trị mua sắm trưc tuyến ngày càng lớn, có tới gần 30% người tiêu dùng mua hàng trực tuyến giá trị trên 5 triệu đồng trong năm 2020, cao hơn 4% so với năm 2019

8 Tiêu chí người tiêu dùng quan tâm khi mua sắm trực tuyến:

 Khi mua sắm trực tuyến người tiêu dùng đặc biệt quan tâm đến uy tín của website, ứng dụng TMĐT Dẫn chứng là tỷ lệ ng mua hàng trực tuyến dựa trên tiêu chí này chiếm tỷ lệ lên tới 70%

9 So sánh tần suất đặt hàng trên mạng của người mua hàng trực tuyến năm 2020 so với cùng kỳ năm 2019

 Tỷ lệ người tiêu dùng mua hàng nhiều hơn chiếm 57%, tiếp đến là không thay

đổi chiếm 26% và mua ít hơn chỉ chiếm 17%

-> Mua sắm trực tuyến đã trở nên khá phổ biến và được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn