Bài giảng chương trình tiêm chủng mở rộng

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG Tầm quan trọng của CTTCMR Miễn dịch học trong tiêm chủng Lịch tiêm chủng mở rộng tại VN Chống chỉ định và biến chứng trong TC Tầm quan trọng của TCMR Mỗi năm, vaccine giúp phòng ngừa hơn 2,5 triệu ca tử vong trẻ em trên toàn thế giới Tại Việt Nam, chương trình tiêm chủng mở rộng bắt đầu triển khai từ năm 1981 và đến nay đã đạt 100% xã phường trong cả nước có dịch vụ này. Mục tiêu của CTTCMR là cung cấp dịch vụ tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi, bảo vệ trẻ khỏi 6 bệnh truyền nhiễm phổ biến và gây tử vong cao.

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM CHỦNG MỞ RỘNG

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Tầm quan trọng của CTTCMR Miễn dịch học trong tiêm chủng Lịch tiêm chủng mở rộng tại VN Chống chỉ định và biến chứng trong TC

1

2

3

4

www.themegallery.com

TẦM QUAN TRỌNG CỦA TIÊM CHỦNG

Lịch sử của tiêm chủng

mủ đậu bò để bảo vệ thành công

bệnh nhân bị bệnh đậu mùa Là

người đặt tên cho phương pháp là

“chủng ngừa” Sau đó Louis Pasteur

tiếp tục đóng góp cho lĩnh vực này

+ 2 vaccine từ virus: đậu mùa, dại.

+ 3 vaccine từ vi khuẩn: thương

hàn, tả, dịch hạch

Edward Janner

1749 - 1823

WHO tiến hành Chương Trình Tiêm Chủng Mở Rộng

• Mỗi năm, vaccine giúp phòng ngừa hơn 2,5

triệu ca tử vong trẻ em trên toàn thế giới

• Tại Việt Nam, chương trình tiêm chủng mở

rộng bắt đầu triển khai từ năm 1981 và đến

nay đã đạt 100% xã phường trong cả nước

có dịch vụ này.

• Mục tiêu của CTTCMR là cung cấp dịch vụ

tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi,

bảo vệ trẻ khỏi 6 bệnh truyền nhiễm phổ biến

và gây tử vong cao.

Tầm quan trọng của TCMR

Tầm quan trọng của TCMR

Tầm quan trọng của TCMR

Mục tiêu và ưu tiên trong giai đoạn 2016 – 2020

của EPI về kiểm soát VPD

Mục tiêu:

Giữ vững những thành tựu của EPI và giảm tỉ lệ mới mắc của VPD trong EPI

Ưu tiên về kiểm soát VPD:

1 Hơn 90% trẻ được tiêm chủng đầy đủ

2 Duy trì tình trạng thanh toán bại liệt

3 Kiểm soát bạch hầu

4 Kiểm soát ho gà

5 Loại trừ sởi và Rubella

6 Kiểm soát viêm gan B

7 Kiểm soát viêm não Nhật Bản:

8 Đưa vaccine IPV và Rota vào chương trình

9 Vaccine tả và thương hàn cho trẻ em ở vùng có

nguy cơ cao

EPI: Expanded Program on Immunization VPD: Vaccine-Preventable Diseases

Tầm quan trọng của TCMR

www.themegallery.com

MIỄN DỊCH HỌC TRONG TIÊM CHỦNG

Miễn dịch học trong tiêm chủng

• Để phòng ngừa một số bệnh nhiễm trùng,

người ta giúp cơ thể tạo ra được một sự

miễn dịch nhân tạo bằng cách tiêm chủng

(miễn dịch chủ động) hoặc truyền kháng thể

(miễn dịch thụ động)

• Miễn dịch chủ động: cơ thể tự tạo ra kháng

thể và duy trì lượng kháng thể này trong một

khoảng thời gian nhất định để chống lại bệnh

(mắc bệnh hoặc tiêm chủng)

• Miễn dịch thụ động: nhận KT từ mẹ (IgG)

hoặc thuốc có chứa KT như SAT, SAD

Miễn dịch học trong tiêm chủng

Miễn dịch học trong tiêm chủng

Miễn dịch học trong tiêm chủng

LOGO

Chỉ một bộ phận của mầm bệnh được sử dụng

https://vaccine-safety-training.org/types-of-vaccine-overview.html

Vaccin sống giảm độc lực

- Lao (BCG)

- Bại liệt uống (OPV)

- Sởi, Quai bị, Rubella

Một số loại vaccine trong CTTCMR

Các đường sử dụng của vaccine

https://vaccine-safety-training.org/route-of-administration.html

Nhà sản xuất thường khuyến cáo những đường

sử dụng giúp giảm thiểu tối đa phản ứng bất lợi của vaccine

VNNB

Bảo quản Vaccine

các loại vaccine đều phải được bảo quản

ở nhiệt độ 0 – 8 độ C

dây chuyền lạnh, vaccine luôn luôn ở

trong tủ lạnh từ nơi sản xuất đến nơi phân phối đến khi tiêm cho trẻ

không nên bỏ lại vào tủ lạnh khi đã đem ra ngoài sử dụng

Lịch tiêm chủng mở rộng

www.themegallery.com

BIẾN CHỨNG VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH CỦA TIÊM CHỦNG

Biến chứng của tiêm chủng

• Sốc phản vệ: Xảy ra ngay sau khi tiếp xúc với

dị nguyên hoặc muộn hơn

- Huyết áp tụt kẹp/ không đo được.

- Khó thở (kiểu hen, thanh quản), thở nấc, ngừng thở.

- Đau quặn bụng, nôn mửa.

- Tiểu không tự chủ.

- Kích thích, vật vã, co giật…

* Xử trí:

Ngừng ngay tiếp xúc với dị nguyên

Cho bệnh nhân nằm tại chỗ, thông thoáng, hỗ

trợ hô hấp

Thuốc: Adrenalin , Corticoid, kháng Histamin,dịch truyền…

Biến chứng của tiêm chủng

 Biến chứng do vaccine

Biến chứng của tiêm chủng

 Biến chứng do vaccine

Biến chứng của tiêm chủng

 Biến chứng do dịch vụ y tế

quản của vaccine là Hydroxyde nhôm

cho tan thuốc trước khi chích

Biến chứng của tiêm chủng

- Suy giảm miễn dịch (bệnh SGMDBS hoặc trẻ

nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng IV hoặc có biểu

hiện SGMD nặng) CCĐ tiêm chủng vaccine sống

giảm độc lực.

- Các trường hợp CCĐ khác theo hướng dẫn của

nhà sản xuất đối với từng loại vaccine.

• TẠM HOÃN (đối với cơ sở tiêm chủng

ngoài bệnh viện)

- Có tình trang suy giảm chức năng cơ quan

(suy HH, suy TH, Suy tim, Suy thận, Suy

gan, Hôn mê…) Tiêm chủng khi sức khỏe

ổn định

- Mắc các bệnh cấp tính, bệnh nhiễm trùng, tiêm chủng khi sức khỏe ổn định

- Sốt ≥ 37,5 độ C hoặc hạ thân nhiệt ≤ 35,5

độ C (đo nhiệt độ tại nách)

Tạm hoãn trong tiêm chủng

- Trẻ đang hoặc mới kết thúc đợt điều trị

corticoid liều cao (pred ≥ 2mg/kg/ngày), hóa

trị xạ trị trong vòng 14 ngày: tạm hoãn tiêm

- Có tiền sử phản ứng tăng dần sau các lần

tiêm chủng trước của cùng loại vaccine:

chuyển khám sàng lọc và tiêm chủng tại BV

- Mắc các bệnh bẩm sinh hoặc bệnh mạn

tính ở tim, phổi, hệ tiêu hóa, tiết niệu, ung

thư chưa ổn định: chuyển khám sàng lọc và tiêm chủng tại BV

- Các trường hợp tạm hoãn tiêm chủng

khác theo hướng dẫn của nhà sản xuất đối

với từng loại vaccine

Tạm hoãn trong tiêm chủng

LOGO